Phân tích nhân vật Tràng

Vợ nhặt tiền thân là tiểu thuyết xóm ngụ cư in trong tập Con chó xấu xí xuất bản 1962 được xem là một trong những tác phẩm “ thần đã mượn tay người” để viết nên những trang cảm động về

Phân tích nhân vật Tràng

“Kim Lân là nhà văn một lòng đi về với đất, với người, với thuần hậu nguyên thủy của cuộc sống nông thôn” (Nguyên Hồng) Ông viết ít nhưng tác phẩm của ông ngày càng được nhớ đến rất nhiều thậm chí có những trang viết đạt đến mức thần viết ( Nguyễn Khải) Vợ nhặt ( tiền thân là tiểu thuyết xóm ngụ cư in trong tập Con chó xấu xí xuất bản 1962) được xem là một trong những tác phẩm “ thần đã mượn tay người” để viết nên những trang cảm động về cảnh ngộ thân phận và vẻ đẹp của những người nhân dân trong nạn đói 1945 Đọc truyện ta không thể không ấn tượng bởi nhân vật anh cu Tràng một con người tưởng chừng mất giá song lại tiềm

ẩn bên trong những phẩm chất vô giá Đó là lòng nhân hậu, khát vọng hạnh phúc mãnh liệt và phẩm chất vô giá Đó là lòng nhân hậu, khát vọng hạnh phúc mãnh liệt và sự trưởng thành, chín chắn “nên người” kể từ khi nhặt được vợ

Luận điểm 1: Tràng là nhân vật bề ngoài tưởng chừng như mất giá Lai lịch.

Tràng xuất hiện ngay từ những dòng chữ mở đầu tác phẩm gắn với bối cảnh làng quê nghèo xác xơ kiệt quệ trong ngày đói: Anh vốn là dân ngụ cư “là người dân ở nơi khác trôi dạt đến ở nhờ làng xã do đó thường không rõ gốc tích, không tài sản, không vị thế trong làng “tiếng nói bị xem thường” Anh làm nghề kéo xe bò thuê chở thóc cho liên đoàn một công việc bấp bênh bán sức lao động để kiếm sống ráo mồ hôi là hết tiền Chiếc áo rách nâu tàn mà anh mặc ngôi nhà “vắng teo đứng rúm rõ trên mảnh vườn lổm nhổm những búi cỏ dại” – nơi anh ở đã nói lên

sự nghèo khổ lam lũ trong xuất thân lai lịch của anh

Ngoại hình

Không chỉ xuất thân thấp kém là dân ngụ cư, Tràng còn có ngoại hình xấu xí thô kệch khiến anh khó lòng lấy vợ với thân hình to lớn “vập vạp” hai con mắt nhỏ

tí gà gà vào bóng chiều, hai bên quai hàm bạnh ra rung rung là cho cái mặt thô kệch của hắn lúc nào cũng nhấp nhỉnh ý nghĩ gì vừa lí thú vừa dự tợn”, Tràng quả thực là một con người “hóa công đẽo gọt sơ sài”

Đã xấu tính cách anh có phần trẻ con đơn giản vô tư đến mức có phần vô tâm ngờ nghệch và bộc tuệch Trẻ con vẫn thường trêu đùa anh như với người bạn đồng trang lứa Anh giống đứa trẻ có thâm niên chẳng ai nghĩ anh lấy được vợ mà

lại vợ theo Sự kiện Tràng nhặt được vợ không chỉ là bước ngoặt to lớn đối với cuộc đời Tràng mà còn là một sự kiện làm “nổi hình nổi sắc” những phẩm chất vô giá khuất lấp sâu kín trong người đàn ông nghèo khổ thô kệch ấy

Luận điểm 2: Phía sau người đàn ông tưởng chừng mất giá lại là người đàn ông mang phẩm chất vô giá

Luận cứ 1: Tràng là người đàn ông tuy nghèo khổ nhưng thực sự “rích bố cu”

về tình người về lòng nhân hậu.

Điều này được thể hiện qua việc sẵn sàng đại người đàn bà xa lạ một bữa ăn,

dù bản thân mình rất nghèo Nên nhớ hành động này của Tràng diễn ra ngay giữa nạn đói quay quắt khi cuộc sống của con người bị bao vây bởi màu mùi tiếng của thần chết, khi miếng ăn trở thành miếng nhục, con người ta sẵn sàng tranh giành để

có được miếng ăn, thậm chí chấp nhận bị tha hóa nhân phẩm miễn là được ăn, được sống sót qua thì đói khát Ấy vậy mà khi gặp người đàn bà đói rách hơn mình, Tràng đã rất hào hiệp vô tư đãi thị một chặp bốn bát bánh đúc Đó là biểu hiện của một con người nhân hậu giàu tình người không những thế khi Tràng nói đùa mà người đàn bà theo về thật, dù lúc đầu có “chợn” (lo lắng) song cuối cùng Tràng vẫn quyết định đưa thị về Lấy vợ trong tình cảnh như thực chất là “rước cái của nợ đời về” là san sẻ miếng ăn, vốn ít ỏi của mình với người khác, cũng đồng nghĩa là đẩy mình với gia đình đến gần hơn bờ vực của sự chết đói Điều đó, càng làm rõ hơn anh cu Tràng tuy không phải là rích bố cu về tài sản mà thực sự là rích

bố cu về tình người Không phải ngẫu nhiên mà có người đã từng nói nhân vật người vợ nhặt trong tác phẩm đến với gia đình Tràng tuy không tìm được sự no ấm nhưng lại tìm được sự ấm áp của tình người trong hoạn nạn Anh cu Tràng nhặt được vợ còn người đọc “nhặt” được tình người trong nạn đói, trước hết là ở Tràng sau nữa là ở bà cụ Tứ

Luận cứ 2: Tràng là người có khát vọng hạnh phúc mãnh liệt.

Điều này được bộc lộ xuyên suốt tác phẩm đặc biệt qua hành động Tràng quyết định nhặt vợ và niềm vui sướng hạnh phúc “mơn man” lộ rõ trên gương mặt anh khi đưa vợ về nhà

Trong lúc mọi người xung quanh xem chuyện lấy vợ giữa thời buổi đói kém

là “rước cái của nợ đời về” thì Tràng lại quyết định nhặt vợ Quyết định này đến

với Tràng một cách hết sức bất ngờ không chỉ bất ngờ với mọi người mà còn bất ngờ với chính Tràng khi anh nói thế cũng tưởng là nói đùa ai ngờ thị theo về thật Hành động trơ trẽn ấy của người vợ nhặt khiến Tràng ngay lập tức cảm thấy

“chợn” nghĩ thóc gạo này đến biết mình chẳng biết có nuôi nổi không lại còn “đèo bòng” Nên nhớ Tràng vốn là người vô tư sống đơn giản có phần ngờ nghệch, ấy vậy mà, trước hành động thị bám lấy Tràng về làm vợ hắn cũng biết chợn, biết lo Điều đó chứng tỏ cái đói đã trở thành bóng ma khủng khiếp chùm lên tất thảy khiến một con người đơn giản như Tràng cũng không thể không lo sợ Tuy nhiên cái khoảnh khắc chợn thấy của con người hiện thực tỉnh táo trong Tràng dường như không kéo dài lâu Anh tặc lưỡi “chậc, kệ” Cái “tặc lưỡi” một mặt cho thấy sự liều lĩnh phó mặc số phận, có phần bốc đồng song mặt lại là minh chứng cho niềm khát khao hạnh phúc mãnh liệt ở người đàn ông nghèo khổ ấy Nó khiến anh có quyết đinh đầy liều lĩnh mạo hiểm giữa lúc tối sầm lại vì đói khát,đó là quyết định đầy liều lĩnh mạo hiểm giữa lúc tối sầm lại vì đói khát, đó là quyết định lấy vợ dù chưa hỏi ý kiến gia đình Niềm khát khao hạnh phúc còn lớn hơn cả nỗi ám ảnh về cái đói cái chết Nó khiến trong một lúc, Tràng dường như quên hết tất cả cuộc sống tăm tối hàng ngày quên cả đói khát ghê gớm đang đe dọa, quên cả những tháng ngày đen tối trước mặt… Nói cách khác khát vọng hạnh phúc đem đến cho Tràng một sức mạnh tinh thần lớn lao giúp anh sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn thử thách để được sống đích thực

Niềm khát khao hạnh phúc còn được bộc lộ qua diễn biến tâm trạng của Tràng trên đường đưa vợ về nhà Hẳn Tràng phải mong ước điều này từ rất lâu nên khi điều ước trở thành hiện thực anh mới vui sướng phấn khởi như vậy Tâm trạng lâng lâng hạnh phúc của Tràng hiện diện qua nụ cười nét mặt phớn phở trên đường

về Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai con mắt thì sáng lên lấp lánh “một thứ gì

lạ lắm chưa từng thấy ở người đàn ông nghèo khổ ấy nó ôm ấp mơn man khắp gia thịt” “Cái gì đó lạ lắm” phải chăng chính là cảm giác hạnh phúc khi có vợ mà giờ đây Tràng mới được nếm trải Nó khiến anh muốn nói một câu gì đó với người đàn

bà nơi vắng vẻ mà chịu không sao nói nổi Thì ra phía sau người đàn ông vụng về thô kệch ấy vẫn luôn tiềm tàng khát vọng hạnh phúc, khát khao có một mái ấm gia đình, một bàn tay chăm sóc yêu thương của người vợ hiên như bao người đàn ông khác Nhận ra khát vọng hạnh phúc âm thầm nhưng mãnh liệt ở nhân vật Tràng chứng tỏ tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Kim Lân Nhà văn đã cho ta thấy khát vọng hạnh phúc như một dòng suối nhỏ vẫn âm thầm len lõi trong mọi ngõ ngách

tâm hồn Tràng phía sau một anh cu Tràng lớn xác để đến khi trở thành hiện thực niềm vui sướng hạnh phúc mơn man khắp da thịt Tràng làm dịu mát nhớ đất tâm hồn khô cằn nứt nẻ khiến Tràng trở nên chững chạc nên người

Luận cứ 3: Tràng là người biết trân trọng hạnh phúc dù có được hạnh phúc rất dễ dàng.

Dẫu có được hạnh phúc rất dễ dàng chỉ tầm phơ tầm phào dăm ba câu vậy là nên vợ nên chồng Song không vì thế mà Tràng khinh rẻ người vợ nhặt Ngược lại, những suy nghĩ hành động của anh lại thể hiện một thái độ hết sức chân thành trân trọng hạnh phúc mà mình có được Dẫu nghèo Tràng vẫn sẵn lòng đãi vợ một bữa

ăn no nê, dưa vợ ra chợ, sắm cho vợ một cái nón mới một chiếc thúng để đựng những đồ lặt vặt xem như là quà cưới giữa lúc “gạo châu củ quế” Người ta ưu tiên cho những việc thiết thân sống còn là tác phẩm là miếng ăn hơn là ánh sáng ngọn đèn thì Tràng lại quyết định bỏ ra hai hào dầu để thắp sáng ngôi nhà trong đêm tân hôn Với người vợ đó là hành động hoang phí “hoang nó vừa vừa chứ”, song với Tràng dù biết “đắt quá cơ” nhưng vợ mới vợ miếc cũng phải cho nó sáng sủa một tí chứ Câu nói tuy thô kệch song ẩn chứa một ý nghĩ đầy nhân văn thể hiện thái độ đầy trân trọng hạnh phúc của Tràng Đối với Tràng có vợ là một bước ngoặc lớn của cuộc đời cần phải đánh dấu bằng một hành động đầy tương xứng Mua dầu thắp đèn là hành động không cần thiết trong nạn đói song lại có ý nghĩa tuyên chiến với bóng tối với cuộc sống tạm bợ lay lắt để hướng tới cuộc sống đích thực sống cho ra sống, cuộc sống ổn định dài lâu Không phải ai cũng có được thái độ trân trọng như vậy với hạnh phúc mà mình đang có

Luận cứ 4: Có sự trưởng thành chững chạc chín chắn “nên người” từ khi có vợ:

