Hạt đậu phộng dùng làm thực phẩm trực tiếp: Quả đậu phộng chưa tách vỏ Đậu phộng luộc: Hạt đậu chưa chín hoặc đã chín được luộc để làm món ăn chơi.. Hạt đậu phộng dùng làm thực phẩm c
Trang 1KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO MÁY
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
NGHIÊN CỨU, THIẾT KẾ, TÍNH TOÁN MÁY BÓC VỎ LỤA ĐẬU PHỘNG
GVHD: ThS TRẦN THÁI SƠN SVTH: NGUYỄN THẾ VINH MSSV: 11143197
SVTH: NGUYỄN TÀI VIỄN MSSV: 11143193
S K L 0 0 4 1 9 6
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN TÀI VIỄN - 11143193
Lớp: 111431 Khoá: 2011 - 2015
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN TÀI VIỄN - 11143193 Lớp: 111431
Khoá: 2011 - 2015
Trang 4TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do – Hạnh phúc
KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO MÁY
Bộ môn Cơ Khí Chế Tạo Máy
NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Họ tên sinh viên: Nguyễn Thế Vinh MSSV: 11143197
Họ tên sinh viên: Nguyễn Tài Viễn MSSV: 11143193
1 Tên đề tài:
Nghiên cứu, thiết kế, tính toán máy bóc vỏ lụa đậu phộng
2 Các số liệu ban đầu
Năng suất: 150-170kg/h
Hiệu suất: 95-97%
Kích thước cơ bản của máy: 1200-600-1500(mm)
3 Nội dung chính của đồ án:
Thiết kế cơ cấu bóc vỏ lụa đậu phộng
Thiết kế cải tiến máy bóc vỏ lụa đậu phộng
Thiết kế và mô phỏng hoạt động của máy trên phần mềm
4 Ngày giao đồ án:
5 Ngày nộp đồ án:
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
Được phép bảo vệ ………
(GVHD ký, ghi rõ họ tên)
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình làm đồ án tốt nghiệp, chúng em đã gặp rất nhiều khó khăn vì kiến thức lý thuyết còn ít, kinh nghiệm thiết kế còn nhiều hạn chế, cũng như việc sử dụng phần mềm thiết kế chưa thuần thục Thế nhưng, chúng em luôn có được sự hỗ trợ nhiệt tình từ quý thầy cô trong khoa Cơ Khí Máy, sự giúp đỡ chân thành của bạn bè và người thân Chính điều đó đã tạo điều kiện cho chúng em hoàn thành đồ án này
Nay chúng em xin gởi lời cảm ơn sâu sắc tới:
Giảng viên ThS Trần Thái Sơn đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, động viên cho
chúng em trong suốt quá trình làm đồ án Với những kinh nghiệm thiết thực của mình, thầy đã giúp chúng em nhận ra những hạn chế, khắc phục sai sót, có những cách làm, bước đi hợp lý
Tất cả quý thầy cô trong khoa Cơ khí Chế Tạo Máy đã khuyến khích, tạo điều kiện,
hỗ trợ kiến thức, kinh nghiệm cho chúng em thực hiện đồ án
Gia đình cùng toàn bộ anh chị em, bạn bè đã giúp đỡ từ vật chất đến tinh thần cho chúng em
Sinh viên thực hiện
NGUYỄN THẾ VINH-NGUYỄN TÀI VIỄN
Trang 6Lựa chọn phương án thiết kế
Thiết kế kỹ thuật Máy bóc vỏ lụa đậu phộng
Một số bản vẽ kèm theo
Trong quá trình thực hiện, chúng em đã hiểu được các nguyên lý tách vỏ, vận dụng những kiến thức liên quan để thiết kế máy nhằm đánh giá kết quả thực tế Tuy nhiên, trong quá trình làm việc chúng em vẫn còn một số hạn chế về thiết kế
Trong tương lai, chúng em sẽ cố gắng cải tiến về thiết kế để đảm bảo sự hài hòa giữa yếu tố kinh tế và kỹ thuật Đồng thời, chúng em sẽ đẩy mạnh việc thăm dò thị trường và nhu cầu của khách hàng để có thể đưa sản phẩm vào ứng dụng trong đời sống
Tp Hồ Chí Minh, tháng 12-2015
NGUYỄN THẾ VINH – NGUYỄN TÀI VIỄN
Trang 7SUMMARY OF PROJECTS
RESEARCH , DESIGN , CALCULATION AND IMPROVEMENTS
PEANUT SHELLERS SILK
Our country is at the stage of industrialization and modernization, in which agriculture plays a very important role In recent years, our country's farming sector has made great achievements But by shifting the economic structure, labor force participation in the non-agricultural sector increased, so the mechanization of the agricultural production process is becoming a pressing need From these requests our group decided to make the theme "Research, design, calculate silk peanut shellers" This report is the result after a time to find out done, the content includes the main parts:
Selection of design schemes
Technical design silk peanut shelling machine
Some accompanying drawings
During implementation, we have to understand the principles of shelling, using the relevant knowledge to design the machine in order to assess the actual results However, in the course of work we are still a limited number of designs
In the future, we'll try to improve on the design to ensure harmony between economic factors and technical At the same time, we will accelerate the exploration market and customer needs to be able to bring products into the application in life
Tp Ho Chi Minh, month 12-2015
NGUYEN THE VINH-NGUYEN TAI VIEN
Trang 8MỤC LỤC
NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 1
LỜI CẢM ƠN 2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1
1.1.Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1
1.2.1.Ý nghĩa khoa học 1
1.2.2.Ý nghĩa thực tiễn 1
1.2.3.Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2
1.2.4.Tính toán và hoàn chỉnh thiết kế cho các chi tiết Đối tượng nghiên cứu 2
1.3 Phương pháp nghiên cứu 2
1.3.1 Cơ sở pháp luận 2
1.3.2 Các phương pháp nghiên cứu 2
1.4 Kết cấu đồ án tốt nghiệp 3
