Phòng và chữa bệnh cho người cao tuổi: Phần 2

Nối tiếp phần 1, phần 2 của tài liệu Những bài thuốc Đông y phòng và chữa bệnh cho người cao tuổi tiếp tục trình bày các nội dung chính sau: Bệnh về đường gan mật; Bệnh về hệ thần kinh; Bệnh về đường mũi họng; Bệnh về hệ cơ xương khớp; Bệnh ngoài da; Bệnh về đường răng miệng. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết

riiấn V

BỆNH VẾ ĐƯỜNG GAN MẶT

T hự c ra h ệ g an m ậ t th u ộ c đường tiê u hoá sở dĩ

c h ú n g tôi chia b ện h vê đường g a n m ật th à n h m ột

nh ó m riê n g là do hệ g an m ậ t có vai trò đặc b iệt q u a n trọ n g tro n g h o ạ t động sống củ a con ngưòi Chức

n ă n g c h ủ yếu của hệ g an m ậ t là đào th ả i các c h ấ t độc, tiê t m ậ t vào đường tiê u ho á đế giúp đường tiê u

ho á h ấ p th u c h ấ t béo và các V ita m in A,C,D S a u đây

là m ột sô b ệ n h th ư ờ n g g ặp ở người cao tuổi và m ột sô biện p h á p phòng và ch ữ a b ệ n h b ằn g th u ố c Đ ông y

h iệ u q u ả cao

1 Bênh viêm gan man tính

V iêm g a n m ạn tín h th ư ờ n g xảy ra sau kh i m ắc

b ệ n h viêm g an cấp (viêm g an v irú t, viêm g a n do

n h iễ m độc ) Biêu h iện lâm sà n g th ư ờ n g th ấ y n h ấ t

là sự giam sú t chức n ă n g gan, th o á i hoá tê bào g an

và rốì loạn vê tiê u hoá (cơn đ a u v ù n g gan, tiê u ch ảy

h a y táo bón, ch ậm tiêu hoá, c h á n ăn ) Người m ệt mỏi, th ê lực suy giám n g h iêm trọ n g p h ả n á n h mức độ

rối lo ạn chức n ă n g g an , d a v à n g x a n h , nước tiể u v àn g tro n g giai đ o ạn cấp.

a Nguvcn nhàn

T heo Đ ông y, b ệ n h viêm g a n m ạn tín h do công

n ă n g c ủ a tỳ (nách), vị (dạ dày), can (gan) bị rối loạn

ả n h hưở ng đến sự h o ạ t động ,của cơ th ế và các m ặ t

âm , k h í, h u y ế t, tâ n dịch

b T riệu chứng

V iêm g a n m ạ n tín h là m ột b ệ n h m à q u á trìn h h u ỷ hoại tê bào g a n d iễn ra âm ỉ và liên tục, đôi lúc b ù n g lên hoặc lá n g xuống Do vậy viêm g an m ạn th ư ờ n g kèm th e o triệ u c h ứ n g rôi loạn chức n ă n g gan

c Điéu trị và phòng bệnh

H iện n a v cá Đ ông y và T ây V v ẫn ch ư a có phựơng

p h á p đ iều tr ị tr iệ t để đôi với viêm g an m ạ n tín h , chỉ

có th ế d ù n g các loại th u ố c bảo vệ tê bào g an cù n g vối chê độ ă n đủ c h ấ t d in h dưỡng k ế t hỢp với chê độ ng h ỉ ngơi và p h ả i n g ừ n g làm việc h o àn toàn

- C h ế độ ăn: Ă n đủ đường, đ ạ m (dùng các loại th ịt,

cá tươi) các V ita m in từ ra u q u ả Các th ứ c ă n d ù n g cho người viêm g a n m ạ n tín h dảm bảo n g u y ê n tắc

n h iê u c h ấ t d in h dưỡng, dễ tiê u hoá và được chê biến dưới d ạ n g lỏng n h ư cháo, sữ a, nưỏc hoa quả T u y ệ t

đối không được dùng chất kích thích như rưỢu, bia, hạn chê chè, cà phê, các chứng mất ngủ do chức năng gan kém.

d Cách chữa trị

- Người b ệ n h bị viêm g a n m ạ n tín h ở th ế can n h iệ t

tỳ th ấ p : Do viêm g a n (có v à n g d a kéo dài còn gọi là

âm hoàng) vói biếu h iệ n m iện g đ ắ n g không m uốn ăn,

b ụ n g đầy chướng, ngực, sườn đ ầy tức, m iệng khô

n h ớ t, nóng đ a u ở v ù n g g an , d a v à n g sác tối, tiể u tiệ n vàng, tá o nh ớ t, lưõi đỏ, rê u lưỡi vàng, m ạch huyền

C ác vị thuổíc trên hỢp thành một thang, săc uông

Đổ 3 chén nưỏc sác còn 1 chén, nước thứ hai, nưốc

Các vị thuốic trên hỢp thành một thang sắc uông.

- N gười bị b ệ n h viêm g an m ạn tín h ỏ th ể can u ấ t

tỳ hư k h í trệ : H ay gặp ở viêm g an m ạn do viêm g an

v irú t B iểu h iệ n m ạn g sườn p h ải đ au , ngực sườn đầy tức, m iện g đ ắ n g , á n n g ủ kém , người m ệt mỏi, đ ại tiệ n n á t, c h ấ t lưỡi n h ạ t, rê u lưỡi tr ắ n g mỏng, m ạch

Các vị thuốc trên hỢp thành một thang, sác uông.

2 Bênh xơ gan

a Nguyên nhân

B ện h xơ g a n là h ậ u q u ả cuối cù n g của các b ện h

g a n n h ư viêm g an v irú t, viêm g a n 'd o rượu, viêm g an

do c h ấ t độc và viêm g a n đường m ậ t (do sỏi m ật, giu n

c h u i ống m ật) B án c h ấ t củ a b ệ n h là sự xơ hoá to à n

bộ tín h c h ấ t g a n v à h ệ th ố n g g a n m ậ t coi n h ư n g ừ ng

h o ạ t động h o à n to àn

- B iểu h iệ n lâm s à n g là sự suy sụ p chức n ă n g gan,

tă n g áp lực tĩn h m ạch cửa, ch ảy m áu, cố chướng và

h ô n m ê gan B ện h n à v th u ộ c c h ứ n g h o àn g đ ản , tích

tụ , n h iế p th ố n g v à cố ch ư ống c ủ a y học cố tru y ề n ;

b ệ n h xơ g a n p h á t tr iể n có tín h c h ấ t tă n g d ầ n từ n h ẹ

đ ến n ặ n g , b iểu h iệ n đ ầ u tiê n liên q u a n tối các tạ n g

c an và tỳ Tỳ chỉ việc v ận c h u y ến tin h hoa củ a thứ c

ă n đi n uôi cơ th ề v à th ô n g n h iế p h u y ết

b T r iê u c h ứ n g

- Da sạm (dấu h iệ u dễ n h ậ n b iế t n h ấ t), cố chướng

(b ụ n g to) có n h iề u dich, có th ế p h ù m ặt, p h ù c h ân tav , nối tĩn h m ạch ở bụng

- K hi b ệ n h n ặ n g có các d ấ u h iệ u suy g an n ặ n g n h ư

d a vàng, người m ệt mỏi, ý th ứ c đò đ ẫn , Iđ mơ

c C á c h p h ò n g b ê n h

- Khi bị xơ g a n người b ệ n h k h ô n g n ê n coi đó là m ột

á n tử h ìn h bởi vì n ế u giữ gìn tôt, có chê độ ă n uông

k h ắ t k h e ta có th ể c h u n g sống hoà b ìn h với nó

- Xơ g an giai đ o ạn cấp tín h có triệ u ch ứ n g n h ư cổ

p h ù , cổ chướng và rôì loạn chức n ă n g g a n p h ả i được điều trị tạ i b ệ n h viện

