skkn nop 2017 2018

sáng kiến kinh nghiệm hay tiểu học môn tin học lớp 3

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHƯ PƯH

TRƯỜNG TH ANH HÙNG NÚP

Tổ: Bộ môn

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH GÕ BÀN PHÍM TỐT HƠN TRONG VIỆC HỌC TẬP MÔN TIN

Bộ môn Tin học đã được đưa vào dạy học ở các trường phổ thông từ nhữngnăm 90 của thế kỷ XX Nhưng từ năm học 2003 môn học này mới đượcđưa vào dạy học tự chọn ở tiểu học trên toàn quốc Như vậy đối với họcsinh chiếc máy tính là công cụ học tập, giải trí và là người bạn gắn bó trongsuốt cuộc đời của các em.

Do vậy ngay từ khi các em làm quen với máy tính chúng ta phải rènluyện cho các em kỹ năng và tư thế làm việc với máy tính một cách đúngđắn Một trong những kỹ năng cần rèn luyện trong giai đoạn này là kỹ năng

gõ bàn phím bằng mười ngón tay giúp các em gõ bàn phím tốt hơn

Bên cạnh đó khi giảng dạy bộ môn này cho học sinh tôi nhận thấy phầnlớn các em đều gõ văn bản chỉ bằng một hoặc hai ngón tay, mà khi gõ nhưthế thì mắt các em phải nhìn xuống bàn phím dẫn đến nhiều lỗi sai chính tảkhông được các em xử lý ngay, tốc độ gõ rất chậm chất lượng các giờ thựchành trong phần soạn thảo văn bản thấp do các em mất rất nhiều thời giancho việc gõ văn bản

Để góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của năm học, cũng nhưgóp phần từng bước nâng cao chất lượng giáo dục tại địa bàn Đòi hỏingười giáo viên ngoài việc lựa chọn phương pháp và hình thức dạy họcphù hợp để thu hút học sinh tăng cường tính tích cực, chủ động, sáng tạotrong quá trình học tập chiếm lĩnh tri thức thì giáo viên cần có những biệnpháp rèn luyện cho các em có kỹ năng thao tác với bàn phím máy tính Đểsau mỗi khóa học các em đạt được theo chuẩn kiến thức kỹ năng Từ đó,

nâng cao chất lượng học tin học nói riêng và chất lượng giáo dục nóichung.

Qua quá trình nghiên cứu tôi đã chọn đề tài “ Biện pháp giúp học sinh

gõ bàn phím tốt hơn” Nhằm giúp các em rèn luyện kĩ năng, thao tác giaotiếp với máy tính

II Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của sáng kiến

- Có hiểu biết ban đầu về tin học và ứng dụng tin học trong học tập và trong đời sống

- Bước đầu làm quen với cách giải quyết vấn đề có sử dụng công cụ tin học

- Đưa ra biện pháp rèn luyện cho học sinh gõ bàn phím tốt hơn trong việc học tập môn tin học ở tiểu học, cũng như đạt những kĩ năng phục vụ cho cấp học tiếp theo của các em

III Đối tượng nghiên cứu

- Môn Tin học lớp 3, 4, 5

- Học sinh khối lớp 3 trường Tiểu học Anh Hùng Núp

IV Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luyện tập: Là phương pháp dạy học trong đó giáo viên dựa vào mục đích, yêu cầu, nội dung bài tập và các điều kiện về

phương tiện, thiết bị, …rồi bố trí, sắp xếp học sinh theo tổ, theo nhóm hay theo từng cá nhân để luyện tập nhằm hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong học tập, lao động

- Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp giúp ta quan sát thái

độ, hành vi của học sinh, phát hiện ra những hành vi, cử chỉ của học sinh trong học tập, sinh hoạt để phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh

- Phương pháp đàm thoại:

Với học sinh tiểu học, phương pháp đàm thoại trò chuyện là mộthình thức tốt nhất để giáo viên có thể gần gũi các em, đồng thời thăm hỏitrò chuyện với một số phụ huynh học sinh Qua đó chúng ta có thể biết tâm

sự, tình cảm, nguyện vọng của các em về việc học ở lớp cũng như việc học

ở nhà của các em như thế nào? Để từ đó, giáo viên có phương pháp và hìnhthức tổ chức dạy học thích hợp nhằm làm cho người dạy đạt kết quả tốtnhất

- Kiểm tra chất lượng sau giờ học

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lý luận

Chính vì xác định được tầm quan trọng của công nghệ thông tin nên

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa môn tin học vào trong nhà trường ngay từtiểu học Ở tiểu học, học sinh được tiếp xúc với môn tin học để làm quendần với lĩnh vực công nghệ thông tin, tạo nền móng cơ sở ban đầu để họcnhững phần nâng cao trong các cấp học tiếp theo

Với giáo dục tiểu học ở bộ môn tin học nhằm giúp học sinh hìnhthành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tụchọc trung học cơ sở

Hiện nay ngoài việc học các môn bắt buộc, học sinh tiểu học cònđược học các môn tự chọn (như Tiếng anh, Tin học)

Ta thấy rằng, mục tiêu dạy môn tự chọn ở tiểu học là nhằm hoànthiện các kiến thức, kỹ năng cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng giáodục toàn diện, đáp ứng nhu cầu phát triển năng lực cá nhân, tạo hứng thúhọc tập cho học sinh Học sinh được học theo sở thích, năng lực của mìnhnên em nào cũng hồ hởi khi được học môn tin học

Với đặc điểm tâm sinh lý học sinh Tiểu học thì giáo dục, giảng dạy cho trẻ đã là rất khó với bộ môn tin học thì điều đó càng khó vì đặc trưng

bộ môn có ngôn ngữ khái niệm trừu tượng nên ta không thể nào chỉ thuyết giảng nhồi nhét nội dung bài học vào đầu mà cần phải sử dụng phương pháp, biện pháp phù hợp để rèn luyện kĩ năng gõ bàn phím, cũng như củng

cố lí thuyết Để học sinh gõ được 10 ngón không phải là dễ, nên các em cầnluyện tập nhiều không được nản chí

II Cơ sở thực tiễn

* Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sáng kiến ở trường Tiểu học:

tự tin trước đám đông

- Việc thực hành ở nhà của còn hạn chế

- Phòng máy còn hư hỏng nhiều

* Tính thuyết phục của đề tài:

Trong tình hình hiện nay, việc dạy học lấy học sinh làm trung tâm nóđòi hỏi ở học sinh một yêu cầu cao là học sinh phải độc lập, tự giác, sángtạo trong học tập Qúa trình dạy học phải giúp học sinh đạt được kiến thức,

kĩ năng môn học Mà kĩ năng ở đây cụ thể tron môn tin học tiểu học đó làthao tác với chuột và bàn phím Thao tác với chuột đa số các em đều thựchiện được, có em thực hiện rất tốt Thao tác với bàn phím mà cụ thể đó là

kỹ năng gõ bàn phím của các em còn hạn chế Chính vì vậy giáo viên khidạy phần học gõ 10 ngón cần phải có biện pháp giúp các em gõ phím bằng

10 ngón tốt hơn

Mặt khác, rất nhiều người khi đã đi làm việc nhưng với thói quen gõ vănbản theo kiểu “mổ cò” đã được hình thành từ rất lâu thì việc họ muốn rènluyện để có thể gõ mười ngón tay trên bàn phím cũng rất khó khăn Vì khithói quen đã hình thành thì thay đổi nó cũng là cả một quá trình rất dài.Xuất phát từ những lý do trên tôi đưa ra sáng kiến: “Biện pháp giúp họcsinh gõ bàn phím tốt hơn” đó chính là rèn kỹ năng gõ mười ngón cho họcsinh tiểu học Nhằm mục đích hình thành cho các em kỹ năng rất quantrọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quen không tốt khi làm việc vớimáy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với nó

III Thực trạng

Tin học là một môn học mới được đưa vào cấp tiểu học, các em lớp 3vừa mới tiếp xúc với bộ môn mới đầu tiên mặc dù các em rất thích máytính nhưng mục đích là để chơi các trò chơi trên máy chứ chưa ý thức đượctầm quan trọng của bộ môn nên chất lượng học tập còn hạn chế Đây là bộmôn đặc trưng muốn đạt chất lượng cao đòi hỏi các em phải tiếp xúc vớimáy tính nhiều nhưng thời lượng mỗi tuần chỉ có 2 tiết trên lớp thì các emchưa thể thực hành hết các kiến thức đã học mà nếu có thực hành hết thì sẽchóng quên Trong giờ thực hành các em phải ngồi theo nhóm: 5 – 10 em/1máy Việc luyện gõ 10 ngón cũng không dễ dàng các em cần phải luyện tậpnhiều và không được nản chí