CHƯƠNG 2 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 4
2.1.Giới thiệu 4
2.2.Những công dụng của đậu phộng: 6
2.3.Tình hình sản xuất đậu phộng ở Việt Nam : 12
2.4.Những nghiên cứu liên quan đến đề tài : 13
CHƯƠNG 3 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT 15
3.1.Yêu cầu về hạt đậu phộng : 15
3.2.Một số ý tưởng để bóc vỏ lụa ra khỏi đậu phộng : 15
3.3.Chọn lọc ý tưởng : 15
3.4.Tách vỏ lụa bằng trục cao su : 16
3.5.Các loại máy tách vỏ: 17
3.6.Cơ sơ tính toán, thiết kế truyền động : 21
CHƯƠNG 4 : PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP 23
4.1.Đánh giá về sử dụng 2 trục cao su : 23
4.2.Phương hướng và giải pháp thực hiện : 23
4.3.Nguyên lý làm việc của máy bóc vỏ 4 trục cao su sau khi cải tiến : 24
Trang 95.1.Tính toán nguyên lý bóc vỏ hạt đậu : 26
5.2.Tính toán thiết kế máy : 34
5.3.Tính toán thiết kế trục : 46
5.4.Tính toán thiết kế sàn lắc: 54
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 59
BẢNG PHỤ LỤC 60
TÀI LIỆU THAM KHẢO 62
Trang 10DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: 10 quốc gia sản xuất hàng đầu……….13
Bảng 2.2: Thông số kỹ thuật máy DTJ-100……….15
Bảng 5.1: Thông số bộ truyền (đông cơ, trục 1, trục 3)… ………39
Bảng 5.2: Thông số bộ truyền (động cơ, trục sàn, trục 2, trục 4)……….39
Bảng 5.3: Tiết diện đai……… 45
Trang 11DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1 : Cây đậu phộng 4
Hình 2.2 : Máy bóc vỏ lụa hat điều 14
Hình 2.3 : Máy bóc vỏ lụa đậu phộng DTJ-100 14
Hình 3.1: Máy xay 2 đĩa 18
Hình 3.2: Máy xát trục vít 19
Hình 3.3: Máy xát nhiều dĩa 20
Hình 4.1 : Cơ cấu 4 trục cao su 23
Hình 5.1: Sơ đồ để xác định chiều dài đoạn nén Lnén 27
Hình 5.2 : Sơ đồ để xác định đại lượng vượt sớm Ltrượt 28
Hình 5.3 : Sơ đồ xác định độ biến dạng tuyệt đối của bề mặt cao su của trục 30
Hình 5.4 : Sơ đồ xác định lực nén hạt trong vùng làm việc giữa hai trục 32
Hình 5.5 : Sơ đồ xác định lực tác dụng trục nhanh lên hạt 33
Trang 12CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Công nghiệp hóa là một quá trình kinh tế Trong quá trình này một bộ phận càng ngày càng tăng các nguồn của cải quốc dân được động viên để phát triển cơ cấu kinh
tế nhiều ngành với kỹ thuật hiện đại Đặc điểm của cơ cấu này là có một bộ phận chế biến luôn thay đổi để sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng có khả năng bảo đảm cho toàn bộ nền kinh tế với nhịp độ cao bảo đảm đạt tới tiến bộ về kinh tế và
xã hội
Hiện nay dưới tác động của khoa học và công nghệ và xu hướng quốc tế hóa công nghiệp hóa là con đường tất yếu mà các nước đang phát triển phải trải qua để có thể đi nhanh và bắt kịp các nước phát triển
Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất mà con người phải dựa vào những quy luật sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi để tạo ra lương thực thực phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu của con người
Nước ta là một nước nông nghiệp, vì vậy việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp là điều cần thiết Các hoạt động sản xuất ở nông thôn chủ yếu là lao động thủ công, kỹ thuật lạc hậu, do đó năng suất lao động và chất lượng sản phẩm rất thấp Chính vì vậy việc áp dụng máy móc vào sản xuất nông nghiệp hiện đang được thực hiện ở nước ta một cách phổ biến nhằm: giảm lao động con người, nâng cao năng xuất và hiệu quả
Hiện nay ở nước ta có rất nhiều máy móc được áp dụng vào nông nghiệp như: máy cày, máy bừa, máy kéo, máy thu hoạch, máy trồng cây, máy xới đất …
Vì vậy chúng em được sự tín nhiệm của thầy TRẦN THÁI SƠN giao cho đồ án “ Tính toán thiết kế và cải tiến máy tách vỏ lụa đậu phộng”
1.2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
1.2.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trang 13Nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí do công nhân thu hoạch thủ công Tạo điều kiện, tiền đề cho người nghiên cứu phát triển các kỹ năng, vận dụng kiến thức đã học vào đời sống
Tạo ra sản phẩm mới góp phần vào sự phát triển nông nghiệp nước nhà
Đây cũng là tiền đề để cải tiến, phát triển sản phẩm, ứng dụng vào nền nông nghiệp nước nhà
Giúp cho việc tách vỏ lụa đậu phộng được đơn giản hơn, giảm tải sức lao động con người
Nâng cao năng suất, giải quyết được những tồn đọng trong các quy trình, người lao động có thể đảm nhận việc giải quyết những khâu khác của quy trình sản xuất
1.2.3 Mục tiêu nghiên cứu đề tài
Tìm hiểu chức năng cơ bản, nguyên lý và cơ cấu chấp hành của máy
Thiết kế mô hình 3D
Tính toán và hoàn chỉnh thiết kế cho máy
1.2.4 Tính toán và hoàn chỉnh thiết kế cho các chi tiết Đối tượng nghiên cứu
Đậu phộng với qui mô sản xuất lớn
Nguyên lý tách vỏ lụa đậu phộng
Phần mềm thiết kế mô hình 3D
1.2.5 Phạm vi nghiên cứu
Thiết kế và cải tiến máy tách vỏ lụa đậu phộng
Sử dụng phần mềm trong thiết kế, mô phỏng chuyển động
1.3.1 Cơ sơ pháp luận
Phương pháp nghiên cứu là những nguyên tắc và cách thức hoạt động khoa học nhằm đạt đến chân lý khách quan dựa trên cơ sở của sự chứng minh khoa học Theo định nghĩa này cần phải có những nguyên tắc cụ thể và dựa theo đó các vấn đề được giải quyết