- Xơ gan giai đoạn ổn đ ịnh có th ế được chăm sóc tại

nh à nhưng yêu cầu sự thực hiện c h ặ t chẽ các chê độ sau:+ T rá n h h o à n to à n mọi lao động n ặ n g , đ ảm bảo giấc n g ủ đủ và đ ú n g thời gian

+ C hê độ ă n đ ảm bảo đ ủ đạm , k alo và các V itam in

cũ n g n ê n chê b iến dưói d ạ n g lỏng, dễ tiê u hoá n h ư súp, cháo, sữa P h ả i d ù n g các th ứ c ă n tươi để chê biến th ứ c ă n tr á n h tạ o các c h ấ t độc s in h r a tro n g q u á

tr ìn h tiê u hoá T rá n h h o àn to à n các c h ấ t kích th íc h

n h ư rượu, bia, chè, th u ổ c lá, cà phê

+ Đặc b iệt cẩn th ậ n k h i d ù n g b ấ t kỳ m ột loại

th u ô c nào, kể cả th u ố c th ô n g th ư ờ n g n h ư P a ra

x ê tam ô n h a v X êđa Người bị b ệ n h xơ g a n r ấ t dễ bị ngộ độc thuôc Do chức n ă n g g a n yếu, mọi trư ờ n g hỢp

Các vị thuốc trên hỢp thành một thang sắc uống, 2

ngày uống một thang.

- Người b ệ n h bị xơ gan biếu h iện n ặ n g vỏi các triệ u chứng: đ a u v ù n g m ạn g sườn n h iề u , bụn g chướng, người gầy, lách to, môi lưỡi tím , m ạch tế

H ư ơ n g p h ụ chế: 8g

Các vị thuốc trên hỢp thành một thang sắc uống.

- N gười b ệ n h có biểu hiện cố chướng h a y kèm theo

c h ứ n g c h ả y m á u sắc m ặ t v à n g tối, c h áy m á u cam ,

ch ảy m á u c h â n ră n g , cố chướng c h â n p h ù , số t h â m

h ấ p h o ặc số t cao, m iện g họng khô, lợm giọng, tiê u tiệ n sẻ n đỏ, đ ạ i tiệ n táo, c h ấ t lưõi đỏ ít rê u , m ạch

h u y ề n tê sác D ù n g b ài th u ố c sau;

- N gưòi b ệ n h m ệ t mỏi, ă n kém , b ụ n g chưống, c h â n

p h ù , tiể u tiệ n ít, đ ạ i tiệ n lỏng, sỢ lạ n h , sắc m ặ t v à n g

hoặc x a n h n h ợ t, c h ấ t lưỡi n h ạ t hoặc rê u tr ắ n g mỏng,

T rê n (hực tê lâm s à n g do chức p h ậ n g a n bị suy

th o á i th ư ờ n g x u ấ t h iệ n các triệ u c h ứ n g đồng th ờ i vói

n h a u Cổ chưống, c h ảy m á u , p h ù C ăn cứ vào sự

p h â n loại ở tr ê n m à ch ọ n lự a các vị th u ố c đố tạo

th à n h b ài th u ố c th e o ph ư ơ n g p h á p bôi h ư ( k iệ n tỳ, bố

th ậ n ), lợi n iệ u , cầm m áu , c h ảy x u n g h u y ết

3 Bênh viêm túi mât

b ệ n h ă n k h ô n g ngon, người nón g bừng, n ôn m ửa có

X uyên sơn giáp:

Kê nội kim:

H ương p h ụ chế:

H ải tảo (ra u câu biên):

