- Đông Nam Á là khu vực gió mùa hoạt động điển hình trên thế giới, là nơi hoạt động của các áp thấp nhiệt đới nên chịu ảnh hưởng nặng nề của bão, 0,25 lũ lụt… Từ bảng số liệu, hãy nhận x[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2017 - 2018
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÍ
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
ĐỀ CHÍNH THỨC
Câu 1 (1,0 điểm) Nhiệt độ Trái Đất đang tăng lên, điều đó ảnh hưởng như thế nào đến ngành nông
nghiệp của các nước ở đới nóng?
Câu 2 (1,0 điểm) Nêu nguyên nhân, hậu quả của tình trạng tranh chấp, xung đột kéo dài ở khu vực
Tây Nam Á
Câu 3 (1,0 điểm).
a) Vì sao dân số là một trong những vấn đề cần được quan tâm của Liên Bang Nga?
b) Vì sao khu vực Đông Nam Á thường xảy ra các thiên tai: động đất, núi lửa, bão, lũ lụt?
Câu 4 (1,0 điểm) Cho bảng số liệu:
TỔNG GDP CỦA TRUNG QUỐC, HOA KÌ VÀ THẾ GIỚI, GIAI ĐOẠN 2004 - 2015
(Đơn vị: tỉ USD)
(Nguồn: World GDP by Year - S&P 500 PE Ratio)
Từ bảng số liệu, hãy nhận xét và giải thích tình hình tăng trưởng GDP của Trung Quốc, Hoa Kì
so với thế giới
Câu 5 (1,0 điểm) Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy cho biết vị trí địa lí và
phạm vi lãnh thổ nước ta gây ra những khó khăn, thách thức nào cho sự phát triển kinh tế - xã hội?
Câu 6 (1,0 điểm) Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy phân tích các thế mạnh về
tự nhiên của khu vực đồi núi đối với sự phát triển ngành công nghiệp nước ta
Câu 7 (1,0 điểm) Chứng minh rằng Biển Đông có ảnh hưởng lớn đến các hệ sinh thái vùng ven biển
nước ta
Câu 8 (1,0 điểm) Phân tích ảnh hưởng của Tín phong bán cầu Bắc đối với khí hậu nước ta.
Câu 9 (1,0 điểm) Chứng minh rằng sinh vật nước ta có sự phân hóa theo quy luật địa đới
Câu 10 (1,0 điểm) Cho biểu đồ:
Từ biểu đồ trên, so sánh đặc điểm thủy chế của sông Hồng và sông Đà Rằng
-Hết -Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ……….……….; Số báo danh: ………
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2017 - 2018
Trang 2(HDC gồm 03 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: ĐỊA LÍ
———————————
1
Nhiệt độ Trái Đất đang tăng lên, điều đó ảnh hưởng như thế nào đến ngành nông nghiệp của các nước ở đới nóng? 1,0
- Băng ở hai cực tan, nước biển dâng làm ngập các đồng bằng thấp ven biển, giảm diện tích và sản lượng nông nghiệp 0,25
- Gia tăng tình trạng hạn hán, diện tích hoang mạc sẽ mở rộng làm thu hẹp diện tích đất canh tác, sản lượng nông nghiệp sẽ giảm, làm gia
- Chi phí cho công tác thuỷ lợi lớn, làm tăng giá thành của nông sản 0,25
- Nhiều giống cây trồng, vật nuôi sẽ không còn phù hợp, cơ cấu cây
2
Nêu nguyên nhân, hậu quả của tình trạng tranh chấp, xung đột
- Nguyên nhân:
+ Do tranh chấp quyền lợi: Đất đai, tài nguyên, nguồn nước… 0,25 + Do sự khác biệt về tư tưởng, định kiến tôn giáo, dân tộc; Do các thế
- Hậu quả:
+ Gây mất ổn định quốc gia, khu vực và làm ảnh hưởng tới hòa bình thế giới, đời sống nhân dân bị đe dọa và không được cải thiện 0,25 + Kinh tế bị hủy hoại và chậm phát triển, ảnh hưởng tới giá dầu và sự
3
a
Vì sao dân số là một trong những vấn đề cần được quan tâm của