Nghiên cứu nguyên lý hoạt động của cơ cấu chuyển động, tính toán lực, lực tác dụng trong cơ cấu và các nguyên lý cắt trong thực tế có thể sử dụng Từ đó có sự nhìn nhận đúng hướng trong việc tính toán, thiết kế
1.3.2 Các phương pháp ngiên cứu
Trang 14Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tham khảo các nguồn tài liệu văn bản: sách, giáo
trình, tài liệu tham khảo, các bài viết từ những nguồn tin cậy trên Internet, các công trình nghiên cứu… nhằm xác định được phương án điều khiển, tính toán tối ưu cho máy
Phương pháp phân tích: Sau khi đã tham khảo, nghiên cứu tài liệu và có được số
liệu cần thiết thì việc phân tích các số liệu cũng như các tài liệu có liên quan là điều cần thiết Với mục đích là lựa chọn được cơ cấu điều khiển tối ưu trong môi trường làm việc
Phương pháp mô hình hóa: Là mục tiêu chính của đề tài, tạo cho chúng em có cơ
hội để ôn lại kiến thức đã học và học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong thực tiễn
1.4 Kết cấu đồ án tốt nghiệp
Chương 1: Trình bày tổng quan nghiên cứu của đề tài và một số phương pháp, cách
thức thực hiện đề tài
Chương 2: Tổng quan
Chương 3: Cơ sở lý thuyết
Chương 4: Phương hướng và giải pháp
Chương 5: Tính toán, thiết kế máy bóc vỏ lụa đậu phộng
Chương 6: Kết luận-kiến nghị
Trang 15CHƯƠNG 2 : TỔNG QUAN 2.1 Giới thiệu:
2.1.1 Giới thiệu về cây đậu phộng:
Đậu phộng là cây thực phẩm, cây có dầu quan trọng Trong số các loại hạt có dầu trồng trên thế giới, đậu phộng đứng sau đậu tương về dện tích trồng cũng như sản lượng Hiện nay có hơn 100 nước trồng đậu phộng Châu Á đứng đầu thế giới
về diện tích trồng cũng như sản lượng đậu phộng, tiếp theo là Châu Phi, Bắc Mỹ rồi đến Nam Mỹ Hiện nay châu Á và vùng Bắc Mỹ có chiều hướng mở rộng diện tích trồng đậu phộng hơn các vùng khác
Trong số 25 nước trồng đậu phộng ở châu Á, Việt Nam đứng hàng thứ năm, đậu phộng là một trong các loại cây xuất khẩu thu ngoại tệ của nước ta Mặc dầu đậu phộng có vai trò quan trọng như vậy nhưng nghiên cứu về đậu phộng ở nước ta nhìn chung còn ít Tài liệu nghiên cứu cơ bản cũng như nghiên cứu ứng dụng các sách Việt về đậu phộng còn hạn chế
Hình 2.1 : cây đậu phộng
Cây đậu phộng trồng hiện nay thuộc loài Arachis hypogaea có 2n = 40
Loài A Hypogaea được chia thành hai loài phụ là Hypogaea ssp và Fastigiata ssp
Trang 16Mỗi loài phụ được phân chia thành hai thứ:
-Loài phụ Hypogaea spp chia thành thứ Hypogea (nhóm virginia) và thứ Hirsuta -Loài phụ Fastigiata spp chia thành Fastigiata (nhóm valencia) và Vulgaris (nhóm
spanish)
-Tên gọi khác: Đậu phụng, Lạc, Lạc hoa sinh (Hán Việt)
-Tên tiếng Anh: Peanuts, Groundnuts, Earthnuts, Pig nuts…
-Tên khoa học: Arachis hypogaea
Ở Việt Nam, lịch sử trồng cây đậu phộng chưa được xác minh rõ ràng, sách
“Văn đài loại ngữ” của Lê Quí Đôn cũng chưa đề cập đến cây đậu phộng
Hiện nay cây đậu phộng có khoảng 1000 giống khác nhau được trồng khắp các nước vùng nhiệt đới và á nhiệt đới Do ít mẫn cảm với thời gian chiếu sáng và có tính chịu hạn tốt cho nên lạc được trồng ở nhiều quốc gia trên thế giới từ 40 vĩ độ Bắc đến 40 vĩ độ Nam (Nigam et al, 1991)
2.1.2 Đặc điểm :
Đậu phộng là cây thân thảo đứng, sống hằng niên
-Thân: Thân phân nhánh từ gốc, có các cành toả ra, cao 30-100 cm tùy theo giống và điều kiện trồng trọt
-Rễ: Rễ cọc, có nhiều rễ phụ, rễ cộng sinh với vi khuẩn tạo thành nốt sần
-Lá: Lá kép mọc đối, kép hình lông chim với bốn lá chét, kích thước lá chét dài 4-7 cm và rộng 1-3 cm Lá kèm 2, làm thành bẹ bao quanh thân, hình dải nhọn -Hoa: Cụm hoa chùm ở nách, gồm 2-4 hoa nhỏ, màu vàng Dạng hoa đậu điển hình màu vàng có điểm gân đỏ, cuống hoa dài 2-4 cm
-Quả: Sau khi thụ phấn, cuống hoa dài ra, làm cho nó uốn cong cho đến khi quả chạm mặt đất, phát triển thành một dạng quả đậu (củ) trong đất dài 3-7 cm, mỗi quả chứa 1-4 hạt và thường có 2 hạt Quả hình trụ thuôn, không chia đôi, thon lại giữa các hạt, có vân mạng
Trong danh pháp khoa học của loài cây này thì phần tên chỉ tính chất loài có hypogaea nghĩa là "dưới đất" để chỉ đặc điểm quả được dấu dưới đất
-Hạt: Quả chứa từ 1 đến 4 hạt, thường là 2 hạt, hạt hình trứng, có rãnh dọc Hạt chứa dầu lên đến 50%
Trang 17Cây đậu phộng có thời gian sinh trưởng khoảng 120-150 ngày sau khi gieo hạt Nếu được thu hoạch quá sớm, quả sẽ chưa chín Nếu được thu hoạch muộn, cuốn quả sẽ đứt khỏi cây và sẽ ở lại trong đất
2.2.1 Hạt đậu phộng dùng làm thực phẩm trực tiếp:
Quả đậu phộng chưa tách vỏ
Đậu phộng luộc: Hạt đậu chưa chín hoặc đã chín được luộc để làm món ăn chơi Đậu phộng là một món ăn phổ biến ở miền Nam nước Mỹ, cũng như ở Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam và Tây Phi
Đậu phộng rang: Hạt đậu phọng đã chín chưa tách vỏ được rang để làm món ăn chơi
Món đậu phộng luộc và đậu phộng rang được trẻ em và phụ nữ ở các nước đang phát triển mang hoặc đội đi bán như một món hàng rong
Hạt đậu phộng đã tách vỏ (nhân đậu)
Hạt đậu phộng đã tách vỏ là hạt dầu béo được chế biến thành nhiều dạng thức ăn ngon:
Hạt đậu phộng rang muối dùng làm món ăn chơi: Hạt đậu rang được dùng làm món ăn chơi rất phổ biến