12glOglOglOg7glOglOg8g

Các vị th u ố c tr ê n hỢp th à n h m ột th a n g , sắc uôhg

Nước th ứ n h ấ t đô 3 ch én sắc còn n ử a chén, nưỏc th ứ

h ai cũ n g vậy H oà 2 nước đ ã sắc vối n h a u , uôhg nóng

ư ô n g n h iê u th a n g , mỗi ng.ày 1 th a n g K ết q u ả

đ iều tr ị r ấ t tốt

- V iêm tú i m ậ t th ể k h í trệ có triệ u c h ứ n g đ a u h ạ

sư ò n p h ả i, đ a u tức âm ỉ, đ á n g m iệng, họn g khô,

b iê n g ă n , k h ô n g sô t cao, rê u lưỡi tr ắ n g m ỏng hơi

- Đ a u h ạ sườn p h ải, sôt cao, sỢ nóng, sỢ ré t, đ ắ n g

m iện g , b iến g ăn, bu ồ n nôn, c h ấ t lưỡi đỏ, rê u lưỡi

v àn g , m ạch h u y ên , d ù n g b ài th u ố c sau ;

Phán V I

BỆNH VỀ HỆ THẦN KINH

H ệ th ầ n k in h bao gồm n ão bộ, tu ỷ sông v à các dâv

th ầ n k in h , có chức n ă n g đ iều k h iể n sự h o ạ t động củ a

t ấ t cả các cơ q u a n , làm cho cơ th ể th íc h n g h i với sự

th a y đổi c ủ a môi trư ờ n g ng o ài với môi trvíòng tro n g

Đ ặc b iệ t ở người bộ n ão lại là cơ sở v ậ t c h ấ t c ủ a mọi

h o ạ t độn g tư d u y (tin h th ầ n , ý thức, tư tưởng ) S au

đ ây là m ột sô b ệ n h về hệ th ầ n k in h th ư ờ n g gặp ở người g ià và các b iện p h á p p h ò n g và c h ữ a b ệ n h b à n g

th u ố c Đ ông y gia tru y ề n

1 Bênh đau đầu

Đ a u đ ầ u là m ột c h ứ n g b ệ n h p h ổ b iế n ở người cao

tu ổ i T hự c c h ấ t, đ a u đ ầ u là m ột loại c h ứ n g tr ạ n g chứ

c h ư a p h ả i là m ộ t b ệ n h độc lập

a Nguyên nhàn

- T heo q u a n n iệm củ a Đ ông y, có h a i n g u y ê n n h â n

c h ủ y ếu gây r a đ a u đầu :

+ Do n g o ại cảm : Gồm các c h ứ n g nhứ c đ ầ u do lục

d âm (p h o n g h à n , th ấ p , th ử , táo, hoả) gây ra Các

c h ứ n g b ệ n h n à y có q u a n h ệ m ậ t th iê t với sự th a y đối

th ò i tiế t 4 m ù a (x u ân , hạ, th u , đông) T ro n g lục d âm ,

"phong" là y ếu tộ trọ n g yếu, tuy»iVậy v ẫn có k h i lẫ n

h à n , có k h i lẫ n n h iệ t, có k h i lẫ n th ấ p

+ Do nội thương: T h â n th ê bị m ệt nhọc q u á độ hoặc bị dục vọng làm th ư ơ n g tốn, th ậ n bị th ư ơ n g tổ n trước, th u ỷ k h ô n g nu ô i được mộc, c a n dương vượt lên hoặc là h u y ế t h ư can vượng, k h í h ư vị hoả dồn lên,

đ êu có th ê s in h r a các c h ứ n g đ ầ u choáng, m ắ t hoa,

n h ứ c đ ầu N goài r a d ù n g tr í óc q u á độ cũ n g có th ê

p h á t s in h đ a u đầu

- T h eo q u a n n iệm củ a T ây y, đ a u đ ầ u có các

n g u y ê n n h â n sau;

