Hoạt động 2: Khảo sát sự biến đổi số lượng đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn khi một cực nam châm lại gần hay ra xa cuộn dây dẫn trong TN tạo ra dòng điện cảm ứng bằng [r]
Trang 1Tuần: 20 Ngày soạn: 01/01/2016
Tiết 38– Bài 32 ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được dòng điện cảm ứng xuất hiện khi có sự biến thiên của số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây kín
2.Kĩ năng:
- Giải được một số bài tập định tính về nguyên nhân gây ra dòng điện cảm ứng
3.Thái độ:
- Có thái độ làm việc nghiêm túc, cẩn thận
II CHUẨN BỊ::
1 Giáo viên: Cho mỗi nhóm: Mô hình cuộn dây dẫn và đường sức từ của nam châm.
2 Học sinh: Đọc trước nội dung SGK
III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp học
9A2
Có phép:………
Không phép:………
9A4
Có phép:………
Không phép:…………
9A5
Có phép:………
Không phép:…………
9A6
Có phép:………… Không phép:……
2 Kiểm tra bài cũ:
- Lồng ghép trong bài mới ?
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Nhận biết vai trò của từ trường trong hiện tượng cảm ứng điện từ
- Hỏi để hs nhớ lại vai trò của nam
châm trong việc tạo ra dòng điện
cảm ứng: Có những cách nào dùng
nam châm để tạo ra dòng điện cảm
ứng?
* Vậy tạo ra dòng điện cảm ứng có
phụ thuộc vào chính nam châm hay
trạng thái chuyển động của nam
châm hay không?
- Có yếu tố nào chung trong các
trường hợp đã gây ra dòng điện cảm
ứng?
* GV thông báo: các nhà khoa học
cho rằng chính từ trường của nam
châm đã tác dụng một cách nào đó
lện cuộn dây dẫn và gây ra dòng điện
cảm ứng
- Trả lời câu hỏi của GV, nêu lên các cách khác nhau để tạo
ra dòng điện cảm ứng
b) Phát hiện: Các nam châm khác nhau đều có thể gây ra dòng điện cảm ứng Vậy không phải là chính nam châm mà là một cái gì chung của nam châm đã gây ra dòng điện cảm ứng .cần phải tìm yếu tố chung đó.
Trang 2Nêu câu hỏi: Ta đã biết dùng đường
sứ từ để biểu diễn từ trường Vậy ta
phải làm như thế nào để nhận biết
được sự biến đổi của từ trường
trong lòng cuộn dây, khi đưa nam
châm lại gần hoặc ra xa dây?
- Khảo sát sự bi đổi các đường sức từ ( của nam châm ) xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
Hoạt động 2: Khảo sát sự biến đổi số lượng đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn khi một cực nam châm lại gần hay ra xa cuộn dây dẫn trong TN tạo ra dòng điện cảm ứng
bằng nam châm vĩnh cửu hình 32.1SGK
- Hướng dẫn hs sử dụng mô hình và
đếm đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây khi nam châm
ở xa và khi lại gần cuộn dây
- Cho hs quan sát hình 32.1 SGK và
trả lời C1?
- Khi đưa một cực của nam châm lại
gần hoặc ra xa cuộn dây thì số
đường sức từ sẽ biến thiên như thế
nào?
Làm việc theo nhóm a) Đọc mục quan sát trong SGK, kết hợp với việc thao tác trên mô hình cuộn dây và đường sức từ để trả lời àC1 +Đưa nam châm lại gần cuộn dây các đường sức từ xuyên qua vòng dây tăng
+Đưa nam châm ra xa cuộn dây các đường sức từ xuyên qua vòng dây giảm
b) Thảo luận chung ở lớp, rút
ra nhận xét vè sự biến đổi của
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây khi đưa nam châm vào, kéo nam châm ra khỏi cuộn dây
àNhận xét: Khi đưa một cực của nam châm lại gần hoặc ra
xa cuộn dây thì số đường sức
từ xuyên qu a tiết diện S của cuộn dây tăng hoặc giảm, biến thiên
I Sự biến đổi số đường sức
từ xuyn qua tiết diện của cuộn dy:
a, Quan st H.32.1
C1: + Đưa nam châm lại gần cuộn dây các đường sức từ xuyên qua vòng dây tăng + Đưa nam châm ra xa cuộn dây các đường sức từ xuyên qua vòng dây giảm
b Nhận xt 1: SGK
Hoạt động 3: Tìm hiểu mối quan hệ giữa sự tăng hay giảm của số đường sứ từ qua tiết diện S của cuộn dây vớí sự xuất hiện dòng điện cảm ứng (ĐK xuất hiện dòng điện cảm ứng)
- Nêu câu hỏi:
Dựa vào TN dùng nam châm vĩnh
cửu để tạo ra dòng điện cảm ứng và
kết quả khảo sát sự biến đổi của số
đường sức từ qua tiết diện S khi di
chuyển nam châm, hãy nêu ra mối
liên hệ giữa sự biến thiên của đường
sức từ qua tiết diện S và xuất hiện
dòng điện cảm ứng
* Hướng dẫn hs lập bảng đối chiếu (
Bảng 1SGK ) để nhận ra mối quan
hệ, yêu cầu hs trả lời C2, C3, C4 ?
