tóm tắt sơ lược về tiểu sử nhà xã hội học Max Weber
Trang 1Giáo viên hướng dẫn: Đinh Thị Thoa
Nguyễn Như Khánh Linh (nhóm trưởng)
Đỗ Khánh Linh
Lê Phương Minh Phạm Thị Hồng Loan Phạm Minh Quân
Nguyễn Như Khánh Linh (nhóm trưởng)
Đỗ Khánh Linh
Lê Phương Minh Phạm Thị Hồng Loan Phạm Minh Quân
Trang 3Tiểu Sử
Trang 4 Sinh ra ở Erfurt, Phổ (Đức ngày nay) vào ngày 21/04/1864
Cha ông (Max Weber, Sr) là một luật sư nổi tiếng về chính trị và liên kết với "những người tự
do dân tộc", ủng hộ Bismarck
Mẹ ông (Helene Fallenstein) là một phụ nữ trí thức rất quan tâm đến những vấn đề tôn giáo
và xã hội và cũng là một tín hữu Kháng Cách theo thần học Calvin
Ông lớn lên trong môi trường đầy những cuộc tranh luận về triết học và ý thức hệ
Sinh ra ở Erfurt, Phổ (Đức ngày nay) vào ngày 21/04/1864
Cha ông (Max Weber, Sr) là một luật sư nổi tiếng về chính trị và liên kết với "những người tự
do dân tộc", ủng hộ Bismarck
Mẹ ông (Helene Fallenstein) là một phụ nữ trí thức rất quan tâm đến những vấn đề tôn giáo
và xã hội và cũng là một tín hữu Kháng Cách theo thần học Calvin
Ông lớn lên trong môi trường đầy những cuộc tranh luận về triết học và ý thức hệ
Trang 5 Ở tuổi 14, Weber đã viết những bức thư đầy dẫy các trích dẫn từ Homer, Virgil, Cicero, và
Livy; cậu cũng đã thâu đạt kiến thức đáng kể về Goethe, Spinoza, Kant, và Schopenhauer
trước khi vào đại học
Em trai Alfred, cũng trở thành một nhà kinh tế học và xã hội học, đã sớm trải nghiệm môi
trường tri thức từ nhỏ
Gia đình có tầm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời và sự nghiệp của ông
Ở tuổi 14, Weber đã viết những bức thư đầy dẫy các trích dẫn từ Homer, Virgil, Cicero, và
Livy; cậu cũng đã thâu đạt kiến thức đáng kể về Goethe, Spinoza, Kant, và Schopenhauer
trước khi vào đại học
Em trai Alfred, cũng trở thành một nhà kinh tế học và xã hội học, đã sớm trải nghiệm môi
trường tri thức từ nhỏ
Gia đình có tầm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời và sự nghiệp của ông
Max Weber (1878)
Trang 6Tiểu Sử Quá trình học tập
Năm 1898 ông đăng ký học luật, triết học và kinh tế tại Đại học Heidelberg
Năm 1882 rời đi để hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại Strassburg
Năm 1884, giải ngũ và tiếp tục theo học tại Đại học Tổng hợp Berlin theo yêu cầu của
cha
Năm 1889, bảo vệ thành công luận án tiến sỹ luật về đề tài “Lịch sử các tổ chức kinh
doanh thời trung cổ” tại trường Đại học Tổng hợp Berlin
Năm 1898 ông đăng ký học luật, triết học và kinh tế tại Đại học Heidelberg
Năm 1882 rời đi để hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại Strassburg
Năm 1884, giải ngũ và tiếp tục theo học tại Đại học Tổng hợp Berlin theo yêu cầu của
cha
Năm 1889, bảo vệ thành công luận án tiến sỹ luật về đề tài “Lịch sử các tổ chức kinh
doanh thời trung cổ” tại trường Đại học Tổng hợp Berlin
Max Weber (1884) Đại học Tổng hợp Berlin
Đại học Heidelberg
Trang 7Tiểu Sử
Sự Nghiệp
1892 : Giảng dạy môn Luật trong trường ĐH Tổng hợp Berlin
1894 : Bổ nhiệm làm giáo sư kinh tế học chính trị tại trường ĐH Tổng hợp
Freiburg
1897 : Giáo sư kinh tế học tại trường ĐH Tổng hợp Heidelberg1897, cha ông
qua đời sau khi sau 1 cuộc cãi vã giữa 2 người Điều này khiến Weber mắc 1
số bệnh về tâm lý và ảnh hưởng sự nghiệp
Năm 1903, ông từ chức giáo sư
1892 : Giảng dạy môn Luật trong trường ĐH Tổng hợp Berlin
1894 : Bổ nhiệm làm giáo sư kinh tế học chính trị tại trường ĐH Tổng hợp
Freiburg
1897 : Giáo sư kinh tế học tại trường ĐH Tổng hợp Heidelberg1897, cha ông
qua đời sau khi sau 1 cuộc cãi vã giữa 2 người Điều này khiến Weber mắc 1
số bệnh về tâm lý và ảnh hưởng sự nghiệp
Năm 1903, ông từ chức giáo sư Max Weber (1894)
Max Weber (1903)
Trang 8 Năm 1903, Weber trở thành phó tổng biên tập của tạp chí Văn
khố Khoa học Xã hội và Phúc lợi Xã hội
Weber bắt đầu xuất bản một số bài báo của mình trên tạp chí này, đáng
chú ý nhất là tiểu luận Đạo đức Tin lành và Tinh thần của Chủ nghĩa Tư
bản , trở thành tác phẩm nổi tiếng nhất của ông và sau đó được xuất
bản thành sách
Năm 1903, Weber trở thành phó tổng biên tập của tạp chí Văn
khố Khoa học Xã hội và Phúc lợi Xã hội
Weber bắt đầu xuất bản một số bài báo của mình trên tạp chí này, đáng
chú ý nhất là tiểu luận Đạo đức Tin lành và Tinh thần của Chủ nghĩa Tư
bản , trở thành tác phẩm nổi tiếng nhất của ông và sau đó được xuất
bản thành sách
Tiểu Sử
tạp chí Văn khố Khoa học Xã hội và Phúc lợi Xã hội
Trang 9 Năm 1904, Weber đến thăm Hoa Kỳ và tham dự Đại hội Nghệ thuật và Khoa học được tổ chức cùng với Hội chợ Thế giới tại St Louis
Năm 1904, Weber đến thăm Hoa Kỳ và tham dự Đại hội Nghệ thuật và Khoa học được tổ chức cùng với Hội chợ Thế giới tại St Louis
Tiểu Sử
Trang 10Trụ sở Hiệp hội Xã hội học Đức Goethestrasse 31 | 45128 Essen
Trụ sở Hiệp hội Xã hội học Đức Goethestrasse 31 | 45128 Essen
Năm 1909, ông đồng sáng lập Hiệp hội Xã hội học Đức ( Deutsche
Gesellschaft für Soziologie) và là thủ quỹ đầu tiên của Hiệp hội.
Ông từ chức năm 1912
Năm 1909, ông đồng sáng lập Hiệp hội Xã hội học Đức ( Deutsche
Gesellschaft für Soziologie) và là thủ quỹ đầu tiên của Hiệp hội.
Trang 11Tiểu Sử
Những Năm Chiến Tranh thế giới lần I
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, có một thời gian Weber trở thành giám đốc bệnh viện quân đội tại Heidelberg
Năm 1915 và 1916, Weber làm việc trong các ủy ban có nhiệm vụ duy trì quyền kiểm soát của Đức ở Bỉ và Ba Lan sau cuộc chiến
Năm 1918, ông trở thành một thành viên của hội đồng công nhân và binh sĩ của Heidelber
Trang 12 Trong cùng năm đó, Weber trở thành cố vấn cho ủy ban đình chiến Đức tại Hiệp ước Versailles
Ông cũng là cố vấn cho Ủy ban biên soạn Hiến pháp Weimar
Trong cùng năm đó, Weber trở thành cố vấn cho ủy ban đình chiến Đức tại Hiệp ước Versailles
Ông cũng là cố vấn cho Ủy ban biên soạn Hiến pháp Weimar
Hindenburg – Tổng thống nền Cộng hòa Weimar và Adolf Hitler,Hiệp ước Versailles
Trang 13 Năm 1918, ông quay lại giảng dạy Ông dạy học kỳ mùa hè tại Đại học Wien (Áo)
Năm 1919 thì ông dạy tại Đại học München Tại đây ông trở thành chủ nhiệm viện xã hội đầu tiên ở Đức
Năm 1918, ông quay lại giảng dạy Ông dạy học kỳ mùa hè tại Đại học Wien (Áo)
Năm 1919 thì ông dạy tại Đại học München Tại đây ông trở thành chủ nhiệm viện xã hội đầu tiên ở Đức
Trang 14 Vào ngày 14 tháng 6 năm 1920, Max Weber mắc bệnh cúm Tây Ban Nha và chết vì bệnh
viêm phổi ở Munich.
Vào ngày 14 tháng 6 năm 1920, Max Weber mắc bệnh cúm Tây Ban Nha và chết vì bệnh
viêm phổi ở Munich.
Mộ của Weber ở Heidelberg
Trang 15Tiểu Sử
Ông viết công trình lý luận và lịch sử đồ sộ, cuốn “Kinh tế và xã hội” - Các bạn bè, trong đó có George Simmel, thường hay lui tới gặp gỡ nhau tại nhà của Weber để đàm
đạo về những vấn đề thời sự và học thuật
Các cuộc gặp gỡ tại nhà Weber đã làm cho ông trở thành “huyền thoại của Heidelberg” ngay từ khi ông còn sống
Ông viết công trình lý luận và lịch sử đồ sộ, cuốn “Kinh tế và xã hội” - Các bạn bè, trong đó có George Simmel, thường hay lui tới gặp gỡ nhau tại nhà của Weber để đàm
đạo về những vấn đề thời sự và học thuật
Các cuộc gặp gỡ tại nhà Weber đã làm cho ông trở thành “huyền thoại của Heidelberg” ngay từ khi ông còn sống
Trang 16Hôn
nhân
Năm 1893 , Weber kết hôn với cô em họ xa, Marianne Schnitger; Marianne cũng là người đấu tranh cho nữ quyền và có sách xuất bản
Sau khi Weber từ trần, bà tuyển chọn và biên tập các bài viết của ông để xuất bản.
Năm 1893 , Weber kết hôn với cô em họ xa, Marianne Schnitger; Marianne cũng là người đấu tranh cho nữ quyền và có sách xuất bản
Sau khi Weber từ trần, bà tuyển chọn và biên tập các bài viết của ông để xuất bản.
Trang 17Đóng Góp
Trang 18Đóng góp Quan điểm của Weber về xã hội học
Theo M Weber, xã hội học là khoa học có nhiệm vụ lý giải, tức là nghiên cứu,
thông hiểu động cơ, ý nghĩa của hành động xã hội
Theo M Weber, xã hội học là khoa học có nhiệm vụ lý giải, tức là nghiên cứu,
thông hiểu động cơ, ý nghĩa của hành động xã hội
+ Lý giải gián tiếp : giải thích, giảng giảng động cơ, ý nghĩa sâu xa của hành
động
+ Lý giải gián tiếp : giải thích, giảng giảng động cơ, ý nghĩa sâu xa của hành
động
=> nghiên cứu xã hội học theo kiểu Weber có nhiệm vụ trả lời những câu hỏi về
động cơ, ý nghĩa của hành động xã hội
=> nghiên cứu xã hội học theo kiểu Weber có nhiệm vụ trả lời những câu hỏi về
động cơ, ý nghĩa của hành động xã hội
+ Lý giải trực tiếp: thể hiện trong quá trình nắm bắt nghĩa của hành động qua
quan sát trực tiếp những đặc điểm, những biểu hiện của nó theo kiểu mắt thấy, tai
nghe
+ Lý giải trực tiếp: thể hiện trong quá trình nắm bắt nghĩa của hành động qua
quan sát trực tiếp những đặc điểm, những biểu hiện của nó theo kiểu mắt thấy, tai
nghe
Ví Dụ
Trang 19 Hành động duy lý truyền thống: loại hành động tuân thủ những thói quen, nghi lễ, phong tục , tập quán đã được truyền lại từ đời này qua đời khác
Hành động duy lý truyền thống: loại hành động tuân thủ những thói quen, nghi lễ, phong tục , tập quán đã được truyền lại từ đời này qua đời khác
Đóng góp
Lý thuyết hành động xã hội
Hành động duy lý công cụ: Hành động được thực hiện với sự cân nhắc, tính toán, lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho có hiệu quả nhất:
Hành động duy lý công cụ: Hành động được thực hiện với sự cân nhắc, tính toán, lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho có hiệu quả nhất:
uu
Hành động duy lý giá trị: Hành động được thực hiện vì bản thân hành động ( mục đích tự thân) Thực chất loại hành động này có thể nhằm vào những mục
đích phi lý nhưng lại được thực hiện bằng những công cụ, phương tiện duy lý
Hành động duy lý giá trị: Hành động được thực hiện vì bản thân hành động ( mục đích tự thân) Thực chất loại hành động này có thể nhằm vào những mục
đích phi lý nhưng lại được thực hiện bằng những công cụ, phương tiện duy lý
Hành động duy lý công cụ
Hành động duy lý giá trị
Hành động duy cảm
Hành động duy lý truyền thống
Hành động duy cảm : Hành động do các trạng thái xúc cảm hoặc tính cảm bột phát ra mà không có sự cân nhắc xem xét, phân tích mối quan hệ giữa công cụ,
phương tiện và mục đích hành động
Hành động duy cảm : Hành động do các trạng thái xúc cảm hoặc tính cảm bột phát ra mà không có sự cân nhắc xem xét, phân tích mối quan hệ giữa công cụ,
phương tiện và mục đích hành động
Trang 20vì họ muốn
có 1 công việc tuyệt vời trong tương lai
Hành động duy lý công cụ: một người có thể học đại học
vì họ muốn
có 1 công việc tuyệt vời trong tương lai
+ Hành động duy cảm :một người có thể đi học chỉ vì họ thích học. Họ thích học đại học cho dù nó có khiến thành công hay không?
+ Hành động duy cảm :một người có thể đi học chỉ vì họ thích học. Họ thích học đại học cho dù nó có khiến thành công hay không?
Hành động duy lý truyền thống một người có thể theo học đại học vì đó là truyền thống gia đình
Trang 21Đóng góp
Lý thuyết hành động xã hội
Thay vì tập trung vào các yếu tố kinh tế và các ảnh hưởng của nó đến con người, Weber cống hiến
phần lớn sự quan tâm của mình tới các tư tưởng và những ảnh hưởng của nó đến kinh tế
Ông đặc biệt chú trọng tới tác động của những tư tưởng tôn giáo đối với kinh tế
Thay vì tập trung vào các yếu tố kinh tế và các ảnh hưởng của nó đến con người, Weber cống hiến
phần lớn sự quan tâm của mình tới các tư tưởng và những ảnh hưởng của nó đến kinh tế
Ông đặc biệt chú trọng tới tác động của những tư tưởng tôn giáo đối với kinh tế
uu
Khác với Karl Marx coi kinh tế là cơ sở vật chất của xã hội, Weber tập trung nghiên cứu tác động của các
yếu tố xã hội đối với cơ cấu kinh tế và quá trình kinh tế Từ quan điểm này, Weber được cho là đã “lộn
ngược đầu Marx lại”
Khác với Karl Marx coi kinh tế là cơ sở vật chất của xã hội, Weber tập trung nghiên cứu tác động của các
yếu tố xã hội đối với cơ cấu kinh tế và quá trình kinh tế Từ quan điểm này, Weber được cho là đã “lộn
ngược đầu Marx lại”
Trang 22Đóng góp
Đạo đức tin lành và Tinh thần chủ nghĩa tư bản
Những thay đổi quan trọng diễn ra trong đời sống tôn giáo, kinh tế thương mại và hành động xã hội của con người
Mối tương quan và ảnh hưởng của những thay đổi trong niềm tin, đạo dức tôn giáo đối với hệ thống hành động xã hội và hành động kinh tế
Những đặc thù của xã hội phương tây liên quan tới chủ nghĩa tư bản hiện đại
Trang 23Đóng góp
Weber bắt đầu phân tích chủ nghĩa tư bản bằng cách đưa ra các bằng chứng lịch sử quan sát được Ông nhận thấy hoạt động kinh tế thương mại đã phát triển mạnh mẽ ở những nước có đạo Tin Lành
Phần lớn các chủ doanh nghiệp, các thương gia là những người theo đạo Tin Lành có xu hướng duy lý hóa
Weber cho rằng chủ nghĩa tư bản phương tây bị kích thích bởi hai hành động trái ngược nhau
Weber bắt đầu phân tích chủ nghĩa tư bản bằng cách đưa ra các bằng chứng lịch sử quan sát được Ông nhận thấy hoạt động kinh tế thương mại đã phát triển mạnh mẽ ở những nước có đạo Tin Lành
Phần lớn các chủ doanh nghiệp, các thương gia là những người theo đạo Tin Lành có xu hướng duy lý hóa
Weber cho rằng chủ nghĩa tư bản phương tây bị kích thích bởi hai hành động trái ngược nhau
Trang 24trở thành chuẩn mực đạo đức và tiêu chuẩn lương tâm của hành động xã hội
trở thành một hệ giá trị chuẩn mực đạo đức mới trong lịch sử xã hội phương tây – đạo đức tin lành
Hệ giá trị, chuẩn mực này đã chi phối hành động xã hội của con người phương tây hiện đại lúc bấy giờ.
Tin lành gắn liền với chủ nghĩa khổ hạnh, vì vậy, họ kêu gọi con người từ bỏ
mọi khoái lạc trần gian, không xài phí của cải vật chất mà Chúa đã ban cho
Ngược lại, cần phải tái đầu tư sản xuất
để làm giàu thêm mảnh đất của Chúa
Tin lành gắn liền với chủ nghĩa khổ hạnh, vì vậy, họ kêu gọi con người từ bỏ
mọi khoái lạc trần gian, không xài phí của cải vật chất mà Chúa đã ban cho
Ngược lại, cần phải tái đầu tư sản xuất
để làm giàu thêm mảnh đất của Chúa
Đóng góp
Trang 25Đạo tin lành góp phần hình thành, phát triển xã hội tư bản chủ nghĩa
hiện đại ở phương tây.
đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa tư bản thì giáo lý tôn giáo nào, hệ thống giá
trị văn hóa nào chứa đựng tinh thần đó có thể coi là nền tảng của chủ nghĩa tư bản
Trang 26Đóng góp
Phân tầng xã hội
Khác với Marx xác định khái niệm giai cấp trong mối liên hệ với phương
thức sản xuất và chế độ sở hữu tư liệu sản xuất, Weber quan niệm giai
cấp là một tập hơp người có chung các cơ hội sống trong điều kiện kinh tế
thị trường
Khác với Marx xác định khái niệm giai cấp trong mối liên hệ với phương
thức sản xuất và chế độ sở hữu tư liệu sản xuất, Weber quan niệm giai
cấp là một tập hơp người có chung các cơ hội sống trong điều kiện kinh tế
thị trường
uu
Trang 27Hai loại tình huống giai cấp chính
Những người sở hữu tài sản và sử dụng tài sản đó để thu lợi nhuận
Những người không có tài sản phải bán sức lao động, tay nghề, dịch vụ lấy tiền công hay tiền lương
xã hội cấu thành từ hai nhóm giai cấp tương ứng với hai tình huống trên, và mỗi giai cấp bao gồm các tầng lớp xã hội khác nhau
Đóng góp
Trang 28DỊCH VỤ
ĐIỀU KIỆN THỊ TRƯỜNG
SỰ THAY ĐỔI TRONG CƠ CẤU GIAI CẤP
Đóng góp
Trang 29Tác Phẩm
Trang 30Tác Phẩm Kinh tế và xã hội” (Economy and Society) (1909)
Kinh tế và Xã hội: Một phác thảo về xã hội học diễn dịch: là một cuốn sách của nhà kinh tế học và xã
hội học chính trị Max Weber
Cùng với Đạo đức Tin lành và Tinh thần của Chủ nghĩa Tư bản (1905), nó được coi là một trong những
tác phẩm quan trọng nhất của Weber Phạm vi cực kỳ rộng, cuốn sách bao gồm nhiều chủ đề bao gồm
tôn giáo , kinh tế , chính trị , hành chính công và xã hội học
Cuốn sách phác thảo các nguyên lý chính trong xã hội học của Weber và chỉ ra di sản quý giá của tư
tưởng Weber trong cuộc tranh luận trí tuệ đương thời, đặc biệt là liên quan đến thế tục hóa và hợp lý
hóa các nền văn hóa toàn cầu, cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa Mác, sự trỗi dậy của Tân Quyền và sự
xuất hiện của hậu- chủ nghĩa hiện đại
Kinh tế và Xã hội: Một phác thảo về xã hội học diễn dịch: là một cuốn sách của nhà kinh tế học và xã
hội học chính trị Max Weber
Cùng với Đạo đức Tin lành và Tinh thần của Chủ nghĩa Tư bản (1905), nó được coi là một trong những
tác phẩm quan trọng nhất của Weber Phạm vi cực kỳ rộng, cuốn sách bao gồm nhiều chủ đề bao gồm
tôn giáo , kinh tế , chính trị , hành chính công và xã hội học
Cuốn sách phác thảo các nguyên lý chính trong xã hội học của Weber và chỉ ra di sản quý giá của tư
tưởng Weber trong cuộc tranh luận trí tuệ đương thời, đặc biệt là liên quan đến thế tục hóa và hợp lý
hóa các nền văn hóa toàn cầu, cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa Mác, sự trỗi dậy của Tân Quyền và sự
xuất hiện của hậu- chủ nghĩa hiện đại