Một thực tế khác là ý thức học tập của một số học sinh không cao,không hứng thú trong học tập, lười hoạt động, không tích cực tự giác, ýthức tự học, tự rèn luyện yếu

Bảng tổng hợp xếp loại đánh giá mức độ gõ của học sinh lớp 3A2.

Thao tác nhanh, đúng 0/35 %

Chưa biết thao tác 1/35 2,9%

IV Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

Sau đây tôi xin trình bày một số biện pháp sử dụng trong dạy học tinhọc nhằm giúp các em rèn luyện kĩ năng gõ bàn phím tốt hơn

1 Hướng dẫn học sinh làm quen với bàn phím máy tính

- Học sinh bắt đầu làm quen với bàn phím từ lớp 3 thông qua bài: Bàn phímmáy tính Các em được quan sát trực tiếp bàn phím và ghi nhớ tên các hàngphím trong khu vực chính của bàn phím:

và một số phím được gọi là phím điều khiển, phím đặc biệt

- Hướng dẫn các em phân biệt hàng phím cơ sở với các hàng phím khác ởchỗ: hàng phím cơ sở nằm ở vị trí trung tâm của bàn phím chứa hai phím

có gai là phím F và phím J dùng để đặt hai ngón tay trỏ của tay trái và tayphải Khi soạn thảo văn bản các ngón tay luôn luôn đặt lên hàng phím cơ sở

(A, S, D, F, J, K, L, ;).

2 Học sinh hiểu được ích lợi của việc gõ bàn phím bằng mười ngón và

tư thế ngồi đúng

* Ích lợi của việc gõ bàn phím bằng mười ngón

- Đó là tốc độ gõ nhanh hơn và gõ chính xác hơn, hình thành tác phong làmviệc chuyên nghiệp với máy tính

- Kỹ năng gõ mười ngón sẽ giúp con người khi làm việc với máy tính

“thoát ly” khỏi việc gõ, cho phép tập trung tư duy vào nội dung gõ, tránhphân tán làm ảnh hưởng đến chất lượng của văn bản

* Tư thế ngồi đánh máy vi tính đúng

Để có thể gõ được 10 ngón nhanh nhất mà không cần phải nhìn bàn phímmáy tính, một yếu tố cũng khá quan trọng nhưng chưa nhiều người để ýđến, đó là tư thế ngồi máy vi tính Có nhiều người thường ngồi vẹo, ngồinghiêng, ngồi cao quá hoặc thấp quá, Như thế không những không tốt đốivới sức khỏe của chúng ta mà nó còn làm giảm tốc độ đánh máy của cácbạn Các bạn cần ngồi với tư thế như sau:

- Ngồi thẳng và phải luôn giữ cho lưng của bạn được thẳng

- Luôn giữ cho khủy tay bẻ cong ở góc bên phải

- Giữ cho đầu hơi nghiêng về phía trước khi ngồi trước màn hình máy tính

- Giữ khoảng cách vị trí trong khoảng từ 40 tới 75 cm so với màn hìnhmáy tính

- Cổ tay giữ chạm vào ngay mép của máy tính ở phía trước bàn phím

3 Hướng dẫn học sinh luyện gõ mười ngón

- Trước hết hướng dẫn học sinh mở phần mềm soạn thảo văn bản Word đểluyện tập gõ phím

- Nêu nguyên tắc khi luyện tập để học sinh có thể tự rèn luyện ở nhà hoặc

tự giác kết hợp rèn luyện trong các bài thực hành khác:

+ Đặt các ngón tay lên hàng phím cơ sở

+ Nhìn thẳng vào màn hình và không nhìn xuống bàn phím

+ Gõ phím nhẹ nhưng dứt khoát

+ Mỗi ngón tay chỉ gõ một số phím nhất định

- Cho học sinh quan sát các hình ảnh để nhận biết các ngón tay sẽ phụ tráchcác phím sau đó gõ theo mẫu Việc này vô cùng quan trọng và không baogiờ được đặt tay khác với hướng dẫn

(Cách đặt tay để đánh máy 10 ngón)

- Ở bàn phím có 2 phím đặc biệt là F và J, trên 2 phím này ở bất kỳ máy tính nào cũng có 2 nút sần lên, bạn hãy đặt ngón trỏ của tay trái lên phím F,ngón trỏ tay phải lên phím J

- Sau khi đặt 2 ngón trỏ xong rồi, bạn lần lượt hạ các ngón còn lại theo thứ tự: Tay trái: F, D, S, A – Tay phải: J, K, L, ;

Xác định ngón nào gõ phím nào và không bao giờ lấn sang vị trí của ngónkhác (Màu sắc của các phím và màu sắc ở móng tay trong hình để chỉ ngón

tay nào gõ phím nào)

- Việc xác định ngón tay nào gõ những phím nào rất đơn giản, sau khi đã đặt ngón tay đúng vị trí như ở trên, bạn sẽ quy định, mỗi ngón tay sẽ gõ cácphím trên và dưới nó theo chiều dọc, được quy định màu như ở hình vẽ trên Riêng 2 ngón trỏ phải gõ tới 6 phím.

- Sau khi học sinh luyện tập đầy đủ các phím ở tất cả các hàng phím yêucầu học sinh thống kê theo mẫu sau để ghi nhớ các ngón tay sẽ phụ tráchcác phím trên bàn phím

CÁCH GÕ MƯỜI NGÓN Bàn tay trái Các phím cần

gõ

Bàn tay phải

phẩy, dấu gạch chéo

- Cho học sinh quan sát lại bàn phím và phát hiện ra điểm đặc biệt giữa cácphím cần gõ và các ngón tay từ đó học sinh dễ nhớ nhất Điểm đó là: mỗingón tay sẽ phụ trách một đường chéo trên bàn phím Riêng ngón tay trỏthì phụ trách hai đường chéo của bàn phím

- Lưu ý đối với các phím chứa hai ký hiệu ta sẽ giữ phím Shift để gõ kýhiệu trên Nếu phím đó thuộc về phía tay phải thì ngón út tay trái ta sẽ giữphím Shift và tay phải gõ phím đó và ngược lại để cả hai tay đều làm việctránh tình trạng khi gõ những phím này học sinh chỉ dùng một tay để gõ Ví

giữa tay phải gõ phím này hay phím

!1 muốn gõ dấu (!) thì ngón út tay

phải giữ phím Shift và ngón út tay trái gõ phím

4 Sử dụng phần mềm Kiran’s typing Tutor để luyện gõ phím

a Khởi động: Nháy đúp lên biểu tượng của phần mềm

- Phần mềm Kiran’s typing Tutor được sử dụng cho học sinh lớp 3, giao

diện của chương trình này như sau:

- Nháy chuột vào nút lệnh hoặc để thoát khỏi chương trình

b Đăng kí:

- Trước khi bắt đầu ta luyện gõ tập bàn phím phải ghi tên đăng kí Em di

- Nếu đã đăng kí rồi thì chỉ cần nháy chuột vào nút lệnh rồi chọn tên

c Luyện tập:

Các hàng phím để luyện tập

Bước 2:

Màn hình Typing Practice hiện ra trong ô Course chọn một trong các hàng phím từ danh sách để rèn luyện gõ bànphím

- Trong chương trình còn cung cấp một số thông tin giúp em như

Tên bài luyện tập

- Một thực tế là học sinh tự hướng dẫn cho nhau rất nhanh nên tận dụng đặcđiểm này, sau khi thao tác mẫu cho cả lớp cùng quan sát tôi đã phân nhómhọc sinh sao cho trong nhóm các em có thể hướng dẫn, giúp đỡ lẫn nhau.

