Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp.. Viết Độc Tiểu Thanh kí, Nguyễn Du đã mượn chén rư
Trang 1KÌ THI CH N HSG L P 10 THPT N M H C
2011-2012 THI MÔN: NG V N
(Dành cho h c sinh các tr n g THPT)
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời
gian giao đề)
Câu 1 (3,0 i m )
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp.
(Bài kí đề danh tiến sĩ – 1442, Thân Nhân Trung)
Suy nghĩ của anh (chị) về nhận định trên
Câu 2 (7,0 i m )
Viết Độc Tiểu Thanh kí, Nguyễn Du đã mượn chén rượu của người để rót rượu mình
Anh (ch ) hãy làm sáng t ý ki n trên
H N G D N CH M MÔN NG V N
Câu 1 (3,0 i m )
I Yêu c u v k n n g
Bi t cách làm bài v n ngh lu n xã h i: B c c và h th ng
ý sáng rõ Bi t v n d ng ph i h p nhi u thao tác ngh lu n Hành v n trôi ch y L p lu n ch t ch D n ch ng ch n l c, thuy t ph c Không m c các l i di n t , dùng t , ng pháp, chính t
II Yêu c u v ki n th c
Trang 2H c sinh hi u câu nói trên, bàn lu n v vai trò, t m quan
tr ng c bi t c a hi n tài i v i qu c gia dân t c Bài vi t
ph i m b o c nh ng n i dung c b n sau:
1 Gi i thích ý ngh a c a l i nh n n h
- Hiền tài: Trong quan niệm của người xưa, hiền
tài là người có tài năng không những học rộng, hiểu nhiều mà còn có đủ tài giúp vua trị nước, đem lại cuộc sống thanh bình cho nhân dân Hiền tài là người có cả đức hạnh, gương mẫu về đạo đức, suốt đời chăm lo, tu dưỡng phẩm hạnh cho bản thân, đem hết tài năng, đức hạnh phục vụ cho đất nước Tóm lại hiền tài là những người có tri thức, đạo đức, có năng lực, tâm huyết và khát vọng cống hiến cho đất nước, dân tộc
- Nguyên khí: là chất làm nên sự sống còn và
phát triển của đất nước, xã hội
- C câu: Kh ng n h vai trò, t m quan tr ng c bi t c a hi n tài i v i qu c gia dân t c B c hi n tài có ý ngh a quy t
n h n s th nh suy c a t n c
2 Bàn lu n , m r n g v n .
- Kh ng n h tính ú ng n c a nh n n h: Câu nói c a Thân Nhân Trung là t t n g quan tr ng, là s t ng k t n g l i chi n l c v v n hoá giáo d c â y là m t t t n g h t s c
ú ng n , ti n b , có ý ngh a trong m i th i, m i qu c gia dân
t c B i vì th i nào, t n c nào thì hi n tài v n là ng i
t o ra ph n l n nh ng giá tr v t ch t, tinh th n, c bi t h
có kh n ng phán o án và nh n n h tình hình sáng su t h n
ng i th n g
- Nhà n c có chính sách ch m lo nuôi d n g, à o t o và ã i
ng thích á ng v i ng i hi n tài Trong th i i c a n n kinh
t tri th c, th i i m c a và h i nh p toàn c u, chính sách phát tri n v n hoá giáo d c m i qu c gia, c bi t là các
n c phát tri n ngày càng c chú tr ng V i n c ta, giáo
d c luôn c coi là qu c sách hàng u
3 Bài h c nh n th c và hành n g
- Ý th c c vai trò, t m quan tr ng c a hi n tài i v i t
n c
- Có thái trân tr ng v i b c hi n tài
Trang 3- B n thân c g ng h c t p tu d n g tr thành ng i có ích cho t n c
III Bi u i m :
- Điểm 3,0: Đáp ứng được các yêu cầu nêu trên;
Văn viết có cảm xúc Dẫn chứng chọn lọc và thuyết phục Có thể còn một vài sai sót nhỏ
- Điểm 2,0: C b n á p n g c các yêu c u nêu trên
D n ch ng ch a th t phong phú Có th còn m t vài sai sót
nh
- Điểm 1,0: Ch a hi u ch c yêu c u c a bài Ki n th c
s sài Còn m c nhi u l i
- Điểm 0: Không hi u , sai l c ph ng pháp
Câu 2 (7,0 i m )