+ Do thời tiế t, do sự c ă n g th ẳ n g hoặc do đ a u d ây

th ầ n k in h Loại đ a u đ ầ u n à y r ấ t phố biến, ch iếm 95%

tố n g sô n g u y ê n n h â n gây đ a u đ ầu , th ư ờ p g k h ô n g

n g u y h iểm m à chỉ gâv p h iề n to ái cũ n g n h ư bâ't lợi tro n g lao động và tro n g sin h h o ạt, đ a u đ ầ u do

b u ồ n nôn, (giống n h ư say tà u xe, say sóng) C ác b ệ n h

n à y th ư ờ n g tự khỏi và k h ô n g đe doạ đ ến tín h m ạn g

+ Đ a u đ ầ u do các b ệ n h n g u y h iểm ch iếm dưới 0,5% tầ n s u ấ t bị b ệ n h n h ư cơn cao h u y ế t áp, do u

n ão , viêm não, áp xe não T h ư ờ n g p h ả i đ iều tr ị ở các

- N gười b ệ n h đ a u đ ầ u do k h í hư, h a y đ a u vê bên

- N gưòi b ệ n h đ a u đ ầ u do âm hư, c h ứ n g đ a u k in h

n iê n , k h i đ a u k h i k h ô n g do th ậ n h oả kém , th u ỷ bôc lên; p h ả i tư â m g iá n g hoả, d ù n g bài th u ố c sau :

B à i 1:

T h ả o q u y ế t m inh:

S in h địa:

30g15g

- N gười b ệ n h đ a u đ ầ u do k h í h u y ế t đểu hư: đ a u

đ ầu , ch ó n g m ặ t, người yêu m ệt, d ù n g b ài th u ố c sau:

Đố 3 b á t nước sắc còn 1 b á t Nước th ứ h a i v à nưốc

th ứ b a c ũ n g là m n h ư vậy H oà 3 lầ n nưóc sắc lạ i với

C á t c ă n (củ s ắ n dây): lOg

T ấ t cả tá n nhỏ, lấy m ậ t viên b ằn g h ạ t ngô, ngày uống

2 lần, mỗi lần h ai viên với nước đ u n sôi đế nguội

- N gười b ệ n h đ a u đ ầu , n h ứ c đ ầ u (th iê n đ ầ u

v à b à n c h â n

a Triệu chứng

Đ a u d â y th ầ n k in h to ạ đ a u từ t h ắ t lư n g xuô h g

v ù n g m ông, xuố n g m ặ t sa đ ù i (m ặ t n g o ài c ủ a đùi),

c ả n g c h â n b à n c h â n , cúi, ngửi, đi lạ i k h ó k h ă n H ay

đ a u n h iề u vê đ êm và k h i trò i lạ n h

b Nguyên nhân

- T h eo Đ ông y: Đ a u d ây th ầ n k in h to ạ là do tà k h í

p h o n g h à n , th ấ p n h â n lúc c h ín h k h í h ư th â m n h ậ p

m à s in h b ệ n h N gười cao tu ổ i k h í h u y ế t hư nhược dễ

bị đ au

- T h eo T â y y: Đ au d ây th ầ n k in h to ạ p h ầ n lỏn

p h á t s in h do cơ chê dị ứ n g vối thời tiế t, cũ n g có trư ờ n g hỢp do n g u y ê n n h â n cơ học n h ư sa n g c h ấ n (va đập) h a y do v ậ n động m ạn h

c Cách phòng bệnh

- T heo T ây y ,k h i đ a u d ây th ầ n k in h to ạ cũ n g chỉ

n ê n d ù n g th u ô c g iảm đ a u n h ư V o ltaren , A sp êrin ,

th u ố c h ỗn hỢp th ầ n k in h T ro n g giai đoạn bị đ a u

tr á n h các h o ạ t độ n g m ạ n h càn g n h iề u càn g tôt

- K hi tr ạ n g th á i cơ th ể b ìn h th ư ờ n g đ ề phòng b ằ n g cách: tr á n h bị n h iễ m lạ n h , m ặc đủ ấm , xông hơi, tắ m nước am

- C ác b ài tậ p th ể dục cũ n g giúp phòng đ a u th ầ n

k in h to ạ r ấ t tô t b à n g việc tă n g độ dẻo d ai c ủ a hệ

th ầ n k in h cơ, tă n g độ v ữ ng chắc củ a các khớp, tr á n h các s a n g c h ấ n , v a đ ậ p m ạ n h ^

n g à y vào lúc đói bụng.

