TIẾT 20 TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM I – Nhu cầu về văn biểu cảm 1, Nhu cầu biểu cảm của con người: - > Văn biểu cảm Là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá c[r]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ:
CÂU 1: EM HÃY ĐỌC THUỘC LÒNG BÀI PHÒ GIÁ VỀ
KINH CỦA TRẦN QUANG KHẢI?
CÂU 2: TẠI SAO TÁC GIẢ TRẦN QUANG KHẢI LẠI SÁNG
TÁC BÀI THƠ NÀY?
TÁC GIẢ XÚC ĐỘNG, TỰ HÀO VỀ NHỮNG CHIẾN THẮNG LẪY LỪNG CỦA DÂN TỘC TA.
NHU CẦU BIỂU CẢM CỦA TÁC GIẢ.
從駕還京
奪槊章陽渡 ,
太平須努力,
萬古此江山
Trang 2TIẾT 23:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN
BIỂU CẢM
Trang 3I – Nhu cầu biểu cảm và văn biểu
cảm:
1.Nhu cầu biểu cảm của con
người:
Em thử vận dụng kiến thức Hán Việt để giải thích nghĩa của các yếu tố: Nhu, cầu, biểu, cảm ?
- Nhu :
- Cầu:
Nhu cầu: mong muốn có
Cần phải có Mong muốn
- Biểu:
Rung động và mến phục
Thể hiện ra bên ngoài
- Cảm :
Biểu cảm : Rung động được thể
hiện ra bên ngoài
- Nhu cầu biểu cảm là mong muốn được bày tỏ những rung động của mình ra bên ngoài
TIẾT 23: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
Trang 4QUAN SÁT HÌNH ẢNH
Trang 5Mỗi câu ca dao sau thổ lộ tình cảm gì? Người ta thổ lộ tình cảm để làm gì?
- Tình cảm cảm xúc … được
bày tỏ ra bên ngoài bằng văn
thơ
TIẾT 23: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
Trong cuộc sống hàng ngày em xúc động trước một cảnh đẹp
hoặc một cử chỉ cao thượng của bạn bè, người thân hay một số phận bất hạnh nào đó không? Nếu có em thường bộc lộ bằng cách nào ?
I – Nhu cầu về văn biểu cảm:
1, Nhu cầu biểu cảm của con
người:
Trang 6TIẾT 23: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
- > Khơi gợi niềm xót xa thông cảm với người dân thấp cổ bé họng trong xã hội phong kiến xưa
1 Thương thay con cuốc giữa trời Dầu kêu ra máu có người nào nghe.
- > Niềm thương cảm đối với con chim cuốc ( những ki ếp người thấp cổ bé họng) không được ai đoái hoài.
I – Nhu cầu về văn biểu
cảm:
1, Nhu cầu biểu cảm của
con người:
Trang 72 , Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng bát ngát mênh mông
Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai
- > Niềm vui hồn nhiên trong trẻo của cô thôn nữ trước vẻ đẹp của cánh đồng quê hương.
- > Gợi lên trong lòng người đọc tình yêu đối với quê hương đất nước.
Trang 8- > Văn biểu cảm
Là văn bản viết ra nhằm biểu
đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá
của con người đối với thế giới xung
quanh và khêu gợi lòng đồng cảm
nơi người đọc.
Còn gọi là văn trữ tình; bao
gồm các thể loại văn học như thơ
trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút…
TIẾT 20 TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
I – Nhu cầu về văn biểu cảm
1, Nhu cầu biểu cảm của con người: Qua tìm hiểu, em hiểu
thế nào là Văn bản biểu cảm ?
Trang 9TiÕt 23: t×m hiÓu chung vÒ v¨n biÓu c¶m
2 Đặc điểm văn biểu cảm:
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ
* Đọc hai đoạn văn và trả lời câu hỏi :
Nhóm 1,2: Hai đoạn văn trên biểu đạt nội dung gì? Phương thức biểu đạt tình cảm, cảm xúc của hai
đoạn văn có gì khác nhau ?
Nhóm 3,4 : Có ý kiến cho rằng : Tình cảm , cảm xúc trong văn biểu cảm phải thấm nhuần tư tưởng
nhân văn Qua hai đoạn văn trên,
em có tán thành với ý kiến đó không?
I – Nhu cầu về văn biểu cảm:
1, Nhu cầu biểu cảm của con
người:
Trang 10(1) Thảo thương nhớ ơi ! Mới ngày nào Thảo còn ngồi chung một bàn với Hồng, Minh, Ngọc, thế mà nay Thảo đã theo cha mẹ vào Thành phố
Hồ Chí Minh, để cho bọn mình xiết bao mong nhớ. Thảo có nhớ những lần chúng mình cùng dạo Hồ Tây, cùng chơi Thủ Lệ, cùng tham quan
Ao Vua? Thảo có nhớ một lần mình ốm dài, Thảo chép bài cho mình?
