he thong san xuat lua lai 2 donh

Nguyên tắc khử - nguyên tắc khử phải gây thoái hóa triết để đối với hạt phấn nhưng không gây tổn hại cho nhụy và các cơ quan khác của cây - xác định thời thời nở hoa của bố và mẹ đều chù[r]

HỆ THỐNG SẢN XUẤT LÚA LAI 2

DÒNG NHÓM 5

DANH SÁCH SINH VIÊN

I ĐẶT VẤN ĐỀ

- Cây lúa ( oryza sativa L) là cây trồng có từ lâu đời,

gắn liền với quá trình phát triển của loài người, cây lúa

đã trở thành cây lương thực chính của Châu Á nói

chung, người Việt Nam ta nói riêng

- Trung Quốc là nước đầu tiên trên thế giới thành công trong việc nghiên cứu và phát triển lúa lai từ những năm 1976

- Việt Nam được đánh giá là nước đạt được nhiều thành tựu to lớn trong quá trình nghiên cứu và phát triển lúa lai, đồng thời là một trong những nước sản xuất lúa gạo lớn nhất thế giới.

- Hiện nay và trong tương lai nghiên cứu chọn tạo các giống lúa lai đặc biệt là lúa lai 2 dòng là một đòi hỏi tất yếu

II NỘI DUNG

II.1 YÊU CẦU VỀ RUỘNG GIỐNG

1 Yêu cầu về đất

- Ruộng để nhân dòng A, B,R và sản xuất hạt lai F1

trước khi gieo cấy phải không có cỏ dại, lúa vụ trước và các cây trồng khác

2 Yêu cầu về nhiệt độ

- Trong giai đoạn mẫn cảm vs nhiệt độ

- Giai đoạn mẫn cảm nhiêt độ của dòng TGMS từ trước trổ 20 ngày đến trước trổ 10 ngày

- Đối với sản xuất hạt lai F1 nhiêt độ trung bình ngày trong giai đoạn này phải cao hơn ngưỡng nhiệt độ gây chuyền hóa bất dục hoàn toàn của từng dòng bất dục

3 Kiểm định ruộng giống

- Ruộng nhân dòng bố, mẹ và sản xuất hạt lai F1 giống lúa lai 2 dòng phải được kiểm định ít nhất 4 lần vào các giai đoạn:

- Lần 1 : Sau khi cấy hoạc gieo thẳng từ 10-20 ngày

4 Yêu cầu cách ly

- Ruộng nhân dòng bố mẹ và sản xuất hạt lai F1 giống lúa 2 dòng phải cách ly với các ruộng lúa khác ở xung quanh (Được quy định ở bảng sau)

5 Độ thuần giống

- Ruộng nhân dòng TGMS, dòng bố và sản xuất hạt F1, tại mỗi lần kiểm định tối thiểu phải đạt như quy định

Ta có bảng 1.

8 Tiêu chuẩn hạt giống

- Theo quy định ở bảng 4:

II.2 HỆ THỐNG LÚA LAI 2 DÒNG

1 Sản xuất hạt giống lai 2 dòng khử đực bằng hóa chất

a Nguyên tắc khử

- nguyên tắc khử phải gây thoái hóa triết để đối với

hạt phấn nhưng không gây tổn hại cho nhụy và các

cơ quan khác của cây

- xác định thời thời nở hoa của bố và mẹ đều chùng

khớp như nhau

- xác định thời kỳ phun nồng độ liều lượng hóa chất

- khử đực bằng hóa chất là phương pháp tạo bất dục

đực không di truyền nên bất kỳ giống nào cũng trở thành vật liệu lại

b Các hóa chất gây bất dục

- chất CH3AsO3Zn và CH3AsO3Na2 đều có gốc

CH3AsO3…là hóa chất gây bất dục đực lý tưởng

- hóa chất khử đực tốt cần đáp ứng 1 số tiêu chuẩn sau+ gây thoái hóa nhị nhưng không làm ảnh hưởng đến các cơ quan khác của cây, đảm bảo số lượng và chất lượng hạt lai trên cây mẹ

+ an toàn cho người gia súc và không gây hại cho môi trường

+ ổn định và tồn dư trong cây 1 thời gian nhất định

không chịu ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết

+ sử dụng dễ dàng thuận tiện hiệu quả kinh tế cao

c Cơ chế khử đực bằng hóa chất

- sau khi phun 30 phút As được đánh dấu đi vào bông 0,001% tổng lượng phun sau 6h các bông tích được 0,01%

- As thấm vào vỏ hoa rồi phân tán đi các bộ phận khác nhị nhụy và vỏ trấu theo tỷ lệ 2:1:1

- hóa chất đi đến đâu làm giảm hoạt tính hô hấp của các

bộ phận từ 1/2 đến 1/3 rồi dừng hẳn

- Quá trình sinh lý bị ngưng trễ, trao đổi chất rối loạn hạt phấn không tích lũy vật chất nên bị thoái hóa

