Thấy được tự sự và miêu tả thường là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận, chúng có khả năng giúp người nghe đọc nhận thức được những yêu cầu cần thiết của việc đưa c[r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 (HKII) Tuần 29
BÀI 28:
Tiết 113: Kiểm tra Văn.
Tiết 114: Lựa chọn trật tự từ trong câu.
Tiết 115: Tìm hiểu về các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận Tiết 116: Trả bài Tập làm văn số 5.
MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh:
Nhận ra một số trật tự từ trong câu thường được sử dụng
Sơ bộ nhận biết được rằng mỗi kiểu trật tự từ trong câu thường có một giá trị diễn đạt nhất định xét trong trường hợp dùng cụ thể đó Việc chọn lấy một trật tự từ nào đó để dùng chủ yếu là vì trong trường hợp dùng cụ thể đó,trật tự được chọn là trật tự có sức diễn đạt lớn hơn Không nên hiểu đơn giản là trật tự từ trong câu khác nhau nhằm làm biến đổi câu văn cho người đọc khỏi nhàm chán
Mỗi tiết dạy có những kiểu trật tự từ cụ thể và yêu cầu riêng cụ thể.Điểm chung chỉ dừng lại ở một số hiện tượng lớn, có liên hệ trực tiếp đến cách tổ chức chung của câu
Thấy được tự sự và miêu tả thường là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận, chúng có khả năng giúp người nghe (đọc) nhận thức được những yêu cầu cần thiết của việc đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận để bài văn có thể đạt kết quả thuyết phục hơn
Tiết 113:
KIỂM TRA VĂN
Tiết 114:
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
II.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
-Lược lời là gì?
-Cần trách điều gì khi tham gia hội thảo?
Trang 23 Bài mới: Ngôn ngữ tiếng Việt ta vốn giàu và đẹp Mỗi câu nói (viết) ra bao gồm nhiều từ ngữ Việc sắp xếp trật tự từ như thế nào để có thể diễn đạt được như ý muốn ? Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu cách chọn trật tự từ trong câu
Hoạt động 1:
Truyền thụ kiến thức về chọn trật tự từ trong câu gồm 2 nội dung
như sau:
I Chủ ngữ chủ động , Chủ ngữ bị động và cách nhìn nhận sự việc:
(Chú ý những từ ngữ giữ vai trò chủ ngữ trong câu bị động và câu
chủ động)
- Cho HS đọc ví dụ (1) và (1’)
Vật được nêu ra để bàn bạc trong câu là đề tài của câu Vậy trong
câu (1) cái gì là đề tài của câu , trong câu (1’) đề tài gì?
- Câu (1) đề tài là tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi
- Câu (1’) đề tài là những rắp tâm tanh bẩn
- Đối với con người bé nhỏ , ý nghĩ non nớt như Hồng , việc giữ
gìn tình thương yêu và lòng kính mến mẹ mình hay việc chống
trả những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến tình cảm Hồng
được nâng niu , giữ gìn không cho cái xấu xâm phạm?
Cách (1) Chủ ngữ bị động
- Cách nào cho thấy cái xấu chủ động xâm phạm tình cảm Hồng
dành cho mẹ mặc dù không có kết quả?
Cách (1’) Chủ ngữ bị động
Trong quan hệ giũa Hồng và bà cô của Hồng , ai là người bề trên
?
Bà cô Hồng
Hồng có nên chống trả người bề trên bằng những lời lẽ hỗn láo
không?
Không nên
II Vậy cách lựa chọn trật tự từ trong câu căn cứ vào điều gì?
Quan niệm của người nói đối với sự việc
Dùng chủ ngữ chủ động hay bị động giúp diễn đạt cách nhìn sự
việc
Hoạt động 2: ĐẶT ĐỀ TÀI CỦA CÂU TRƯỚC CHỦ
NGỮ
-Cho HS độc ví dụ (2) và (2’)
Đối chiếu hai câu , câu nào từ ngữ “ thể của nó” “hình của nó” là
đề tài của câu? (câu 2)
Trong câu (2) xác định cụm từ này đặt ở vị trí nào? Tác dụng?
cho học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK
Hoạt động 3: LUYỆN TẬP CHUNG VỀ CHỌN TRẬT TỰ TỪ
(Cho học sinh làm bài tập 1,2,3,4 trong SGK)
I Chủ ngữ chủ động, chủ ngữ bị động và cách nhìn nhận sự việc:
(1) Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến
(1’) Nhưng đời nào những rắp tâm tanh bẩn lại xâm phạm được đến tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi
Chọn cách 1
II Đặt đề tài của câu trước chủ ngữ
(2) Thẻ của nó, người ta giữ Hình của nó, người ta chụp rồi
Đề tài đặt trước chủ ngữ
III Ghi nhớ:
SGK trang 115
IV Luyện tập:
Làm bài tập 1 4
Trang 35 Dặn dò: Chuẩn bị bài: “ Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận”.
Tiết 115:
TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
II.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn
nghị luận:
- Cho học sinh đọc văn bản mục 1 (a,b)
- Xác định nội dung của hai đoạn trích này?
a) các thủ đoạn, mánh khóe bắt lính của chính
quyền thực dân
b) Bình luận vì thực chất của chế độ tình nguyện
- Hãy kể ngắn ngọn những mánh khóe bắt lính ấy
Lợi dụng chuyện bắt lính để dọa nạt, xoay xở
kiếm tiền
Tiến hành lùng ráp, vây bắt, cưỡng bức, đàn áp
- Như vậy trong đoạn văn trên, tác giả đã sử dụng
những yếu tố nào để giúp người đọc hiểu được điều
ấy?
