De cuong chi tiet Dat va phan bon

Các loại phân bón - Phân vô cơ + Phân đạm Vai trò của Nitơ đối với cây trồng Đạm trong đất Sự chuyển hoá đạm trong đất - Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng đối với cây trồng - Chu trìn[r]

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Trường Đại học Vinh

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

_

Chương trình đào tạo trình độ đại học Ngành đào tạo: Nông nghiệp

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

ĐẤT VÀ PHÂN BÓN

1 Họ và tên giảng viên

(1) Cao Thị Thu Dung Chức danh, học hàm, học vị: GV ThS.

Hướng nghiên cứu chính:

- Đất và phân bón

- Các biện pháp kỹ thuật cho cây trồng trên vùng đất cát ven biển Nghệ An

- Thu thập và bảo tồn các giống vừng, giống lúa địa phương

Địa chỉ: Khoa Nông Lâm Ngư, Trường Đại học Vinh

Điện thoại: DĐ: 0944364479

Email: info@123doc.org

(2) Trương Xuân Sinh Chức danh, học hàm, học vị: GV.TS.

Hướng nghiên cứu chính:

- Đất và phân bón

- Công nghệ sinh học

Địa chỉ: Khoa Nông Lâm Ngư, trường Đại học Vinh

Điện thoại: NR: 0383 848192; DĐ: 0983510207

Email: info@123doc.org; info@123doc.org

2 Tên học phần: Đất và phân bón

3 Mã số học phần: NN20013

4 Số tín chỉ: 3 (35/10/90)

5 Loại học phần: Bắt buộc

6 Giờ tín chỉ đối với các hoạt động

Bài tập trên lớp

Thực hành, thực tập, thực tế

7 Mục tiêu của học phần

- Trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về đất trồng, sự hình thành đất, thành phần

và các tính chất vật lý, hóa học của đất, đặc điểm các loại đất Việt Nam, đồng thời cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ sở về phân bón và kỹ thuật bón phân

- Sinh viên biết ứng dụng các kiến thức về đất trồng và phân bón để học tốt các môn chuyên ngành đồng thời áp dụng vào nghiên cứu và giải quyết tốt các vấn đề thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp

8 Mô tả vắn tắt nội dung học phần

Trang 2

Học phần Đất và phân bón bao gồm bài mở đầu và 3 tín chỉ:

* Tín chỉ 1: Đất nông nghiệp

Cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về nguồn gốc, quá trình và các yếu tố hình thành đất, thành phần và các tính chất vật lý, hóa học của đất, hệ thống phân loại đất phổ biến trên thế giới và Việt nam

* Tín chỉ 2: Phân bón

Làm nổi bật vai trò, đặc điểm các loại phân cũng như cách sử dụng chúng nhằm đạt hiệu quả cao trong sản xuất nông nghiệp

* Tín chỉ 3 Đất và môi trường

Nêu lên các đặc điểm của một số loại đất chính của Việt Nam, ảnh hưởng của môi trường

và các giải pháp sử dụng bền vững tài nguyên đất

9 Nội dung chi tiết học phần

TÍN CHỈ 1 ĐẤT NÔNG NGHIỆP

Bài mở đầu

CHƯƠNG 1

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐẤT 1.1 Các khoáng vật và đá hình thành đất

1.1.1 Khái niệm về khoáng vật

1.1.2 Một số tính chất lý, hoá học của khoáng vật

1.1.3 Các loại đá tạo thành đất

1.2 Sự hình thành đất

1.2.1 Khái niệm chung về sự hình thành đất

1.2.2 Quá trình phong hoá đá

1.2.3 Quá tình hình thành đất

1.2.4 Hình thái đất

CHƯƠNG 2

THÀNH PHẦN VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT NÔNG NGHIỆP 2.1 Thành phần cơ bản của đất nông nghiệp

