Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít.. - Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh đi để cướp công của Thạch Sanh 1 Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu..
Trang 2Kiểm tra bài
cũ
Câu hỏi : Nêu đặc điểm hình thức, chức năng
của câu phủ định? Cho ví dụ?
Trang 3VD: Nam không đi học.
+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ).
VD: Không phải! Nam đi học.
Trang 4TIẾT 95:HÀNH ĐỘNG NÓI
Trang 5I Hành động nói là gì?
1.Ví dụ/SGK/62
Trang 6•Đọc đoạn trích sau:
Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:
Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã mẹ con
Lý Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Trang 7- Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh
đi để cướp công của Thạch Sanh
(1) Con trăn ấy là của vua
nuôi đã lâu (2) Nay em giết nó,
tất không khỏi bị tội chết (3)
Thôi, bây giờ nhân trời chưa
sáng em hãy trốn ngay đi (4) Có
chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Trang 8•Đoạn trích :
Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:
Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã
mẹ con Lý Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Trang 9•Đoạn trích :
Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng
Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:
Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng
em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã
mẹ con Lý Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Trang 10 (1) Con trăn ấy là của vua
nuôi đã lâu (2) Nay em giết nó,
tất không khỏi bị tội chết (3)
Thôi, bây giờ nhân trời chưa
sáng em hãy trốn ngay đi (4) Có
chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
- Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh đi
để cướp công của Thạch Sanh
Hành động nói
Lời nói Mục đích
Trang 111 Ví dụ/SGK
-> Hành động nói
I Hành động nói là gì?
Hành động nói là hành động thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
2.Kết luận
Trang 13(1)Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
(2)Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.
(3)Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy.
trốn đi ngay đi.
(4)Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi
Xác định mục đích của hành động nói :
Trình bày(kể)
Điều khiển(đe doạ)
Điều khiển(cầu khiến)
Hứa hẹn
Trang 14Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị Thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói dãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.
[…] Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ nó giục phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:
- U nhất định bán con đấy ư ? U không cho con ở nhà nữa ư ? Khốn nạn thân con thế này ! Trời ơi !
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
•Đoạn văn:
Trang 15Trình bày ( báo tin )
• Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài
Hỏi , bộc lộ cảm xúc
• Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
MỤC ĐÍCH HÀNH ĐỘNG NÓI
Trang 163.Ví dụ 3
Xác định các hành động nói và mục đích nói của
1.Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
2.Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi
Trang 17- Hứa hẹn ( bảo đảm, hứa ….)
- Điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức…)
- Bộc lộ cảm xúc ( cảm ơn, xin lỗi, than phiền…)
Trang 182-B nói: xin lỗi,tôi không biết
3-B nói: 3 giờ rồi.
Vậy theo em hành động nói có thể đạt được hiệu quả giao tiếp hay không lệ thuộc vào điều gì?
Lệ thuộc vào người nghe có chịu cộng tác với người nói
hay không.
Vốn hiểu biết và khả năng suy đoán của người nghe có đủ
để tiếp nhận lời nói của người nói hay không?
=> Chú ý: Khi thực hiện hành động nói có thể đạt được mục đích
nói mà cũng có thể không .
Trang 19 trình bày
câu
trần thuật
- Thầy em hãy ngồi dậy húp ít
cháo cho đỡ xót ruột!.
(Tắt đèn)
điều khiển
câu cầu khiến
- Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
(Nước Đại Việt ta)
hỏi
câu
nghi vấn
- Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui
vẻ phỏng có được không? (Hịch tướng sĩ)
bộc lộ cảm xúc
câu cảm thán
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
(Nhớ rừng)
Kiểu hành động nóiKiểu câu
Ví dụ
Trang 20III-Luyện tập
a Tiếng chó sủa vang các xóm.
Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:
- Bác trai đã khá rồi chứ ?
- Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt bệt
chừng như vẫn mỏi mệt lắm.
- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc
sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.
- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn
lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.
- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy
!
Rồi bà lão lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn.
( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )
Trang 21(1) Bác trai đã khá rồi chứ ?
(2) Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường Nhưng xem ý hãy còn
lề bề lệt bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm
(3) Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn
(4) Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.
(5) Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho
nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn
Trang 22Hành động nói Mục đích
§©y lµ trêi cã ý lµm viÖc lín
Chúng tôi nguyện Tổ quốc!
b.Lê Thận nâng gươm lên ngang đầu nói
với Lê Lợi:
-Đây là trời có ý phó thác cho minh công
làm việc lớn.Chúng tôi nguyện đem
xương thịt của mình theo minh công,cùng
với thanh gươm thần này để báo đền Tổ
Quốc!
(Sự tích Hồ Gươm)
Trình bày Hứa hẹn
Trang 24c Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi,lão báo ngay:
-Cậu Vàng đi đời rồi,ông giáo ạ!
-Cụ bán rồi?
-Bán rồi!Họ vừa bắt xong.( )
-Thế nó cho bắt à?
Mặt lão đột nhiên co rúm lại.Những vết nhăn xô lại với
nhau,ép cho nước mắt chảy ra.Cái đầu lão ngoẹo về một bên
và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít.Lão hu hu khóc
-Khốn nạn Ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu! Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về,vẫy đuôi mừng.Tôi cho nó ăn cơm.Nó đang
ăn thì thằng Mục nấp trong nhà,ngay đăng sau nó,tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ngược lên
(Nam Cao-Lão Hạc)
Trang 25- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ! Trỡnh bày(Bỏo tin)
- Bán rồi! Trỡnh bày(Xác nhận, thừa nhận)
Họ vừa bắt xong Trỡnh bày(Bỏo tin)
- Thế nó cho bắt à? Hỏi
- Khốn nạn… Bộc lộ cảm xỳc
Ông giáo ơi! Bộc lộ cảm xỳc(Than thở)
Nó có biết gì đâu! Trỡnh bày(Nhận định)
Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi
Tôi cho nó ăn cơm Trỡnh bày(Kể)
Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà,
ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau
nó dốc ng ược nó lên
Trỡnh bày(Kể,tả)
Đỏp ỏn
Trang 26Viết đoạn văn ngắn sử dụng hành động nói phù hợp để trình bày những suy nghĩ, nhận định của cá nhân mình
về thực trạng hiện nay có một số bạn học sinh ham mê trò chơi điện tử quá mức Hãy giúp các bạn ấy chuyên tâm học tập hơn
Trang 27A Cậu vừa đi du lịch về đấy à?
nói vẫn là bằng lời nói.
Trang 28Hành động nói
Khái niệm Các kiểu hành động nói thư ờng gặp
Hỏi
T rì
n h b à y
Trang 29Hướng dẫn về nhà:
-Học thuộc ghi nhớ trong sách giáo khoa -Chuẩn bị bài tiếp theo ‘NướcĐại Việt ta’
Trang 30CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
ĐÃ ĐẾN THAM DỰ