CÁC PHƯƠNG CHÂM hội THOẠI t3

+ Người đốn củi: Đang làm việc vất vả, trên cành cao - Mục đích GT: Làm quen - Nội dung GT: Chào hỏi => PCLS ⇒GT không thành công, vì người đốn củi đang cảm thấy khó chịu, bị phiền hà An

Các phương châm hội

thoại (Tiếp)

C Quan hệ giữa PCHT với tình huống

giao tiếp ( Tình huống giao tiếp là hoàn cảnh, tình thế diễn ra cuộc giao tiếp.)

Chào hỏi

Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê, được người nhà dặn là phải luôn luôn chào hỏi mọi người xung quanh

Một hôm, anh ta ra đường và thấy một người đang đốn cành trên một cây cao, liên ra dấu gọi

Người kia dừng việc, lật đật chạy xuống, hỏi:

- Có chuyện gì thế?

- Có gì đâu! Bác làm việc vất vả lắm phải

không?

Đọc truyện cười “Chào hỏi” và cho biết

Chàng rể trong câu chuyện đã tuân thủ đúng phương châm nào? Vì sao?

Rút ra bài học giao tiếp cho bản thân

- Nhân vật GT: Chàng ngố - Người đốn củi ( MQH xa - lạ )

- Bối cảnh Gt : + Chàng ngố đi dạo thảnh thơi.

+ Người đốn củi: Đang làm việc vất vả, trên cành cao

- Mục đích GT: Làm quen

- Nội dung GT: Chào hỏi => PCLS

⇒GT không thành công, vì người đốn củi đang cảm thấy khó chịu, bị phiền hà

(Anh chàng đã không quan tâm đến tình huống giao tiếp cụ thể:

Câu hỏi thăm của anh hoàn toàn lịch sự nhưng lại bị coi là thiếu lịch sự,

tế nhị khi làm phiền tới người khác

⇒Mục đích giao tiếp thất bại.

Chào hỏi

Nói với ai? Nói khi nào?

Nói để làm

gì?

Nói ở đâu?

Việc vận dụng các PCHT cần phù hợp với đặc điểm của Tình huống giao

tiếp

* Những trường hợp không tuân thủ

PCHT

• TH1: Không tuân thủ do không có ý thức thực hiện PCHT:

Do vô ý, do không có khả năng nhận thức, điều khiển được hành vi

- Hạnh: Cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo vào năm nào không ?

- Phượng: Đâu vào khoảng thế kỉ XX

* TH2: Phải ưu tiên PC quan trọng hơn.

⇒ Vi phạm PCVL , đảm bảo PCVC ( Cách nói khôn khéo, không để sai thông tin, chấp nhận sai PCVL, để đảm bảo PCVC quan trọng hơn)

Khi bác sĩ thông báo sai tình hình cho

bệnh nhân nặng để tạo niềm tin, nghị

lực cho bệnh nhân

* TH3: Phải ưu tiên cho yêu cầu khác quan trọng hơn

*TH4: Tạo ra một sự chú ý, một hàm ý nào đó.

“ Tiền bạc chỉ là tiền bạc”

- Câu định nghĩa nhưng không chứa thông tin mới. => Vi phạm PC VL

⇒ Nhưng nhấn mạnh: Tiền bạc chỉ là vật ngoài thân,

không phải thứ có sức mạnh vạn năng.

CÁC TRƯỜNG HỢP KHÔNG TUÂN THỦ PHƯƠNG CHÂM

HỘI THOẠI

 Người nói vô ý, vụng về, thiếu văn hóa giao tiếp.

 Người nói phải ưu tiên cho một phương châm hội thoại hoặc một yêu

cầu khác quan trọng hơn

 Người nói muốn gây một sự chú ý, để người nghe hiểu câu nói theo

một hàm ý nào đó.

III Luyện tập

Nhóm 1 + 3: Bài 1 (sgk - tr38) Nhóm 2+ 4: Bài 2 (sgk - tr38)

Xây dựng lại tình huống trong bài + Diễn

Cùng hỏi – đáp với các bạn trong lớp về câu hỏi sgk

NHIỆM VỤ

Bài 1

- Nhân vật GT: Bố - con ( 5 tuổi chưa biết đọc)

- Bối cảnh Gt: Con mất bóng, tìm không thấy

- Câu trả lời: Quả bóng ở dưới cuốn sách” Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao”

⇒ Câu trả lời mơ hồ, vì đứa trẻ không biết đọc, không nhận biết được cuốn sách

=> Sai PC cách thức.

Bài 2 chân

 Lời nói của Chân, Tay với lão Miệng không tuân thủ phương châm

lịch sự.

 Việc không tuân thủ như vậy không có lý do chính đáng, không

có căn cứ.

=> Vận dụng các PCHT phải linh hoạt, tùy từng tình huống

Soạn bài “Xưng hô trong hội

thoại”

(2)

Sáng tác 1 truyện cười, trong đó yếu tố gây cười được tạo ra = cách vi phạm PCHT

(1)

Vẽ SĐTD tổng kết các PCHT

Hướng dẫn tự học