N goài r a còn có th ế d ù n g 150-200g đ ậ u đen ra n g nóng, ch ia 2,3 gói bọc vải chườm vào chỗ đ a u , nguội lại th a y

H oặc d ù n g b ài th u ố c sau :

3 Bênh đau thắt lưng

Đ a u t h ắ t lư n g là chi’ bộ p h ậ n ỏ dưỏi b ụ n g , tr ê n

đ ế n đ a u t h ắ t lưng T u y n h iê n , tr ê n lâm s à n g b ệ n h do

nội th ư ơ n g n h iề u hơn ngoại cảm N goại cảm cũng

th ư ờ n g do b ên tro n g cơ th ê k h ô n g b ìn h thườ ng m à

p h á t sin h Do n h ữ n g n g u y ê n n h â n sau:

+ Do p h o n g th ấ p : P h o n g là dương tà , tín h c ủ a nó

di động, th ấ p là tín h củ a nó trọ n g trọc T h ế c h ấ t của người vôn y ếu đi m ư a gió cảm n h iễ m phong th ấ p , kh i

p h o n g th ấ p ti’u y ể n vào k in h tú c th á i dương, b àn g

q u a n g n g ư n g tụ lại ỏ v ù n g lư n g làm cho k h í h u y ế t tr ì trệ , k in h lạc k h ô n g th ô n g , p h á t ra đ a u lưng

+ Do ứ h u y ế t: T h ư ờ n g do bị đ á n h , bị ng ã làm ứ

h u y ế t tro n g cơ th ể , k h í h u y ế t trở trệ n ê n th à n h bệnh.+ Do th ậ n hư: Tiên thiên b ất túc, suy nghi quá độ đêm ngủ hay mơ mộng làm x uất túứi chân dương suy tổn, hoặc lao lực th ái quá, chân âm suy tốn m à th à n h bệnh

- Theo q u an niệm của Tây V, bệnh đ au th ắ t lưng là hiện tượng co cứng các cơ ở 2 bên th ắ t lưng do yếu tố" thời tiế t hoặc do cường độ làm việc qu á nặng, do bị chân thương (cơ, cột sốhg) hoặc do một sô” bệnh khác n h ư sỏi

th ận , ^ o cột sông, viêm cột sông, u xơ tử cung

b Triệu chứng

Đ au m ột h o ặc h a i b ên th á t lư n g làm giảm sự lin h

h o ạ t và sự v ậ n độn g c ủ a th ắ t lưng T hư ờng đ a u vê đêm , sờ kh ô i cơ t h ắ t lư n g th ấ y c ăn g cứng

c Cách phòng bệnh

- T r á n h các h o ạ t động q u á n ặ n g đối vói cột sống,

tr á n h k h iê n g vác v ậ t n ặ n g tro n g tư t h ế k h o m lư ng hoặc cúi vì tư t h ế n à y r ấ t dễ g ây c h ấ n th ư đ n g cơ và cột sống lưng

- P h ả i d ù n g th ứ c ă n có ít đườ ng n h ư các loại ra u ngót, r a m uống, củ cải đ ắn g , d ư a c h u ộ t, lê n ê n ă n cơm vối sổ" lượ ng v ừ a p h ả i n h ư n g ă n th à n h n h iề u b ữ a (5 b ữ a / n g à y là tô t n h ấ t)

uống N ưỏc th ứ n h ấ t đổ 3 b á t sắc còn m ộ t b á t, nưốc

th ứ h a i v à nưốc th ứ b a c ũ n g là m n h ư vậy H oà 3

lầ n nưốc sắc lạ i vối n h a u ; c h ia là m 3 lầ n uô"ng vào

b u ổ i s á n g , c h iề u , tô i, s a u b ữ a ă n 1 giò N ế u b ệ n h

th iê n vê h à n th ì th ê m N h ụ c q u ê v à P h ụ c tử chê

m ỗi vị từ 4-12g N ế u b ệ n h th iê n về n h iệ t th ì th ê m

H o à n g b á tẩ m rư ợ u sa o từ 4-8g

K iên g kỵ: T h ịt gà, th ịt chó, tôm , cua

- N gười b ệ n h bị đ a u dữ dội v ù n g lưng, n g a n g th ắ t lưng, kh ó cú i n g ẩ n g hoặc đ a u từ lư ng x u y ên n g a n g hôn g xuống lưng, đ a u ê ẩm , n h ứ c b u ố t mỏi đùi, căn g