Hạt đậu phộng rang đâm nhuyễn được dùng làm muối chấm: Món muối đậu phọng được làm từ nhân đậu rang đâm nhỏ, trộn với muối và đường làm món chấm phổ biến để ăn với xôi, cơm nếp, ở Miền Nam thường gọi là muối mè (đôi khi cũng
có cả hạt mè rang)
Hạt đậu phộng rang đâm nhuyễn dược rắc vào món ăn: Nhiều loại thực phẩm như kem, bánh bò, bánh cuốn, bánh ít trần, chè trôi nước, nộm, gỏi và các món xào, nấu được tẩm hạt đậu phọng rang đâm nhuyễn như món gia vị để tạo chất thơm và béo
Kẹo, bánh đậu phộng: Đậu phộng nguyên hạt, nửa hạt hoặc hạt đậu phộng đâm nhỏ được tẩm đường làm mứt, kẹo và nhân bánh các loại rất phổ biết ở các nước Chè đậu phộng: Đậu phộng dùng để nấu chè thưng, chè nếp như các loại đậu khác
Chè đậu phộng
Trang 18+Xôi đậu phộng: Đậu phộng cũng được dùng để nấu xôi như các loại đậu khác Xôi nếp đậu phộng
2.2.2 Hạt đậu phộng dùng làm thực phẩm chế biến
Bơ đậu phộng :
Bơ đậu phộng là một loại bơ được làm từ hạt đậu phọng rang Loại bơ này là một loại thực phẩm phổ biến ở Bắc Mỹ, Hà Lan, Vương quốc Anh , Úc và một số nước Châu Á như Philippines và Indonesia Loại bơ này được ăn kèm với bánh sandwich, mứt, sô cô la, phomat hoặc trộn với rau
Hoa Kỳ là một nước xuất khẩu hàng đầu của bơ đậu phộng
Bột đậu phộng :
Bột đậu phộng được làm hạt đậu phộng đã ép lấy bớt dầu, chất béo trong bột đậu phộng thấp hơn trong bơ đậu phộng nhưng chất đạm Bộ đậu phộng được dùng để tăng hương vị cho các món nấu như món xào, súp và tăng cường vị thơm, béo trong bánh mì, bánh ngọt và các món ăn chính ở Châu Mỹ
Bột đậu phộng có thể pha nước sôi để uống như sữa đậu phộng
Sữa đậu phộng :
Sữa đậu phộng là một thức uống không có lactose được tạo ra bằng cách sử dụng đậu phộng ngâm nước và xay, lọc, đun chín để uống Sữa đậu phộng được dùng như một loại thức uống thay sữa, nó thích hợp cho những người không dung nạp lactose Tương tự như trong sản xuất sữa hạnh nhân, sữa đậu nành, và sữa gạo Sản phẩm sữa đậu phộng thương mại ở San Francisco (Mỹ) vào năm 1999, đã nhận được sự chú ý cho là loại nước giải khát có lợi ích cho sức khỏe ở Mỹ
Dầu đậu phộng dùng làm thực phẩm :
Dầu đậu phộng, hay dầu phộng, dầu lạc là loại dầu thực vật được chiết xuất từ hạt đậu phộng
Dầu chiết từ hạt đậu phộng rang có hương vị đậu phộng và hương thơm mạnh
mẽ, tương tự như dầu mè
Dầu đậu phộng thường được sử dụng ở Trung Quốc, Nam Á và trong các món
ăn Đông Nam Á, cả hai để nấu ăn chung, và trong trường hợp của dầu rang, cho hương vị thêm Dầu đậu phộng có nhiệt độ sôi cao nên thường được dùng chiên thực phẩm
Trang 19Các bộ phận của cây đậu phộng dùng làm thuốc:
+Theo Đông y:
Các bộ phận của cây đậu phộng dùng làm thuốc rất quý là thân, cánh, lá, củ, nhân và màng bọc ngoài của nhân, dầu lạc đều là những vị thuốc đã được sử dụng
từ lâu đời trong Đông y và trong dân gian
Hạt đậu phộng có vị ngọt, bùi, béo; có tác dụng bổ tỳ, dưỡng vị, nhuận phế, lợi tràng, tiêu đờm, điều hòa huyết khí, tiêu sưng, cầm máu, lợi tiểu, tăng tiết sữa, mát họng, giảm cholesterol, chống lão hóa
Người Trung Quốc đặt cho loại hạt này những cái tên như quả trường sinh, đường nhân đậu
Đậu phộng được dùng để chữa bệnh suy nhược (làm việc quá sức), lao lực, làm dịu các cơn đau bụng, và phối hợp với quế, gừng, làm dịu các cơn đau bụng kinh Thân và lá dùng chữa bệnh trướng khí ruột kết
Tuy nhiên cần chú ý, những người cơ thể hàn thấp đình trệ và tiêu chảy kiêng
ăn lạc Hoặc ăn nhiều lạc rang quá sẽ dễ bị động hỏa (người cồn cào khó chịu) Tuyệt đối không ăn lạc đã bị nấm mốc
+Theo Tây y:
Các nghiên cứu của y học hiện đại cho thấy:
Nhân lạc có những tác dụng: Tăng lực, bồi bổ cơ thể, hạ huyết áp, giảm mỡ máu
và cầm máu
Vỏ lụa (lớp vỏ mỏng bao ngoài nhân lạc) có tác dụng cầm máu, chữa xuất huyết,
và kích thích tủy sống tạo ra tiểu cầu
Vỏ lạc (vỏ cứng bọc ngoài nhân lạc, vẫn dùng để đun nấu thay củi): Có tác dụng
hạ huyết áp và giảm mỡ máu
Cành, lá cây lạc: Ngoài tác dụng hạ huyết áp và giảm mỡ máu, còn có tác dụng
an thần, chống mất ngủ
Y học hiện đại cũng có nhiều nghiên cứu về dược tính từ hạt đậu phộng Sau đây
là một số kết quả được ghi nhận về tác dụng của đậu phộng:
Giảm nguy cơ sinh con dị tật :
Nguồn axít folic chứa trong đậu phộng rất cần thiết cho phụ nữ khi mang thai Nhiều nghiên cứu cho thấy, phụ nữ trước khi mang thai hoặc trong thời kỳ đầu
Trang 20mang thai, nếu được bổ sung 400 micrograms axít folic mỗi ngày sẽ có thể giảm nguy cơ sinh con khuyết ống thần kinh đến 70%
Ổn định đường huyết :
1/4 chén đậu phộng có thể cung cấp cho cơ thể bạn 35% nhu cầu mangan cần thiết mỗi ngày Mangan là một khoáng chất đóng vai trò vào quá trình chuyển hóa chất béo và carbohydrate, giúp hấp thụ canxi và duy trì sự ổn định đường huyết Ngăn ngừa sỏi mật :
Có thể điều này sẽ gây ngạc nhiên Nhưng trải qua 20 năm nghiên cứu, người ta
đã chứng minh được rằng nếu ăn 1 ounce, tương đương 28,35g đậu phộng hoặc bơ đậu phộng trong vòng một tuần sẽ giảm 25% nguy cơ tiến triển của bệnh sỏi mật Phòng chống trầm cảm :
Đậu phộng cũng dồi dào nguồn axít amino tryptophan, cần thiết cho quá trình sản xuất serotonin Serotonin có lợi cho não, giúp cải thiện tâm trạng, giảm chứng trầm cảm
Tăng cường trí nhớ :
