Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại và tác dụng của tõng biÖn ph¸p?.2. Núi lửa hoạt động.[r]
Trang 2Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào đ ợc thực hiện nh thế nào ?
* Kiểm tra bài cũ:
Trả lời:
- Trao đổi khí ở phổi gồm sự khuếch tán O2 từ không khí ở phế nang vào máu và của khí CO2 từ máu khuếch tỏn vào không khí phế nang
- Trao đổi khí ở tế bào gồm sự khuếch tán của O2 từ máu vào tế bào và của CO2 từ tế bào khuếch tỏn vào máu
Trang 3Bệnh lao phổi
Viêm phế quản
Nếu chúng ta không biết cách bảo vệ hệ hô hấp, có thể dẫn tới các
bệnh đường hô hấp như:
Trang 4Bài 22: Vệ sinh hô hấp
I Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại
1 Có những tác nhân nào gây hại tới hoạt động hô hấp, tác hại của những tác nhân đó?
2 Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại và tác dụng của từng biện pháp?
Nghiên cứu thông tin bảng 22 tr 72 SGK và các hình minh hoạ thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
Trang 5Bão bụi Núi lửa hoạt động
Bụi
Trang 6Khai thác khoáng sản Lốc xoáy
Trang 7Bụi đường
Khai thác than Khai thác đá
Những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp
Từ các loại động cơ
Khi nhiều quá (>100000 hạt/ml,cm 3 không khí) sẽ quá khả năng lọc
sạch của đường dẫn khí -> gây bệnh bụi phổi
Bụi
Trang 8Chất khí độc
Trang 9CÁC CHẤT KHÍ ĐỘC
Nitơ ơxit
Trang 10Cacbon ôxit và lưu huỳnh ôxit
CÁC CHẤT KHÍ ĐỘC
Trang 11Nitơ ôxit (NO x ): Gây viêm, sưng lớp niêm mạc, cản trở trao đổi khí;
có thể gây chết ở liều cao.
Lưu huỳnh ôxit(SOx): Làm cho các bệnh hô hấp thêm trầm trọng
Cacbon ôxit (CO) : Chiếm chỗ của ôxi trong máu (hồng cầu), làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây chết.
Tác hại
Những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp
Chất khí độc(NO X ; SO X ;
CO X . )
Trang 12Nicôtin, Nitrôzamin,
.
Làm tê liệt lớp lông rung phế quản, giảm hiệu quả lọc sạch không khí.Có thể gây
ung thư phổi
Những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp
Trang 13Trong khói thuốc lá chứa hơn 4000 loại hoá chất Trong đó có hơn 200 loại có hại cho sức khoẻ, bao gồm
chất gây nghiện và các chất gây độc Người ta chia ra 4 nhóm chính:
1 Nicotine
2 Cacbon oxit(khí CO), nitơoxit(NOx)
3 Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá
4 Các chất gây ung thư.
Trang 14
Theo báo cáo mới nhất từ Mỹ, thuốc lá chứa 7000 chất độc thay
vì 4000 chất được công bố trước đây, trong đó có hàng trăm chất cực độc và ít nhất 40 chất có thể gây ung thư.
Tại Việt Nam, có khoảng 15 triệu người hút thuốc lá hàng ngày, con số đáng báo động này đang có xu hướng ngày càng tăng
nhanh và có nguy cơ trẻ hóa ngày một cao.
Ở nước ta, mỗi giờ có 5 ca tử vong và mỗi năm có khoảng 40.000 người chết vì các bệnh liên quan tới tác hại của thuốc lá, gấp 4 lần số người chết vì tai nạn giao thông hàng năm.
Những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp
Trang 15UNG THƯ THANH QUẢN, KHÍ QUẢN
UNG THƯ THỰC QUẢN
ĐỘT QUỴ
UNG THƯ PHỔI NHỒI MÁU CƠ TIM LOÉT BAO TỬ
· Bệnh lý ở đường hô hấp dưới: viêm phế quản mãn tính, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phế quản.
