2.- Năm 1995, Tiếp thu những tư tưởng của “Hands on” và khắc phục những hạn chế về phương pháp giáo dục ở cấp tiểu học, GS người Pháp George Charpak GT Nobel nawm 1992, cùng một số nhà K[r]
Trang 1
Điện Ngọc, ngày 5 - 11 - 2016
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC “BÀN TAY NẶN BỘT” VÀO MÔN
TNXH VÀ KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐIỆN BÀN TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ HỒNG PHONG
Trang 3I KHÁT QUÁT VỀ PP BTNB
Trang 4KHÁI QUÁT VỀ PP BÀN TAY NĂN BỘT
Trang 5KHÁI QUÁT VỀ PP BÀN TAY NẶN BỘT
2.- Năm 1995, Tiếp thu những tư tưởng của “Hands on” và khắc phục những hạn chế về phương pháp giáo dục ở cấp tiểu học, GS người Pháp George Charpak (GT Nobel nawm 1992), cùng một số nhà Khoa học Pháp đã nghiên cứu xây dựng chương trình thí điểm dạy học khoa học có tên “ La main a la pate” có nghĩa là Đặt “tay” (La main) vào “bột” (la pate), và được hiểu là hãy bắt tay vào hành động, bắt tay vào làm thí nghiệm, bắt tay vào tìm tòi nghiên cứu.
- Tháng 9/1996, cuộc thử nghiệm ở 5 tỉnh, 350 lớp.
Trang 6KHÁI QUÁT VỀ PP BÀN TAY NẶN BỘT
3.- BTNB đã được nhiều Quốc gia trên thế giới tiếp nhận: Brazil;Bỉ;Colombia; Trung Quốc; Thái Lan; Hy Lạp; Đức…
- Một số quốc gia khác khi dịch sang ngôn ngữ của mình cũng dịch theo từ nguyên bản của Pháp hoặc dịch thoáng
ra theo nghĩa tiếng Pháp “ De La main à la tête” (Từ hành động đến suy nghĩ) hoặc theo một nghĩa tiếng anh
“Learning by doing” (học bằng hành động).
Trang 7KHÁI QUÁT VỀ PP BÀN TAY NẶN BỘT
4 - Việt Nam tiếp nhận BTNB
+ Được sự giúp đỡ của Hội gặp gỡ Việt Nam tại Pháp
+ BTNB đã được dạy thí điểm
+ Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển quan tâm chỉ đạo trực tiếp + Vụ GDTH và Vụ GDTrH phối hợp xây dựng Đề án
Trang 8* Bàn tay nặn bột" là phương pháp dạy khoa học
dựa trên cơ sở của sự tìm tòi, nghiên cứu áp dụng cho việc dạy học các môn khoa học tự nhiên
KHÁI QUÁT VỀ PP BÀN TAY NẶN BỘT
* Bàn tay nặn bột" (BTNB) chú trọng đến việc hình
thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm tìm tòi nghiên cứu để chính các em tìm ra câu trả
lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống
thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra…
B Khái quát về phương pháp BTNB
Trang 9II NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
CỦA PP BTNB
Trang 10• PP BTNB đưa ra một tiến trình ưu tiên cho việc xây dựng tri thức bằng hoạt động, thí nghiệm và thảo luận.
• PP này đặt học sinh vào vị trí của một nhà nghiên cứu khoa học Các em tự tìm tòi, khám phá ra kiến thức của bài học thông qua việc tiến hành các thí nghiệm khoa học, trao đổi, thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của gv.
• Trong PP BTNB, HS được thỏa mái đưa ra quan điểm của mình về sự vật, hiện tượng Những quan điểm này
có thể đúng, chưa đầy đủ hoặc có thể sai đôi khi là thơ ngây, ngờ nghệch nhưng vẫn được tôn trọng, động
viên, khích lệ.
ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA PP BTNB
Trang 11• Dạy học theo PP BTNB không đòi hỏi phải sử dụng những
dụng cụ thí nghiệm phức tạp, hiện đại, đắt tiền mà các dụng cụ
ở đây không quá tốn kém, đa số là các vật dụng dễ kiếm và dễ
sử dụng như : vài nụ hoa của cây cam, cây bưởi, cốc thủy tinh, miếng đất trồng, que diêm, hạt đậu những thứ ấy chúng ta có thể thấy ở góc rân trường, trên cánh đồng hay nơi hè phố…
• Các thao tác trên những dụng cụ thí nghiệm cũng hết sức đơn giản Ví dụ : dùng nhiếp bóc tách để biết cấu tạo của hoa, các
em có thể thử nghiệm điều kiện của cây trồng bằng cách thay đổi các thông số : đất, nước, ánh sáng, nhiệt độ, không khí…
ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA PP
Trang 12III MỤC TIÊU CỦA PP BTNB
Trang 13- T ạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu
và say mê khoa học của học sinh
- Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, BTNB còn chú ý nhiều đến việc rèn luyện kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh.