- Do tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên có chỉ số âm và từ thập niên 90 của thế kỷ XX người Nga đã di cư ra nước ngoài nên số dân giảm đi 0,25
- Cơ cấu dân số theo giới có sự mất cân đối giữa giới nam và giới nữ 0,25
b
Vì sao khu vực Đông Nam Á thường xảy ra các thiên tai động đất,
- Do Đông Nam Á nằm kề sát “vành đai lửa Thái Bình Dương”, là khu vực vỏ Trái Đất không ổn định, thường xảy ra các vận động kiến tạo
- Đông Nam Á là khu vực gió mùa hoạt động điển hình trên thế giới, là nơi hoạt động của các áp thấp nhiệt đới nên chịu ảnh hưởng nặng nề của bão,
4 Từ bảng số liệu, hãy nhận xét và giải thích tình hình tăng trưởng
- Tổng GDP của Trung Quốc, Hoa Kì và thế giới đều tăng qua các năm (dẫn chứng), do các nước trên thế giới đều áp dụng những tiến bộ khoa học - kĩ thuật, thay đổi các chính sách phù hợp với nền kinh tế thị trường, tận dụng những tiềm năng sẵn có…
0,25
- Tổng GDP tăng không đều: Trung Quốc tăng nhanh hơn Hoa Kì và thế giới, Hoa Kì tăng chậm hơn thế giới (dẫn chứng) 0,25
- Nguyên nhân:
+ Trung Quốc những năm gần đây tiến hành hiện đại hóa các ngành kinh tế, điều chỉnh các chính sách phù hợp với nền kinh tế thị trường, cải tiến công nghệ nên tổng GDP tăng nhanh 0,25 + Điểm xuất phát của Hoa Kì cao và những năm qua Hoa Kì chậm đổi 0,25
Trang 3mới hơn, bị các nước tư bản khác cạnh tranh quyết liệt… nên tổng
GDP tăng chậm
5
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy cho biết
vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ nước ta gây ra những khó khăn, thách thức nào cho sự phát triển kinh tế - xã hội?
1,0
- Khái quát: Việt Nam nằm ở khu vực nội chí tuyến bán cầu Bắc,
trong khu vực châu Á gió mùa Nằm gần trung tâm Đông Nam Á, có
biên giới trên đất liền và trên biển tiếp giáp với nhiều nước
0,25
- Những khó khăn và thách thức:
+ Nằm trong khu vực nhiều thiên tai, đặc biệt là bão, thời tiết thất
thường, gây thiệt hại lớn đến sản xuất và đời sống
0,25
+ Đường biên giới dài, tiếp giáp với nhiều nước, gây khó khăn cho
bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh quốc phòng 0,25 + Đặt nước ta vào thế bị cạnh tranh kinh tế quyết liệt với các nước
6
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học , hãy phân tích các thế mạnh về tự nhiên của khu vực đồi núi đối với sự phát
- Khu vực đồi núi tập trung nhiều loại khoáng sản có nguồn gốc nội
sinh và ngoại sinh như: đồng, chì, kẽm, sắt, vàng, bô xít, dầu mỏ, than
đá… Đó là nguyên liệu, nhiên liệu cho nhiều ngành công nghiệp
0,25
- Tài nguyên rừng phong phú là cơ sở cho sự phát triển công nghiệp
- Miền núi nước ta có các cao nguyên và thung lũng, thuận lợi cho
việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả,
phát triển chăn nuôi đại gia súc (dẫn chứng) là cơ sở cung cấp nguồn
nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
0,25
- Các con sông ở miền núi nước ta có nhiều tiềm năng thuỷ điện, thuận
lợi cho việc xây dựng các nhà máy thủy điện (dẫn chứng), phát triển
công nghiệp năng lượng
0,25
7
Chứng minh rằng Biển Đông có ảnh hưởng lớn đến các hệ sinh
- Khái quát về Biển Đông: Biển Đông là biển rộng lớn thứ hai trong