Vì sao đậu phộng lại được xếp vào danh sách thực phẩm cho trí não? Đó là do nguồn vitamin B3 và chất niacin chứa trong đậu phộng có nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm cả việc cải thiện chức năng bộ não và thúc đẩy hoạt động trí nhớ Giảm cholesterol :
Các chất dinh dưỡng giúp tăng cường năng lượng cho bộ nhớ cũng mang lại tác dụng giảm và kiểm soát lượng cholesterol Ngoài ra, các chất này còn có thể cắt giảm những cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt, có lợi cho cơ thể
Bảo vệ tim mạch :
Theo nhiều nghiên cứu, thường xuyên ăn các loại đậu có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch Đậu phộng là loại đậu giàu chất béo không bão hòa, có lợi cho tim Bên cạnh đó, nó còn chứa các chất chống oxy hóa mạnh, điển hình là axít oleic Ăn một nắm đậu phộng 4 lần/tuần có thể giúp bạn tránh được các bệnh tim mạch cũng như bệnh mạch vành
Chống sa sút trí tuệ ở tuổi già :
Trang 21Nghiên cứu cũng cho thấy nguồn niacin đáng kể được tìm thấy trong đậu phộng
có thể giảm 70% nguy cơ mắc bệnh Alzheimer Ăn 1/4 chén đậu phộng mỗi ngày sẽ cung cấp cho bạn 1/4 lượng niacin cần thiết hàng ngày
Phòng bệnh ung thư :
Chất phytosterol được tìm thấy nhiều trong dầu thực vật, các loại hạt, bao gồm
cả đậu phộng không chỉ giúp bảo vệ tim mạch bằng cách hạn chế việc hấp thu cholesterol, mà còn có thể phòng chống bệnh ung thư bằng cách ức chế sự phát triển của các khối u
Giảm nguy cơ tăng cân :
Ăn đậu phộng hay các loại hạt thường xuyên có thể giảm nguy cơ tăng cân Các nghiên cứu trước đây đã chứng minh những người hay ăn đậu và hạt tối thiểu 2 lần/tuần sẽ rất ít có khả năng tăng cân so với những người hầu như không bao giờ
ăn chúng
Độc tố aflatoxin: Đậu phộng và sản phẩm từ đậu phọng dể nhiểm nấm mốc Aspergillus flavus, loài nấm này sản sinh ra độc tố aflatoxin, độc tố này có thể gây ngộ độc thực phẩm trực tiếp và là chất gây bệnh ung thư Do đó nên cảnh giác khi
ăn đậu phộng và các sản phẩm từ đậu phộng, phải bảo đảm chọn đúng sản phẩm an toàn
Dị ứng đậu phộng: Là một loại dị ứng thực phẩm, là một loại một phản ứng quá mẫn với chế độ ăn uống các chất từ đậu phộng gây ra một phản ứng thái quá của hệ miễn dịch mà trong một tỷ lệ nhỏ số người có thể dẫn đến triệu chứng thể chất nghiêm trọng…
Tỷ lệ nhiễm của dị ứng đậu phộng ở Hoa Kỳ là 0,6% dân số với các mức độ khác nhau Các dị ứng nghiêm trọng nhất thường có thể dẫn đến sốc phản vệ, một tình huống khẩn cấp đòi hỏi sự chú ý ngay lập tức và điều trị với epinephrine Các triệu chứng dị ứng đậu phộng có thể bao gồm nôn mửa , tiêu chảy , phù mạch (sưng), cấp tính đau bụng , chàm dị ứng trầm trọng, hen suyễn, và trong trường hợp xấu nhất là sốc phản vệ
Nguyên nhân chính xác của một người nào đó phát triển dị ứng đậu phộng là không rõ Được biết các triệu chứng của dị ứng đậu phộng có liên quan đến hoạt động của Immunoglobulin E (IgE) và các anaphylatoxins, mà hoạt động của chúng
để giải phóng histamin và các chất trung gian khác từ tế bào mast (degranulation)
Trang 22Ngoài các hiệu ứng khác, histamin gây giãn mạch của động mạch và co thắt phế quản trong phổi, còn được gọi là co thắt phế quản (thắt của đường hô hấp)
Với những người dị ứng đậu phộng cách phòng tránh tốt nhất là loại trừ chế độ
ăn uống có các loại thực phẩm từ đậu phộng và các thực phẩm chế biến từ đậu phộng như bơ, dầu đậu phộng…
2.2.3 Các công dụng khác của đậu phộng
Dầu đậu phộng dùng trong công nghiệp :
Trong y tế:
Dầu đậu phộng được dùng để làm xà phòng trong dân dụng và y tế
Ở Mỹ theo nghiên cứu của George Washington Carver, dầu đậu phộng có thể dùng như một loại dầu massage để làm đẹp da cho phụ nữ
Trong nhiên liệu:
Ở Pháp trong năm 1900, tại triển lãm Paris 1900, công ty Otto , theo yêu cầu của chính phủ Pháp , đã chứng minh rằng dầu đậu phộng có thể được sử dụng như một nguồn nhiên liệu cho các động cơ diesel, điều này mở ra một triển vọng đầu tiên của dầu diesel sinh học công nghệ
Bánh dầu đậu phộng dùng làm thức ăn chăn nuôi :
Đậu phộng sau khi ép dầu còn lại là bã dầu hay bánh dầu, trong phần bánh dầu còn lại một phần chất béo và nguồn chất đạm rất cao, dược dùng làm nguyên liệu chế biến thức ăn gia súc
Thân lá cây đậu phộng được dùng làm thức ăn xanh cho gia súc :
Thân lá cây đậu phộng giàu nguồn đạm và hydrate carbon nên dược dùng làm thức ăn tươi hoặc ủ chua cho động vật nhai lại rất tốt
Trồng đậu phộng có tác dụng cải tạo đất
Nhiều loài cây trong họ đậu (đậu nành, đậu xanh, đậu phọng…) chứa các vi khuẩn cộng sinh có tên là Rhizobia, chúng nằm trong các nốt sần của bộ rễ Các vi khuẩn này có một khả năng đặc biệt là cố định nitơ từ khí quyển thành ammoniac (NH3) Phản ứng hóa học là:
N2 + 8 H+ + 8 e− → 2 NH3 + H2
Ammoniac sau đó được chuyển hóa thành một dạng khác, ammonium (NH4+),
có thể được một số thực vật hấp thụ theo phản ứng sau:
Trang 23NH3 + H+ → NH4+
Loài Vi khuẩn Rhizobium cộng sinh trên rễ cây họ Đậu vừa cung cấp trực tiếp lượng đạm cho cây đậu vừa là cây có tác dụng bồi bổ lượng đạm và vi sinh vật đất Với những công dụng nói trên ta thấy cây đậu phộng rất tốt cho cuộc sống con người và còn nhiều công dụng nữa
