Hạnh phúc một tang gia có lời giảng

“Số đo” – tiểu thuyết hiện thực, vì nó đã phản ánh chân thực hiện thực xã hội, phơi bày những quy luật tất yếu của nó  Đó là XH như thế nào, lại tạo ra những hiện tượng oái oăm, trái k

Tiết 43,44: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA

(Trích: Số đỏ) - Vũ

Trọng Phụng

“Tang gia”?  hạnh phúc, vui sướng  tại sao lại có sự oái oăm, trái

khuấy đến vậy “Số đo” – tiểu thuyết hiện thực, vì nó đã phản ánh

chân thực hiện thực xã hội, phơi bày những quy luật tất yếu của nó 

Đó là XH như thế nào, lại tạo ra những hiện tượng oái oăm, trái khuấy đến vậy, đó là XH như thế nào, lại khiến VTP phải đả kích một cách sâu cay như thế  HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA

*Hoạt động 2: (10p)

- HS nêu vài nét chính về tác giả

VTP

- Vũ Trọng Phụng sinh ra trong

một gia đình rất nghèo Ngô Tất

Tố gọi đó là “cái nghèo gia

truyền” vì ít nhất trong gia đình

của VTP có 3 đời nghèo và 3

đời chết vì bị bệnh lao và ông

cũng mất vì bệnh lao và vì lao

động quá sức Hầu hết các tác

phẩm của ông thường lấy bối

cảnh là cuộc sống thành thị

- “Số đỏ” viết năm 1936 –

những năm XHVN tập hợp đủ

những những hội chứng của cái

ác, cái dâm, cái đểu, cái bịp

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Vũ Trọng Phụng (1912 -1939), là nhà văn hiện thực xuất sắc trước 1945

- Ông nổi tiếng về tiểu thuyết, truyện ngắn và đặc biệt thành

công ở thể phóng sự: Số đo; Giông tố; Vỡ đê; Cơm thầy cơm cô,…

2 Tác phẩm

- “Số đỏ”: Được coi là tác phẩm xuất sắc nhất của văn học Việt

Nam, có thể “làm vinh dự cho mọi nền văn học” (Nguyễn

Khải)

bợm, giả dối của phong trào Âu

hóa, thể thao, vui vẻ trẻ trung

được bọn thống trị khuyến

khích và lợi dụng để đầu độc

dân ta…trước bối cảnh nhố

nhăng đó, khiến VTP phải trút

lên những trang viết của mình

niềm căm thù mãnh liệt, nỗi

phẫn uất khôn nguôi đối với cái

XH chó đểu vô nghĩa lý Chính

tư tưởng căm ghét này đã góp

phần làm cho ngòi bút của ông

mang sức mạnh phê phán sâu

sắc

- Thể loại: tiểu thuyết trào

phúng – sử dụng tiếng cười giễu

nhại để châm biếm, trên cơ sở

xây dựng những mâu thuẫn trào

phúng

- Mâu thuẫn trào phúng: đối

lập giữa bản chất bên ngoài với

hình thức bên trong (lời nói ><

hành động nhân vật)  bật tiếng

cười Nhan đề

- Dự báo 1 màn bi hài kịch sắp

diễn ra với nhiều cảnh nghịch lý

và nhiều pha cười ra nước mắt

* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS

đọc – hiểu VB

-Mọi sự bắt đầu từ cái chết của

- Đoạn trích: chương 15 của tiểu

thuyết Số đo

- Tóm tắt nội dung (SGK)

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1. Ý nghĩa nhan đề

Tang gia

Nhà có người chết, mọi người phải buồn đau

 Mâu thuẫn trào phúng

Phê phán sự suy đồi đạo đức trong xã hội bị chi phối bởi đồng tiền và danh vọng

 Nghệ thuật tạo tình huống mâu thuẫn cơ bản, rồi mở ra những tình huống khác của toàn bộ chương truyện

cụ cố tổ: Ông già ấy là cha, là

ông của "một gia đình đông đảo

và đáng kính" của một xã hội

“thượng lưu” Cả cái gia đình ấy

đã "nhao lên mỗi người một

cách" Nhưng nhao lên vì đau

khổ, vì đau đớn, vì lo lắng

trước cái chết của người thân

chăng? Không phải, chúng đã

nhao lên vì hạnh phúc !

-Cố Hồng: sướng điên lên vì lần

đầu tiên được diễn trò già nua

trước mọi người để cho thiên hạ

phải trầm trồ: “Úi kìa, con giai

nhớn đã già thế kia kìa!”

