Tay tien

Nhóm 4: Cảm nhận của em về hình ảnh đoàn quân Tây Tiến ở đoạn thơ mở đầu?. Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu m

Môn Ngữ văn 12 GV: Hoàng Thị Diệu Loan Trường THPT Trần Quốc Tuấn

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

Hình ảnh và bài hát trên gợi nhớ tới chặng

đường văn học nào?

Hình ảnh và bài hát trên gợi nhớ tới chặng

đường văn học nào?

Hình tượng nhân vật trong các hình ảnh trên và cũng là nhân vật trung tâm trong

chặng đường văn học này là ai?

Hãy kể tên một số bài thơ viết về hình tượng người lính trong chặng đường văn

học này?

Tiết 13

TÂY TIẾN

Quang Dũng

Đọc văn

Nhà thơ Quang Dũng

(1921 – 1988)

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Quang Dũng

1 Tác giả: Quang Dũng

- Nghệ sĩ đa tài: Làm thơ, viết

văn, vẽ tranh, soạn nhạc

- Phong cách thơ: Hào hoa, lãng

Nhiệm vụ ở nhà:

Nhóm 1: Trình bày hiểu biết của em về đoàn

binh Tây Tiến và hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

Nhóm 2: Cảm nhận của em về sự hoang sơ, dữ

dội trong bức tranh thiên nhiên ở đoạn thơ mở đầu?

Nhóm 4: Cảm nhận của em về hình ảnh đoàn

quân Tây Tiến ở đoạn thơ mở đầu?

Nhóm 3: Cảm nhận của em về sự lãng mạn, thơ mộng trong bức tranh thiên nhiên ở đoạn thơ mở đầu?

Nhóm 1

Trình bày hiểu biết của em về đoàn binh Tây Tiến và hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

B n đ ho t đ ng đoàn quân Tây ả ồ ạ ộ

Ti n ế

Yên BáiLai Châu

Phú Thọ

THANH HÓA

Hòa Bình

LÀO

2 Tác phẩm

*Đoàn binh Tây Tiến :

- Thành lập đầu năm 1947, Quang Dũng là đại đội trưởng.

- Nhiệm vụ : Phối hợp với bộ đội Lào, bảo vệ biên giới Việt – Lào và miền Tây Bắc Bộ của Việt Nam.

- Địa bàn hoạt động: rộng lớn, hoang vu, hiểm trở, rừng thiêng nước độc.

- Thành phần: lính Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội, trong đó có nhiều học sinh, sinh viên.

- Điều kiện chiến đấu: gian khổ, thiếu thốn, bệnh sốt rét hoành hành dữ dội Tuy vậy, họ vẫn sống rất lạc quan, yêu đời vẫn giữ cốt cách hoà hoa, lãng mạn.

*Hoàn cảnh ra đời: Viết cuối năm 1948, ở Phù Lưu

Chanh (Hà Tây), khi ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ Lúc đầu bài thơ có tên là Nhớ Tây Tiến, sau đổi thành Tây Tiến, in trong tập “Mây đầu ô”.

Tây Tiến

Tác giả: Quang Dũng 

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi ! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi 

Mường Lát hoa về trong đêm hơi 

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời 

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống 

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi 

Anh bạn dãi dầu không bước nữa 

Gục lên súng mũ bỏ quên đời ! 

Chiều chiều oai linh thác gầm thét 

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người 

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói 

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi 

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa  Kìa em xiêm áo tự bao giờ 

Khèn lên man điệu nàng e ấp  Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ  

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy 

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ 

Có nhớ dáng người trên độc mộc  Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa 

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc  Quân xanh màu lá dữ oai hùm 

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới  Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm  Rải rác biên cương mồ viễn xứ  Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh 

Áo bào thay chiếu, anh về đất  Sông Mã gầm lên khúc độc hành 

Tây tiến người đi không hẹn ước  Đường lên thăm thẳm một chia phôi 

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy  Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi. 

Bài thơ chia thành mấy đoạn? Hãy nêu nội

dung chính của từng đoạn?

II Đọc – hiểu văn bản

1 Đoạn 1: Nỗi nhớ về những chặng đường hành quân

và khung cảnh thiên nhiên miền Tây

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi ! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi 

Mường Lát hoa về trong đêm hơi 

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời 

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống 

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi 

Anh bạn dãi dầu không bước nữa 

Gục lên súng mũ bỏ quên đời ! 

Chiều chiều oai linh thác gầm thét 

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người 

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói 

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi 

Câu thơ nào khơi nguồn và thể hiện cảm

xúc của toàn bài thơ?

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 

a Hai câu đầu:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi”

Em hãy cho biết câu thơ mở đầu đã giới thiệu

hai hình tượng gì?

- Câu 1 giới thiệu hai hình tượng:

+ Miền Tây Bắc (sông Mã)

+ Tây Tiến (người lính Tây Tiến).

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!” 

Em hãy nêu những biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng trong câu thơ thứ 2? Cho biết tác

dụng của các biện pháp nghệ thuật đó.

“Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi” 

- Biện pháp nghệ thuật câu 2:

Điệp từ “nhớ”,từ láy “chơi vơi”,điệp âm “ơi”.

Em hiểu như thế nào là nỗi “nhớ chơi vơi”?

b Thiên nhiên miền Tây Bắc - con đường hành quân của đoàn binh Tây Tiến

a Hai câu đầu

Nhóm 2:

Cảm nhận của em về sự hoang sơ, hùng vĩ,

dữ dội trong bức tranh thiên nhiên ở đoạn

thơ mở đầu?

b Thiên nhiên miền Tây Bắc - con đường hành quân của đoàn binh Tây Tiến

*Hoang sơ, hùng vĩ, dữ dội:

- Khí hậu khắc nghiệt: sương mù, sương muối

- Địa danh: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông

� Gợi ấn tượng về vùng đất xa xôi, huyền ảo.

- Địa hình:

+ Dốc lên khúc khuỷu, thăm thẳm: hiểm trở, gập ghềnh,quanh co.

+ Heo hút cồn mây…: hoang sơ, cao ngút

+ Ngàn thước lên cao …xuống: dữ dội, dốc núi vút lên đổ xuống gần

như thẳng đứng.

- Thiên nhiên đầy hoang dã, bí ẩn:

+…thác gầm thét,…cọp trêu người: Bí hiểm

🡪 Nghệ thuật: Liệt kê, nhân hóa, từ láy, đối, âm điệu trúc trắc Gợi lên cái vẻ hiểm trở, cheo leo, nhấn mạnh sự gian khổ trên bước đường hành quân của đoàn binh Tây Tiến.

Nhóm 3:

Cảm nhận của em về sự lãng mạn, thơ mộng trong bức tranh thiên nhiên ở đoạn thơ mở đầu?

b Thiên nhiên miền Tây Bắc - con đường hành quân của đoàn binh Tây Tiến

* Lãng mạn, thơ mộng:

- Hình ảnh: + Sài Khao sương lấp

+ Mường Lát hoa về + Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

🡪 Hình ảnh thơ đẹp: gợi vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của núi rừng Tây Bắc

🡪 Câu thơ nhiều thanh bằng, âm ơi kết thúc dòng thơ: câu thơ nhẹ như nhịp thở thư giãn của người lính.

“Tây Bắc - vùng đất xa xôi, hoang

vắng, dữ dội, khắc nghiệt, đầy bí hiểm, nhưng vô cùng thơ mộng trữ tình.”

b Thiên nhiên miền Tây Bắc - con đường hành quân của đoàn binh Tây Tiến

a Hai câu đầu

c Hình ảnh đoàn quân Tây Tiến

Nhóm 4:

Cảm nhận của em về hình ảnh đoàn quân

Tây Tiến ở đoạn thơ mở đầu?

c Hình ảnh đoàn quân Tây Tiến

- Hồn nhiên, tinh nghịch: súng ngửi trời, cọp trêu

người.

- Sự vất vả, khó nhọc trên chặng đường hành

quân: đoàn quân mỏi, dãi dầu, không bước nữa…

🡪 Gợi lên sự gian khổ đến khắc nghiệt; sự khó

khăn, nhọc nhằn nhưng cũng thể hiện bản chất cứng rắn, ngang tàng của người lính.

Cảm nhận của em về hai câu thơ cuối

của đoạn 1?

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

Hai câu cuối:

+ Cảnh tượng đầm ấm (bếp lửa, tình người, niềm vui ấm no,…) như tiếp thêm sức mạnh cho người lính Tây Tiến.

+ Cách kết hợp từ mới lạ, độc đáo:

mùa lúa chín,

Mùa em: mùa nếp thơm,

mùa của tình quân dân.

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

Tiểu kết: Tác giả đã dựng lại con

đường hành quân giữa núi rừng Tây Bắc hiểm trở, khắc nghiệt; thơ mộng, trữ tình Đoàn quân Tây Tiến hành

quân tuy gian khổ nhưng ấm áp tình người.

Củng cố

Câu 1.Câu thơ: “Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm” ngắt nhịp như thế nào là phù hợp nhất để diễn tả con đường hành quân của lính Tây Tiến?

A Nhịp 4/1/2

B Nhịp 2/2/1/2

C Nhịp 2/2/3

D Nhịp 4/3

Củng cố

Câu 2 Điền các từ sau vào chỗ trống: anh dũng , hiện thực , khắc nghiệt :

“Giữa nền thiên nhiên , hình ảnh

người lính hiện lên thật Nhà thơ Quang Dũng đã dùng những hình ảnh rất để tô đậm cái phi thường của người lính.”

khắc nghiệt anh dũng hiện thực

-Về nhà học bài.

-Chuẩn bị bài sau: Tiết 14: Tây Tiến

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM HỌC SINH