HANH PHUC MOT TANG GIA

Một người có nhân cách trong sáng, cao đẹp; - Khuyên quản ngục giữ gìn thiên lương, tránh nơi u tối..  Cái tâm cao khiết, đáng cảm phục...[r]

Trang 1

Phụng-Giáo viên: Phan Thu Hường

Phố Hàng Bạc - Hà Nội xưa.

Trang 2

Vũ Trong Phụng ( 1912- 1939)

a Cuộc đời:

- Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939)

- Sinh ra tại Hà Nội trong một gia

đình " nghèo gia truyền"

=> Hiểu rõ bản chất xã hội, căm

giận nó và gửi vào trang viết Phố Hàng Bạc - Hà Nội xưa.

- Sống chật vật, bấp bênh bằng

nghề viết báo, viết văn chuyên

Trang 3

b Sự nghiệp

* 37 tác phẩm truyện ngắn.

• 9 tập tiểu thuyết.

* 9 tập phóng sự.

* 7 vở kịch.

* 1 bản dịch thuật, một số bài

viết phê bình, tranh luận văn

học và hàng trăm bài báo về

chính trị, xã hội, văn hóa.

=> Bút lực dồi dào, có tài năng

và nghị lực.

Trang 4

c Tác phẩm chính:

Cạm bẫy người (1933), Kĩ nghệ lấy Tây (1934), Cơm thầy cơm cô (1936);

+ Phóng sự:

+ Tiểu thuyết: Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê (1936),

Lấy nhau vì tình (1937),

=> Không chỉ là nhà tiểu thuyết nổi tiếng, Vũ Trọng Phụng còn được mệnh danh là "ông vua phóng sự đất Bắc".

=> Vũ Trọng Phụng là nhà văn hiện thực xuất sắc trước Cách mạng

Trang 5

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

"

Đối với vũ trụ vô cùng, vô tận, hai mươi tám tuổi với tám chín mươi tuổi không thể kể là ít với nhiều Vì vậy, Trang Tử mới bảo Bành Tổ là yểu mà đứa con chết đẹn là thọ Thọ hay yểu, không quan hệ ở cái sống nhiều, sống ít, nó quan hệ ở chỗ có gì để cho đời sau hay không Xã hội chỉ thiếu những người làm nên công nghiệp, không thiếu những ông ăn nước thịt ép và uống sữa người Ngoảnh lại mà xem, những ông bú sữa người mà ăn nước ép thịt ngày xưa, đến nay còn có gì là di tích Ông Phụng tuy chết, mười mấy tác phẩm của ông vẫn còn với mai sau Thế cũng là thọ"

(Ngô Tất Tố, Gia thế ông Vũ Trọng Phụng, trong Vũ Trọng Phụng - Về tác gia và tác phẩm, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000)

"

Đối với vũ trụ vô cùng, vô tận, hai mươi tám tuổi với tám chín mươi tuổi không thể kể là ít với nhiều Vì vậy, Trang Tử mới bảo Bành Tổ là yểu mà đứa con chết đẹn là thọ Thọ hay yểu, không quan hệ ở cái sống nhiều, sống ít, nó quan hệ ở chỗ có gì để cho đời sau hay không Xã hội chỉ thiếu những người làm nên công nghiệp, không thiếu những ông ăn nước thịt ép và uống sữa người Ngoảnh lại mà xem, những ông bú sữa người mà ăn nước ép thịt ngày xưa, đến nay còn có gì là di tích Ông Phụng tuy chết, mười mấy tác phẩm của ông vẫn còn với mai sau Thế cũng là thọ"

(Ngô Tất Tố, Gia thế ông Vũ Trọng Phụng, trong Vũ Trọng Phụng - Về tác gia và tác phẩm, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000)

Trang 6

2 Tiểu thuyết "Số đỏ"

a Hoàn cảnh sáng tác:

"Số đỏ" được viết năm 1936 -> năm đầu của

chế độ Dân chủ Đông Dương, không khí đấu

tranh dân chủ sôi nổi Chế độ kiểm duyệt

sách báo khắt khe của chính quyền thực dân

tạm thời bãi bỏ -> đã tạo điều kiện cho nhà

văn công khai mạnh mẽ vạch trần thực chất

thối nát, giả dối, bịp bợm của các phong trào

Âu hóa, Thể thao, Vui vẻ trẻ trung, được

bọn thống trị khuyến khích và lợi dụng, từng

lên cơn sốt vào những năm 30 của thế kỉ XX.

- "Số đỏ" được viết năm 1936

b Tóm tắt tác phẩm:

Trang 7

Xuân Tóc đỏ

Hạ lưu vỉa hè

Cố Hồng Cố Tổ

Giáo sư tennis Nhà cải cách XH

Trang 8

2 Tiểu thuyết "Số đỏ"

a Hoàn cảnh sáng tác:

b Tóm tắt tác phẩm:

- Gía trị nội dung: " nhà văn đả kích sâu

cay cái xã hội tư sản thành thị đang chạy

theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương thời"

(Nguyễn Hoành Khung)

- Gía trị nghệ thuật: Với nghệ thuật trào

phúng bậc thầy, Số đỏ có thể " làm vinh

dự cho mọi nền văn học" (Nguyễn Khải).

Nghệ thuật trào phúng là tóm lấy trong đời sống hiện thực một mâu thuẫn gây cười và có ý nghĩa phê phán xã hội, rồi phóng đại, tô đậm nó lên trước mắt độc giả để gây ra tiếng cười.

Nghệ thuật trào phúng là gì?

Trang 9

II TÌM HIỂU VĂN BẢN:

1 Vị trí đoạn trích:

- Thuộc chương XV của tác phẩm.

2 Ý nghĩa nhan đề: " Hạnh phúc của một tang gia"

-Nhan đề lạ, giật gân-> vừa kích thích trí tò mò của độc giả, vừa phản ánh một sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng hạnh phúc khi cụ cố tổ chết=> Đây là hạnh phúc của gia đình vô phúc, con cháu đại bất hiếu

3 Niềm vui hạnh phúc khi cụ Cố Tổ chết:

Trang 10

3 Niềm vui hạnh phúc khi cụ Cố Tổ

chết:

a Con cháu cụ Cố Tổ

*Niềm vui chung:

- Tờ di chúc của cụ cố tổ đã đến

lúc được thực hiện -> gia tài kếch

xù của cụ sẽ được chia cho con

cháu.

Trang 11

Tiết 45,46

Văn bản:

HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG

GIA (Vũ Trọng Phụng)

chết:

- Cụ cố Hồng:

Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay vẫn mơ ước

được gọi là cụ cố.

+ Cụ cố Hồng nhắm nghiền mắt lại để mơ

màng đến cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ

chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu, để

cho thiên hạ phải chỉ chỏ: “Úi kìa, con giai

nhớn đã già đến thế kia kìa!”

+ Thằng bồi tiêm đã đếm được đúng 1872

câu gắt: “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi”

*Niềm vui riêng:

- Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay vẫn mơ

ước được gọi là cụ cố

-Hay nói “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi” nhưng

chẳng biết gì.

-> loại người ngu dốt háo danh

Trang 12

Tiết 45,46

Văn bản:

chết:

*Niềm vui riêng

- Vợ chồng Văn Minh:

Được dịp lăng xê những mốt y phục

táo bạo nhất:

“Bà Văn Minh sốt ruột vì mãi không

được mặc những đồ xô gai tân thời, cái

mũ mấn viền đen…có thể ban cho

những ai đó có tang đương đau đớn vì

kẻ chết cũng được hưởng chút ít hạnh

phúc ở đời.” -> cơ hội để biểu diễn thời

trang, quảng cáo, bán hàng kiếm tiền

Được dịp lăng xê, trình diễn những mốt

y phục táo bạo nhất dành cho người có

tang -> cơ hội quảng cáo bán hàng kiếm

tiền

Trang 13

Tiết 45,46

Văn bản:

chết:

*Niềm vui riêng

- Ông phán mọc sừng:

Hả hê vui sướng vì không ngờ cái sừng trên

đầu mình lại có giá trị như thế.

Trang 16

-Vang bóng một thời (1940)

-Một chuyến đi (1938)

-Chiếc lư đồng mắt cua (1941)

Trang 17

NGUYỄN TUÂN

-CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

- Xuất bản: xuất bản năm 1940

- Dung lượng: 11 truyện ngắn

- Đề tài: một thời đã qua nay chỉ còn vang

bóng

- Chủ đề: viết về những thú vui tao nhã

phong lưu đậm chất nghệ thuật (uống trà

trong sương, đanh bạc bằng thơ, thả thơ,

thưởng hoa…)

- Hình tượng nghệ thuật chính: Các nhà Nho

lỡ vận nhưng vẫn giữ vững khí tiết với đạo

sống của người quân tử; Những người có tài

năng phi thường.