- Hướng dẫn học sinh cách theo dõi, quan sát, đánh giá kết quả lẫn nhaugiữa các nhóm hoặc giữa các học sinh trong nhóm tạo không khí thi đuahọc tập, lớp học sôi nổi, có hiệu quả Khuyến khích các em về nhà tự giácluyện tập các bài tập từ dễ đến khó trong phần mềm để chuẩn bị tốt choviệc học soạn thảo văn bản ở học kỳ II

5 Củng cố việc gõ mười ngón thông qua soạn thảo văn bản

- Trong chủ đề 3: Soạn thảo văn bản - tất cả các bài thực hành đều phải gõvăn bản đây là điều kiện tốt nhất để học sinh ôn luyện lại các thao tác gõmười ngón, thấy được tác dụng thiết thực của việc gõ mười ngón Chỉ khinào gõ được mười ngón thì mới hoàn thành bài thực hành một cách nhanhchóng, chính xác, có nhiều thời gian cho việc khám phá các công cụ, cáccách làm khác nhau trong Word

- Cũng với phương pháp thi đua thực hành theo nhóm (hoặc cá nhân) vàthông báo ai hoàn thành trước sẽ có thưởng (có thể là hình thức thưởngđiểm hoặc thay thế cho điểm đã có bằng điểm mới cao hơn) tôi chia nộidung thực hành ở các bài ra thành hai phần: phần thứ nhất – gõ văn bản vàphần thứ hai – định dạng văn bản, chèn hình ảnh hay nội dung cụ thể trongbài Qua đó thấy rằng học sinh rất hào hứng và thi đua nhau học tập

6 Ngoài ra giới thiệu phần mềm gõ 10 ngón Tyer Shark, Mario, hoặc các phần mềm gõ online trên mạng Internet…

TYER SHARK là phần mềm Games vừa có tính giải trí vừa rèn gõ 10 ngónrất hiệu quả

- Giao diện phần mềm như sau:

- Nháy vào dòng chữ Click here to continue để tiếp tục giao diện có 3 mức cho học sinh lựa chọn

ADVENTURE: Giết cá mập theo từng đàn và sưu tập kim cương ABYSS: Như trên nhưng ở mức cao hơn

TYPING TUTOR: Luyện gõ bàn phím theo từng bài

- Ở lựa chọn ADVENTURE và ABYSS: thì nhiệm vụ của người chơi là đối mặt với lũ cá mập, cá ăn thịt người và những loài sinh vật biển khác Trên mình của con cá có tên khác nhau, học sinh sẽ gõ chính xác tên của chú cá gần mình nhất, nếu đúng chú cá sẽ biến mất cứ như vậy khi bắt hết

cá các em sẽ nhặt được kim cương dưới đáy biển (Có bảy vùng biển cho học sinh khám phá) Phần mềm này yêu cầu học sinh gõ nhanh, chính xác nếu không muốn bị những chú cá ăn thịt người nuốt chững

TYPING TUTOR: học sinh sẽ lựa chọn luyện gõ bàn phím theo từng kí tự, từng nhóm từ hoặc từng bài.

Ngoài ra còn có rất nhiêu phần mềm luyện gõ 10 ngón như: 10 Finger BreakOut, Rapid Typing Tutor, Typing Trainer…

7 Sự chăm chỉ luyện tập của các em

Điều quan trọng nhất góp phần vào sự thành công hay không đó là sự ý thức học tập rèn luyện và không nản chí của các em Người xưa từng nói

“Trăm hay không bằng tay quen” hay “Cần cù bù thông minh”

V Thực nghiệm sư phạm

1 Mục đích của việc thực nghiệm

- Việc sử dụng các biện pháp thông qua cách dạy từng tiết học giúp các

em phát huy tính tích cực, sáng tạo, khắc sâu kiến thức và tiết thực hành hiệu quả hơn

- Có khả năng sử dụng máy tính trong việc học những môn học khác,trong hoạt động vui chơi giải trí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục vàthích ứng với đời sống xã hội hiện đại

2 Giáo án minh hoạ

- Thực hiện thành thạo thao tác di chuyển các ngón tay khi gõ phím,

Sử dụng được mười ngón tay để gõ kết hợp các hàng phím

* Thái độ:

- Rèn tính chăm chỉ, phát huy tính độc lập, thái độ học tập nhóm.

- Thái độ nghiêm túc khi gõ phím, tư thế ngồi và cách gõ phím khoahọc đúng theo quy định

II Phương pháp, phương tiện