I Yêu c u v k n n g
Hi u , bi t cách làm bài v n ngh lu n v n h c Bi t phân tích d n ch ng làm sáng t v n B c c rõ ràng,
l p lu n ch t ch Hành v n trôi ch y V n vi t có c m xúc Không m c các l i di n t , dùng t , ng pháp, chính t
II Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau
nh ng ph i làm n i b t c nh ng ý c b n sau:
1 Gi i thích nh n n h
“Nguyễn Du mượn chén rượu của người” -cảm thương cho số phận của Tiểu Thanh; “rót rượu mình” - bộc bạch nỗi niềm cảm thương cho chính mình Qua Độc Tiểu Thanh kí, Nguyễn Du
khóc cho nàng Tiểu Thanh và khóc cho chính mình
2 Phân tích bài th làm sáng t ý ki n
- Câu chuy n cu c i c a Ti u Thanh ã t o nên ni m xúc n g, c m th n g chân thành Nguy n Du Không ch khóc nàng Ti u Thanh h ng nhan b c m nh – cái p b vùi
d p, a à y, Nguy n Du còn tri âm th u hi u t n cùng n i
a u, n i xót c ng là n i oán h n mà Ti u Thanh ph i mang theo xu ng su i vàng – “Văn chương vô mệnh lụy
phần dư” ó là n i h n vì cái p, cái tài b vùi d p, chà
p , b ch i b ph phàng
- C m th n g cho bi k ch c a Ti u Thanh, Nguy n Du
b c nh p c u giao c m t th y mình là ng i cùng h i
Trang 4cùng thuy n v i nàng – “mượn chén rượu của người”
và “rót rượu của mình”: t nh n mình gi ng Ti u Thanh “mắc nỗi oan lạ lùng vì nết phong nhã” và mong m i tìm ng i khóc mình nh mình ã khóc Ti u Thanh T ti ng khóc ng i , n i th n g ng i , Độc Tiểu
Thanh kí còn là ti ng khóc mình, n i th n g mình; là m i
t h n, t th n g; là ni m khát khao tri k c a Nguy n Du
3 á n h giá, nâng cao.
- Nguy n Du có m t tâm h n tinh t , nh y c m, giàu yêu
th n g; m t trái tim nhân o l n dành cho con ng i mà
tr-c h t là ng i ph n tài hoa b tr-c m nh: Thúy Ki u, ng i
g y à n t Long thành… Nh v y, Độc Tiểu Thanh
kí v a có ý ngh a t cáo phê phán xã h i b t công, tàn b o v a
ch a n g t t n g nhân o , nhân v n l n lao, sâu s c T
t n g y c cô ú c trong m t bài th th t ngôn bát cú
n g lu t hàm súc, ph ng ph t gi ng i u bi ph n do r t nhi u thanh tr c, g i c m giác tr u n ng, ng ng n g
- Nguy n Du c ng là m t con ng i kh a u, cô n , không có tri k Tâm s ó c a Nguy n Du c n c h u th
th u hi u qua nh ng thi ph m c a ông B i l , ti ng nói tri âm
gi a ng i c và ng i vi t là i u v n h c dân t c nào, th i
i nào c ng h n g t i Ch ng v y mà nhà v n Bùi Hiển cho
r ng : “Ở nước nào cũng thế thôi, sự cảm thông sẻ
chia giữa người đọc và người viết là trên hết”
III Bi u i m :
- Điểm 7,0: Đáp ứng được yêu cầu nêu trên, văn
viết sâu sắc, diễn đạt trong sáng Bài viết thể hiện sự sáng tạo, cảm thụ riêng Có thể còn một vài sai sót nhỏ
- Điểm 5-6: Cơ bản đáp ứng được yêu cầu trên,
văn viết chưa thật sâu sắc nhưng diễn đạt trong sáng Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
- Điểm 3-4: Cơ bản hiểu yêu cầu của đề Bố cục
bài viết rõ ràng Chọn và phân tích được dẫn chứng song ý chưa sâu sắc Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Trang 5- Điểm 1-2: Chưa hiểu rõ yêu cầu của đề Diễn
đạt lúng túng, trình bày cẩu thả
- Điểm 0: Sai lạc cả nội dung và phương pháp.
* L u ý:
- Giám khảo nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh Cần khuyến khích những bài viết có chất văn, có những suy nghĩ sáng tạo