Sự thay đổi trưởng thành của Tràng được thể hiện khi đưa vợ về nhà Khi lũ trẻ thấy Tràng gào to lên: “Chông vợ hài” nếu là mọi lần Tràng sẽ vui vẻ đùa cợt với chúng, song lần này Tràng nhăn mặt xua tay ra dấu không bằng lòng, đó là cử chỉ đầu tiên của người đàn ông trưởng thành muốn che chắn bảo về cho người vợ trong cảnh ngộ bất lợi khi phải theo không về làm vợ Cùng với đó những cảm xúc trong Tràng cũng nảy nở thể hiện sự trưởng thành chín chắn: “ Trong lòng hắn bấy giờ chỉ còn tình nghĩa giữa hắn với người đàn bà đi bên”, với Tràng người đàn bà

đi bên khốn khổ đói, lăn xả vào hắn để kiếm miếng ăn, bám chặt vào hắn để chạy

cái đói, tuyệt nhiên không phải vợ nhặt vợ theo mà là người vợ thực sự, thiêng liêng trong cuộc đời hắn Vì thế dù không mai mối, không cưới xin, không mâm cao cỗ đầy song dường như đã tự nguyện làm một giấy đăng kí kết hôn với người

vợ qua cảm xúc tháy mình chỉ còn tình nghĩa với với người đàn bà đi bên Có thể nói tình nghĩa đó là sợ dây thiêng liêng để gắn kết vợ chồng thậm chí nghĩa còn nặng hơn tình

Đến khi đưa thị về nhà sự thay đổi của Tràng còn bộc lộ ở sự áy náy băn khoăn xót xa của Tràng khi thấy thị ngồi mớm ở mép giường gương mặt bần thần

lo lắng tới hai lần Tràng tự hỏi “ Sao nó buồn thế nhỉ?” Trong câu hỏi đó ta thấy được tình thương và cả cảm giác áy náy có lỗi của một người chồng với vợ Chẳng biết tự bao giờ canh cu Tràng vô tâm đã nhận ra cảm xúc của người khác và biết đặt mình vào vị trí của người khác để mà cảm thông để mà xót xa

Sự chững chạc chín chắn của Tràng đặc biệt bộc lộ rõ trong lời giới thiệu với

mẹ Tràng có ý che chở cho vợ khi về làm dâu trong thế bất lợi định kiến về người

vợ theo trong xã hội cũ là hết sức nặng nề Dường như hiểu rõ điều đó Tràng có những lời giới thiệu hết sức tinh tế “Kìa! Nhà tôi nó chào u!”, “Nhà tôi nó mới về làm bạn với tôi đấy u ạ”, “Chúng tôi phải duyên phải số với nhau” Cách gọi vợ trìu mến bằng hai tiếng nhà tôi cách gọi chuyện lấy vợ nhặt vợ tầm phơ tầm phào giữa đường giữa chợ không qua mai mối của Tràng bằng cái từ về “làm bạn với tôi”, “phải duyên phải kiếp”, cái số…” đã giúp Tràng trách cho vợ chuyện theo không, đồng thời đem đến cho người vợ nhặt một danh phận một vị thế đàng hoàng : đây không phải chuyện bào bọt rẻ rúng mà là chuyện duyên số, trời se Quả thực với lời giới thiệu tinh tế ấy Tràng đã chính thực gột rửa thân phận vợ theo đem lại địa vị xứng đáng cho người vợ nhặt trong gia đình Không có sự trưởng thành chín chắn tinh tế sao Tràng có thể có cách ứng xử đầy văn hóa như vậy

Sự trưởng thành trong buổi sáng hôm sau

Sự thay đổi của Tràng đặc biệt bộc lộ rõ nét trong buổi sáng hôm sau Dường như chỉ qua một đem Tràng đã hoàn toàn lột xác trở thành một con người khác hẳn Hạnh phúc đến đột ngột khiến Tràng cảm thấy trong người êm ái lửng lơ như vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay, “hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải”, Từ một người vô tư, đơn giản, Tràng chợt nhận thấy xung quanh mình có gì vừa thay đổi mới lạ Sự thay đổi đến từ nhà cửa sân vườn được quét

tước rọn phong quang sạch sẽ từ hai người đàn bà quan trọng trong đời Tràng Bà

cụ Tứ như được hồi sinh “cái mặt bủng beo u ám ngày thường của bà rạng rỡ hẳn lên Còn người vợ nhặt : “Tràng nom thị hôm nay khác lắm rõ ràng là người đàn bà hiền hậu đúng mực, không còn vẻ gì chao chát chỏng lỏn như mấy lần Tràng gặp ở chợ tỉnh Không chỉ những người xung quanh Tràng thay đổi mà chính anh đã đổi thay, Từ lúc nào chẳng biết, người đàn ông vô tư ấy đã biết quan tâm đến mọi người biết so sánh cảm nhận cuộc sống bằng mọi giác quan

Sự thay đổi của người và cảnh vật xunh quanh đã tác động rất lớn đến Tràng khiến anh trưởng thành hơn trong nhận thức về tình cảm, bổn phận và trách nhiệm Trước hết là sự nảy nở những cảm xúc tình cảm mà trước nay Tràng chưa từng có được: “Bỗng nhiên hắn thấy hắn yêu thương, gắn bó với căn nhà của hắn lạ lùng” Một nguồn vui sướng phấn chấn tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người” Từ chỗ chỉ xem ngôi nhà là một chốn đi về, giờ đây, Tràng cảm nahaj

có một sợi dây thiêng liêng gắn bó hắn với ngôi nhà “ngôi nhà sẽ trở thành tổ ấm che mưa nắng Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy” Khi đã xác định “ngôi nhà”

là “tổ ấm” , Tràng không chỉ có những thay đổi về tình cảm mà có những thay đổi trong nhận thức về bổn phận và trách nhiệm: “Hắn thấy hắn có bổn phận lo lắng cho vợ con sau này” Ý thức được bổn phận của một người đàn ông là làm trụ cột cho gia đình lo lắng cho vợ con đã dẫn đến những hành động vun vén cho hạnh phúc gia đình của Tràng sau này “Hắn xăm xăm chạy ra sân Hắn cũng muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa căn nhà Dường như cả Tràng, bà cụ Tứ, người vwoj nhặt đều nghĩ rằng: “thu xếp cửa nhà cho quang quẻ, nề nếp thì cuộc đời họ có thể khác đi, làm ăn có cơ khấm khá đi” Đúng như nhà văn Kim Lân đã khẳng định:

“Trong hoàn cảnh khốn cùng, dù kề cận bên cái chết nhưng những con người ấy vẫn không nghĩ tới cái chết mà muốn sống, sống cho ra con người”

Biến đổi lớn lao nhất của Tràng có lẽ là ở những suy nghĩ nhận thức của Tràng trong bữa cơm ngày đói Khi nghe vợ kể về những đoàn người đói khát đi theo Việt minh phá kho thóc Nhật, Tràng bỗng gợn lên cảm giác “tự dưng giờ thấy

ân hận, tiếc rẻ vẩn vơ, khó hiểu” Đó phải chăng là cảm giác của người đã bỏ lỡ cơ hội đến với cách mạng, đến với sự đổi đời, cơ hội kiếm được miếng cơm manh áo cho gia đình, vợ con Truyện khép lại bằng hình ảnh “lá cờ đỏ bay phấp phới hiện lên trong tâm trí Tràng khi nghĩ đến đoàn người đi phá kho thóc Nhật Hình ảnh đó đem đến ý nghĩ sâu sắc cho người đọc rất có thể vào một ngày không xa khi đã hiểu rõ về cách mạng chính Tràng cũng sẽ có mặt trong đoàn người ấy, giương cao

lá cờ đỏ ấy! Đó sẽ là bước ngoặt lớn lao với gia đình Tràng, cả dân tộc Việt Nam được Kim Lân ngầm dự báo qua chi tiết lá cơ đỏ ở cuối tác phẩm