Yếu tố tự sự
- Ở đoạn trích (b), để tố cáo thực chất bịp bợm của
chế độ lính tình nguyện, tác giả đã viết như thế
nào?
Phủ toàn quyền Đông Dương tuyên bố …… rời bỏ
quê hương
Bình luận … nếu quả thật thế, sao có cảnh lớp
thì bị xích tay … Đạn lên nòng …
Theo em, ngoài yếu tố tự sự, đoạn trích trên có yếu tố
nào nữa?
I Yếu tố tự sự và yếu tố miêu tả trong văn nghị luận
1) Tìm hiểu đoạn văn a,b.(SGK)
a) Các thủ đoạn ,mánh khóe bắt lính của chính quyền thực dân yếu tố tự sự
b) Hình ảnh những người Việt Nam bị xích tay ,bị nhốt ………lưỡi lê ,tuốt trần
yếu tố miêu tả
Tác dụng :Tăng sức thuyết phục
Trang 4Yếu tố miêu tả.
- vậy ta có thể nói đoạn trích (a) thuộc văn bản tự sự
(vì có yếu tố tự sự) và tương tự đoạn (b) có thuộc
văn bản miêu tả được không? (Vì sao)
Cho học sinh thảo luận
- Giáo viên chốt lại
Không được, vì đó không phải là mục đích chủ yếu
nhất mà người viết nhằm đến
Như vậy nó thuộc văn bản gì? Nhờ đâu có thể xác định
chính xác thể loại văn bản? Dẫn chứng cụ thể trong hai
đoạn trích trên?
Cho học sinh thảo luận
- Văn bản nghị luận
- Muốn xác định thể loại văn bản cần làm rõ: văn
bản ấy được tạo lập nhằm mục đích nào là chủ
yếu?
- Tác giả Nguyễn Aùi Quốc viết 2 đoạn trên nhằm
làm rõ phải trái, đúng sai của cái gọi là “ mộ lính
tình nguyện” => đó là những đoạn văn nghị luận
=> Tự sự và miêu tả cũng như biểu cảm chỉ là các yếu
tố trong hai đoạn văn trên mà thôi
- Giả sử nếu thiếu đi những chi tiết cụ thể kể lại một
kiểu bắt lính kỳ lạ và tàn ác ở đoạn trích (a) và ở
đoạn trích (b) thiếu những dòng miêu tả sinh động
về hình ảnh người lính Việt nam bị xích tay, bị nhốt
… thì sẽ có ảnh hưởng gì đến giá trị biểu đạt của
đoạn trích?
Aûnh hưởng đến sức thuyết phục, giá trị tố cáo,
bóc trần bản chất đê tiện của chính quyền thực dân
- Từ đó ta hiểu yếu tố tự sự và yếu tố miêu tả đóng
vai trò gì trong văn nghị luận?
Tăng sức thuyết phục
Cho hs đọc phần ghi nhớ 1(SGK trang 120)
* Hoạt động 2 :Cách thức đùn các yếu tố tự sự và miêu
tả vào bài văn nghị luận
- Cho hs đọc văn bản “Các dân tộc anh em ………
Việt cổ”
- Xác định ndg của văn bản trên?
Có điểm giống nhau giữa hai truyện cổ của dân tộc
miền núi (Chàng Tăng và Nàng Han) với truyện về
anh hùng Thánh Gióng ở miền xuôi
- Trong văn bản hãy chỉ ra yếu tố tự sự và miêu tả ?
Tự sự :Chàng Tăng:sự ra đời ,lớn lên , làng
Nàng Han : lập công ,di tích
Miêu tả : Thỏ trắng ……… sáng bạc
2) Tìm hiểu đoạn văn “Các dân tộc ………… Việc cổ”
Các yếu tố tự sự ,miêu tả phù hợp ,làm rõ luận điểm , luận cừ
Trang 5Vì sao tác giả không kể lại toàn bộ hai truyện chàng
Trăng và nàng Han , mà chỉ kể những chi tiết như
chàng Trăng không nói , không cười , cưỡi ngựa đá,sau
khi chiến thắng kẻ thù chàng bay lên mặt trăng ; nàng
Han thành tiên trê trời sau khi đánh giặc ?
-Vì những yếu trên xuất phát từ nhu cầu ,mục đích của
bài văn nghị luận trên (Những điểm giống nhau )
Vậy ,những chi tiết , hình ảnh như thế nào mới được kể
lại hoặc lại một cách kỹ càng ,cụ thể ? (Cho hs thảo
luận )
Chọn lọc các chi tiết , hình ảnh phù hợp với luận điểm,
luận cứ , không phá vỡ tính mạch lạc của bài văn nghị
luận
Hãy rút ra những điều cần chú ý của em khi đưa các
yếu tố tự sự miêu tả vào bài văn nghị luận?
Cho hs đọc phần ghi nhớ trang 120 SGK
* Hoạt động 3: Luyện tập
(Cho hs làm các bài tập trong SGK)
II.Ghi nhớ
(SGK trang 120)
III Luyện tập
Bài tập trong SGK
4 Củng cố :
Đọc lại ghi nhớ _ đọc thêm
5 Dặn dò :
Soạn Ông Guốc- Đanh mặc lễ phục
Tiết 116:
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6