 Tập truyện là kết tinh tài năng của Nguyễn Tuân trước Cách mạng

Trang 18

2 Truyện ngắn “Chữ người tử tù”

a Xuất xứ: in trong tập “Vang bóng một thời”

b Nhan đề:

+ Lúc đầu: Dòng chữ cuối cùng (1938)

+ Sau đó: “Chữ người tử tù”.

c Nhân vật chính: Huấn Cao - nguyên mẫu Cao

Bá Quát - nhà Nho yêu nước, có nghĩa khí, nhân

cách cứng cỏi

=> Là truyện ngắn xuất sắc nhất, tiêu biểu nhất

của tập truyện, được đánh giá là “Một văn

phẩm đạt gần tới sự toàn thiện, toàn mĩ” (Vũ

Ngọc Phan)

Trang 19

Quản ngục là người phục vụ cho triều đình phong kiến, vốn say mê chữ đẹp, từng ao ước có được chữ của ông Huấn.

Viên quản ngục đã biệt đãi với Huấn Cao với tấm lòng đầy ngưỡng mộ nhưng thái độ lạnh nhạt, khinh bạc của Huấn Cao làm cho quản ngục rất khổ tâm, ao ước được chữ của Huấn Cao treo trong nhà ngày càng cháy bỏng.

Vào một buổi chiều lạnh, hiểu được nỗi lòng và sở nguyện của quản ngục, Huấn Cao đồng ý cho chữ vào đêm hôm ấy và khuyên ngục quan bỏ nghề, về quê để giữ lấy thiên lương cho lành vững, tránh xa chốn nhơ nhuốc, bẩn thỉu.

Trang 20

1 Tình huống truyện:

Diễn ra nơi tù ngục, trước ngày Huấn Cao ra pháp trường.

Nơi cả quản ngục và Huấn Cao phải thể hiện đúng vị thế của mình; Không phải là nơi sản sinh và lưu giữ cái đẹp.

Yêu thích cái đẹp, mong muốn có

được chữ của Huấn Cao; là người lưu giữ cái Đẹp.

Có tài viết chữ đẹp, là người sáng tạo cái Đẹp.

Quan coi ngục, đại diện cho triều đình, cho quyền uy, cho trật tự xã hội đương thời

Kẻ tử tù, phản nghịch, chống phá chế độ (theo quan điểm của chế độ thời đó).

- NGUYỄN TUÂN CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

- Cuộc gặp gỡ đầy éo le, ngang trái của hai con người cùng yêu cái đẹp nhưng lại ở hai phía đối lập nhau =>Tạo tình huống kịch tính để làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật Huấn Cao, làm sáng tỏ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục và góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm.

Trang 21

1 Tình huống truyện

- Cuộc gặp gỡ kì lạ giữa hai con người có tâm hồn nghệ sĩ là Huấn Cao, một tử tù, với viên quản ngục, đại diện cho trật

tự xã hội đương thời, tại chốn lao tù tăm tồi.

-> Tạo tình huống độc đáo: quan hệ éo le giữa những tâm hồn tri âm, tri kỉ trong tình thế đối địch.

=> Làm nổi bật vẻ đẹp của Huấn Cao, làm sáng tỏ tấm lòng của viên quản ngục và thể hiện chủ đề tác phẩm.

Trang 24

- “Nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người”

- “Hay là cái người mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”.

- “Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm.”

- “Có được chữ ông Huấn mà treo là có một vật báu trên đời”.

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG

2 Nhân vật Huấn Cao:

- NGUYỄN TUÂN

-a Một nghệ sĩ tài hoa:

CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

Trang 27

Một số hình ảnh về nghệ thuật thư pháp

Trang 28

Một số hình ảnh về nghệ thuật thư pháp

Nội dung: Hoài Đức Dịch nghĩa: Hoài mong cái Đức

Trang 31

CHỮ CHÂN PHƯƠNG

Trang 32

CHỮ CÁCH ĐIỆU

Trang 33

CHỮ MÔ PHỎNG

Trang 34

CHỮ TẠO HÌNH

Trang 35

Chữ viết nhanh:

bút pháp-> thể hiện

sự uyên bác, uyên thâm.