2.3 Tình hình sản xuất đậu phộng ở Việt Nam :
Trong số các nước trồng đậu phộng ở châu Á, Việt Nam đứng hàng thứ năm
về sản lượng Ngoài ra đậu phộng là một trong các loại cây xuất khẩu thu ngoại tệ của nước ta Tuy đậu phộng có vai trò quan trọng như vậy nhưng những nghiên cứu
về đậu phộng ở nước ta nhìn chung vẫn còn ít
Từ năm 2001, đậu phộng là một trong những cây trồng được Chính Phủ ưu tiên phát triển để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở một số địa phương, nhu cầu tiêu thụ dầu thực vật, thức ăn gia súc trong cả nước và xuất khẩu Chính nhờ có những chủ trương, chính sách phát triển nông nghiệp của Nhà Nước, sự đầu
tư từ nhiều cơ quan nghiên cứu về ứng dụng thành tựu về giống mới, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, năng suất và sản lượng đậu phộng đã có những chuyển biến đáng kể Từ năm 2001 đến 2006, diện tích trồng đậu phộng đã tăng 25.3 nghìn ha, đặc biệt năng suất đậu phộng tăng từ 1.48 tấn/ha lên 1.73 tấn/ha Năng suất đậu phộng liên tục tăng từ 2 thập kỷ trở lại đây cùng với việc mở rộng diện tích trồng đậu phộng đã đưa sản lượng đậu phộng lên 0.45 triệu tấn vào năm
2004 và ổn định cho đến 2006 Với hiệu quả cao từ trồng đậu phộng trái vụ, hiện nay nhiều địa phương ở một số tỉnh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long xác định cây đậu phộng là một trong những cây chủ lực trong việc thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
Trang 24Bảng 2.1: 10 quốc gia sản xuất hàng đầu Mặc dù là 1 trong những quốc gia sản xuất đậu phộng hàng thế giới nhưng trong các công đoạn thu hoạch và sản xuất còn nhiều đơn sỏ và thủ công Chính vì vậy việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào tròng trọt và thu hoạch sẽ giúp chúng ta nâng cao chất lượng sản phẩm năng cao năng suất Góp phần phát triển cho nền nông nghiệp nước nhà
2.4 Những nghiên cứu liên quan đến đề tài :
Máy bóc vỏ lụa hạt điều của công ty TNHH Chế Tạo Thiết Bị Công Nghiệp Sơn Việt
Các thông số của máy :
Năng suất: 100 - 500 kg
- Kích thước lắp đặt : Dài 12.0 x Rộng 1.5 x Cao 3.5 mét
- Công suất tiêu thụ điện : 25.5 Kw/h
- Tỷ lệ bóc sạch: 80%
- Tỷ lệ nhân bể : từ 10 - 15 % - Còn lại 5
- 10% chưa bóc vỏ
Trang 25Hình 2.2 : Máy bóc vỏ lụa hat điều Máy tách vỏ lụa đậu phộng DTJ-100 trên thị trường :
Máy được thiết kế để tách vỏ lụa của đậu phộng bằng chu trình ướt, được sử dụng rộng rãi cho đậu phụng chiên, đậu phụng tẩm gia vị, sữa đậu phụng, bánh gạo
và bơ đậu phụng và sản phẩm đóng lon Máy này đặc biệt là không vỡ , màu trắng,
tự động loại bỏ vỏ, hiệu quả cao, dễ vận hành
Tỷ lệ bóc
vỏ (%)
Tỷ lệ nguyên hạt (%)
Tỷ lệ
vỡ (%)
Kích thước (mm) DTJ-
1180-720-1100 Bảng 2.2: Thông số kỹ thuật máy DTJ-100
Hình 2.3 : Máy bóc vỏ lụa đậu phộng DTJ-100 Trên đây là 1 số máy có liên quan đến đề tài và còn nhiều loại máy có liên quan …
Trang 26CHƯƠNG 3 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT 3.1 Yêu cầu về hạt đậu phộng :
Để đảm bảo cho viêc bóc tách vỏ lụa được thuận lợi, hạt đậu phộng phải được rang trước khi cho vào máy tach vỏ lụa
3.2 Một số ý tưởng để bóc vỏ lụa ra khỏi đậu phộng :
Dùng tay bóc vỏ lụa theo cách thủ công
Bóc vỏ bằng cách cho hạt đậu va đập nhiều lần
Bóc vỏ bằng cách dịch trượt: đậu được bóc nhờ được sự ma sát, bị nén và bị xay nhờ lực dịch trượt Quá trình dịch trượt xảy ra do có sự chênh lệch vận tốc tại hai
Trang 27điểm tiếp xúc lên hạt đậu Đây là phương pháp phổ biến hiện nay vì năng suất cao
và độ sót ít
Ta chọn ý tưởng bóc vỏ lụa đậu phộng bằng phương pháp dịch trượt
Hiện nay trong sản xuất có nhiều loại máy bóc vỏ lụa đậu phộng nhưng phổ biến nhất là máy bóc vỏ lụa bằng hai trục cao su
3.4 Tách vỏ lụa bằng trục cao su:
Máy gồm có 2 trục bằng cao su có lõi
Bộ phận truyền động quay Hai trục cao su quay ngược chiều nhau, một trục quay nhanh hơn trục kia từ 1,15÷1,25 lần Trục cao su có đường kính từ 180mm đến 225mm và chiều dài trục từ 180mm đến 250mm Khe hở giữa 2 trục có thể điều chỉnh bằng cách dịch chỉnh một trong 2 trục Một trục hoặc máng phân phối hạt được lắp phía trên nhận hạt từ phễu chứa rải đều vào khe hở giữa 2 trục Khi cho hạt
đi vào khe hở giữa 2 trục, nửa vỏ hạt tiếp xúc trục quay chậm, nửa vỏ kia tiếp xúc trục quay nhanh, làm sinh ra một lực dịch trượt xé rách vỏ và tách rời khỏi nhân hạt Quá trình tách vỏ này xảy ra rất nhanh trong khe hở nhờ ma sát lớn giữa hạt và bề mặt cao su giúp giảm được hiện tượng trượt Nhờ sự biến dạng của cao su nên những hạt có kích thước lớn có thể được tách vỏ mà vẫn không bị gãy
Hiệu suất bóc vỏ và gãy nát phụ thuộc vào các thông số của máy như tốc độ trục nhanh, trục chậm, kích thước khe hở, điều kiện cấp liệu, và cơ lý tính của lớp cao
su Lớp cao su cần có độ cứng đồng đều và vừa đủ để tách vỏ hạt, nhưng không làm gãy vỡ nhân, cần có độ dẻo và dai để tạo được lực ma sát cần thiết nhưng lại lâu mòn và mòn đều trên suốt chiều dài trục Sau một thời gian làm việc, lớp cao su mòn làm bề rộng khe hở lớn dần, dẫn đến giảm hiệu quả tách vỏ hạt, khi đó cần phải điều chỉnh giảm bớt khe hở giữa hai mặt trục
