Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những kiến thức đã được học về văn bản Lão Hạc Nam Cao và kiểu văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả, biểu cảm, học sinh nhập vai để kể lại sự việc và diễ[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT NAM TRÀ MY
TRƯỜNG PTDTBT THCS TRÀ MAI ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
Năm học: 2014-2015 Môn: Ngữ văn - Lớp 8
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2 điểm)
Phân biệt nói quá và nói khoác ? Tìm và phân tích ý nghĩa của các biện pháp
nói quá trong các câu thơ sau ?
a) Đau lòng kẻ ở người đi
Lệ rơi thấm đá tơ chia rũ tằm.
(Nguyễn Du – Truyện Kiều)
b) Gặp nhau chưa kịp hỏi chào,
Nước mắt đã trào rơi xuống bỏng tay.
(Ca dao)
Câu 2 (2 điểm) KHI CON TU HÚ
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng cang cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không
Ta nghe dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi !
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !
Tố Hữu ( Ngữ văn 8- Tập hai)
Câu thơ đầu và câu thơ cuối của bài thơ đều có tiếng chim tu hú kêu,
nhưng tâm trạng của tác giả mỗi lần mỗi khác Em hãy giải thích vì sao có
sự khác nhau đó ?
Câu 3 (6 điểm) Nếu là người được chứng kiến cảnh Lão Hạc kể chuyện bán
con chó với ông Giáo trong truyện ngắn của Nam Cao thì em sẽ kể lại câu
chuyện đó như thế nào ?
.Hết
(Đề thi gồm 1 trang)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG NĂM
HỌC 2014-2015 Môn: Ngữ văn 8
Câu 1: 2đ
* Giống: Nói quá và nói khoác đều là phóng đại, quy mô, tính chất của
sự vật, sự việc được nói đến(0.5đ)
* Khác:
- Nói quá là một biện pháp tu từ có tính nghệ thuật, nhằm gây ấn tượng mạnh, làm tăng sức biểu cảm trong diễn đạt.(0.25)
- Nói khoác là cách nói mang tính tiêu cực nhằm làm cho người khác tin vào điều không có thật.(0.25đ)
a Nói quá: Lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm.(0.25đ)
Ý nghĩa: Nhằm nhấn mạnh sự buồn đau khi phải xa cách, chia ly (0.25đ)
b Nói quá: Nước mắt đã trào, rơi xuống bỏng tay.(0.25đ)
Ý nghĩa: Nhấn mạnh sự xúc động, tình cảm nồng thắm của con người (0.25đ)
Câu 2: 2đ
Câu thơ đầu và câu thơ cuối của bài thơ đều có tiếng chim tu hú kêu nhưng đúng là tâm trạng của tác giả ở mỗi lần mỗi khác bởi vì diễn biến tâm trạng người tù- nhà thơ ở mỗi lần khác nhau Lúc đầu nghe thấy tiếng tu hú vọng vào vào nhà lao, người chiến sĩ cách mạng theo phản ứng tự nhiên, hình dung
ra một khung cảnh mùa hè rực rỡ như nhiều mùa hè tự do mà mình đã trải qua (1đ) Nhưng sau đó, khi tác giả ý thức được tình cảnh bị giam cầm của bản thân mình, thì tiếng chim tu hú mới tạo nên tâm trạng uất ức, đau khổ Như vậy, Tố Hữu đã thể hiện một cách chân thật tâm tư của người tù Đây cũng là một trong những phương diện thành công của bài thơ ( 1đ)
Câu 3: 6đ
+ Về mặt hình thức: Đáp ứng yêu cầu của đề, bố cục rõ ràng, văn viết trong sáng, biểu cảm, diễn đạt trôi chảy
+ Về mặt nội dung: Dựng lại được câu chuyện Lão Hạc sang nhà ông Giáo
kể chuyện bán con chó vàng với tâm trạng dằn vặt, đau khổ theo cách của các
em mà không làm thay đổi nội dung câu chuyện
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh
- Biết vận dụng kĩ năng tự sự kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy; hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những kiến thức đã được học về văn bản Lão Hạc (Nam Cao) và
kiểu văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả, biểu cảm, học sinh nhập vai để kể lại sự việc và diễn tả tâm trạng của Lão Hạc và ông Giáo (câu chuyện phải được kể ở ngôi thứ nhất)
Trang 3Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng được những ý cơ bản sau:
* Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra sự việc.(1đ)
* Diễn biến của sự việc: Căn cứ vào những tình tiết trong đoạn Lão Hạc sang nhà ông Giáo kể chuyện bán con chó Vàng ở trong truyện “ Lão Hạc” để kể lại sự việc (4đ)
- Lão Hạc sang nhà ông Giáo kể về chuyện bán con chó
- Diễn biến tâm trạng của ông Giáo và Lão Hạc
+ Ông Giáo hỏi cho có chuyện vì đã quá quen với việc này
+ Lão Hạc cố giữ giọng bình thường nhưng gương mặt, ánh mắt hằn lên nỗi đau đớn, xót xa
+ Ông Giáo chừng đã hiểu ra sự việc
+ Lão Hạc đau đớn kể lại chuyện con chó bị bắt trong dằn vặt, day dứt, cắn rứt lương tâm
+ Hai con người đau khổ tự an ủi lẫn nhau
* Cảm xúc về câu chuyện.(1đ)
MA TRẬN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2014-2015
MÔN NGỮ VĂN 8
Tên chủ
đề (nội
dung,
chương
…
Cấp độ thấp
Cấp độ cao
TL TL TL TL
Chủ đề
1: Tiếng
Việt
Nói quá
Phân biệt
được nói quá
và nói khoác
Xác định được biện pháp nói quá và ý nghĩa của nó trong một trường hợp
Trang 4Số điểm
Tỉ lệ %
1đ 10%
1đ 10%
2đ 20%
Chủ đề
2: Văn
bản
Khi con
tu hú
Hiểu được diễn biến tâm trạng của tác giả qua tiếng kêu của chim tu hú và kết cấu bài thơ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 2đ 20%
1 2đ 20%
Chủ đề
3: Tập
làm văn
Văn tự
sự kết
hợp
miêu tả
và biểu
cảm
Kể được câu chuyện với
sự sáng tạo, biết kết hợp giữa tự sự với miêu tả
và biểu cảm
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 6đ 60%
1 6đ 60%
TSC
TSĐ
Tỉ lệ
1/2 1đ 10%
1.5 3đ 30%
1 6đ 60%
3 10đ 100%
PHÒNG DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Năm học: 2014-2015 TRƯỜNG PTDTBT- THCS
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (2,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu của đề:
Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 5Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng…
Tố Hữu( Lượm- Ngữ văn 6)
a Xác định các từ láy có trong đoạn thơ
b Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng để miêu tả chú
bé Lượm
Câu 2: (2,0 điểm)
Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về nhân vật Kiều Phương
trong văn bản Bức tranh của em gái tôi của nhà văn Tạ Duy Anh.