- Giảng dạy khoa học dựa trên tìm tòi khám
phá.
MỤC TIÊU CỦA PP BTNB
Trang 14IV NGUYÊN TẮC CỦA PP BTNB
Trang 15NGUYÊN TẮC CỦA PP BTNB
6 nguyên tắc về tiến trình sư phạm
4 nguyên tắc với những đối tượng tham gia
Trang 16Học sinh quan sát một
vật hoặc một hiện tượng
của thế giới thực tại, gần
Trang 18Các hoạt động giáo viên
đề ra cho học sinh được
Trang 1919 Estelle Blanquet Recsam 2005
Tối thiểu 2 giờ một tuần
dành cho một đề tài và có
thể kéo dài hoạt động trong
nhiều tuần Tính liên tục
của các hoạt động và những
phương pháp sư phạm được
đảm bảo trong suốt quá
trình học tập tại trường.
NGUYÊN TẮC VỀ TIẾN TRÌNH SƯ PHẠM
Trang 20Mỗi học sinh có một
quyển vở thí nghiệm và
học sinh trình bày trong
đó theo ngôn ngữ của
riêng mình
NGUYÊN TẮC VỀ TIẾN TRÌNH SƯ PHẠM
Trang 21NGUYÊN TẮC VỀ TIẾN TRÌNH SƯ PHẠM
Mục đích hàng đầu đó là giúp học sinh tiếp cận một cách dần dần với các khái niệm thuộc lĩnh vực khoa học, kĩ thuật kèm theo một sự vững vàng trong diễn đạt nói và viết.
Trang 22Phụ huynh học sinh và tất cả mọi người xung quanh
cần được khuyến khích hỗ trợ những điều mà học sinh,
lớp học cần để thực nghiệm.
Ở địa phương, các cơ sở khoa học giúp các hoạt động
của lớp theo các khả năng của mình.
Ngành giáo dục, trường sư phạm giúp các giáo viên về
kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy.
Giáo viên cần chủ động tự học, tự tìm hiểu tài liệu, kiến thức liên quan; trao đổi với đồng nghiệp, các nhà khoa học… để nâng cao kiến thức Giáo viên là người chịu
trách nhiệm giáo dục và đề xuất những hoạt động của lớp mình phụ trách.
NGUYÊN TẮC VỚI NHỮNG ĐỐI TƯỢNG THAM GIA
Trang 23V TIẾN TRÌNH DẠY PP BTNB
Trang 2424 Bước 5 : Kiến thức mới
Bước 4 : Nghiên cứu
QS, TN , đọc tài liệu, mô hình, tham quan - điều tra
Trang 25Học sinh Giáo viên
Bước 1 : Đưa ra tình huống xuất phát̉ và câu hỏi nêu
vấn đề
TIẾN TRÌNH DẠY PP BTNB
- Đưa ra tình huống mở có liên quan
đến nội dung bài học
- Câu hỏi nêu vấn đề : ngắn gọn, dễ
hiểu, phù hợp với trình độ, gây mâu
thuẫn nhận thức và kích thích tò mò
Quan sát, suy nghĩ, thực hiện theo
yêu cầu
Trang 26Học sinh Giáo viên
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh
Trang 27Học sinh Giáo viên
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương
án thực nghiệm.
TIẾN TRÌNH DẠY PP BTNB
- Gợi ý HS so sánh điểm giống
và khác nhau về biểu tượng ban
đầu Giúp HS đề xuất câu hỏi
liên quan đến nội dung bài học.
- Từ những khác biệt về biểu tượng ban đầu, HS đề xuất câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.
a.Đề xuất câu hỏi
Trang 28Học sinh Giáo viên
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương
án thực nghiệm.
TIẾN TRÌNH DẠY PP BTNB
- Đề nghị hs đưa ra phương án tìm tòi
cho câu hỏi đó.
