Hậu môn nhân tạo là chỗ mở của một đoạn ruột ra thành bụng bằng phẫu thuật nhằm dẫn chất trong lòng ruột ( dịch tiêu hoá hay phân) ra ngoài. Sau khi thực hiện phẫu thuật, chất tiêu hoá sẽ đi trực tiếp qua lỗ mở thông này ra ngoài và đổ vào một túi chứa gắn bên ngoài sát với thành bụng gọi là túi HMNT.
Trang 1CHĂM SÓC HẬU MÔN NHÂN TẠO
VÀ CSNB CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
CHĂM SÓC HẬU MÔN NHÂN TẠO
VÀ CSNB CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
Trang 2MỤC TIÊU
1 Phân biệt được các kiểu hậu môn nhân tạo.
2 Trình bày được các chỉ định làm HMNT.
3 Trình bày các biến chứng cấp, sớm, muộn của HMNT.
4 Chuẩn bị được người bệnh trước mổ.
5 Chăm sóc người bệnh có HMNT.
6 Thực hành được kĩ thuật chăm sóc HMNT.
Trang 42 PHÂN LOẠI HẬU MÔN NHÂN TẠO
1 HMNT tạm thời: được đóng lại sau mổ 3 - 6 tháng.
2 HMNT vĩnh viễn: không đóng, để lại HMNT suốt đời.
Trang 53 CÁC KIỂU HẬU MÔN NHÂN TẠO
HMNT kiểu quai
Trang 63 CÁC KIỂU HẬU MÔN NHÂN TẠO
Đại tràng kiểu đầu tận Hồi tràng kiểu đầu tận
Trang 7CHỈ ĐỊNH
* Bảo vệ thương tổn
• Ung thư đại tràng trong giai đoạn trễ không còn khả năng cắt bỏ
• Viêm loét nặng đại trực tràng chảy máu nhiều
• Rò trực tràng – âm đạo hay trực tràng – bàng quang Vết thương trực tràng ngoài phúc mạc
• Vết thương ở đoạn đại tràng cố định
Trang 8CHỈ ĐỊNH
* Thoát phân khi có tắc
• Dị dạng hậu môn trực tràng
• Phình to đại tràng tiên thiên (bệnh Hirschprung)
• Tắc ruột do ung thư đại trực tràng
• Chít hẹp đại tràng
* Làm sạch đại tràng
• TH bệnh lý (như chít hẹp hậu môn, hoặc phình to đại tràng tiên thiên…), chế độ ăn không có bã, tẩy ruột, thụt tháo đại tràng không đủ để làm sạch ruột, do đó cần phải làm hậu môn nhân tạo để qua đó thụt tháo ruột thật sạch chuẩn bị cho cuộc mổ điều trị triệt căn
Trang 10BIẾN CHỨNG
* Mạn tính
• Viêm thanh mạc đại tràng Hẹp HMNT Loét HMNT
• Thiếu máu, hoại tử lỗ mở.
Trang 142 CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU
- Cung cấp thông tin về cuộc mổ.
- Đưa những trường hợp bệnh tương tự đã phẫu thuật thành công hoặc sống khỏe mạnh sau mổ.
- Cung cấp kiến thức về cách CS HMNT.
Trang 152 CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU
DƯỠNG NB TRƯỚC MỔ HMNT
2 CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU
DƯỠNG NB TRƯỚC MỔ HMNT
CHUẨN BỊ NGƯỜI BỆNH TRƯỚC MỔ (CÓ KẾ HOẠCH)
- Chuẩn bị tâm lý về cuộc mổ và sẽ mang HMNT
- Nâng cao thể trạng
- Đảm bảo cân bằng nước điện giải
- Chống nhiễm trùng đường ruột
- Làm sạch đại tràng, hồi tràng
- Đặt ống thông dạ dày
- Xác định vị trí của lỗ mở HMNT
Trang 171 NHẬN ĐỊNH NB SAU MỔ CÓ HMNT
* TUẦN HOÀN MÁU
- Quan sát niêm mạc ruột? Nơi khâu?
Trang 181 NHẬN ĐỊNH NB SAU MỔ CÓ HMNT
* VÙNG DA XUNG QUANH LỖ MỞ HMNT
- Da có bị rôm lở, đỏ, xì rò phân?
- Túi đựng phân đã phù hợp chưa?
- NB có bị đau khi tháo túi đựng phân?
- Có đặt túi hậu môn? Niêm mạc hậu môn? Phân ở hậu môn?
* CÓ NHU ĐỘNG RUỘT?
* TÌNH TRẠNG VẾT MỔ?
* TÂM LÝ NGƯỜI BỆNH?
Trang 192 CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP ĐIỀU
• NHU ĐỘNG RUỘT PHỤC HỒI KÉM SAU MỔ
• NB LO LẮNG VỀ SINH HOẠT VỢ CHỒNG KHI CÓ HMNT
• NGUY CƠ CÓ CÁC BIẾN CHỨNG SAU MỔ
• NGƯỜI BỆNH CÓ CHỈ ĐỊNH ĐÓNG HMNT
• NGUY CƠ CÁC BIẾN CHỨNG SAU ĐÓNG HMNT
Trang 20KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
MỤC TIÊU
• Thực hiện được kỹ thuật thay túi HMNT.
1 MỤC ĐÍCH
• Chăm sóc hậu môn nhân tạo sạch.
• Ngừa rôm lở da chung quanh HMNT.
• Hướng dẫn người bệnh cách chăm sóc HMNT.
Trang 212 CHỈ ĐỊNH
• Khi túi HMNT đầy 2/3 túi chứa phân
• Khi phân quá bẩn
• Sau khi người bệnh tắm
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
Trang 22KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
3 NHẬN ĐỊNH
• Tình trạng người bệnh
- Người bệnh phẫu thuật ngày thứ mấy?
- Trên bụng có dẫn lưu không ?
- Vết mổ vô trùng hay có dấu hiệu nhiễm trùng ?
• Hậu môn nhân tạo
- Vị trí HMNT? Kiểu nào ?
- HMNT mở miệng ngày thứ mấy ?
- Màu sắc niêm mạc HMNT?
- Quan sát tình trạng phân ?
- Quan sát da chung quanh HMNT?
- Loại túi người bệnh đang sử dụng?
Trang 23KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
4 NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý
• Vết mổ: tránh phân tràn qua Nếu vết mổ ướt hay bẩn nên thay băng trước, băng kín lại vết mổ Nếu HMNT quá bẩn tràn sang vết mổ nên rửa sạch HMNT, sau đó thay băng vết mổ
• Với HMNT những ngày đầu quấn chân bằng gạc vaselin Lỗ mở hồi tràng qua da phòng ngừa rôm lở da tích cực, chú ý bù nước và điện giải cho người bệnh Que thủy tinh rút 5 – 6 ngày sau mổ
• Hướng dẫn NB cách tự chăm sóc HMNT tại nhà, cho người bệnh tự thực tập có mặt điều dưỡng Tập đại tiện đúng giờ Giúp người bệnh tự tin, vui chơi giải trí
• Hướng dẫn về dinh dưỡng, tái khám đúng hẹn hay khi
có dấu hiệu bất thường
Trang 24KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
Trang 25KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO
KỸ THUẬT THAY BĂNG NGƯỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO