Đối với xã hội - XH phát triển bền vững nếu xh đó thực hiện đúng chuẩn mực XH Em đồng ý với quan điểm trên + Thực trạng : Đạo đức ngày càng xuống cấp trầm trọng biểu hiện như tình hình v[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT BÌNH PHƯỚC KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12 NĂM HỌC 2016 -2017
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM Môn thi : GIÁO DỤC CÔNG DÂN
( Hướng dẫn và biểu điểm chấm gồm 5 trang )
Câu 1 Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin thế nào là vận
động? Thế nào là phát triển? Có ý kiến cho rằng mọi sự vận
động đều là sự phát triển Theo em, ý kiến trên đúng hay sai?
Vì sao?
b Nếu như có người nói “ Con tàu thì vận động, nhưng đường
tàu thì không” Ý kiến của em như thế nào?
3,5
1.a Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin : Vận động là sự biến
đổi ( biến hóa) nói chung của các sự vật và hiện tượng trong giới tự
nhiên và đời sống xã hội
0,5
Phát triển là khái niệm dung để khái quát những vận động theo
chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ
kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Cái mới ra đời thay thế cái cũ,
cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu
0,5
Ý kiến mọi sự vận động đều là sự phát triển là sai 0,25
Vì : sự vận động và phát triển của SV-HT có mối quan hệ mật thiết
với nhau
- Không có vận động thì sẽ không có sự phát triển nào cả
- Song không phải bất kì sự vận động nào cũng là sự phát triển, chỉ
có những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ
đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Cái
mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu
0,25 0,25 0,5
- Bất cứ sự vật nào cũng vận động bằng vận động và thông qua vận
động mà SV-HT tồn tại và thể hiện đặc tính của mình
- Vận động là thuộc tính vốn có, là phương thức tồn tại của SV-HT
0,25
0,25
- Đường tàu đứng im nhưng chúng đang không ngừng vận động,
biến đổi
- Đứng im là vận động trong trạng thái cân bằng, ổn định của SV
0,25 0,25
Câu 2 a Đạo đức có vai trò gì trong sự phát triển cá nhân, gia đình, xã
hội? Có ý kiến cho rằng : “ Hiện nay, đạo đức một bộ phận
thanh thiếu niên trong đó có học sinh ngày càng xuống cấp”
Quan điểm của em như thế nào về ý kiến trên?
b Quy tắc ứng xử của các thành viên trong gia đình hiện nay
có gì khác so với gia đình chuyền thống trước đây?
4,0
2.a Đối với cá nhân
- Góp phần hoàn thiện nhân cách
- có ý thức và năng lực sống thiện và sống có ích cho XH, giáo dục
0,5
ĐÁP ÁN ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Trang 2lòng nhân ái, vị tha
Đối với gia đình:
- Đạo đức là nền tảng của gia đình
- Tạo nên sự ổn định, phát triển vững chắc của gia đình
0,5
Đối với xã hội
- XH phát triển bền vững nếu xh đó thực hiện đúng chuẩn mực XH 0,5
Em đồng ý với quan điểm trên
+ Thực trạng :
Đạo đức ngày càng xuống cấp trầm trọng biểu hiện như tình hình vi
phạm pháp luật trong đó giới trẻ ngày càng gia tang, vi phạm các
chuẩn mực đạo đức ngày càng nhiều ( đánh nhau, tiêm chích ma
túy, bạo lực học đường …)
+Nguyên nhân ;
- Bản thân không rèn luyện các chuẩn mực ĐĐ
- Gia đình không quan tâm và kiểm soát hoạt động của con cái( sử
dụng điện thoại, internet…)
- Xã hội thiếu bền vững đầy các cạm bẫy thế hệ trẻ dễ bị lôi kéo
+ Giải pháp
- Phối kết hợp GD gia đình, nhà trường, XH
- Tham gia các hoạt đông xã hôi lành mạnh
- Phối kết hợp các tổ chức bài trừ tệ nạn XH giáo dục cho thế hệ trẻ
thấy giá trị bản thân …
0,5
0,5
0,5
2.b Trước đây : Hệ thống quy tắc đạo đức chỉ đạo mối quan hệ giữa các
thành viên trong gia đình truyền thống đã chịu ảnh hưởng rất sâu
sắc của hệ tư tưởng phong kiến như : Kính trên nhường dưới, lợi
ích cá nhân phục tùng lợi ích gia đình và dòng họ; lòng biết ơn cha
mẹ, lấy chữ hiếu làm đầu; kính trọng ông bà, thờ phụng tổ tiên; sự
đùm bọc lẫn nhau giữa anh em cùng gia đình, cùng dòng họ
- Tư tưởng trọng nam, khinh nữ thống trị trong gia đình, đẩy người
phụ nữ, người vợ, người con gái vào địa vị thấp hèn, bị phụ thuốc,
chịu sự bất bình đẳng cả về mặt vật chất và tình thần Gia đình đề
cao đức chung thủy giữa vợ chồng nhưng lại chấp nhận chế độ đa
thê Đồng thời, tư tưởng gia trưởng đề cao vai trò người con trưởng
cả về quyền lợi và trách nhiệm làm cho các con thứ phải chịu thiệt
thòi…
Hiện nay : Gia đình Việt Nam hiện nay vẫn coi trọng lòng chung
thủy, đạo đức tình nghĩa vợ chồng, đề cao lòng hiếu thảo của con
cái, sự kính trọng biết ơn của con cháu đối với ông bàn, tổ tiên
Giữa gìn và phát huy những giá trị đạo đức truyền thống nói trên
được bổ sung kịp thời với tiếp thu những tư tưởng tiên tiến của
nhân loại
Coi trọng quyền tự do dân chủ của con người bất cứ trai hay gái,
già hay trẻ, tôn trọng sự bình đẳng giữa nam, nữ; tông trọng lợi ích
cá nhân của mỗi thành viên không phân biệt thứ cấp, đẳng cấp Các
thành viên trong gia đình có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, giúp đỡ
nhau, cùng chăm lo đờ sống cung của gia đình
0,25
0,25
0,25
0,25
Trang 3Câu 3 Saigon online ngày 13/09/2016 trong bài “Bánh trung thu bẩn
tung hoành” có đoạn viết : “ Qua kiểm tra của cơ quan chức
năng đã phát hiện nhiều cơ sở, cá nhân sản xuất, kinh doanh
bánh trung thu vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm.
Đáng lo ngại hơn khi trên thị trường đang tràn lan các loại
bánh nướng, bánh dẻo và nguyên liệu hương liệu làm bánh
không rõ nguồn gốc, gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng
không chỉ ở Hà Nội mà nhiều địa phuông khác như TP.HCM,
Nghệ An, Lạng Sơn, Quảng Ninh…
Vận dụng kiến thức kinh tế đã học em hãy lý giải hiện tượng
trên?
4.0 điểm
Đây là hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh 0,5
Khái niệm cạnh tranh: là sự ganh đua, đấu tranh giữa các chủ thể kinh
tế trong sản xuất, kinh doanh hàng hóa nhằm giành những điều kiện
thuận đề thu được nhiều lợi nhuận. 0,5
Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
- Sự tồn tại của nhiều chủ sở hữu với tư cách là đơn vị kinh tế độc lập tự
do sản xuất, kinh doanh.
- Điều kiện sản xuất và lợi ích khác nhau.
Là nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
0,5
Mặt hạn chế của cạnh tranh.
- Làm cho cạn kiện, suy thoái và mất cân bằng nghiêm trọng môi trường.
- Chạy theo lợi nhuận một cách thiếu ý thức
- Để giành giật khách hàng và lợi nhuận nhiều hơn, một số người đã
không trừ sử dụng những thủ đoạn phi pháp, bất lương …
- Đầu cơ tích trữ gây rối loạn thị trường
1
Rút ra kết luận : Nhiều cơ sở, cá nhân sản xuất, kinh doanh bánh trung
thu trên vì lợi ích cá nhân đã dùng mọi thủ đoạn đề thu lợi bất chính gây
tổn hại đến người tiêu dùng …
0,5
Vai trò của nhà nước để hạn chế cạnh tranh không lành mạnh.:
Nhà nước điều tiết thông qua giáo dục, pháp luật và các chính kinh tế xã
hội thích hợp …
0,5
Liên hệ với bản thân trước các hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh:
- Lên án các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
- Tuyên truyền vận động các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp tuân thủ các
quy định của pháp luật về sản xuất, kinh doanh.
- Tố cáo các cơ sở kinh doanh vì cạnh tranh không lành mạnh hủy hoại
môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi ngưởi …
0,5
Câu 4 Nêu mục tiêu phương hướng cơ bản nhằm sử dụng hợp lí tài
nguyên và bảo vệ môi trường Trách nhiêm của công dân với việc
bảo vệ tài nguyên và môi trường Liên hên bản thân.