- Suy nghĩ cá nhân
Lập baảng đối chiếu, Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong bảng 1 SGK
- Trả lời C2 Làm thí nghiệm
Có dòng điện cảm ứng hay không
?
Số đường sức từ xuyên qua S
có biến đổi không ?
II Điều kiện xuất hiện dịng điện cảm ứng:
a Nhận xt 2: SGK
C2:
Làm thí nghiệ
m
Có dòng điện cảm ứng hay không
?
Số đường sức từ xuyên qua S
có biến đổi không
?
Trang 3* Tổ chức hs thảo luận chung cho cả
lớp để rút ra kết luận về “điều kiện
xuất hiện dòng điện cảm ứng”
Đưa nam châm lại gần cuộn dây
(biến thiên )
Để nam châm nằm yên
Không Không
(không biến thiên) Đưa
nam châm ra
xa cuộn dây
( biến thiên )
àTrả lời C3:Khi đường sức
từ xuyên qua cuộn dây biến thiên
- Thảo luận chung ở lớp, rút
ra nhận xét về điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng ( Nhận xét 2 trong SGK )
Nhận xét : Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong dây dẫn kín đặt trong từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên
Đưa nam châm lại gần cuộn dây
(biến thiên )
Để nam châm nằm yên
Không Không
(không biến thiên) Đưa
nam châm ra
xa cuộn dây
( biến thiên )
C3: Khi đường sức từ xuyên qua cuộn dây biến thiên
Hoạt động 4: Vận dụng nhận xét 2 để giải thích nguyên nhân Xuất hiện dòng điện cảm ứng
trong TN với nam châm điện ở bài trước ( hình 31.1 SGK)
- Từ trường của nam châm điện biến
đổi thế nào khi cường động dòng
điện qua nam châm điện tăng,
giảm? - Suy ra biến đổi của số
đường sức từ biểu diễn từ trường
xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
dẫn
- Cho hs trả lời C5, C6?
- Trả lời C4 theo câu hỏi gợi
ý của GV
-Khi đóng mạch điện,cường
độ dòng điện tăng từ 0 đến
có, từ trường của nam châm điện mạnh lên, số đường sức
từ biểu diễn từ trường tăng lên, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây cũng tăng lên, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
-Khi ngắt mạch điện,cường độ dòng điện giảm về 0, từ trường của nam châm điện yếu đi, số đường sức từ biểu diễn từ trường giảm, số đường sức từ qua tiết diện S của
II Điều kiện xuất hiện dịng điện cảm ứng:
C4: - Khi đóng mạch điện ,cường độ dòng điện tăng từ
0 đến có, từ trường của nam châm điện mạnh lên, số đường sức từ biểu diễn từ trường tăng lên, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây cũng tăng lên , do
đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Khi ngắt mạch điện,cường
độ dòng điện giảm về 0, từ trường của nam châm điện yếu đi, số đường sức từ biểu diễn từ trường giảm ,số
Trang 4cuộn dây cũng giảm đi, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Thảo luận chung ở nhóm C5: Khi quay nún của điamô thì nam châm quay theo, khi nam châm quay thì đường sức
từ xuyên qua cuộn dây biến thiên nên cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng
C6: Tương tự như C5
đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây cũng giảm đi,
do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
Hoạt động 5: Rút ra kết luận chung về đều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây
dẫn kín
- Hỏi kết luận này có gì khác với
nhận xét 2?
- Tổng quat hơn đúng trong mọi
trường hợp
- Cho hs chỉ rõ khi nam châm
chuyển từ vị trí naào sang vị trí
nào ? thì số đường sức từ qua cuộn
dây tăng, giảm
- Tự đọc kết luận trong SGK:
Trong mọi trường hợp, khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì trongt cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Trả lời câu hỏi của GV
b, Kết luận: SGK
Hoạt động 6: Vận dụng
- GV cho hs làm cá nhân câu C5,
C6? - Trả lời theo cá nhân. III Vận dụng: C5: Khi quay nún của điamô
thì nam châm quay theo, khi nam châm quay thì đường sức từ xuyên qua cuộn dây biến thiên nên cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng C6: Tương tự như C5
IV CỦNG CỐ :
- Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk
- Củng cố lại các kiến thức đã học trong bài
V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ :
- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 33SGK
VI RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………