Mục tiêu: Hs nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đất.. Giun đất có cấu tạo ngoài phù hợp với lối sống.[r]
Trang 1Tuần : 08 Ngày soạn :
Tiết : 15 Ngày dạy :
NGÀNH GIUN ĐỐT Bài 15: GIUN ĐẤT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Hs nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đất
- Chỉ rõ đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích.Kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ;
- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 GV: Tranh hình SGK
2 HS: Đọc trước bài mới
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp.
- Kiểm tra sĩ số
2 KTBC.
- Giáo viên đặt câu hỏi
H Căn cứ vào nơi ký sinh hãy so sánh giun kim và giun móc câu, loài giun nào
nguy hiểm hơn? Loài giun nào dễ phòng chống hơn?
H Ở nước ta qua điều tra thấy tỷ lệ mắc bệnh giun đũa cao, tại sao?
- Gọi Hs khác nhận xét – bổ sung
- GV: Nhận xét – Ghi điểm
3 Bài mới.
Mở bài: Giun đất sống ở đâu? Em thấy giun đất vào thời gian nào trong ngày?
HOẠT ĐỘNG 1: Cấu tạo của giun đất
Mục tiêu: Hs nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun
đất đại diện cho ngành giun đất
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK,
quan sát hình 15.1 15.4
ở SGK và trả lời câu hỏi:
H Giun đất có cấu tạo
ngoài phù hợp với lối sống
- Cá nhân đọc thông tin và quan sát hình vẽ SGK tranh, hình, ghi nhớ kiến thức
- Thảo luận nhóm, thống nhất
ý kiến trả lời các câu hỏi
1 Cấu tạo ngoài:
+ Cơ thể dài, thuôn 2 đầu Phân nhiều đốt, mỗi đốt có vòng tơ (chi bên) Chất nhầy
Trang 2chui rúc trong đất như thế
nào?
H So sánh với giun tròn,
tìm ra cơ quan và hệ cơ
quan mới xuất hiện ở giun
đất?
H Hệ cơ quan mới ở giun
đất có cấu tạo như thế nào?
- Gv gọi đại diện nhóm trả
lời
- Gv nhận xét đánh giá và
bổ sung
- Gv giảng giải thêm:
+ Khoang cơ thể chính
thức có chứa dịch cơ thể
căng
+ Thành cơ thể có lớp mô
bì tiết chất nhầy da trơn
+ Dạ dày có thành cơ dày
có khả năng co bóp nghiền
thức ăn
+ Hệ thần kinh: Tập trung,
chuỗi hạch
+ Hệ tuần hoàn: Gv giảng
giải: Di chuyển của máu
- Gv yêu cầu học sinh rút ra
kết luận
Yêu cầu nêu được:
+ Hình dạng cơ thể, vòng tơ
ở mỗi đốt
+ Hệ cơ quan mới xuất hiện:
Hệ tuần hoàn (có mạch lưng, mạch bụng, mao quản da, tim đơn giản)
+ Hệ tiêu hóa: Phân hóa rõ có Enzim tiêu hóa
+ Hệ thần kinh: Tiến hóa hơn: Tập trung thành chuỗi ,
có hạch
- Đại diện nhóm trình bày đáp án Nhóm khác theo dõi nhận xét và bổ sung
làm da trơn Có dai sinh dục và lỗ sinh dục
2 Cấu tạo trong.
+ Có khoang cơ thể chính thức, chứa dịch + Hệ tiêu hóa: Phân hóa rõ: Lỗ miệng hầu thực q diều,
dạ dày cơ ruột tịt hậu môn
+ HTH: Mạch lưng, bụng, vòng hầu, T.hoàn kín
+ HTK: Chuỗi hạch thần kinh, dây thần kinh
HOẠT ĐỘNG 2: Di chuyển của giun đất
Mục tiêu: HS nắm được cách di chuyển của giun đất liên quan đến cấu tạo cơ
thể
- Gv cho Hs quan sát hình
15.3 SGK hoàn thành bài
tập Đánh số vào ô trống
cho đúng thứ tự các động
tác di chuyển của giun đất
- Cá nhân đọc các thông tin , quan sát hình
ghi nhận kiến thức
- Trao đổi nhóm hoàn thành bài tập
3 Di chuyển:
Giun đất di chuyển bằng cách:
- Cơ thể phình duỗi xen kẽ
Trang 3- Gv ghi phần trả lời của
các nhóm lên bảng
- Gv thông báo kết quả
đúng:2, 1, 4, 3 giun đất
di chuyển từ trái qua phải
H Tại sao giun đất chun
giãn được cơ thể?
- Do sự điều chỉnh sức ép
của dịch khoang trong các
phần khác nhau của cơ thể
Yêu cầu: - Xác định được hướng di chuyển
- Phân biệt 2 lần thu mình phồng đoạn đầu thu đoạn thu đoạn đuôi
- Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung
- Vòng tơ làm chỗ dựa
- Kéo cơ thể về một phía
HOẠT ĐỘNG 3: Dinh dưỡng
Mục tiêu: HS nắm được cách dinh dưỡng của giun đất
- Gv yêu cầu Hs nghiên
cứu SGK trao đổi nhóm
trả lời câu hỏi:
H Quá trình tiêu hóa của
giun đất diễn ra như thế
nào?
H Vì sao khi mưa nhiều,
nước ngập úng, giun đất
chui lên mặt đất?
H Cuốc phải giun đất,
thấy có chất lỏng màu đỏ
chảy ra, đó là chất gì?
Tai sao có màu đỏ?
- Gv yêu cầu Hs rút ra kết
luận
- Cá nhân đọc thông tin ghi nhớ kiến thức
- Trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời
Yêu cầu :+ Quá trình tiêu hóa sự hoạt động của dạ dày và vai trò của Enzim
+ Nước ngập, giun đất không hô hấp được
+ Cuốc phải giun thấy máu đỏ chảy
ra vì giun đất bắt đầu có hệ tuần hoàn kín, máu mang sắc tố chứa sắt nên có màu đỏ
3 Dinh dưỡng:
Hô hấp quan da
- Thức ăn miệng - hầu - diều - dạ dày (nghiền nhỏ) - Enzin biến đổi -ruột tịt - bã thải
ra ngoài
+ Dinh dưỡng qua thành ruột vào máu
HOẠT ĐỘNG 4: sinh sản
Mục tiêu: HS nắm được cách sinh sản của giun đất
- Gv yêu cầu: nghiên cứu
SGK , quan sát hình, trả
lời câu hỏi:
H Giun đất sinh sản như
thế nào?
- Gv gọi 1 3 em trả lời
- Gv yêu cầu Hs rút ra kết
luận
- Hs tự thu nhận thông tin qua nghiên cứu SGK
Yêu cầu:
+ Miêu tả hiện tượng ghép đôi
+ Tạo kén
- Đại diện 1 3 em trình bày đáp án
4 Sinh sản.
+ Giun đất lư-ỡng tính
+ Ghép đôi trao đổi tinh dịch tại đai sinh dục + Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể
Trang 4- Gv hỏi thêm:
H Tại sao giun đất lưỡng
tính, khi sinh sản lại ghép
đôi?
- HS trả lời, Hs khác nhận xét, bổ sung
tạo kén chứa trứng
IV CỦNG CỐ:
Gv cho học sinh đọc kết luận cuối bài
- Gv cho học sinh đọc thông tin cuối bài Trả lời câu hỏi:
H Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với lối sống chui rúc trong đất?
H Cơ thể giun đất có đặc điểm nào tiến hoaso với ngành động vật trước?
V DẶN DÒ: Về nhà học bài, Chuẩn bị bài mới:
Học bài trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa Đọc mục “ Em có biết?”
- Chuẩn bị mỗi nhóm một con giun đất to, kính lúp cầm tay