4.0 điểm
Mục tiêu
- Sử dụng hợp lý tài nguyên
Trang 4- Làm tốt công tác bảo vệ môi trường
- Bảo tồn đa dạng sinh học
- Từng bước nâng cao chất lượng môi trường
- góp phần phát triển kinh tế và xã hội,
- Nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
1.0
Phương hướng
- Tăng cường công tác quản lí của nhà nước về bảo vệ môi trường từ
trung ương đến địa phương
- Thường xuyên giáo dục, tuyên truyền xây dựng ý thức bảo vệ tài
nguyên, môi trường cho người dân.
- Coi trọng nghiên cứu KHCN, mở rộng hợp tác quốc tế, khu vực trong
lĩnh bảo vệ môi trường.
- Chủ động phong ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường, bảo
tồn thiên nhiên.
- Khai thác, sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên nhiên nhiên.
- Áp dụng khoa học hiện đại vào khai thác tài nguyên và xử lí chất thải,
rác, bụi, tiếng ồn nhất là các thành phố lớn.
0,25
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
Trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ
môi trường.
- Chấp hành chính sách và pháp luật của Nhà nước về tài nguyên, môi
trường.
- Tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ tài nguyên, môi trường ở
địa phương và nơi mình học tập; tham gia trồng rừng, vệ sinh môi
trường, thực hiện các quy định về vệ sinh công cộng …
- Vận động mọi người cùng tham gia vào các hoạt động bảo vệ tài
nguyên, môi trường đồng thời chống các hành vi vi phạm pháp luật về
tài nguyên và bảo vệ môi trường
0,25
0,5
0,25
Câu 5 a Thực hiện pháp luật là gì? Em hãy phân tích những điểm giống và
khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật.
b Tình huống : Cảnh sát giao thông phạt hai bố con bạn Lâm vì cả
hai đều đi xe máy ngược đường một chiều Bố bạn Lâm không chịu
nộp tiền phạt vì lí do ông không nhận ra biển báo đường một chiều,
bạn Lâm mới 16 tuổi, còn nhỏ, chỉ biết lái xe theo ông nên không
đáng bị phạt.
Từ tình huống trên, em hãy phân tích các dấu hiệu vi phạm pháp
luật của hai bố con bạn Lâm? Hành vi vi phạm của hai bố con bạn
Lâm thuộc loại vi phạm pháp luật nào?
4,5 điểm
pháp luật
Thi hành pháp luật
Tuân thủ pháp luật
Áp dụng pháp luật
Trang 5Chủ thể Cá nhân, tổ
chức
Cá nhân,
tổ chức
Cá nhân,
tổ chức
cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền
Mức độ
chủ động
của chủ
thể
Chủ động thực hiện quyền ( những việc được làm)
Chủ động thực hiện nghĩa vụ ( những việc phải làm)
Không làm những việc bị cấm
Cơ quan nhà nước chủ động ra quyết định hoặc trực hiện hành vi pháp luật theo đúng chức năng, thẩm quyền được trao
Cách
thức thực
hiện
Nếu pháp luật không quy định thì cá nhân, tổ chức có thẩm quyền lựa chọn, thỏa thuận
Bắt buộc tuân theo các thủ tục, trình tự chặt chẽ do pháp luật quy định
0,5
0,5
0,5
5.b Thứ nhất : là hành vi trái pháp luật
- Hành vi đó là hành động: Bạn Lâm chưa đến tuổi được phép tự điều
khiển xe mô tô mà tự lái xe đi trên đường Hai bố con bạn Lâm đều lái
xe ngược chiều.
0,25 0,25
Thứ hai : do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện
- Hai bố con bạn Lâm đều có năng lực trách nhiệm pháp lí.
- Bạn Lâm đủ 16 tuổi theo quy định pháp luật phải chịu trách nhiệm về
hành vi của mình.
- Hai bố con bạn Lâm đều có đủ khả năng nhận thức rằng đi xe máy
ngược chiều quy định là hành vi trái pháp luật, có thể gây tai nạn nguy
hiểm cho người khác … do đó họ tự chịu trách nhiệm về việc mình đã
làm.
0,25 0,25 0,26
0,25
Trong trường hợp trên hai bố con bạn Lâm đều có lỗi 0,25
Hành vi vi phạp pháp luật của hai bố con bạn lâm thuộc loại vi phạm
hành chính
0,5 Hết
-Chú ý : Học sinh diễn đạt theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa.