- Với sự chân thành của cảm xúc, sự tinh tế, giàu sức biểu cảm của ngôn từ và hình ảnh, “Mùa xuân nho nhỏ” đã tạo nên một sự cộng hưởng giữa nhà thơ với độc giả để rồi trở thành tiếng há[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT NAM TRÀ MY
TRƯỜNG PTDTBT- THCS TRÀ MAI
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
Năm học: 2014-2015 Môn: Ngữ văn - Lớp 9
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2.5 điểm):
Xác định và phân tích giá trị thẩm mĩ của các biện pháp tu từ có trong đoạn thơ sau:
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
(Phạm Tiến Duật, Bài thơ về tiểu đội xe không kính - SGK Ngữ văn 9, tập
1)
Câu 2: ( 2 ,5 điểm)
Trong Truyện Kiều có hai câu thơ:
Dưới cầu nước chảy trong veo
Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha
Hai câu thơ trên gợi cho em nhớ đến hai câu thơ nào trong đoạn trích “
Cảnh ngày xuân” (Ngữ Văn 9 – Tập I )? Cảnh được miêu tả trong những câu thơ
trên có hoàn toàn giống nhau không ? Qua đó em có nhận xét gì về ngòi bút tả cảnh
của Nguyễn Du?
Câu 3: (5 điểm) “ Tác phẩm vừa là kết tinh của tâm hồn người sáng tác, vừa là
sợi dây truyền cho mọi người sự sống mà nghệ sỹ mang trong lòng”.
(“Tiếng nói của văn nghệ” - Nguyễn Đình Thi - Ngữ văn 9 - tập 2)
Hãy làm rõ điều đó trong bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh Hải (Ngữ văn 9 – tập 2)
-hết -ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2(Đề gồm 1 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC 20014-2015 MÔN : NGỮ VĂN 9
Câu 1 (2.5 điểm)
1 Yêu cầu: Học sinh xác định được các biện pháp tu từ và chỉ ra được giá trị thẩm
mĩ có trong đoạn thơ:
- Điệp ngữ: không có ( lặp lại 3 lần) nhấn mạnh thêm tính chất khốc liệt của
chiến tranh làm cho chiếc xe biến dạng đến trần trụi tưởng chừng như chiếc xe
không thể chạy được nữa.(1.0đ)
- Tương phản: Giữa không và có đó là sự đối lập giữa phương tiện vật chất
và tinh thần của người chiến sĩ (0.5đ)
- Hoán dụ: + miền Nam ( chỉ nhân dân miềnNam) (0,25đ)
+ một trái tim: chỉ người lính lái xe với một tấm lòng, một
tình yêu nước, một khát vọng giải phóng miền Nam thống nhất đất nước và đó cũng là lí tưởng của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ cứu nước (0,75đ)
Câu 2: (2, 5điểm)
- Chép đúng hai câu thơ: (0.5 đ) Nao nao dòng nước uốn quanh
Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
- Cảnh trong những câu thơ trên không hoàn toàn giống nhau Ở hai câu thơ đầu
tiên : Cảnh có cái gì đó tha thiết , lưu luyến, vương vấn của tâm trạng con người
(0.5 đ)
- Hai câu thơ trong đoạn trích Cảnh ngày xuân cũng là cây cầu, dòng nước
nhưng tất cả hình ảnh đều mang dáng dấp nho nhỏ, phảng phất nỗi buồn của lòng
người (0.5 đ)
- Nhận xét về nghệ thuật tả cảnh của Nguyễn Du: Cảnh vật hiện lên mang đầy tâm trang (Cảnh được nhìn qua tâm trạng của nhân vật.) Đó là tài năng trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du.(1đ)
Câu 3 (5 điểm)
* Yêu cầu về kĩ năng :
- Biết kết hợp nhiều thao tác lập luận để viết một bài văn nghị luận văn học
- Bài viết có bố cục rõ ràng, trình bày chặt chẽ, dùng từ đặt câu đúng, diễn đạt trong sáng, giàu tính biểu cảm và sức thuyết phục
- Có kĩ năng cảm thụ về tác phẩm văn học
Trang 3* Yêu cầu về kiến thức:
1 Giảỉ thích nhận định: (1.5 điểm)
Ý kiến trên là sự khẳng định các giá trị đồng thời của tác phẩm văn chương
- Tác phẩm vừa là kết tinh của tâm hồn người sáng tác: Tác phẩm là đứa con
tinh thần của nhà văn, là nơi nhà văn gửi gắm những tình cảm sâu sắc nhất, những cảm xúc chân thành nhất, những khát vọng mãnh liệt nhất về con người và cuộc sống
- Tác phẩm vừa là sợi dây truyền cho mọi người sự sống mà nghệ sỹ mang trong lòng:
Tác phẩm là cầu nối giữa nhà văn với bạn đọc Nhà văn tự quan sát thế giới hiện thực, rồi từ đó tái hiện, tái tạo một đời sống riêng trong tác phẩm của mình Đến lượt mình, tác phẩm lại đưa đời sống cá biệt ấy đến với cuộc đời chung, với mọi người, tạo ra sự đồng cảm, đồng điệu, tiếng nói tri âm, tri kỉ giữa tác giả với các thế
hệ bạn đọc
2 Làm rõ vấn đề trên trong tác phẩm: “ Mùa xuân nho nhỏ” (3.5 điểm)
Học sinh bám vào những chi tiết nghệ thuật đặc sắc và hoàn cảnh ra đời của bài thơ
để làm rõ những nội dung sau:
- “Mùa xuân nho nhỏ”là tiếng nói chân thành, tha thiết của nhà thơ Thanh Hải: tiếng nói của một tâm hồn nghệ sỹ tinh tế, nhạy cảm, yêu say mê vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời; tiếng nói của một con người yêu, gắn bó sâu nặng với cuộc đời, với quê hương đất nước
- Bài thơ là tiếng lòng náo nức, là khát vọng mãnh liệt, là ước nguyện chân thành được dâng hiến những gì đẹp đẽ nhất cuộc đời mình cho quê hương, cho cuộc đời chung
- Với sự chân thành của cảm xúc, sự tinh tế, giàu sức biểu cảm của ngôn từ và hình ảnh, “Mùa xuân nho nhỏ” đã tạo nên một sự cộng hưởng giữa nhà thơ với độc giả để rồi trở thành tiếng hát của muôn người, tiếng hát của lý tưởng sống cao đẹp, cái “Tôi” riêng của người nghệ sỹ đã hòa vào cái “Ta” chung của cuộc đời, làm thức dậy trong mỗi con người ý thức về một lẽ sống đẹp
→ “Mùa xuân nho nhỏ” là sự kết tinh, chắt lọc của tâm hồn thơ Thanh Hải, một tiếng nói nhỏ nhẹ, khiêm nhường mà có sức lay động, mà làm xao xuyến lòng người
Lời thơ cất cánh từ cảm xúc, tình cảm riêng của cái “Tôi” trữ tình đã có sức tác động mạnh mẽ đến tâm hồn tình cảm mỗi con người /