c h ân , đi lạ i k h ó k h ă n , d ù n g b ài th u ố c sau:

tắ c b ê n ấy N ếu th ò i tiế t b ìn h th ư ờ n g , ngưòi b ệ n h

V iêm m ũ i th u ầ n tín h p h ầ n lớn do bị tá i p h á t của viêm cấp tín h kéo d ài (viêm m ũ i cấp tín h là do bị cảm cúm n h iề u lần , vi k h u ẩ n xâm n h ậ p n iêm m ạc

m ũ i gây ra), cũ n g do k h o a n g m ũi rỗng, c á t bụ i b ay vào k ích th íc h gây r a bệnh

V iêm m ũ i m an g đặc điểm béo và dầy do xướng

m ũ i tă n g trư ở n g , sống m ũi bị p h ù n h ẹ (như béo) rồi

d ầ y lê n s a u đột p h á t b ệ n h m ạ n tín h

V iêm m ũ i m ạ n tín h do n iêm m ạc m ũ i bị viêm , lỗ

m ũ i bị lạ n h x âm n h ậ p , k h ứ u giác kém n h ậ y rồi

th à n h b ện h

V iêm m ũ i m a n g tín h c h ấ t suy sụp: h ìn h m ũ i b iến

d ạ n g do viêm m ũ i cấp tín h th ư ờ n g đi k èm vối sôb, cảm giác Ợ lạ n h , n g ứ a m ũi, ch ảy nước m ũi

c Phòng bệnh

- T r á n h n h iễ m p h ả i gió lạ n h , không ă n các c h ấ t

k ích th íc h , các gia vị cay, nón g n h ư h ạ t tiê u , ốt

- T hư ờng x u y ên sử d ụ n g phươ ng p h á p xoa bóp đối với m ũi

d Cách chữa trị

N g ư ờ i b ệ n h b ị b ệ n h v iê m m ũ i m ã n t í n h có

t r i ệ u c h ứ n g :

- H ắ t hơi, ngột ngạt, sổ mũi, đ au đầu, m ũi chảy nước

tro n g đặc B ệnh p h á t do thời tiết, cảm lạnh đột ngột, kéo

dài h à n g n ă m không khỏi D ùng bài thuốc sau:

C ác vỊ thuốic trên hỢp th à n h một thang, sắc uông,

uô"ng làm nhiều lần trong ngày.

- M ũi ch ảy nước v à n g đục, n g ộ t n g ạ t, m ùi hôi,

n h ứ c đ ầ u v ù n g t r á n v à th á i dươ ng (b ứ t r ử t kh ó chịu)

đ a u vào giò n h ấ t đ ịn h tro n g n g ày Đế lâ u dễ d ẫ n đên

c h o án g đ ầu , m ắ t hoa, mồ hôi v ã r a n h ư tắ m , tin h

t h ầ n m ệ t mỏi h a y q u ê n B ện h n à y do p h o n g h à n mội

u ấ t lâ u n g à y h o á n h iệ t, hoặc n h iệ t tà p h ạ m vào k in h

th iế u dương gây n ê n D ù n g b à i th u ố c sau :

T â n di (cạo sạc h lông sao): lOOg

T h u ố c n h ỏ m ũi: D ù n g lá c ứ t lợn (hoa m à u tím ) g iã

n á t trộ n vói m ộ t ít m uối, lọc q u a g ạ n lấy nưỏc đ ể n h ỏ

m ũ i h à n g n g ày , k h i n h ỏ n h ó n g ử a cổ cho th u ố c tr à n vào các k h o an g

- N gười b ệ n h bị viêm x o a n g g ây nhứ c đ ầ u , h ắ t hơi