Việc tiếp liệu cho cặp trục bóc vỏ rất quan trọng Lớp hạt từ trong hộc chứa liệu chảy xuống hoặc qua máng cấp liệu hoặc qua trục rải liệu phải được tạo thành lớp mỏng và đều dài suốt chiều dài trục Nếu lớp liệu dồn vào giữa hoặc ra hai đầu trục thì ở đó mặt trục cao su sẽ mòn nhanh hơn, tạo khe hở không đều trên chiều dài trục, dẫn đếncó chỗ bóc vỏ không triệt để, chỗ hạt bị chèn gãy nhiều, làm giảm hiệu suất tách vỏ và năng suất máy Ðồng thời trục mau chóng phải thay vì bị mòn không đều
Trang 28Máy xay 2 trục cao su thường được lắp kết hợp với quạt để hút vỏ, đồng thời giảm được lượng bụi thoát ra ngoài
3.5 Các loại máy tách vỏ:
3.5.1 Máy xay đĩa đá:
Máy xay hai dĩa đá có thể tách vỏ của nhiều loại ngũ cốc khác nhau, tuy nhiên thực tế chỉ tách vỏ lúa gạo các loại hạt khác ít sử dụng
Máy gồm hai dĩa bằng gang hoặc bằng thép đặt nằm ngang, trên mặt dĩa có đắp một lớp đá nhân tạo làm bằng hỗn hợp bột đá và xi măng kết dính cao, được gia công thật phẳng và vuông góc với trục bằng các dụng cụ chuyên dùng.Trên mặt đá
có thể có các rãnh để tăng khả năng bóc vỏ và vận chuyển hạt Dĩa trên có lỗ nhập liệu giữa tâm, được lắp trên 3 điểm treo có thể điều chỉnh nâng lên hạ xuống được
để thay đổi kích thước khe hở giữa hai mặt đá và điều chỉnh độ song song của khe
hở Dĩa dưới được truyền động quay bằng động cơ điện thông qua đai truyền, thông thường số vòng quay n
Hạt vào lỗ nhập liệu của dĩa trên, đi vào khe hở giữa 2 dĩa đá Do kích thước khe
hở nhỏ hơn đường kính hạt nên vỏ trấu chịu lực nén từ 2 phía của dĩa đá, đồng thời
do tác động quay của dĩa làm hạt lăn trong khe, vì vậy vỏ trấu bị vỡ và tách hoàn toàn khỏi nhân hạt Rãnh trên mặt đá giúp hạt tách vỏ nhanh hơn và di chuyển ra ngoài dễ dàng hơn nhờ tác dụng của lực ly tâm Hỗn hợp sau khi xay gồm có nhân hạt, vỏ trấu và một tỉ lệ nhất định hạt (15-20 %) còn chưa xay được Vỏ trấu và hạt chưa xay được sẽ được tách ra, nhân hạt đưa vào chế biến tiếp
Trang 29Hình 3.1: Máy xay 2 đĩa
Tùy theo cỡ hạt đem bóc vỏ mà khe hở giữa hai dĩa được điều chỉnh bằng các điểm treo của dĩa trên Khe hở phải thật đồng đều để quá trình tách vỏ được thực hiện trên toàn bề mặt dĩa Nếu khe hở không đều, nguyên liệu theo chỗ rộng đi ra ngoài, do đó không tách vỏ được Sau một thời gian làm việc, bề mặt làm việc bị mòn, làm các hạt đá có thể bị bong ra, khi đó cần làm lại bề mặt đá Việc khắc phục này có thể tiến hành ngay nơi sản xuất
Máy làm việc ổn định, ít hư hỏng, dễ sửa chữa Năng suất lớn so với các máy xay khác Tuy nhiên quá trình điều chỉnh khe hở làm việc giữa 2 dĩa đá tương đối khó, đòi hỏi phải có tay nghề, kinh nghiệm Ngoài ra do bề mặt làm việc cứng nên
dễ làm gãy nát nhân hạt, giảm tỉ lệ hạt nguyên sau khi xay, và có nguy cơ lẫn sạn đá trong gạo vì vậy hiện nay ngày càng ít đựơc sử dụng
3.5.2 Máy xát trục vít:
Máy xát trục vít gồm có một trục xát có 2 đoạn: đoạn đầu có cánh dạng vít, đoạn sau có cánh thẳng, được truyền động quay nhờ động cơ điện qua bộ truyền đai thang Bao bọc xung quanh trục xát là bao lưới hình lục giác hoặc bát giác được
Trang 30ghép từ nhiều tấm riêng rẽ Lưới làm từ thép tấm, có lỗ gia công nghiêng một góc
so với cạnh của tấm lưới, có dạng dài, chiều rộng nhỏ hơn kích thức hạt xát Phễu nạp liệu có cơ cấu rung cấp liệu được lắp phía đoạn trục cánh vít, còn phía cuối đoạn trục cánh thẳng là cửa thoát sản phẩm xát Một tấm chặn đóng kín của thoát hạt xát nhờ các khối đối trọng lắp phía ngoài Trong nhiều trường hợp, trục quay có
lỗ rỗng dẫn không khí nén hay nước đưavào khối hạt
Khi làm việc, hạt từ phễu nạp liệu đi vào trong khoang xát Do tác động cánh vít, khối hạt sẽ được đẩy vào trong tạo một áp suất lên khối hạt Bên trong, đoạn trục cánh thẳng quay làm khối hạt quay theo, ma sát với lỗ lưới và ma sát với nhau làm cho lớp vỏ lụa bị mòn, bong ra Áp suất của khối hạt càng lớn, ma sát càng lớn Do lớp bao lưới quanh trục xát có hình lục giác hoặc bát giác nên có sự xáo trộn mạnh làm cho quá trình xát xảy ra đồng đều với cả khối hạt Đôi khi giữa 2 tấm lưới có lắp thêm một thanh chắn nhô vào phía trong dọc theo suốt chiếu dài máy, làm chuyển hướng dòng hạt đang di chuyển làm tăng đáng kể độ xáo trộn của khối hạt Tấm chặn cửa thoát có tác dụng điều chỉnh áp suất trong khoang xát, từ đó điều chỉnh độ trắng của hạt xát Khi áp suất trong khoang xát lớn sẽ đẩy tấm chặn làm hạt thoát ra, còn khi áp suất giảm, đối trọng sẽ tác động làm tấm chặn đóng làm giảm cửa thoát hạt
Hình 3.2: Máy xát trục vít
Máy xát trục vít còn có thể dùng để đánh bóng hạt Khi đó một lượng nhỏ nước được đưa vào khối hạt giúp cho bề mắt hạt bóng đẹp hơn sau khi xát Không khí cũng được thổi vào làm khối hạt nguội hơn đồng thời giúp thoát cám nhanh chóng cũng góp phần làm sạch, bóng bề mặt hạt
Trang 313.5.2 Máy xát nhiều dãi đá có gió thổi:
Máy xát nhiều dĩa đá có thổi gió gồm một trục quay trên đó có lắp nhiều dĩa đá hình trụ ngắn, giữa các dĩa là vòng cách có đường kính nhỏ hơn, và có nhiều lỗ thổi gió Tương tự như máy xát trục côn, bao quanh trục có dĩa đá là lưới xát để thoát cám và 4 thanh cao su Khoảng cách giữa lưới, các thanh cao su và dĩa đá có thể điều chỉnh được bằng cách dịch chuyển lưới và thanh cao su Hạt ra ngoài theo cửa thoát lắp bên dưới Diện tích thoát của cửa thoát cũng được điều chỉnh nhờ một côn điều chỉnh