Như vậy sự kiện nhặt được vợ đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của Tràng Từ một người cô độc, Tràng đã có cả một gia đình để chăm lo Từ một thanh niên vô tư đến mức có phần vô tâm, đơn giản đến mức có khi hời hợt, Tràng trở thành một người đàn ông chững chạc chín chắn trưởng thành có trách nhiệm với gia đình và tình nghĩa với mọi người Từ một người không biết gì về cách mạng, thấy cách mạng là trốn tránh Tràng đã có những nhận thức mơ hồ về cách mạng và dường như sẽ hướng về cách mạng để tìm đến con đường sáng cho cuộc đời mình một cách tự nhiên và tất yếu Tất cả sự thay đổi kì diệu ấy phải chăng có được là nhờ sức mạnh hạnh phúc?

ĐÁNH GIÁ CHUNG

NỘI DUNG TƯ TƯỞNG

- Khái quát toàn bộ đặc điểm nhân vật

- Giá trị tư tưởng qua nhân vật

Qua nhân vật Tràng Kim Lân đã bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc ở việc phát hiện và tin tưởng vào bản chất tốt đẹp của con người lao động Nhà văn đã cho người đọc thấy sau một anh cu Tràng có phần vụng về thô kệch, đơn giản lại là một con người hào phóng, nhân hâu, khao khát hạnh phúc mãnh liệt và có sự biến đổi tâm hồn theo chiều hướng tích cực từ khi có vợ luôn tin vào vẻ đẹp con người

đó là điều làm nên giá trị nhân đạo mang màu sắc nhân văn cho tác phẩm

Mặt khác, cũng qua việc khắc họa Tràng nhặt vợ trong nạn đói, Kim Lân còn muốn khẳng định tư tưởng: Trong cảnh ngộ tối xầm vì đói khát, những con người lao động vẫn không nghĩ đến cái chết mà vẫn hướng tới sự sống vẫn hi vọng vẫn tin tưởng vào tương lai, tin sự sống, tin tương lai là phẩm chất tự nhiên vĩ đại của nhân dân lao động ( Nguyễn Đăng Mạnh) Hình ảnh khép lại tác phẩm “lá cờ đỏ phấp phới trong tâm trí Tràng” đem lại mới mẻ lạc quan cho tác phẩm đó cũng là biểu hiện cho giá trị nhân đạo mang màu sắc nhân văn của văn học cách mạng.Ngoài ra tương lai nhân dân của Kim Lân còn bộc lộ ở thái đọ đồng cảm đồng tình với khát vọng hạnh phúc mãnh liệt của nhân vật Tràng

NT XÂY DỰNG NHÂN VẬT.

Nhà văn đã xây dựng một tình huống truyện độc đáo làm nổi hình nổi sắc nhân vật “nhà văn đã bắt được một khoảnh khắc mà ở đó nhân vật phải bộc lộ cái

“phần tâm can nhất, bản chất nhất, sâu kín nhất” Nhà văn xây dựng những chi tiết đặc sắc nhất Tràng tặc lưỡi “chậc kệ”, “mua hai hào dầu cho đêm tân hôn” “lá cờ

đỏ bay phấp phới trong tâm trí Tràng” Qua vài chi tiết nhỏ nhưng làm nên nhà văn lớn, Kim Lân chứng tỏ thần đã mượn tay người viết

Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật bậc thầy Tâm lí nhân vật là điều khó nắm bắt vì nó ở góc khuất, khúc quanh ngả rẽ trong con người mà “con người như dòng sông” ấy vậy mà những khúc quanh nếp gấp tâm lí nhân vật đã được Kim Lân phơi

mở, như đi guốc trong bụng nhân vật Ví dụ như tâm lí Tràng khi nhặt vợ, khi đưa

vợ về nhà và buổi sáng hôm sau

“Văn học là nghệ thuật ngôn từ” một trong những điều không thể hiểu là ngôn ngữ Ngôn ngữ của Kim Lân chân thực bình dị sống động như là một viện bảo tàng ngôn ngữ của người nhân dân Bắc Bộ Ví dụ “rích bố cu,hử”, “làm đếch

gì có vợ”, “chợn, đèo bòng”, “chậc kệ”, “lên giường lên giếc chững chệ cái nào…”