Chữ viết nhanh:

bút pháp- > thể hiện

sự uyên bác, uyên thâm.

Chữ cần

- “Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm , vuông lắm ”

- “Có được chữ ông Huấn mà treo là có

một vật báu trên đời ”.

Chữ viết đẹp, vuông: thư pháp -> Chữ tượng hình.

Chữ viết đẹp, vuông: thư pháp

-> Chữ tượng hình.

Là tài năng hiếm có trong nghệ thuật thư pháp: biết sáng tạo chữ, sáng tạo nghệ thuật, có hiểu biết rộng và có tâm hồn nghệ sĩ.

=>Bằng bút pháp lãng mạn hóa, tác giả đã thể hiện quan niệm liên tài của mình Cái tài là thứ quý hiếm đáng được tôn thờ và ngưỡng mộ, phải là cái tài ở đỉnh cao

Trang 36

- “Nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người”

-“Hay là cái người mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”.

-“Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm.” -“Có được chữ ông Huấn mà treo là có một vật báu trên đời ”.

-a Một nghệ sĩ tài hoa:

CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

- Chữ viết: rất nhanh, rất đẹp,

đẹp lắm, vuông lắm, có chữ …

có báu vật

-> Là nghệ sĩ tài hoa nổi tiếng,

được mến mộ với tài viết chữ

->Cách giới thiệu gián tiếp nhằm khẳng định, ca ngợi tài năng của Huấn Cao đã tạo nên danh tiếng trong lòng dân gian như một huyền thoại Cái tài khiến kẻ thù ngợi ca, ngưỡng mộ, kính trọng và muốn sở hữu nó.

=> Quan niệm của tác giả: cái tài cần được tôn thờ, ngưỡng mộ phải là cái tài đạt đến đỉnh cao

Trang 37

-CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

- “Tính ông vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ, ông ít chịu cho chữ ”

- “Không vì vàng ngọc hay quyền thế mà

ép mình viết câu đối”

 Là người chính trực, trọng tình nghĩa, khinh thường danh lợi

- Vì “cảm cái tấm lòng biệt nhỡn liên tài” của Viên quản ngục, Huấn Cao cảm động mà đồng ý.

- “Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ”

-> Huấn Cao chỉ cho chữ những người biết trân trọng cái tài và yêu quý cái đẹp ->Huấn Cao còn là người có tấm lòng bao dung, độ lượng, có khí chất thanh cao

 Bộc lộ lẽ sống: không nên phụ tấm lòng cao đẹp của người khác dành cho mình.

b Một người có nhân cách

trong sáng, cao đẹp;

- Không bao giờ vì vàng ngọc hay

quyền thế mà ép mình cho chữ.

-> Chính trực, trọng tình nghĩa,

khinh thường danh lợi

- Trước khi ra pháp trường, Huấn

Cao cho chữ quản ngục để đáp lại

một tấm lòng, để khỏi: phụ một

tấm lòng trong thiên hạ

-> bao dung, độ lượng, khí chất

thanh cao

Trang 38

Quan niệm: Cái đẹp không thể chung sống với cái xấu xa, thấp hèn và con người chỉ có thể thưởng thức được cái đẹp nếu giữ được bản chất trong sáng.

Qua lời khuyên của Huấn Cao, tác giả bày tỏ quan niệm gì?

- Khuyên quản ngục giữ gìn thiên

lương, tránh nơi u tối.

 Cái tâm cao khiết, đáng cảm phục.

Trang 39

- NGUYỄN TUÂN CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

-c Một người có khí phách

hiên ngang.

-Hành động: “lạnh lùng chúc mũi gông nặng , khom mình thúc mạnh đầu thanh gông xuống thềm đá tảng đánh thuỳnh một cái” -> phớt đời, ngạo mạn;

- Lời nói: “Ta muốn người đừng đặt chân vào đây”

->Cố ý làm ra khinh bạc, coi thường, miêt thị quản ngục => Thái độ ung dung, làm chủ ngục tù.

- Là người nổi tiếng: chọc trời khuấy

nước, văn võ toàn tài.

- Hành động: lạnh lùng chúc mũi

gông trước mặt bọn lính.

- Thái độ khinh bạc với viên quản

ngục

- Ung dung, đĩnh đạc, đường hoàng

trong những ngày sống trong ngục.

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	15,83 MB