(Bài làm của học sinh) (2)Trên đài, một người con gái nào đó vừa hát một bài dân ca của đất nước ta trong đêm khuya. Bây giờ tất cả im lặng rồi, giọt sao ngoài khung cửa đọng lại, đứng im, không nháy nữa, đêm đã đi và chiều sâu,
mà vẫn còn nghe âm vang mãi giọng hát của người con gái lúc nãy. một giọng hát dân ca, ngân nga bát ngát như cánh cò trên đồng lúa miền Nam chạy tới chân trời,có lúc rụt rè, e thẹn như khóe mắt người yêu mới gặp, có lúc tinh nghịch, duyên dáng như những đôi chân nhỏ thoăn thoắt gánh lúa chạy trên những con đường làng trộn lẫn bóng tre và bóng nắng…có lẽ không phải là một người con gái đã hát trên đài. Đó chính là quê hương ta đang lên tiếng hát. Tiếng ngân nga dội lên từ lòng đất, ở trong đó một góc vườn có đôi cây sầu đông và một giàn bầu đong đưa quả nặng, một ngày đã xa, mẹ ta đã chôn nhúm rau của ta thuở ta mới lọt lòng. Đó là tiếng ngân của mặt đất, của dòng sông, của những xóm làng và những cánh đồng sau một ngày lao động và chiến đấu
(Nguyên Ngọc, Đường chúng ta đi)
TIẾT 23: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
Trang 11TiÕt 23: t×m hiÓu chung vÒ v¨n biÓu c¶m
§o¹n v¨n 1 §o¹n v¨n 2
- > Biểu đạt nỗi nhớ
bạn , nỗi nhớ gắn với
những kỉ niệm.
- > Biểu hiện tình cảm gắn bó với quê hương đất nước.
= > Biểu đạt trực tiếp
- Thông qua việc kể, miêu tả tiếng hát trên đài trong đêm khuya.
= > Biểu đạt gián tiếp
- Thông qua các từ ngữ
biểu cảm: thương nhớ ,
xiết bao mong nhớ
Trang 12TiÕt 20 t×m hiÓu chung vÒ v¨n biÓu c¶m
Tình cảm trong văn biểu cảm thường
là những tình cảm đẹp, thấm nhuần tư
tưởng nhân văn (như yêu con người,
yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, ghét
những thói tầm thường, độc ác…)
Ngoài cách biểu cảm trực tiếp như
tiếng kêu, lời than, văn biểu cảm còn
sử dụng các biện pháp tự sự, miêu tả để
khêu gợi tình cảm.
I – Nhu cầu về văn biểu cảm:
1.Nhu cầu biểu cảm của con người:
2 Đặc điểm văn biểu cảm:
II. Luyện tập:
Trang 13Bài tập 1: So sánh hai đoạn văn sau và cho biết đoạn nào là văn biểu cảm Vì sao? Hãy chỉ ra nội dung
biểu cảm của đoạn văn ấy.
a Hải đường: loài cây nhỡ, họ chè, lá dày
Mặt trên bóng, mép có nhiều răng, cưa
Hoa mọc từ 1 đến 3 đoá ở gần ngọn cây,
ngọn cành, có cuống dài, tràng hoa màu
đỏ tía, nhị đực rất nhiều Hoa nở ở Việt
Nam vào dịp tết âm lịch, đẹp, không thơm
Thường trồng làm cảnh.
(Theo từ điển
Bách Khoa nông nghiệp)
PTBĐ: Thuyết minh, giới thiệu cây hoa hải đường
Trang 14Bài tập 1: So sánh hai đoạn văn sau và cho biết đoạn nào là văn biểu cảm Vì sao? Hãy chỉ ra nội dung
biểu cảm của đoạn văn ấy.
b Từ cổng vào, lần nào tôi cũng phải dừng lại ngắm những cây hải
đường trong mùa hoa của nó, hai cây đứng đối nhau trước tấm bình phong cổ, rộ lên hàng trăm đoá ở đầu cành phơi phới như một lời chào hạnh phúc Nhìn gần, hải đường có một màu đỏ thắm rất quý, hân hoan, say đắm Tôi vốn không thích cái lối văn hoa của các nhà nho cứ muốn tôn xưng hoa hải đường bằng hình ảnh của những người đẹp vương giả sự thực ở nước ta hải đường đâu phải chỉ mọc nơi sân nhà quyền quý, nó sống khắp các vườn dân,
cả đình, chùa, nhà thờ họ Dáng cây cũng vậy, lá to thật khỏe, sống lâu nên cội cành thường sần lên những lớp rêu da rắn màu gỉ đồng, trông dân dã như cây chè đất đỏ Hoa hải đường rạng rỡ, nồng nàn, nhưng không có vẻ gì là yểu điệu thục nữ, cánh hoa khum khum như muốn phong lại cái nụ cười má lúm đồng tiền Bỗng nhớ năm xưa, lần đầu từ miền Nam ra Bắc lên Đền Hùng, tôi ngẩn ngơ đứng ngắm hoa hải đường nở đỏ núi Nghĩa Lĩnh.
(Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoa trái quanh tôi)
Đoạn b là văn biểu cảm vì đoạn văn tả hoa để bộc lộ cảm xúc
Trang 15Hình ảnh hoa hải đường
Trang 16Bài tập 2:
Bài Nội dung biểu cảm
Sông núi nước Nam Khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của
đất nước. Nêu cao ý chí quyết tâm bảo
vệ tổ quốc trước mọi kẻ thù xâm lược
Phò giá về kinh thể hiện hào khí chiến thắng của quân
dân ta và khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc
Bài tập 4:
Trang 17Bài tập củng cố
Bài tập 1 : Văn bản“ Cổng trường mở ra ” thuộc phương thức biểu đạt nào?
A. Tự sự B. Miêu tả
C. Biểu cảm D. Nghị luận
Bài tập 2: Vì sao em biết văn bản“ Cổng trường mở ra ” thuộc phương thức biểu đạt mà em đã chọn?
A. Vì truyện tái hiện trạng thái sự vật con người
B. Vì truyện trình bày diễn biến sự việc
C. Vì truyện nêu ý kiến đánh giá bàn luận
D. Vì truyện bày tỏ tình cảm, cảm xúc
Trang 18Hướng dẫn học bài ở nhà:
* Học thuộc lòng ghi nhớ SGK/ 78.
* Soạn bài tiết 24:
thích và trả lời các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản trang 78-79-80.
thơ, chú thích và trả lời các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản trang 75-76-77.
các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản trang 91.