BÀI 15: GIUN ĐÁT

NGÀNH GIUN ĐỐTTIẾT 15-BÀI 15: GIUN ĐẤT Kiểm tra bài cũ: Trình bày đặc điểm chung của ngành giun tròn?. NGÀNH GIUN ĐỐTTIẾT 15-BÀI 15: GIUN ĐẤT Giun đốt khác với ngành giun tròn ở đặc điểm

Trang 1

NGÀNH GIUN ĐỐT

TIẾT 15-BÀI 15: GIUN ĐẤT

GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN TOẢN

TỔ SINH HÓA

TRƯỜNG THCS MƯỜNG NHÀ

NĂM HỌC: 2010-2011

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

Trình bày đặc điểm chung của ngành giun tròn?

Đáp án:

- Cơ thể hình trụ, thuôn 2 đầu

- Khoang cơ thể chưa chính thức

- Có lớp vỏ Cuticun

-Cơ quan tiêu hóa bắt đầu từ miệng , kết thúc ở hậu môn

- Đa số sống kí sinh

Trang 3

TIẾT 15-BÀI 15: GIUN ĐẤT Giun đốt khác với ngành giun tròn ở đặc điểm: Cơ thể phân đốt, mỗi đốt đều có đôi chân bên, có khoang cơ thể chính thức Chúng gồm các đại diện như: Giun đất, rươi, đỉa…

Trang 4

I HÌNH DẠNG NGOÀI VÀ

DI CHUYỂN:

1 Hình dạng ngoài:

Bằng kiến thức thực tế, hãy cho biết giun đất sống ở đâu; chúng thường kiếm ăn vào thời gian nào trong ngày?

-Giun đất sống trong đất ẩm: Ruộng, vườn, nương, rẫy, đất rừng.

- Kiếm ăn vào ban đêm

Quan sát mẫu, đối chiếu

với các hình Nêu đặc

điểm hình dạng và cấu

tạo ngoài của giun đất?

- Cơ thể đối xứng hai bên.

- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu

- Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ

- Da trơn (có chất nhày)

- Có đai sinh dục và lỗ sinh dục

Trang 5

DI CHUYỂN:

2 Di chuyển

Trang 6

Quan sát mẫu, hình 15.3; đọc thông tin SGK trang 53, 54 hoàn thành nội dung bài tập sau:

Đánh số vào ô trống cho đúng thứ tự

các động tác di chuyển của giun đất

- Thu mình làm phồng đoạn đầu,

thun đoạn đuôi

- Giun chuẩn bị bò

- Thu mình làm phồng đoạn đầu thun

đoạn đuôi

- Dùng toàn thân và vòng tơ làm

chỗ dựa, vươn đầu về phía trước

2 1

3

1 2 3 4

4 Giun đất di chuyển nhờ bộ

phận nào?

Trang 7

Giun đất di chuyển nhờ bộ phận nào?

1 Giun chuẩn bị bò

2 Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

3 Dùng toàn thân và vòng tơ làm chỗ dựa, vươn đầu về phía trước

4 Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

Trang 8

I HèNH DẠNG NGOÀI VÀ

DI CHUYỂN:

1 Hỡnh dạng ngoài:

2 Di chuyển

- Do sự chun dón của cơ thể

- Vũng tơ làm điểm tựa kộo

cơ thể về một phớa

II CẤU TẠO TRONG:

Hinh 15.4.Sơ đồ hệ tiêu hoá

Hinh 15.5.Sơ đồ hệ tuần hoàn và

hệ thần kinh

So với giun đũa, Giun đất cú hệ cơ quan nào mới xuất hiện?

Trang 9

Quan sỏt cỏc hỡnh sau, thảo luận nhúm 3 phỳt hoàn thành nội dung phiếu học tập:

Sơ đồ hệ tuần hoàn

Mạch lưng

Mạch vòng vùng hầu (tim) Mạch bụng

Hạch não

Chuỗi thần kinh bụng Vòng hầu Sơ đồ hệ thần kinh

Trang 10

PHIẾU HỌC TẬP:

1 Xác định các bộ phận của hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn, hệ thần kinh?

2 Qua những đặc điểm cấu tạo của giun đất, hãy nêu những điểm khác nhau giữa giun đất và giun đũa:

Đại diện

Đặc điểm Giun đũa Giun đất Đặc diểm so sánh

Khoang cơ thể Chưa chính thức Chính thức

Hệ tiêu hóa Phân hóa Chưa phân hóa

Hệ tuần hoàn

Chưa có

Đã xuất hiện (hệ tuần hoàn kín)

Chưa chính thức

Chính thức

Phân hóa Chưa phân hóa

Đã xuất hiện (hệ tuần hoàn kín) Chưa có

Trang 11

I HèNH DẠNG NGOÀI VÀ

DI CHUYỂN:

1 Xỏc định cỏc bộ phận của hệ tiờu húa, hệ tuần hoàn, hệ thần kinh?

Miệng Hầu Thực quản

Diều Dạ dày cơ Ruột tịt

Ruột Hậu mụn

- Hệ tiờu húa phõn húa:

Sơ đồ hệ tuần hoàn

Mạch lưng

Mạch vòng vùng hầu (tim) Mạch bụng

- Hệ tuần hoàn gồm: Mạch

lưng, mạch bụng, vũng hầu

(tim đơn giản); tuần hoàn

kớn

Hạch não

Chuỗi thần kinh bụng

Vòng hầu

Sơ đồ hệ thần kinh

-Hệ thần kinh dạng chuỗi

hạch, gồm: Hạch thần kinh, dõy thần kinh

Trang 12

DI CHUYỂN:

Đại diện Đặc điểm

Giun đũa Giun đất Đặc diểm so sánh

Khoang

cơ thể

Chưa chính thức Chính thức

Hệ tiêu hóa

Phân hóa Chưa phân hóa

Hệ tuần hoàn

Chưa có

Chưa chính thức

Chính thức

Phân hóa

Chưa phân hóa

Chưa có

- Khoang cơ thể chính thức,

chứa dịch

2 Qua những đặc điểm

cấu tạo của giun đất,

hãy nêu những điểm

khác nhau giữa giun đất

và giun đũa:

Trang 13

DI CHUYỂN:

III DINH DƯỠNG:

Giun đất ăn loại thức ăn gì?

Thức ăn: Vụn thực vật, mùn đất

Trang 14

SƠ ĐỒ BIẾN ĐỔI THỨC ĂN TRONG HỆ TIÊU HÓA CỦA GIUN ĐẤT

MiÖng

HÇu

Thùc qu¶n

DiÒu

Ruét

Ruét tÞt

HËu m«n

D¹ dµy c¬

Thức ăn được biến đổi như thế nào trong hệ tiêu hóa của giun đất?

Thức ăn Miệng Hầu Thực quản Diều Dạ dày cơ Ruột tịt

Ruột Hậu môn

Trang 15

DI CHUYỂN:

Thức ăn Miệng Hầu

Thực quản Diều Dạ dày

cơ Ruột tịt Ruột

Hậu môn

Giun đất trao đổi khí (Hô hấp) nhờ bộ phận nào?

Sự trao đổi khí (hô hấp) được thực hiện qua da

Dựa vào thông tin về dinh dưỡng và cấu tạo trong của giun đất, hãy giải thích các hiện tượng sau đây ở giun đất:

1 Vì sao mưa nhiều, giun đất lại chui lên mặt đất?

Trả lời: Mưa nhiều giun chui lên mặt đất vì: nước ngập cơ thể chúng làm chúng ngạt thở (Giun đất hô hấp qua da)

2 Cuốc phải giun đất thấy có chất lỏng màu đỏ chảy ra Đó là chất gì và tại sao lại có màu đỏ? Trả lời: Vì giun đất có hệ tuần hoàn kín, máu mang sắc tố chứa sắt nên có màu đỏ

Trang 16

DI CHUYỂN:

IV SINH SẢN:

Hình: Giun đất ghép đôi

Quan sát tranh hình, nêu

đặc điểm sinh sản của

giun đất?

-Giun đất lưỡng tính

- Có hiện tượng ghép đôi

- Trứng phát triển trong kén

tạo thành giun con.

Tại sao giun đất lưỡng

tính, khi sinh sản lại

ghép đôi?

TL: Ghép đôi giúp giun đất

trao đổi tinh dịch tạo điều

kiện cho thế hệ sau phát triển

tốt hơn

Trang 17

DI CHUYỂN:

- Cơ thể đối xứng hai bên.

- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu

- Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ

- Da trơn (có chất nhày)

- Có đai sinh dục và lỗ sinh dục

2 Di chuyển

- Do sự chun dãn của cơ thể

- Vòng tơ làm điểm tựa kéo

cơ thể về một phía

Miệng Hầu Thực quản Diều

Dạ dày cơ Ruột tịt Ruột

Hậu môn

- Hệ tiêu hóa phân hóa:

- Hệ tuần hoàn gồm: Mạch lưng, mạch bụng, vòng hầu (tim đơn giản); tuần hoàn kín

Thức ăn Miệng Hầu Thực quản Diều Dạ dày cơ Ruột tịt Ruột Hậu môn

Sự trao đổi khi (hô hấp) thực hiện qua da

IV SINH SẢN:

-Giun đất lưỡng tính

- Có hiện tượng ghép đôi

- Trứng phát triển trong kén

tạo thành giun con.

Trang 18

Củng cố - Kiểm tra đánh giá:

1 Những đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đát thích nghi với lối sống chui rúc trong đất ẩm là:

a Cơ thể lưỡng tính

b Đầu thuôn nhỏ

c Cơ thể phân đốt, có vòng tơ ở mỗi đốt.

d Da trơn – có chất nhầy

e Hệ tuần hoàn kín

2 Điểm tiến hóa của giun đất so với giun đũa:

a Có đai sinh dục

b Hệ tiêu hoá phân hoá rõ

c Hô hấp qua da

d Xuất hiện hệ tuần hoàn

e Hệ thần kinh tập trung thành chuỗi hạch

x

Trang 19

TIẾT 15-BÀI 15: GIUN ĐẤT Hướng dẫn về nhà:

- Học bài, làm bài tâp: 1, 2, 3 SGK trang 55

- Đọc mục “Em có biết?” SGK trang 55

- Nghiên cứu nội dung thực hành Bài 16

- Mỗi tổ chuẩn bị 3 con giun đất to, giờ sau thực hành

Trang 20

Tiêu đề	Giun đất
Người hướng dẫn	Nguyễn Văn Toản, Giáo viên
Trường học	Trường THCS Mường Nhà
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010-2011

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	2,74 MB