a Đoạn văn có độ dài khoảng mười dòng
b Đoạn văn có sử dụng phép tu từ so sánh
Câu 3: Hãy đóng vai người mẹ trong truyện “Thánh Gióng”để kể lại câu
chuyện Thánh Gióng
.Hết
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI VĂN CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2014-2015 Môn: Ngữ văn 6
Câu 1:
a Các từ láy có trong đoạn thơ trên là : loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt,
nghênh nghênh
b Tác dụng của biện pháp tu từ:
- Xác định định được biện pháp tu từ so sánh
- Tác dụng: làm cho hình ảnh chú bé Lượm nhỏ nhắn, hồn nhiên, vui tươi, đáng yêu…
Trang 6* HS có thể nêu thêm biện pháp tu từ ẩn dụ (con đường vàng), điệp ngữ (cái) song đề chỉ yêu cầu học sinh xác định và nói được tác dụng của biện pháp tu
từ so sánh.
Câu 2:
+ Về mặt hình thức: Đáp ứng hai yêu cầu của đề (có độ dài khoảng
mười dòng; có sử dụng một trong các phép tu từ so sánh; văn viết trong sáng, biểu cảm, diễn đạt trôi chảy
+ Về mặt nội dung: Cảm nhận được vẻ đẹp của nhân vật Kiều Phương (tình cảm trong sáng hồn nhiên và lòng nhân hậu) Chính vẻ đẹp tâm hồn của Kiều Phương đã giúp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chính mình Câu 3:
+ Về mặt hình thức: Đáp ứng yêu cầu của đề, kể ở ngôi thứ nhất ( tôi), thêm đối thoại
+ Về mặt nội dung: Kể đầy đủ các sự việc chính của truyện “Thánh Gióng”
và phải thể hiện được cảm xúc của người mẹ- người kể về một số chi tiết trong truyện
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh
- Biết cách kể một câu chuyện tưởng tượng, đóng vai một nhân vật để kể
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy; hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những kiến thức đã được học về văn bản “ Thánh Gióng” trong
chương trình Ngữ văn 6- kì I Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng được những ý cơ bản sau:
* Giới thiệu thời gian, không gian kể chuyện (1đ)
* Diễn biến của sự việc: (4đ)
Khi kể diễn biến của sự việc phải kèm theo cảm xúc của người mẹ- nhân vật tôi
- Gióng ra đời kì lạ (vui mừng khi Gióng chào đời, )
- Gióng lớn nhanh và trở thành tráng sĩ (ngạc nhiên, xúc động khi Gióng cất tiếng nói đòi đi đánh giặc, )
- Gióng giết giặc cứu nước và bay về trời (tự hào về hình ảnh của con )
* Cảm nghĩ chung về câu chuyện.(1đ)
Trang 7MA TRẬN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2014-2015
MÔN NGỮ VĂN 6
Tên chủ
đề (nội
dung,
chương
…
cao
TL TL TL TL
Chủ đề
1: Tiếng
Việt
Nhận biết
được từ láy
trong một
đoạn thơ
Hiểu được tác dụng của biện pháp tu
từ so sánh trong đoạn thơ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1/2
1đ
10%
1/2 1đ 10%
1 2đ 20%
Chủ đề
2: Văn
bản
Viết được đoạn văn cảm nhận về nhân vật Kiều Phương trong truyện “ Bức tranh của em gái tôi” có
sử dụng phép so sánh
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 2đ 20%
1 2đ 20%
Chủ đề
3: Tập
làm văn
Biết cách
kể một câu chuyện
Trang 8tưởng tượng theo kiểu đóng vai
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 6đ 60%
1 6đ 60%
TSC
TSĐ
Tỉ lệ
1/2
1đ
10%
1/2 1đ 10%
1 2đ 20%
1 6đ 60%
3 10đ 100%