• Thời gian khử đực hữu hiệu cho lúa

- từ giai đoạn hình thành tế bào mẹ hạt phấn đến gai đoạn hạt phấn đơn nhân

- do sự phân hóa không đồng đều giữ các hoa trên nhánh các nhánh trên bông các bông trên khóm nên cần phun nhiều lần

- nếu quần thể đồng đều thì thời kì khử đực kéo dài từ 3-10 ngày

- cần phun 2 lần: lần 1 sau khi bắt đàu thời kì khử đực hưu hiệu 3 ngày Lần 2 sau lần 1 từ 5-7 ngày

Khử đực trên giống AN26-1

2 Chọn giống lúa lai 2 dòng sử dụng bất duc đực di

truyền nhân

• Để tạo giống lúa 2 dòng cần có dòng mẹ là dòng bất dục,dòng bố là dòng phục hồi

• Giống lúa 2 dòng đạt tiêu chuẩn cần phải chọn tạo

được các dòng mẹ bất dục ổn định, độ thuần đạt tiêu chuẩn nguyên chủng, dễsản xuất hạt lai và con lai F1

có năng suất tương đương với các tổhợp lúa lai đang trồng phổ biến

• Dòng mẹ của lúa lai hai dòng là dòng bất dục đực

gen nhân (Dòng bất dục đực di truyền nhân) mẫn

cảm với môi trường(EGMS)

- Hiện nay người ta đã tìm ra hai loại dòng bất dục đó là:

- Bất dục đực di truyền nhân mẫn cảm với nhiệt độ

a Bất dục đực di truyền nhân cảm ứng với nhiệt độ

TGMS

- Dòng TGMS bất dục khi gặp nhiệt độ trung bình ngày

cao và hữu dục khi gặp nhiệt độ trung bình ngày thấp vào thời kỳ lúa phân hóa đòng(gọi là thời kỳ mẫn cảm)

- Gen kiểm soát tính mẫn cảm vơi sự thay đổi của điều

kiện nhiệt độ là 1 cặp gen lặn kí hiêu là tms

- Gen tms hoạt động 2 chức năng:điều khiển sự hình

thành hạt phấn hữu dục và tự kết hạt khi gặp nhiệt độ thấp <24 độ C và điều khiển sự tạo thành hạt phấn bất dục khi nhiệt độ >27 độ C

b Bất dục đực di truyền nhân cảm ứng với quang chu kỳ(PGMS)

- Dòng PGMS cảm ứng với độ dài thời gian chiếu sáng trong ngày

- Dòng HPGMS chọn từ quần thế giống Nongken58S của trung tâm nghiên cứu lúa lai hồ bắc

- Dòng này bất dục vào mùa hè khi ngày dài >14h và hữu dục khi độ dài ngày ngắn<13h 45 phút

- Độ dài ngày tới hạn gây chuyển đổi hữu dục từ 13h

45 phút đến 14h

- Cường độ ánh sáng tới hạn cảm ứng đối với cây lúa là

50 lux

- Nhân dòng bất dục được tiến hành ở các vùng có vĩ

độ thấp thời gian chiếu sáng ngắn

- Tính cảm ứng quang chu kỳ do 1 cặp gen lặn kiểm soát kí hiệu pms

- Gen pms có bản chất di truyền giống gen tms

- Gen pms hoạt động với 2 chức năng: gây bất dục khi phan sáng trong ngày dài và có khả năng hình thành hạt phấn hữu dục khi pha sáng ngắn và sảy ra đúng thời kỳ cảm ứng

c Chọn tạo các dòng bất dục đực di truyền nhân cảm ứng với điều kiện môi trường (EGMS)

- Sang lọc vật liệu EGMS trong tự nhiên

- Tạo dòng EGMS bằng pp lai và chọn lọc cá thể

- Tạo dòng EGMS bằng pp đột biến

- Tạo dòng EGMS bằng pp lai trở lại

- Lai quy tụ gen EGMS

3 Một số giống lúa lai 2 dòng: HD1, HD2,HYT100, HYT108,…

*Giống lúa lai 2 dòng

HYT108,HYT100: giống

lúa lai có năng suất cao,

chất lượng tốt là thành tựu

to lớn trong quá trình nghiên

cứu và phát triển lúa lai

Lúa lai HYT 108

III KẾT LUẬN

- Việc nghiên cứu và phát triển lúa lai dòng đã và đang

là vấn đề tranh cãi nhưng thực tế cho thấy nhu cầu cao

về trồng và tiêu dùng lúa lai 2 dòng của người nông dân

là một điều hiện hữu không ai phủ nhận được Do đó , việc nghiên cứu và phát triển lúa lai ở nước ta là một xu thế cũng như nhu cầu thiết yếu

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

-Giáo trình chọn giống cây trồng ngắn ngày

-Sản xuất giống và công nghệ hạt giống

-Giáo trình di truyền ứng dụng

post132388.html

-http://m.nongnghiep.vn/noi-troi-lua-hyt-100-hyt-108-hat-giong-lua-2-dong-yeu-cau-ki-thuat-1240837.html