Hạt được cho vào khoang xát giữa lưới và dĩa đá Dĩa đá quay làm khối hạt chuyển động Khi qua ngang khoảng hở nhỏ giữa thanh cao su, hạt tiếp xúc mạnh với bề mặt lớp đá nhám, làm mòn lớp vỏ lụa bên ngoài hạt Ngoài ra tác động tự mài mòn khi ma sát giữa hạt với hạt cũng có tác động đáng kể tới quá trình xát trắng hạt
Hình 3.3: Máy xát nhiều dĩa
Trang 323.6 Cơ sơ tính toán, thiết kế truyền động :
Tách vỏ đậu phộng bằng hai trục cao su
Trục sàn V truyền momen quay lên trục III thông qua bộ truyền đai thang
Trong đó trục số II và trục số III có lắp hai trục cao su ( D=150, L=200) Hai trục cao su này quay ngược chiều và có tốc độ vòng khác nhau
Nhờ hai trục cao su có tốc độ vòng khác nhau nên có lực dịch trượt để bóc đậu Đậu phộng sau khi đi qua hai trục cao su sẽ được bóc vỏ lụa và tách ra thành hai hoặc ba mảnh
Đậu được bóc nhờ được sự ma sát, bị nén và bị xay nhờ lực dịch trượt Quá trình dịch trượt xảy ra do có sự chênh lệch vận tốc tại hai điểm tiếp xúc lên hạt đậu Đây
là phương pháp phổ biến hiện nay
Trang 33Một số hình ảnh về trục cao su :
Trang 34CHƯƠNG 4 : PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP
4.1 Đánh giá về sử dụng 2 trục cao su :
Do chỉ sử dụng 2 trục cao su trong quá trình bóc vỏ lụa đậu phộng nên tỉ lệ đậu còn sót lại nhiều, phải lặp lại việc tách vỏ 2 hay nhiều lần, gây nên sự lãng phí trong quá trình sản xuất
4.2 Phương hướng và giải pháp thực hiện :
Với khuyết điểm của máy bóc vỏ sử dụng 2 truc cao su như vậy, chúng em đưa
ra hướng cải tiến là : thay vì hạt đậu phộng được tách vỏ lụa trong 1 lần cho vào máy thì cải tiến lên thành 2 lần, nghĩa là từ sử dụng 2 trục cao su trong quá trình bóc
vỏ lụa tăng lên thành 4 trục cao su, để được 2 lần bóc vỏ trong 1 lần bỏ hạt vào máy,
do đó giúp năng suất được tăng lên
Hình 4.1 : Cơ cấu 4 trục cao su
Trang 354.3 Nguyên lý làm việc của máy bóc vỏ 4 trục cao su sau khi cải tiến :
Hình 4.2 : sơ đồ nguyên lý hoạt động của 4 trục cao su I: Trục động cơ V: Trục cao su 4
II: Trục căng đai VI: Trục cao su 2
III: Trục cao su 1 VII: Trục quạt
IV: Trục cao su 3 VIII: Trục sàn lắc
III
n
Trang 36Nguyên lý hoạt động của máy:
Momen xoắn được truyền từ động cơ qua bộ truyền đai dẹt làm quay trục sàn, đồng thời làm quay trục quạt và trục cao su số 1
Vì đai dẹt làm việc cả hai bề mặt nên dựa vào sơ đồ nguyên lý trên trục sàn lắc quay ngược chiều với chiều động cơ, trong khi đó trục quạt và trục cao su số 1 quay cùng chiều động cơ
Mômen xoắn truyền từ trục sàn qua bộ truyền đai thang làm quay trục cao su số
2 Trục cao su số 2 quay ngược chiều trục cao su số 1
Từ trục cao su số1 truyền mômen xoắn cho trục cao su số 3 thông qua bộ truyền xích Tương tự từ trục cao su số 2 truyền mômen xoắn cho trục cao su số 4 thông qua bộ truyền xích
Trục căng đai II có nhiệm vụ căng đai định kì và tăng góc ôm cho bánh đai ở trục động cơ tránh trường hợp trượt đai
Máy có bốn trục cao su trong đó trục cao su số 2 và số 4 là hai trục cố định Trục cao su số 1 và số 3 là hai trục có thể điều chỉnh nhờ vào cơ cấu điều chỉnh
Hạt đậu phộng sẽ được bóc vỏ hai lần khi đi qua hai cặp trục cao su Cặp trục cao su trên có tốc độ chậm hơn cặp trục cao dưới Điều này đảm bảo tỉ lệ đậu sót rất thấp
Chọn bộ truyền đai dẹt để truyền mômen xoắn từ động cơ đến trục cao su số 1 đến trục quạt, vòng qua trụ sàn trở về động cơ, do đai dẹt làm việc được cả hai bề mặt nên puly trục sàn được mắc bằng mặt ngoài của đai dẹt nhằm đảo chiều quay
Từ trục sàn ta truyền mômen xoắn lên trục cao su số 2 nhờ vào bộ truyền đai thang Với sơ đồ nguyên lý trên đảm bảo được trục cao su số 1 và trục cao su số 2 quay ngược chiều và chênh lệch vận tốc với nhau
Việc sử dụng bộ truyền đai dẹt có kích thước lớn nhưng đơn giản hơn so với những bộ truyền khác Nếu dùng hộp giảm tốc sẽ làm chi phí tăng
Trang 37CHƯƠNG 5: THIẾT KẾ VÀ TÍNH TOÁN MÁY BÓC VỎ
LỤA ĐẬU PHỘNG 5.1 Tính toán nguyên lý bóc vỏ hạt đậu :
Vận tốc trục cao su quay nhanh Vn= (2,5÷3) m/s
Vận tốc trục cao su quay chậm Vc=(0,7÷1,2)m/s
Thí nghiệm: dùng 2 trục cao su có khoảng cách khoảng 6mm, sau đó quay 2 trục cao su ngược chiều nhau và có vận tốc khác nhau, trục có chiều quay xuống nhanh hơn trục có chiều quay lên Thả hạt đậu đã rang vào giữa 2 trục cao su, sau đó thay đổi khoảng cách 2 trục cao su và thu kết quả
Trên thí nghiệm đối với hạt đậu có D ≈ (8÷10)mm ta thu được kết quả vận tốc thích hợp cho từng cặp trục cao su:
Vận tốc trục cao su quay nhanh ( I ) Vn tcs1 ≈ 2,9m/s
Vận tốc trục cao su quay nhanh ( II) Vn tcs2 ≈ 1m/s
Vận tốc trục cao su quay chậm (III) Vc tcs3 ≈2,5m/s
Vận tốc trục cao su quay chậm ( IV) Vc tcs4 ≈ 0,9m/s
5.1.1 Xác định chiều dài đoạn đường L nén của vùng làm việc hai trục cao su
[ sách cơ sở thiết kế máy sản xuất thực phẩm A.la.XOKOLOV trang 185]
Trục sau khi được phủ cao su có: D=150mm L=250mm
Đường kính trung bình của hạt đậu (8÷10)mm
Khe hở trung bình giũa hai trục cao su (3÷ 4)mm