· Bệnh lý ở phổi: viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi.
Trang 16Vi sinh vật
gây bệnh
Vi khuẩn lao trong phổi người bệnh
Trang 17Vi khuÈn lao
Vi khuÈn b¹ch hÇu
Vi rót cóm
Vi rót viªm gan A
Trang 19Ung thư phổi
Trang 20Bài 22:
I- Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại
- Các tác nhân gây hại cho đường hô hấp là: …
- Các tác nhân gây hại cho đường hô hấp là: bụi, chất khí độc (NO x , SO x , CO, nicôtin…), các vi sinh vật gây bệnh.
Trang 21Tác nhân
Bụi
Nitơ oxit (NO x )
Lưu huỳnh oxit
Khí thải ô tô, xe máy
Khí thải sinh hoạt
và công nghiệp …
Khí thải sinh hoạt &
Công nghiệp , khói
thuốc lá … Khói thuốc lá
Không khí ở bệnh viện, môi trường ô
nhiễm…
Tác hại
Gây bệnh bụi phổi
Gây viêm, sưng niêm mạc cq hô hấp, cản trở TĐK, gây chết ở liều cao
Bệnh hô hấp trầm
trọng hơn
Chiếm chỗ O 2 /máu giảm hiệu quả hô hấp,
có thể gây chết Giảm hiệu quả lọc sạch không khí gây ung thư phổi…
Gây bệnh đường dẫn khí và phổi, làm tổn thương hệ hô
hấp hoặc gây chết
Trang 22Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp nhằm hạn chế và tránh các tác nhân có hại?
Trang 24Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại?
- Thường xuyên dọn vệ sinh.
- Không khạc nhổ bừa bãi.
Hạn chế ô nhiễm không khí
từ vi sinh vật gây bệnh.
- Trồng nhiều cây xanh Điều hòa hàm lượng khí O 2
và CO 2 trong không khí
Trang 25Trồng nhiều cây xanh
Trang 26Đeo khẩu trang khi làm vệ sinh và ở những nơi có bụi
Trang 27Xây dựng hệ thống lọc khí thải
Trang 28Sử dụng các nguồn năng lượng, nhiên liệu sạch
Trang 29Hạn chế sử dụng các thiết bị thải ra khí độc.
Không hút thuốc lá và vận động mọi người không hút thuốc lá.
Trang 30Không hút thuốc và vận động mọi người bỏ thuốc
Trang 31Đảm bảo nơi làm việc và nơi ở có đủ nắng, gió, tránh ẩm thấp.
Thường xuyên dọn vệ sinh Không khạc nhổ bừa bãi.
Trang 32- Thường xuyên dọn vệ sinh; Không khạc nhổ bừa bãi.
Trang 33Giữ ấm khi trời rét
Trang 34Bài 22:
I- Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại
- Các tác nhân gây hại cho đường hô hấp là: bụi, chất khí độc (NO x , SO x , CO, nicôtin…), các vi sinh vật gây bệnh.
- Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại:
+ Trồng nhiều cây xanh.
+ Đeo khẩu trang khi làm vệ sinh và ở những nơi có bụi + Hạn chế sử dụng các thiết bị thải ra khí độc Không hút thuốc lá và vận động mọi người không hút thuốc lá + Đảm bảo nơi làm việc và nơi ở có đủ nắng, gió, tránh
ẩm thấp Thường xuyên dọn vệ sinh Không khạc nhổ bừa bãi.
II- Cần tập luyện để có một hệ hô hấp khỏe mạnh
Trang 35• thể thao đúng cách, đều đặn từ bé Giải thích vì sao khi tập thể dục
có thể có được dung tích sống lí
tưởng?
- Dung tích sống là thể tích không
khí lớn nhất mà một cơ thể có thể hít
vào và thở ra.
