Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng - Bốn câu thơ đầu : + Khát v[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LÀO CAI -
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
THPT NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn: NGỮ VĂN – GDTX Ngày thi: 05/10/2016 Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm có 02 trang, 02 câu) Câu 1 (8,0 điểm)
Về kinh nghiệm chọn người cộng sự, Gi-ni-ca nói : “Nếu bạn cần chọn người hợp tác thì nên chọn người vừa làm vừa hát”
Viết bài văn trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên
Câu 2 (12,0 điểm)
Nói về đặc điểm thơ Xuân Diệu, Sách giáo khoa Ngữ văn 11 có câu: “Ông là nhà thơ của tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ với một giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết”
Anh (chị) hãy làm sáng tỏ nhận định trên qua bài thơ “Vội vàng”
Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất ; Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi
Của ong bướm này đây tuần tháng mật ; Này đây hoa của đồng nội xanh rì ; Này đây lá của cành tơ phơ phất ; Của yến anh này đây khúc tình si ;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa ; Tháng giêng ngon như một cặp môi gần ; Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa : Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân
Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất
Lòng tôi rộng, nhưng lượng tròi cứ chật, Không cho dài thời trẻ của nhân gian, Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn, Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi, Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời ; Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi, Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…
Con gió xinh thì thào trong lá biếc,
Trang 2Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi, Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
Chẳng bao giờ, ôi ! Chẳng bao giờ nữa…
Mau đi thôi ! Mùa chưa ngả chiều hôm,
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn ;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng, Cho no nê thanh sắc của thời tươi ;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi ! (Vội vàng - Xuân Diệu)
- Hết - Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh:
Chữ kí của giám thị 1: Số báo danh: Chữ kí của giám thị 2:
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LÀO CAI
-
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THPT
NĂM HỌC 2016 - 2017 Ngày thi: 05/10/2016 HƯỚNG DẪN CHẤM Môn: NGỮ VĂN - GDTX (Hướng dẫn chấm gồm có 02 trang)
I Hướng dẫn chung
1 Giám khảo cần nắm vững các yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
2 Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
3 Việc chi tiết hoá điểm số các ý (nếu có) trong Hướng dẫn chấm phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi
4 Thang điểm 20,0; sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,5 (lẻ 0,25 làm tròn đến 0,5; 0,75 làm tròn thành 1,0)
II Đáp án và thang điểm
Trang 3Câu Đáp án Điểm Câu 1 a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai vấn đề, kết bài kết luận được
vấn đề
0,5
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: kinh nghiệm, quan điểm chọn người
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các
thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dân chứng; rút ra bài
học nhận thức và hành động
* Giải thích :
+ Người hợp tác : Người cùng tham gia, góp sức, cùng chung làm một việc
gì đó
+ Người vừa làm vừa hát: lạc quan, yêu đời, yêu công việc, yêu cuộc sống,
có đời sống tâm hồn phong phú, lành mạnh, có năng lực tinh thần mạnh mẽ
=> Chọn người cộng tác nên chọn người có năng lực chuyên môn và năng
lực tâm hồn
1,0
* Phân tích, lí giải :
- Tại sao nên chọn người vừa làm vừa hát :
+ Để làm tốt một công việc cần phải có : lòng yêu công việc, năng lực
chuyên môn, ý thức trách nhiệm, tinh thần vượt khó
+ Khi hợp tác phải đối mặt những khó khăn từ công việc, từ sự khác biệt
tính cách, quan điểm, cách làm, điều kiện giải quyết công việc
+ Chọn người vừa làm vừa hát: Người yêu đời, yêu công việc sẽ gắn bó với
công việc; Tâm hồn phong phú trong sáng luôn nhìn cuộc sống tích cực, cởi
mở dễ bỏ qua những vướng mắc nhỏ nhen; Có sức mạnh và niềm tin
- Nếu không chọn người lạc quan yêu đời thì khi gặp khó khăn, họ sẽ bi
quan, bỏ cuộc, không cởi mở khó đồng thuận trong công việc
3,5
* Bàn luận :
- Đánh giá ý kiến
- Bài học nhận thức và hành động phù hợp
1,5
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về
Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
Câu 2 a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài: Mở bài nêu được vấn đề, thân bài 1,0
triển khai vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu, của
mùa xuân và tuổi trẻ với một giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời tha thiết 0,5
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, thể hiện sự cảm
nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và dẫn chứng
- Bốn câu thơ đầu :
+ Khát vọng mãnh liệt, ý tưởng táo bạo muốn thời gian ngừng trôi để giữ lại
hương sắc cuộc sống
0,5
Trang 4+ Điệp ngữ, lặp cấu trúc, thơ 5 chữ tạo giọng gấp gáp hối hả thể hiện khát
vọng manh liệt
- Bức tranh thiên nhiên mùa xuân tuyệt mĩ và tràn đầy sức sống :
+ Vườn xuân đầy hương sắc, tươi non mơn mởn
+ Cảm quan nghệ thuật mới mẻ của tác giả qua bức tranh cảnh vật được gợi
tả
+ Cảm xúc, tâm trạng của nhà thơ trước bức tranh mùa xuân tươi đẹp, hoàn
mĩ: Vui say mỗi ngày mới; Vừa sung sướng vừa lo sợ, nuối tiếc
+ Các biện pháp tu từ hiệu quả trong việc tái hiện bức tranh cảnh vật và tâm
trạng (điệp ngữ, liệt kê, lặp cấu trúc, so sánh, ẩn dụ, sử dụng dấu câu)
4,0
- Cảm thức mới mẻ về thời gian và tình yêu cuộc sống say đắm, thiết tha của
nhà thơ :
+ Hàng loạt thủ pháp tương phản thể hiện cảm thức mới mẻ về thời gian và
cuộc đời: Trong hiện tại có quá khứ và hé lộ tương lai
+ Bức tranh thiên nhiên nhuốm tâm trạng Sự cảm nhận cảnh vật bằng các
giác quan thể hiện tâm hồn nhạy cảm và nhiều tâm trạng: Buồn sầu, hờn
giận, tiếc nuối
+ Lời than, câu hỏi tu từ, điệp ngữ thể hiện nỗi buồn, tiếc nuối tột cùng
+ Lời giục giã thể hiện sự vội vã cuống cuồng muốn tận hưởng mọi vẻ đẹp
của cuộc sống
+ Hàng loạt động từ chỉ hành động và trạng thái, từ láy thể hiện tình yêu
cuộc sống cuồng nhiệt Giọng thơ sôi nổi mê say
+ Biện pháp nhân hóa góp phần biểu đạt tâm trạng
4,0
Ngôn ngữ giàu sức gợi, đa giọng điệu gợi lên bức tranh sinh động và nhiều
sắc tái tâm trạng
Thông điệp gửi đến người đọc: Hãy quý tuổi xuân, sống cao độ những giây
phút của tuổi xuân
0,5
d Sáng tạo Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0,5 Lưu ý: chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và
kiến thức