-Nhận xét chung và quyết định tiến
hành thí nghiệm theo phương án đã
Trang 29Học sinh Giáo viên
Bước 4: Tiến hành thí nghiệm,
tìm tòi, nghiên cứu
Trang 30Học sinh Giáo viên
Bước 5: Kết luận và hợp thức
hóa kiến thức
TIẾN TRÌNH DẠY PP BTNB
- Tóm tắt, kết luận, hệ thống lại
kiến thức cho hs ghi vào vở
- Đối chiếu ý tưởng ban đầu
- Kiểm tra lại tính hợp lí mà mình đưa ra
- Kết luận và ghi nhận kiến thức
Trang 31VI MỘT SỐ LƯU Ý KHI DẠY
PP BÀN TAY NẶN BỘT
Trang 32Lưu ý
LƯU Ý KHI DẠY PP BTNB
- Tự làm thí nghiệm là cốt lõi của
việc tiếp thu kiến thức KH.
-HS cần phải hiểu rõ câu hỏi đặt ra
của nội dung bài học
-Tìm tòi-nghiên cứu khoa học đòi
hỏi HS nhiều kỹ năng Kỹ năng
cơ bản là thực hiện một quan sát có
chủ đích.
Trong học khoa học, HS còn cần phải:
- Biết lập luận, trao đổi với các HSkhác,
- Biết viết cho mình và cho người khác
Trang 33Lưu ý
LƯU Ý KHI DẠY PP BTNB
- Giảng dạy theo PP-BTNB hoàn
toàn khác nhau giữa các lớp, phù
thuộc vào trình độ của học sinh.
- GV phải năng động không theo
một khuôn mẫu nhất định
trình giảng dạy của mình phù hợp với từng đối tượng học sinh,
từng lớp học.
Đối với GV
Trang 34Lưu ý
LƯU Ý KHI DẠY PP BTNB
- Liệt kê bài học áp dụng PP BTNB
-Gv cần chuẩn bị trước thí nghiệm
để có kết quả như mong muốn.
-Đối với các thí nghiệm đơn giản, HS
có thể chuẩn bị những vật liệu sẵn có
cho nhóm mình.
- Sắp xếp bàn ghế phù hợp theo nhóm từ 4-6 em
- Có chỗ dành riêng để vật liệu thí
nghiệm.
Trang 35Lưu ý
LƯU Ý KHI DẠY PP BTNB
Xây dựng tiết học theo các gợi ý:
-Sưu tầm tài liệu, sách, tranh ảnh
… phục vụ cho bài học
-Sử dụng PP thường xuyên để rèn
thói quen cho HS.
Trang 374 5 Cơ quan tiêu hóa
5 6 Tiêu hóa thức ăn
6 24 Cây sống ở đâu?
7 25 Một số loài cây sống trên cạn
8 26 Một số loài cây sống dưới nước
Trang 38MODUL BÀI HỌC CÓ THỂ ÁP DỤNG PP BTNB
3 Lớp 3:
STT Bài Tên bài dạy
1 1 Hoạt động thở và cơ quan hô hấp
2 6 Máu và cơ quan tuần hoàn
3 7 Hoạt động tuần hoàn
4 10 Hoạt động bài tiết nước tiểu
5 12 Cơ quan thần kinh
Trang 3919 60 Sự chuyển động của trái đất
20 61 Trái đất là 1 hành tinh trong hệ mặt
trời
21 62 Mặt trăng là vệ tinh của trái đất
22 63 Ngày và đêm trên trái đất
Trang 40MODUL BÀI HỌC CÓ THỂ ÁP DỤNG PP BTNB
4 Lớp 4 :
STT Bài Tên bài dạy
1 2,3 Trao đổi chất ở người
Trang 427 38,39 Sự biến đổi hóa học
8 46,47 Lắp mạch điện đơn giản
9 51 Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa
10 53 Cây con mọc lên từ hạt
11 54 Cây con có thể mọc lên từ một số bộ
phận của cây mẹ
Trang 43KẾT QUẢ
HS thích thú vì được trực tiếp đưa ra ý kiến về cách thực hiện
để tìm ra kiến thức, tự chọn đồ dùng để thực hiện
Trang 44
MỘT SỐ HÌNH ẢNH
Trang 45KẾT QUẢ
Trang 46Đối tượng HS có năng khiếu vẽ rất thích thú khi mô tả cảm nhận ban đầu, thể hiện kết quả thực hành,thí nghiệm bằng hình vẽ.
KẾT QUẢ
Trang 47- Rèn kĩ năng sống tốt: giao tiếp trong thảo luận
nhóm, sưu tầm vật dụng cần thí nghiệm, bảo vệ môi trường…
- HS được khắc sâu kiến thức vì tự bản thân cảm nhận
về biểu tượng ban đầu, rồi sau đó mới tiến hành thực hiện Cuối cùng là so sánh kết quả thực tế với cảm
nhận ban đầu để tìm ra kiến thức đúng
KẾT QUẢ