các biển của Thái Bình Dương, là biển tương đối kín, nằm trong vùng
- Biển Đông có ảnh hưởng rất lớn đến các hệ sinh thái vùng ven biển:
+ Do tính chất của Biển Đông nên vùng ven biển mưa nhiều là điều
kiện thuận lợi để hệ sinh thái rừng ven biển phát triển xanh tốt quanh
năm
0,25
+ Do ảnh hưởng của Biển Đông nên vùng ven biển, đặc biệt là ở phía
Nam có diện tích đất mặn, đất phèn lớn khiến cho hệ sinh thái ven biển
nước ta phong phú đa dạng, điển hình là hệ sinh thái rừng ngập mặn
(diện tích rừng ngập mặn nước ta là 450 nghìn ha, riêng Nam Bộ là
300 nghìn ha)
0,25
+ Ngoài hệ sinh thái rừng ngập mặn còn có hệ sinh thái trên đất phèn
và hệ sinh thái rừng trên các đảo cũng rất đa dạng phong phú 0,25
8 Phân tích ảnh hưởng của Tín phong bán cầu Bắc đối với khí hậu
Trang 4- Tín phong bán cầu Bắc hoạt động quanh năm trên lãnh thổ nước ta nhưng tùy theo từng mùa mà tính chất có sự thay đổi 0,25
- Vào mùa hạ, Tín phong thường hội tụ với gió Tây Nam trên đường hội tụ nội chí tuyến, gây ra bão ảnh hưởng đến nước ta 0,25
- Vào mùa đông, gió này thổi theo hướng đông bắc, tác động chủ yếu
từ phía Nam dãy Bạch Mã trở vào, gây mưa lớn cho vùng ven biển Trung Bộ và là nguyên nhân chính tạo nên mùa khô ở Nam Bộ và Tây Nguyên
0,25
- Từ vĩ độ 160B trở ra, Tín phong hoạt động xen kẽ với gió mùa Đông Bắc, tạo nên những ngày nắng ráo trong mùa đông ở miền Bắc 0,25
9
Chứng minh rằng sinh vật nước ta có sự phân hóa theo quy luật
- Quy luật địa đới: là sự thay đổi có quy luật của tất cả các thành phần
- Sinh vật nước ta có sự phân hóa theo quy luật địa đới: phân hóa sinh
+ Phần lãnh thổ phía Bắc (từ dãy Bạch Mã trở ra): Tiêu biểu là rừng nhiệt đới gió mùa, mùa đông cây thường rụng lá; mùa hạ cây cối xanh tốt Sinh vật nhiệt đới chiếm ưa thế, ngoài ra còn có các loài cây á nhiệt đới như dẻ, re và ôn đới như sa mu, pơ mu, các loài thú có lông dày như gấu, chồn
0,25
+ Phần lãnh thổ phía Nam (từ dãy Bạch Mã trở vào): Tiêu biểu là đới rừng cận xích đạo gió mùa với thành phần thực vật, động vật phần lớn thuộc vùng xích đạo và nhiệt đới từ phương Nam đi lên hoặc từ phía tây di cư sang Trong rừng xuất hiện các loài cây chịu hạn, rụng lá vào mùa khô như các cây họ Dầu; động vật tiêu biểu là các loài thú lớn:
hổ, báo, voi
0,25
10
So sánh đặc điểm thủy chế của sông Hồng và sông Đà Rằng 1,0
- Tổng lượng nước của sông Hồng lớn hơn sông Đà Rằng (dẫn chứng),
do sông Hồng có diện tích lưu vực lớn, có nhiều phụ lưu và dài hơn
- Chế độ nước hai sông đều phân mùa lũ và cạn rõ rệt do khí hậu phân mùa mưa - khô Tuy nhiên, sự phân chia mùa lũ và mùa cạn của 2
+ Sông Hồng có mùa lũ chính dài và sớm hơn, xảy ra vào hạ - thu (từ tháng 6 đến tháng 10) với lưu lượng nước rất lớn (dẫn chứng) Tháng đỉnh lũ là tháng 8 (dẫn chứng) Mùa cạn dài 7 tháng (từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau), tháng kiệt nhất là tháng 3 (dẫn chứng)
0,25
+ Sông Đà Rằng: Có mùa lũ chính ngắn và muộn hơn, xảy ra vào thu -đông (từ tháng 9 đến tháng 12) Tháng đỉnh lũ là tháng 11 (dẫn chứng) Mùa cạn dài 8 tháng (từ tháng 1 đến tháng 8), tháng kiệt nhất
là tháng 4 (dẫn chứng)
0,25