2.1.1 Nước trong đất

2.1.2 Không khí trong đất

2.1.3 Nhiệt trong đất

2.1.4 Thành phần hữu cơ của đất

2.1.5 Thành phần hóa học của đất

2.2 Đặc điểm và tính chất cơ bản của đất

2.2.1 Thành phần cơ giới và kết cấu đất

2.2.2 Keo đất và khả năng hấp phụ của đất

2.2.3 Phản ứng của đất

2.2.4 Một số tính chất vật lý của đất

CHƯƠNG 3

PHÂN LOẠI ĐẤT 3.1 Các hệ thống phân loại đất

3.1.1 Hệ thống phân loại đất của Liên Xô

Trang 3

3.1.2 Hệ thống phân loại đất của Mỹ

3.1.3 Hệ thống phân loại của FAO-UNESCO

3.1.4 Phân loại đất Việt Nam

3.2 Các loại đất chính của Việt Nam

3.2.1 Đất vùng đồi núi Việt Nam

3.2.2 Đất vùng đồng bằng và ven biển Việt nam

Chủ đề thảo luận

- Quan hệ giữa keo đất, khả năng hấp phụ của đất với tính chất đất và chế độ bón phân, cải tạo đất

- Đặc trưng đất nông nghiệp Nghệ An

TÍN CHỈ 2 PHÂN BÓN

CHƯƠNG 4

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHÂN BÓN 4.1 Nhu cầu dinh dưỡng của cây

4.1.1 Thành phần hóa học của cây trồng và vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng

4.1.2 Quá trình trao đổi chất và dinh dưỡng của cây trồng

4.2 Sự hút chất dinh dưỡng của cây

4.2.1 Dinh dưỡng của cây trồng trong môi trường không khí

4.2.2 Dinh dưỡng của cây trồng trong môi trường đất

4.2.3 Ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến sự hút chất dinh dưỡng của cây

4.2.4 Khả năng hút chất dinh dưỡng qua lá của cây

CHƯƠNG 5

CÁC LOẠI PHÂN BÓN 5.1 Phân vô cơ

5.1.1 Phân đạm

5.1.2 Phân lân

5.1.3 Phân kali

5.1.4 Phân vi lượng

5.1.5 Phân đa nguyên tố

5.2 Phân hữu cơ

5.2.1 Phân chuồng

5.2.2 Phân xanh

5.2.3 Các loại phân hữu cơ khác

5.2.4 Phân vi sinh

5.3 Phân bón lá

5.3.1 Thành phần phân bón lá

5.3.2 Các chế phẩm phân bón lá

5.3.3 Kỹ thuật sử dụng phân bón lá

CHƯƠNG 6

NGUYÊN LÝ SỬ DỤNG PHÂN BÓN 6.1 Các định luật chi phối việc sử dụng phân bón

6.1.1 Định luật trả lại

Trang 4

6.1.2 Định luật tối thiểu

6.1.3 Định luật hiệu suất phân bón giảm dần

6.1.4 Định luật cân bằng dinh dưỡng và chất lượng sản phẩm thu hoạch

6.1.5 Vận dụng các định luật trên vào việc xây dựng chế độ bón phân

6.2 Xây dựng quy trình bón phân

6.2.1 Khái niệm quy trình bón phân

6.2.2 Quy mô sản xuất và việc xây dựng quy trình bón phân

6.2.3 Nội dung quy trình bón phân

6.2.4 Tính toán hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân bón

- So sánh đặc điểm và hiệu quả sử dụng phân hữu cơ và phân vô cơ

- Phương pháp chế biến phân hữu cơ ở địa phương

- Bón phân không cân đối đối với vấn đề chất lượng nông sản và sức khoẻ con người

TÍN CHỈ 3 ĐẤT VÀ MÔI TRƯỜNG

CHƯƠNG 7

HÓA CHẤT NÔNG NGHIỆP VÀ SỰ Ô NHIỄM ĐẤT 7.1 Hóa chất sử dụng trong nông nghiệp

7.1.1 Các loại hóa chất sử dụng trong nông nghiệp

7.1.2 Tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp ở Việt Nam

7.2 Ô nhiễm đất nông nghiệp

7.2.1 Nguồn gây ô nhiễm đất nông nghiệp

7.2.2 Sự chuyển hóa các chất gây ô nhiễm trong đất

7.2.3 Phòng chống ô nhiễm đất nông nghiệp

CHƯƠNG 8

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP 8.1 Đất đồi núi Việt Nam và xói mòn đất

8.1.1 Đặc điểm đất đồi núi Việt Nam

8.1.2 Nguyên nhân gây xói mòn đất

8.1.3 Biện pháp chống xói mòn

8.2 Đất cát ven biển Việt Nam và sa mạc hóa

8.2.1 Đặc điểm đất cát ven biển Việt Nam

8.2.2 Nguyên nhân gây sa mạc hóa

8.2.3 Biện pháp chống sa mạc hóa

8.3 Đất mặn, đất phèn Việt Nam và biện pháp cải tạo

8.3.1 Đặc điểm đất mặn Việt Nam và biện pháp cải tạo

8.3.2 Đặc điểm đất phèn Việt Nam và biện pháp cải tạo

8.4 Đảm bảo độ phì nhiêu của đất

8.4.1 Khái niệm độ phì nhiêu

8.4.2 Các yếu tố quyết định độ phì nhiêu

8.4.3 Biện pháp đảm bảo độ phì nhiêu của đất

- Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm đất nông nghiệp và tạo sản phẩm nông nghiệp sạch

Trang 5

- Giải pháp sử dụng bền vững đất nông nghiệp Nghệ An

10 Học liệu

* Tài liệu bắt buộc

1 Trần Văn Chính (cb), Cao Việt Hà, Nguyễn Hữu Thành, Nguyễn Xuân Thành, Đỗ Nguyên Hải, Hoàng Văn Mùa, 2006 Giáo trình thổ nhưỡng học NXB Nông nghiệp, Hà Nội

2 Ngô Thị Đào, Vũ Hữu Yêm, 2005 Đất và phân bón NXB Đại học sư phạm.

3 Vũ Hữu Yêm, 1995, Giáo trình phân bón và cách bón phân, NXB Nông nghiệp.

* Tài liệu tham khảo

4 Nguyễn Xuân Đường, Nguyễn Xuân Thành, 1999, Giáo trình Sinh học đất, NXB Nông

nghiệp

5 Nguyễn Như Hà, 2006, Giáo trình bón phân cho cây trồng, NXB Nông nghiệp.

6 Lê Văn Khoa, Nguyễn Xuân Cự, Bùi Thị Ngọc Dung, Lê Đức, Trần Khắc Hiệp, Cái Văn

Tranh, 2001, Phương pháp phân tích đất, nước, phân bón, cây trồng NXB Giáo dục.

7 Vũ Quang Mạnh, 2003, Sinh thái học đất, NXB Đại học sư phạm

8 G Schroth, F.L Sinclair, 2003 Trees, Crops and Soil Fertility Concepts and Research Methods CABI Publishing

11 Hình thức tổ chức dạy học

- Giảng dạy trên lớp kết hợp thảo luận, xemina theo chủ đề

- Thực tập trên đồng ruộng và trong phòng thí nghiệm

- Hoạt động theo nhóm thông qua thực tập chủ đề

- Tự học, tự nghiên cứu thông qua các tài liệu tham khảo

Tín chỉ

Chương, mục

Lên lớp

lý thuyết Thực tập Thảo luận Tự học

Lịch trình giảng dạy chi tiết

Hình thức tổ

chức dạy học

Nội dung Yêu cầu sinh

viên chuẩn bị

Thời gian, địa điểm

Ghi chú

Lý thuyết

- Bài mở đầu

- Tín chỉ 1 Đất nông nghiệp Chương 1 Quá trình hình thành đất

+ Các loại khoáng vật và đá hình thành đất

+ Sự hình thành đất

Đọc tài liệu 1 (trang 5-34) Đọc tài liệu 2 (trang 21-43)

Tuần 1 – Kỳ 4 Địa điểm do nhà trường bố trí

Trang 6

Tự học

- Một số loại khoáng vật trong vỏ trái đất

- Một số loại đá macma, đá trầm tích và đá biến chất

Đọc tài liệu 1 (trang 12-14, 16-21)

Lý thuyết

Chương 2 Thành phần và tính chất của đất

- Thành phần cơ bản của đất + Nước trong đất

+ Không khí trong đất + Nhiệt trong đất + Thành phần hữu cơ của đất (khái niệm và nguồn gốc)

Đọc tài liệu 1 (trang 164-189, 191-201, 62) Đọc tài liệu 2 (trang 65-81)

Tuần 2 Địa điểm do nhà trường bố trí

Tự học - Thành phần hoá học của đất- Sinh vật đất (trang 129-138)Đọc tài liệu 1

Lý thuyết

- Thành phần hữu cơ của đất + Quá trình biến hoá xác hữu

cơ trong đất + Thành phần mùn đất và đặc điểm của chúng

+ Vai trò của chất hữu cơ và mùn trong đất

Tự học - Sinh vật đất Đọc tài liệu 2(trang 36-60)

Lý thuyết

- Đặc điểm và tính chất của đất

+ Thành phần cơ giới và kết cấu đất

+ Keo đất và khả năng hấp phụ của keo đất

Đọc tài liệu 1 (trang 140-162, 81-106) Đọc tài liệu 2 (trang 47-62, 89-105)

Tự học

- Phân loại đất theo thành phần cơ giới

- Các loại keo sét trong đất

Đọc tài liệu 1 (trang 144-145, 90-94) Đọc tài liệu 2 (trang 48-53)

Lý thuyết

- Phản ứng của đất

- Một số tính chất vật lý của đất

Đọc tài liệu 1 (trang 108-127, 203-212) Đọc tài liệu 2 (151-168, 81-88)

Tự học

- Ý nghĩa thực tiễn của tính đệm

- Ý nghĩa của Eh

Đọc tài liệu 1 (trang 120-123) Đọc tài liệu 2 (trang 158-162) Thảo luận - Quan hệ giữa keo đất, khả

năng hấp phụ của đất với tính

Trang 7

chất đất và chế độ bón phân, cải tạo đất

Lý thuyết

Phân loại đất

- Các hệ thống phân loại trên thế giới

+ Phân loại đất ở Việt Nam + Vốn đất và các nhóm đất chính ở Việt Nam

Tự học

- Cơ sở, nội dung phương pháp phân loại đất của Liên

Xô, Mỹ và FAO-Unesco

- Phân loại và mô tả đặc tính

và tính chất của các đơn vị đất

Thảo luận - Đặc trưng đất nông nghiệpNghệ An.

Lý thuyết

Tín chỉ 2 Phân bón Chương 4 Cơ sở khoa học của việc sử dụng phân bón

- Nhu cầu dinh dưỡng của cây

- Khả năng cung cấp chất dinh dưỡng của đất

- Bón phân cân đối và hợp lý Chương 5 Các loại phân bón

- Phân vô cơ + Phân đạm Vai trò của Nitơ đối với cây trồng

Đạm trong đất

Sự chuyển hoá đạm trong đất

Đọc tài liệu 2 (trang 235-248)

Tự học

- Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng đối với cây trồng

- Chu trình đạm trong tự nhiên

Đọc tài liệu 3 (trang 14-73)

Lý thuyết

- Phân đạm + Một số loại phân đạm thông thường

+ Những điều cần chú ý khi

sử dụng phân đạm

- Phân lân + Vai trò sinh lý của lân + Lân trong đất

+ Sự chuyển hoá lân trong đất + Các loại phân lân và kỹ thuật sử dụng

Đọ tài liệu 2 (trang 251-261, 262-268) Đọc tài liệu 3 (trang 24-32, 33-44)

Tự học - Chu trình lân trong tự nhiên Đọc tài liệu 3

Trang 8

- Đánh giá khả năng cung cấp lân cho cây của đất (trang 33-38)

Lý thuyết

- Phân Kali + Vai trò sinh lý của Kali + Kali trong đất

+ Sự chuyển hoá Kali trong đất

+ Các loại phân Kali + Kỹ thuật sử dụng phân Kali

- Phân vi lượng + Vai trò sinh lý + Cách cung cấp vi lượng cho cây

- Phân đa yếu tố + Khái niệm + Cách gọi tên + Những chú ý khi sử dụng phân đa yếu tố

Đọc tài liệu 2 (trang 269-274, 277-290) Đọc tài liệu 3 (trang 48-58, 69-79)

Tự học

- Đánh giá khả năng cung cấp kali cho cây của đất

- Chẩn đoán dinh dưỡng vi lượng cho cây

Đọc tài liệu 3 (trang 49-53, 72)

Lý thuyết

- Phân hữu cơ + Phân chuồng + Phân xanh + Phân vi sinh

- Phân bón lá + Thành phần + Kỹ thuật sử dụng

Tự học

- Các loại phân hữu cơ khác Đọc tài liệu 2

(trang 316-319) Đọc tài liệu 3 (trang 95-106)

Thảo luận

- So sánh đặc điểm và hiệu quả sử dụng phân hữu cơ và phân vô cơ

- Phương pháp chế biến phân hữu cơ ở địa phương

Lý thuyết

Chương 6 Nguyên lý sử dụng phân bón

- Các định luật chi phối việc

sử dụng phân bón

- Xây dựng kế hoạch bón phân

Tự học - Tính toán kinh tế trong việc

sử dụng phân bón (trang 347-356)Đọc tài liệu 2

Trang 9

- Các căn cứ để chọn phương

án bón phân (trang 139-142)Đọc tài liệu 3

Thảo luận

- Bón phân không cân đối đối với vấn đề chất lượng nông sản và sức khoẻ con người

Lý thuyết

Tín chỉ 3 Đất và môi trường Chương 7 Hoá chất nông nghiệp và sự ô nhiễm đất

- Hoá chất sử dụng trong nông nghiệp

- Ô nhiễm đất nông nghiệp + Nguồn gây ô nhiễm đất nông nghiệp

- Phòng chống ô nhiễm đất nông nghiệp

Tìm hiểu các tài liệu liên quan đến bài học trên mạng Internet

và các tài liệu khác

Tự học

- Các nguyên tố gây độc hại

và sự chuyển hoá của chúng trong đất

- Sự tồn lưu và chuyển hoá các chất gây ô nhiễm trong đất

Tìm hiểu các tài liệu liên quan đến bài học trên mạng Internet

và các tài liệu khác

Thảo luận

- Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm đất nông nghiệp và tạo sản phẩm nông nghiệp sạch

Lý thuyết

Chương 8 Nâng cao hiệu quả

sử dụng đất nông nghiệp Việt Nam

- Đất đồi núi Việt Nam và xói mòn đất

- Đất cát ven biển Việt Nam

và sa mạc hoá

Tự học

- Đặc điểm nhóm đất vùng đồi núi và ven biển Việt Nam

Lý thuyết

- Đất mặn, đất phèn Việt Nam

và biện pháp cải tạo

- Đảm bảo độ phí nhiêu cho đất

Đọc tài liệu 1 (trang 295-307, 246-259) Đọc tài liệu 2 (335-343)

Tự học - Các dạng độ phì nhiêu củađất (trang 247-248)Đọc tài liệu 1

Thảo luận

Sử dụng bền vững đất nông

nhà trường bố trí

Trang 10

12 Quy định đối với học phần và yêu cầu của giảng viên

- Tham gia học tập trên lớp chuyên cần và tích cực phát biểu, đóng góp xây dựng bài, chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp

- Mỗi sinh viên ít nhất 1 lần trình bày seminar, thảo luận trước lớp

- Nẵm vững các kiến thức cơ bản đã học và biết vận dụng vào thực tế, đánh giá khả năng vận dụng lý thuyết và phương pháp, kỹ năng bằng tiểu luận (cá nhân) và thực tập (theo nhóm) với việc nhận biết, phân tích, đánh giá và đề xuất cách thức giải quyết các vấn đề trong khi thâm nhập thực tế địa phương

13 Phương thức kiểm tra đánh giá học phần (Các phương thức kiểm tra đánh giá, thang điểm)

Các phương thức kiểm tra đánh giá Thang điểm (10 điểm)

[Hệ số điểm]

Thái độ học tập (chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận)

và tham gia học tập trên lớp > 80%

0,1

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	16,55 KB