-Dung tích sống phụ thuộc vào dung
tích phổi và dung tích khí cặn
Lượng khí lưu thông
500 ml
150 ml nằm trong
đường dẫn khí (khí vô ích)
350 ml nằm trong phế nang (khí hữu ích)
Lượng khí đưa vào qua một lần hít thở bình thường ở người
Trang 36• Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số nhịp
thở trong mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?
* Vídụ:
- Một người thở ra 18 nhịp/phút , mỗi nhịp hít vào
400 ml không khí:
+ Khí lưu thông/phút: 400ml x 18 = 7200 ml
+ Khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x18 = 2700 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml - 2700 ml
=4500 ml
- Nếu người đó thở sâu : 12 nhịp/phút , mỗi nhịp hít
vào 600 ml không khí
+ Khí lưu thông/phút: 600ml x 12 = 7200 ml
+ Khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x12 = 1800 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml – 1800 ml
= 5400 ml
=> Khi thở sâu và giảm nhịp thở trong mỗi phút
sẽ tăng hiệu quả hô hấp
Trang 38Bài 22: Vệ sinh hô hấp
Ii Cần t ập luện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh
Trả lời
Em hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có hệ hô hấp khoẻ mạnh ?
- Cần luyện tập thể dục thể thao, phối hợp với tập thở sâu và giảm
nhịp thở th ờng xuyên từ bé -> Sẽ có hệ hô hấp khoẻ mạnh
- Luyện tập thể thao phải vừa sức , rèn luyện từ từ
Trang 39Kết luận chung.
Cần xây dựng môi tr ờng sống và làm việc có bầu không khí trong sạch, ít ô nhiễm bằng các biện pháp nh trông nhiều cây xanh, không xả rác bừa bãi, không hút thuốc lá; đeo khẩu tramg chống bụi khi làm vệ sinh hay khi hoạt động ở môi tr ờng nhiều bụi.
Cần tích cực rèn luyện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh bằng luyện tập thể dục thể thao phối hợp tập thở sâu và giảm nhịp thở th ờng xuyên, từ bé.
Trang 401 Quá trình không ngừng
cung cấp khí ôxi cho các tế
bào của cơ thể và loại khí
cácbônic do các tế bào thải
ra khỏi cơ thể gọi là gì?
HÔ HẤP
Trang 41vi sinh vật .
Trang 423 Cần luyện tập như
thế nào để có một hệ
hô hấp khỏe mạnh?
Cần luyện tập TDTT vừa sức, từ bé và tập thở sâu giảm nhịp hô hấp thường
xuyên từ bé
Trang 43Vệ sinh cá nhân và môi trường
Trang 445 Virus này có trong gia
cầm, khi lây sang người sẽ
có khả năng tạo ra đại dịch
làm chết nhiều người Virus
đó có tên là gì?
H5N1
Trang 45Bài tập2: Lựa chọn các tác hại t ơng ứng với các tác
nhân rồi điền vào ô kết quả sao cho phu hợp.
cầu), làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây chết ng ời
2 Ni tơ ô xít
hiệu quả lọc sạch không khí Có thể gây ung
trao đổi khí; có thể gây chết ở liều cao.
6 Các vi sinh
vật gây bệnh f Khi nhiều quá (>100000 hạt/ml,cm 3 không
khí) sẽ quá khả năng lọc sạch của đ ờng dẫn khí -> gây bệnh bụi phổi
Bài 22: Vệ sinh hô hấp
* Tổng kết - đánh giá:
e
c b
d
a f
Trang 46DẶN DÒ
- Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3,4 tr.73 sgk
- Đọc “ Mục em có biết”
- Đọc và chu n b trước bài ẩ ị 23:
Thực hành hô hấp nhân tạo.
-Mỗi nhóm mang 1 chiếu, 1 gối cá nhân
Trang 47Kính chúc sức khoẻ các thầy cô
và các em