Người chết có nhiều con cháu

và con cháu càng khôn lớn bao

nhiêu thì càng được cho là gia

đình có phúc bấy nhiêu  tỏ ra

già yếu để người đi đám ma

khen

-Ông Văn Minh: Con trai cụ cố

Hồng, chủ tiệm may Âu Hóa, ỷ

mình đi du học Pháp nên lúc

nào cũng muốn cải cách xã hội

mặc dù không có bằng cấp gì

cả Luôn hô hào thể dục thể

thao, nhưng không hề tập thể

dục bao giờ Ông tỏ ra “đăm

đăm chiêu chiêu”, “vò đầu bứt

tóc” nhưng không phải vì cái

chết của cụ cố Tổ mà vì làm sao

để cái chúc thư kia được đi vào

2 Bức chân dung biếm họa

2.1 Những thành viên trong gia đình:

- Cố Hồng (con trai cả): mơ

màng, khóc mếu  điển hình cho loại người háo danh

thời kì thực hành chứ không còn

trên lý thuyết viển vông nữa và

phải xửa trí với XTĐ ra sao khi

hắn có “2 cái tội nhỏ”, “1 cái ơn

to”

-Bà Văn Minh + Cô Tuyết: cái

chết của cụ cố là cơ hội, là sàn

diễn thời trang để thể hiện,

trưng diện

- Ông Văn Minh (cháu nội ):

thích thú vì cái chúc thư kia đã

đi vào thời kì thực hành chứ không còn trên lý thuyết viển vông nữa  bất hiếu, đầy dã tâm

- Bà Văn Minh (cháu dâu): sốt

ruột vì chưa được mặc đồ tang tân thời  thực dụng, thiếu tình người

- Cô Tuyết: Đau khổ vì không

thấy bạn giai đến Được dịp mặc

y phục ngây thơ để chứng tỏ

mình hãy còn trinh tiết  hư hỏng, lẳng lơ

- Ông Phán: sung sướng vì

không ngờ rằng cái sừng trên

đầu mình lại có giá trị  là kẻ trục lợi, vô lương tâm, vô liêm sỉ

- Cậu Tú Tân: sướng điên

người lên vì được dịp sử dụng cái máy ảnh đã lâu không có dịp dùng đến  niềm vui của con trẻ kém hiểu biết

- Xuân tóc đỏ: quy luật tất yếu

của XH - chính cái xã hội tây

tàu nhố nhăng khiến cho hắn từ

dưới đáy xã hội trở thành ông

Dr.Xuân Đáng kính Lúc đầu do

đột ngột bị ném vào cái xã hội

thượng lưu  xa lạ, Xuân hoàn

toàn bị động trước cái số đỏ của

mình  nhanh chóng hiểu ra

rằng cái xã hội sang trọng mà

hắn lọt vào cũng như cái cuộc

đời lem luốc của hắn bề ngoài,

tuy khác nhau nhưng cùng

chung một bản chất, dâm ô, đểu

cáng, hám danh, bịp bợp  khi

đã hiểu:  nắm bắt, lợi dụng,

tiếng thân, từng bước gia nhập

vào XH thượng lưu

* Nhân vật điển hình trong

hoàn cảnh điển hình: hoàn

cảnh nào, XH nào sản sinh ra

còn người như vậy, mang những

nét tiêu biểu, nổi bật, mang nét

chung khái quát cho hoàn cảnh

đó xã hội đó

VD: xã hội thực dân phong

kiến  người nông dân hiền

2.2 Những người ngoài gia đình:

- Xuân tóc đỏ: dưới đáy xã

hội Đáng kính của XH thượng lưu  quy luật tất yếu của XHnhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình

- Hai vị cảnh sát Min Đơ và Min Toa: sung sướng cực điểm: thất nghiệp  giữ trật tự

- Bạn cụ cố Hồng: có địa vị trong xã hội, phô trương (khoe huân chương, râu ria )  háo sắc

- Bọn giai thanh gái lịch: Bên ngoài: nghiêm chỉnh, buồn rầu Bên trong: hẹn hò nhau, chim nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau  giả tạo

*Nhận xét: chủ + khách đều vui

vẻ, hạnh phúc trước cái chết của

cụ cố Tổ  suy đồi về đạo lý,

sự tha hoá về nhân cách con người

3 Quang cảnh đám tang

- Bên ngoài : long trọng, theo lối

Ta -Tàu –Tây, đi đến đâu huyên

lành chất phác  bị lưu manh

hóa, bần cùng hóa trở thành một

con quỷ dữ (Chí Phèo) XH nhố

nhăng  Xuân tóc đỏ: lưu manh,

xảo quyệt được biểu dương, tán

tụng đến không ngờ

- VD: Vợ chồng Văn Minh,

cảnh sát

náo đến đấy

- Bên trong : thì thầm chuyện trò

về vợ con, về cái áo mới may hẹn hò, mỉa mai nhau

- Cảnh hạ huyệt: Cậu Tú Tân

yêu cầu mọi người tạo dáng để chụp ảnh

 Sự giả tạo của giới tri thức rởm, đạo đức suy đồi của nền

văn minh Âu hoá rởm, lố lăng,

vô đạo đức

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Tạo tình huống trào phúng cơ bản rồi mở rộng ra những tình huống khác;

- Bút pháp miêu tả tương phản: xây dựng chi tiết đối lập gay gắt cùng tồn tại trong một đối tượng, phóng đại  bức chân dung biếm họa độc đáo

2 Ý nghĩa văn bản

Đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia là một bi hài kịch phơi bày bản chất nhố nhăng, đồi bại của một gia đình đồng thời phản ánh bộ mặt thật của xã hội

thượng lưu thành thị trước Cách mạng tháng Tám