Bai 23 Hanh dong noi

Bµi tËp củng cố: §Æt c©u theo yªu cÇu sau: aMột hành động hỏi b Một hành động bộc lộ cảm xóc c Một hành động nói thuộc nhãm tr×nh bµy d Một hành động nói thuộc nhãm ®iÒu khiÓn... Häc thu[r]

Câu 1: Chỉ ra đặc điểm hình thức và kiểu câu phủ định của câu sau:

“ Tôi không lội qua sông thả diều nh thằng Quý và

không đi ra đồng nô đùa nh thằng Sơn nữa”

( Tôi đi học “ ” – Thanh Tịnh)

Câu phủ định

Đặc điểm

Phản bác một ý kiến, một nhận

định

Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự

việc, tính chất, quan hệ nào đó.

Từ ngữ

phủ định

Chức năng

Chỉ ra đặc điểm hình thức và kiểu câu phủ định của câu sau:

“ Tôi không lội qua sông thả diều nh thằng Quý và

không đi ra đồng nô đùa nh thằng Sơn nữa”

( Tôi đi học “ ” – Thanh Tịnh)

không không

Câu phủ định miêu tả

TiÕt 97

I Hành động nói là gì? 1) Ví dụ

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ

là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe

chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nh ng Lí

Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời ch a sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay.Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí thông, trở về túp lều cũ d ới gốc đa, kiếm củi nuôi

thân.

( Thạch Sanh)

Con trăn ấy là của vua

nuôi đã lâu.

Nay em giết nó, tất

không khỏi bị tội chết.

Thôi, bây giờ nhân trời

ch a sáng em hãy trốn ngay đi.

Sanh

Đạt đ ợc mục đích

Thạch Sanh tin,

từ giã mẹ con Lí Thông ra đi

I Hành động nói là gì?

1) Ví dụ 2) Ghi nhớ:

Hành động núi là hành động được thực hiện bằng lời núi nhằm mục đớch nhất định.

(1) B không cộng tác hội thoại với A.

(2) Cộng tác hội thoại với A nh ng không cung cấp đ ợc tin trả lời theo nội dung đòi hỏi của A.

(3) B cộng tác và thoả mãn đ ợc việc cung cấp tin cần thiết cho A.

3) L u ý:

Hành động nói là hành

động do ng ời nói thực hiện, nó

có thể có hiệu quả cũng có thể không có hiệu quả

Tuy nhiên, ng ời sử dụng luôn cần có ý thức h ớng tới

việc đạt hiệu quả khi sử dụng hành động nói.

II Một số kiểu hành động nói th ờng gặp

1) Ví dụ

a) Ví dụ 1:

Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.

Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội

chết.

Thôi, bây giờ nhân trời ch a sáng em

hãy trốn ngay đi.

Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

STT Câu nói của Lí Thông Mục đích

II Một số kiểu hành động nói th ờng gặp

1) Ví dụ

a) Ví dụ 1:

b) Ví dụ 2:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Cái Tí ch a hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?

Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách “ ”

xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà Cụ Nghị thôn Đoài.

Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống nh sét đánh bên tai, nó

liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc.

[ ] Chừng nh lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn t ởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ giục nó phải

đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ? U không cho con ở nhà nữa

Chỉ ra các hành động nói của mỗi nhân vật và cho

biết mục đích của mỗi hành động?

Bộc lộ cảm xúc Bộc lộ cảm xúc

-U nhất định bán con đấy ? -U không cho con ở nhà nữa ? -Khốn nạn thân con thế này!

Trời ơi!

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn

Đoài.

Bài tập: Hãy nối các hành động nói ở cột A với mục đích

t ơng ứng ở cột B.

a) Hãy vẽ ngay cho ta một chiếc

thuyền

b) Thế thì phải giục anh ấy ăn

mau đi kẻo ng ời ta sắp sửa kéo

vào rồi đấy.

Hái B¸c bá

III LuyÖn tËp

Bài 2 ( SGK, tr 64)

Chỉ ra các hành động nói và mục đích

của mỗi hành động nói trong những đoạn trích sau:

a) Tiếng chó sủa vang các xóm.

Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:

Th¶o luËn nhãm

Hái B¸o tin

X¸c nhËn, thõa nhËn

Hái B¸o tin

- Em để nó ở lại- Giọng em ráo hoảnh- Anh phải

hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau.

Anh nhớ ch a? Anh hứa đi.

- Anh xin hứa.

Tôi mếu máo trả lời và đứng nh chôn chân xuống

đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo

lên xe.

Stt Câu Kiểu hành động nói

1

3

2

Anh hứa đi

Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau.

Anh xin hứa.

Yêu cầu

Yêu cầu, nài ép

Hứa

Bài tập

a)Một hành động hỏi

b) Một hành động bộc lộ cảm xúc

c) Một hành động nói thuộc nhóm trình bày

d) Một hành động nói thuộc