Tìm Hiểu Về Chuột Cống Rattus norvegicus

đặc điểm về loài chuột cống

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

ĐỘNG VẬT HẠI NÔNG NGHIỆP

Giáo viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Đức Khánh

Lưu Quang Đạo BVTVB 550176

Ma Thị Hà My BVTVB 550208 Nguyễn Thu Hường BVTVB 550198 Bùi Minh Hiển BVTVB 550193

Động Vật Hại Nông Nghiệp

Tài Liệu Tham Khảo Kết Luận

MỤC

LỤC

I Đặt Vấn Đề

• Chuột phá hoại lương thực của chúng ta trên đồng ruộng, vườn cây trái, các thức ăn gia cầm, gia súc, trong khi đang chế biến, vận chuyển hay cất giữ, khi để trong siêu thị, nhà hàng hay tại gia đình Những gì chúng không ăn, chúng cũng có thể làm hư hại hay làm ô nhiễm do phân, lông hay nước tiểu của chúng Các chuyên gia ước tính số lương thực do chuột tiêu hủy mỗi năm đủ để nuôi 200 triệu người

• Trong các tòa nhà, chuột cắn phá cửa, sàn, trần và các bức tường do kết quả của việc cắn phá cũng như đào bới của chúng Chúng còn thường xuyên cắn phá các loại đường ống nước hay dây điện gây ra các tai nạn như hỏa hoạn, ngập lụt, cháy nổ, hỏng hóc các trang thiết bị hay hao hụt điện

• Bên cạnh thiệt hại trực tiếp về kinh tế (bao gồm cả chi phí y tế) thì chúng

ta còn phải chi phí rất tốn kém cho việc kiểm soát chuột Riêng ở Mỹ, chi phí hàng năm cho chương trình kiểm soát chuột là khoảng 120 triệu đô la Trên toàn thế giới, chi phí cho việc kiểm soát chuột có thể lên tới nhiều tỷ

đô la

Chu t c ng ộ ố

• Chuột cống còn có cái tên như là

chuột cống nhà, chuột nâu, chuột

cống, chuột nước, chuột xám

Chúng lần đầu tiên xâm nhập vào

nước Mỹ qua các tàu buôn và

những người nhập cư khoảng năm

1775 Giờ đây chúng là loại chuột

phân bố rộng rãi nhất nước Mỹ,

được tìm thấy ở tất cả các bang

(tuy nhiên ở một số bang, chuột

mái nhà phổ biến hơn) Chuột

cống to nhất, khỏe nhất, hung dữ

nhất và có khả năng thích nghi

trong việc sinh sản cũng như tồn

tại ở những khu vực có khí hậu

lạnh tốt hơn chuột mái nhà và các

loại chuột khác. www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegihttp://

cus/image-A9694.html

II Nội Dung Chính

Tình hình phân

bố, nơi ở

Thức ăn

Đặc điểm hoạt động

5 4

3 2

Quy luật phát sinh gây hại

7

Biện pháp phòng trừ

 Có nguồn gốc Đông Nam châu Á

 Từ năm 1750 cùng các tàu buôn chuột cống đã phát tán đi khắp thế giới, xâm nhập vào nước ta từ thế kỷ XIX Hiện nay, chúng là loài phổ biến

khắp đất nước, tập trung nhiều tại các thị trấn thành phố, nơi đầu mối giao thông, chợ Càng xa thành phố thị trấn mật độ càng giảm, hầu như ko có mặt trên cánh đồng lúa.

2 Tình hình phân bố, nơi ở

(http://translate.google.com.vn/translate?

hl=vi&sl=en&u=http://eol.org/pages/328448/overview&prev=/search%3Fq%3Drattus%2Bnorvegicus

%2Bberkenhout%26biw%3D1366%26bih%3D642)

như ở chân tường, góc cống, còn

ở nông thôn chúng có thể đào

hang ở chân đê, bờ ruộng, quanh

vườn Hang chuột có cấu tạo từ

đơn giản đến phức tạp Hang

phức tạp có nhiều cửa ra vào

Phòng ở thường là chỗ phình to

hình ô van, có lót rơm, rạ, lá khô,

giẻ rách làm tổ Toàn bộ hang

chuột có thể chiếm diện tích 4 –

9m2

http://www.arkive.org/brown-rat/rattu s-norvegicus/image-A9694.html

• Là loài ăn tạp điển hình

Chúng ăn các loại thức ăn

của người và vật nuôi như

cơm gạo, cám, ngô, khoai,

3 Thức ăn

• Chuột cống cần 15 đến 30 ml nước mỗi

ngày khi ăn các thức ăn khô, nhưng

chúng sẽ cần ít hơn nếu như nguồn

thức ăn sẵn ẩm ướt Không giống như

chuột nhắt, chuột cống không thể sống

lâu nếu thiều nước Bên trong và xung

quanh các tòa nhà, chuột cống lấy nước

trực tiếp từ bồn rửa và toilet, hố nước

mưa đọng, sương sớm, hoặc nguồn

nước rò rỉ từ việc ngưng tụ của các

đường ống.

• Khi cần thiết, chuột cống sẽ leo lên cầu

thang, đường ống, đường dây và những

bức tường thô ráp để vào bên trong tòa

nhà hoặc để tìm kiếm thức ăn và nước. http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/image-A9694.html

bao phủ Khi gấp tai

về phía trước không

bao giờ tới mắt

4 Đặc điểm hình thái

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/imag e-A9694.html

4 Đặc điểm hình thái

 Màu lông ở lưng thay đổi từ

màu xám đến xám đen Bộ

lông có nhiều lông cứng và

dài, mọc dài hơn lông thường,

có màu ánh thép Mặt bụng

trắng đục Gốc lông bụng màu

ghi Mu bàn chân sau trắng

 Đuôi hai màu không rõ lắm,

phía trên màu đen, phía dưới

màu xám bạc, các vảy ở đuổi

xếp thành vòng hoàn chỉnh

Gốc vảy có lông màu nâu nhỏ

Mặt trên đuôi có nhiều lông

nên có màu nâu thẫm

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norv egicus/image-A9694.html

• Chuột cái có 10 – 12 vú Số vú: 1 + 2 + 3 Sọ to hẹp và bằng, xương mũi dài, gờ trên ổ mắt rõ, kéo về phía sau dưới xương chẩm Cung gò

má thô Khẩu cái dài vượt ½ chiều dài chầm mũi, lỗ khẩu cái dài Gờ xương đỉnh thẳng, chạy song song Đây là đặc điểm của loài Răng cửa khỏe, nhẵn, không nhô ra phía trước

4 Đặc điểm hình thái

http://www.kleinsaeuger.at/rattus-norvegicus.html http://www.superstock.com/stock-photogra

phy/Norway%20Rat

Kích thước cơ thể

o N = 50 cá thể

• Chiều dài đuôi: 190 – 250

mm

• Chiều dài tai: 19 – 26 mm

• Chiều dài thân: 205 – 267

• Giống như chuột nhắt,

chuột cống hoạt động

mạnh về đêm, cao điểm

vào lúc nhá nhem tối

và trước khi trời sáng

Nhưng khi mật độ

chúng quá đông, bị

quấy phá hay đói thì

chúng sẽ xuất hiện vào

cả ban ngày.

5 Đặc điểm hoạt động

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegic us/image-A9694.html

• Bên trong nhà, chuột cống

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/image-• Hầu hết lãnh thổ của những con chuột cống có bán kính từ 30 mét đến

50 mét tính từ tổ Khi số lượng đông, thức ăn nơi ẩn náu nhiều thì bán kính này sẽ bị hẹp lại Tuy nhiên, nếu cần thiết thì chúng có thể di chuyển cả 100m hoặc hơn mỗi ngày để đi kiếm thức ăn và nước uống

Ở thành phố, hầu hết chúng sống bên trong các tòa nhà và khu công viên nơi có thể cung cấp đầy đủ những nhu cầu cần thiết cho chúng

5 Đặc điểm hoạt động

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/image-A9694.html

• Một số tổ chuột có thể

dùng chung nguồn thức ăn,

nước uống và đường đi

• Thời điểm sinh sản mạnh nhất của

chuột cống vào mùa thu và mùa xuân

trong năm, giảm vào mùa hè nóng

bức và mùa đông lạnh giá Sau khi

giao hợp và một thời kỳ mang thai

khoảng 22 ngày, chuột mẹ sẽ đẻ một

lứa tứ 8 đến 12 con con.

• Lúc mới sinh thì con con không lông

và chưa mở mắt Khoảng 9 đến 14

ngày mắt sẽ mở và từ 10 đến 15 ngày

sau đó thì chúng thôi bú Vào thời

điểm này, chuột con bắt đầu đi ra

khỏi tổ một khoảng cách ngắn, bắt

chước con mẹ làm quen với môi

trường xung quanh, nguồn thức ăn,

nơi ẩn nấp và đào hang

6 Quy luật phát sinh gây hại

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/ima ge-A9694.html

• Con con phát triển giới tính sau

khoảng ba tháng tuổi, mặc dù ở

điều kiện thuận lợi thì có thể chỉ

cần 8 tuần Cứ 4 đến 5 ngày con

cái có thể động đực và chúng có

thể giao hợp trong vòng một hoặc

hai ngày sau khi sinh Trung bình

một con chuột cái sinh từ 4 đến 7

lứa mỗi năm và có nuôi sống

khoảng 20% hoặc hơn mỗi năm

Nếu được nuôi dưỡng thì chuột

 Làm hỏng công trình, cắt đứt giây điện.

• Ở nơi có đê điều, đập nước, chuột moi đất làm hang, phá hoại đê đập gây nên tai họa vô cùng to lớn

• Chuột cắn đứt giây cáp điện, nhẹ thì gây mất điện nặng thì gây cháy, gây tổn thất kinh

tế, ngừng trệ sản xuất.

 Cắn nát quần áo, sách vở, tài liệu.

• Chuột thường gặp nhấm lung tung, làm hỏng cửa, đồ dùng, quần áo sách vở, tài liệu

 Lan truyền bệnh tật:

• Chuột thường chui rúc ở các đống rác, nhà xí, cống rãnh và nơi cất giữ lương thực, mang theo mầm bệnh, làm ô nhiễm đồ ăn, thức uống và nguồn nước Chuột cống có tác hại lớn đối với sức khỏe của con người và vật nuôi Những bệnh phổ biến mà chuột cống thường truyền nhiễm đó là bệnh nhiễm khuẩn Salmonela, bệnh thương hàn, nhiễm khuẩn E.coli và bệnh lao.

• Chuột cũng mang theo bọ chét, ve và con bét có thể gây các phản ứng di ứng cấp tính.

 Phá hoại cây rừng và đồng cỏ.

 Tác hại của chuột cống

 Ăn lương thực, phá hoại hàng hóa trong kho và hoa mầu.

• Theo ước tính một con chuột cống nặng 200 gam, mỗi ngày có thể ăn

50 gam lương thực, phá hỏng 500 gam Một năm nó ăn mất 18 kg, phá hỏng 180 kg

• Ngày nay, cùng với xu thế công nghiệp hóa của đất nước kéo theo hàng loạt các khu, cụm công nghiệp, bến bãi và các nhà máy phát triển không ngừng cả về số lượng và quy mô hoạt động Nhà máy ra đời đồng nghĩa với việc kho dự trữ hàng hóa ra đời, đây là điều kiện tối ưu

số một dẫn đến sự phát triển nhanh không ngừng của loại chuột Rất nhiều Doanh nghiệp bị đối tác trả lại hàng mà nguyên nhân chính là do chuột đã làm mất đi quy chuẩn và sự chính xác của hàng hóa, giá trị thiệt hại là rất lớn

 Tác hại của chuột cống

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus/image-A9694.html

7 Biện pháp phòng trừ

 Biện pháp canh tác:

• Phải xuống giống tập trung gọn thời vụ, để hạn chế nguồn thức ăn cho chuột có mặt liên tục trên đồng ruộng.

• Không nên để đất hoang hóa hoặc gò đống nằm xen

kẽ trong cánh đồng lúa, không nên đắp bờ đê quá lớn, mọc nhiều cỏ dại để hạn chế nơi ẩn náu và sinh sản của chuột.

• Ở giai đoạn cuối đẻ nhánh, làm đòng nên giữ mực nước trong ruộng cao.

- Làm bẫy cây trồng

- Làm hàng rào nilon bao xung quanh

ruộng: Dùng nilon dựng thành hàng rào cao khoảng 50-60cm bao kín xung quanh ruộng, ngăn không cho chuột chui vào

ruộng lúa.

- Săn đuổi chuột

7 Biện pháp phòng trừ

 Biện pháp hóa học:

gạo, bột gạo, bột bắp, cua cá nướng, cá chiên…

trộn với thuốc diệt chuột Zinphos 20% hoặc

Fokeba 20% để làm mồi diệt chuột.

vài ngày đầu đặt mồi không có thuốc (vào cửa

hang hoặc những đường chuột thường qua lại…)

để chuột ăn quen mồi Khi chuột đã quen mồi thì

đặt mồi có thuốc vào đúng vị trí đã đặt mồi

không có thuốc trước đây.

Danh mục hạn chế sử dụng ở nước ta, rất độc với

người và gia súc, không có thuốc giải độc, chỉ

nên áp dụng khi thật cần thiết

diệt chuột khác như: Xìgà-Sg 63q; Klerat;

Biorat…

7 Biện pháp phòng trừ

http://www.dietchuot.info/

• Chuột cống là loài gặm nhấm có mặt ở khắp nơi, nói đến nó người ta nghĩ ngay đến cái tội phá hoại ghê gớm của chúng như mùa màng, lương thực, thực phẩm, hoa quả, đồ đạc, quần áo, sách vở và ở khắp mọi nơi, ngoài đồng ruộng, trong vườn tược, nhà ở, nhà kho, thư viện, bảo tàng

• Tuy nhiên, chuột cũng được con người dùng vào những việc có ích Trước hết, phải nói đến việc người ta dùng chuột trong địa hạt y học Những nhà bác học nổi tiếng đã dùng chuột trong việc nghiên cứu và

đã thành công trong việc đề phòng, chữa trị bệnh bạch hầu, bệnh lao, bệnh dại, bệnh dịch hạch, bệnh đậu lào, bệnh đậu mùa, bệnh sốt vàng da

• Đặc biệt có nơi còn chuột cống để chế biến món ăn

• Tóm lại, chuột cần được phòng trừ nhưng không mang tính triệt để

III Kết luận

•

http://www.arkive.org/brown-rat/rattus-norvegicus

• tinh-sinh-hoc-va-sinh-san-cua-chuot.html

http://www.dietchuot.info/loai-chuot/915-dac-IV Tài Liệu Tham Khảo