Vì khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì lõi sắt có từ trường biến thiên và xuyên qua tiết diện của cuộn dây thứ cấp do đó sẽ tạo ra trong cuộn dây thứ cấp một[r]
Trang 3B1 Tổng quan máy điện
B1 Tổng quan máy điện
B2.
B2.
B2 Máy biến áp
B3 Máy điện xoay chiều
B3 Máy điện xoay chiều
B4 Máy điện một chiều
B4 Máy điện một chiều
Trang 4 MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng :
Trình bày được Cấu tạo, Nguyên lý làm việc của máy biến áp 1 pha công suất nhỏ.
Hiểu được ý nghĩa các Thông số kỹ thuật của máy biến
Trang 6ĐIỆN ĐƯỢC CHUYỂN TỪ NHÀ MÁY ĐIỆN ĐẾN CÁC NƠI SẢN XUẤT VÀ TIÊU
DÙNG NHƯ THẾ NÀO?
Trang 8TÌNH HUỐNG
Cách giải quyết?
Trang 9MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
1 KHÁI NIỆM
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Máy biến áp là Thiết bị điện từ đứng yên làm việc dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ, dùng để biến đổi một hệ thống dòng điện xoay chiều ở điện áp này thành một hệ thống dòng điện xoay chiều ở điện áp khác với tần số không đổi.
Máy biến áp là Thiết bị điện từ đứng yên làm việc dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ, dùng để biến đổi một hệ thống dòng điện xoay chiều ở điện áp này thành một hệ thống dòng điện xoay chiều ở điện áp khác với tần số không đổi.
Trang 10MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
1 KHÁI NIỆM
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
- Phía nối với Nguồn gọi là: Sơ cấp
Ký hiệu là: U1
- Phía nối với Tải gọi là: Thứ cấp
Ký hiệu là: U2
-Nếu U1 < U2, ta có MBA tăng áp
-Nếu U1 > U2, ta có MBA hạ áp
Ký hiệu là: U1
Ký hiệu là: U2
-Nếu U1 < U2, ta có MBA tăng áp
-Nếu U1 > U2, ta có MBA hạ áp
Trang 11Máy biến áp một pha gồm 2 bộ phận chính :
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Trang 12Lá thép được làm bằng các lá thép kỹ thuật điện (dày từ 0,35mm đến 0.5mm có lớp cách điện bên ngoài) ghép lại thành một khối
Công dụng của lõi thép: Dùng để dẫn Từ
cho máy biến áp
2 CẤU TẠO
a Lõi thép
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Lõi thép
Trang 13MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
2 CẤU TẠO
đặt dây quấn Gông: là phần
ghép kín mạch
từ giữa các trụ
Trang 14MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Hình E
Trang 15D©y quÊn s¬ cÊp:
Nèi víi nguån ®iÖn
U1 cã N1 vßng d©y
b D©y quÊn: Máy biến áp một pha thường có hai dây quấn
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
D©y quÊn được làm bằng dây điện từ,
quấn quanh lõi thép Giữa các vòng
dây có cách điện với nhau và cách
điện với lõi thép.
D©y quÊn Thứ cÊp: Nèi víi nguån ®iÖn U2 cã N2 vßng d©y
Trang 16MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Sơ đồ cấu tạo
máy biến áp một pha
1 Dây quấn sơ cấp
2 Dây quấn thứ cấp
3 Lõi thép
Kí hiệu máy biến áp
1 Dây quấn sơ cấp
2 Dây quấn thứ cấp
3 Lõi thép
2 CẤU TẠO
Trang 18Trả lời ( C1 ): Đèn có sáng.
Vì khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây đó một dòng điện xoay chiều Lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một nam châm có từ tr ờng biến thiên.
Số đ ờng sức từ của từ tr ờng xuyên qua tiết diện S của cuộn dây thứ cấp biến thiên, do đó trong cuộn thứ cấp xuất hiện dòng điện cảm ứng làm cho đèn sáng.
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
3 NGUYấN Lí LÀM VIỆC
Trang 19một chiều thì đèn có sáng không? giải thích tại sao?
Trang 20Dòng điện một chiều, không đổi tạo ra từ trường không đổi Do đó số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn thứ cấp không đổi Kết quả là trong cuộn thứ cấp không
Trang 22- Từ thông này sẽ móc vòng qua cả 2 cuộn dây sơ cấp
và thứ cấp, đó là từ thông tính theo định luật cảm ứng
điện từ Từ thông Ф sẽ biến thiên cảm ứng ở cuộn dây sơ cấp một sức điện động là.
Nguyờn lý làm việc của mỏy biến ỏp dựa trờn cơ sở của hiện tượng cảm ứng điện từ.
- Nếu ta đặt vào cuộn dây sơ cấp N1, điện áp xoay chiều U1 sẽ sinh ra dòng điện sơ cấp I1 Dòng điện sơ cấp I1 sẽ sinh ra từ thông chạy trong lõi thép
- Từ thông này sẽ móc vòng qua cả 2 cuộn dây sơ cấp
và thứ cấp, đó là từ thông tính theo định luật cảm ứng
điện từ Từ thông Ф sẽ biến thiên cảm ứng ở cuộn dây sơ cấp một sức điện động là.
Trang 233 NGUYấN Lí LÀM VIỆC
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
= =
=
Và cảm ứng ở cuộn dây thứ cấp, một sức điện động là.
Trong đó: N1 và N2 là số vòng dây quấn của cuộn sơ cấp và thứ cấp Hai sức điện động này biến đổi theo hệ số sin và có trị số hiệu dụng là
Trong đó: N1 và N2 là số vòng dây quấn của cuộn sơ cấp và thứ cấp Hai sức điện động này biến đổi theo hệ số sin và có trị số hiệu dụng là
Trang 243 NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Máy biến áp có U2 > U1, N2 > N1 được gọi là máy biến áp tăng áp
Máy biến áp có U2 < U1, N2 < N1 được gọi là máy biến áp giảm áp
2
1
E E
k = = =
Trong tr êng hîp m¸y ch¹y kh«ng t¶i, thø cÊp hë m¹ch thì
U1 = E1, U2= E2 NÕu chia E1 cho E 2 ta cã
Trong tr êng hîp m¸y ch¹y kh«ng t¶i, thø cÊp hë m¹ch thì
U1 = E1, U2= E2 NÕu chia E1 cho E 2 ta cã
( k: hệ số biến áp )
Trang 25Công suất định mức: Sđm (đơn vị VA, kVA)
Điện áp định mức: Uđm ( đơn vị là V, kV)
Dòng điện định mức :I1đm (đơn vị là A, kA)
Trang 26Máy biến áp một pha dễ sử dụng, ít hỏng, dùng để tăng hoặc giảm điện áp, được sử dụng nhiều trong gia đình
và trong các đồ dùng điện và điện tử
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
SỬ DỤNG
Khi sử dụng máy biến áp cần chú ý những gì để máy làm việc tốt và bền ?
- Điện áp đưa vào không được lớn hơn điện áp định mức
- Không để máy biến áp làm việc quá công suất định mức
- Đặt máy biến áp ở nơi sạch sẽ, khô ráo, thoáng gió, ít bụi
- Máy mới mua hoặc lâu ngày không sử dụng, trước khi dùng cần phải dùng bút thử điện để kiểm tra điện có rò ra
vỏ không
4 CÁC THÔNG SỐ KỸ THUẬT
Trang 285 Bài tập áp dụng
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
1 2 2
1
110 440
220 220
Trang 29 Hãy ghép mỗi cụm từ ở cột A với mỗi từ ở cột B để đ ợc
2 Cuộn dây nối với nguồn điện
3 Cuộn dây lấy điện ra để sử dụng
B
a dẫn điện cho máy biến áp
b dẫn từ cho máy biến áp
c gọi là cuộn dây thứ cấp
d gọi là cuộn dây sơ cấp
CỦNG CỐ
Trang 31MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Trang 32 Hãy ghép mỗi cụm từ ở cột A với mỗi từ ở cột B để đ ợc
2 Cuộn dây nối với nguồn điện
3 Cuộn dây lấy điện ra để sử dụng
B
a dẫn điện cho máy biến áp
b dẫn từ cho máy biến áp
c gọi là cuộn dây thứ cấp
d gọi là cuộn dây sơ cấp
Trang 33Máy biến áp một pha gồm 2 bộ phận chính :
MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Trang 34Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn
sơ cấp) có sáng lên không? Tại sao ?
C1
2 - Nguyên tắc hoạt động:
I- Cấu tạo và hoạt động
của máy biến thế.
1- Cấu tạo:
Tiết 41: MÁY BIẾN
THẾ
C1 Đèn sáng Vì khi đặt
vào hai đầu cuộn sơ cấp
một hiệu điện thế xoay
chiều thì lõi sắt có từ
trường biến thiên và
xuyên qua tiết diện của
Trang 35Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng là hiệu điện thế xoay chiều Tại sao ?
Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp
một hiệu điện thế xoay chiều
thì trong cuộn dây đó có
dòng điện xoay chiều Từ
trường trong lõi sắt biến
thiênsố đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn thứ
cấp luân phiên tăng giảm
Kết quả, trong cuộn thứ cấp
xuất hiện một hiệu điện thế
Trang 361 Quan sát
II Tác dụng làm thay đổi
hiệu điện thế của máy biến
6 2
3 1
Giá trị đo
Kết quả: Bảng 1
Căn cứ vào các số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế và số vòng dây của các cuộn tương ứng
Hiệu điện thế ở hai đầu
mỗi cuộn dây của máy biến
thế tỉ lệ với số vòng dây của
mỗi cuộn .
2
1 2
1 n
n U
Trang 37+ Khi n1 <n2 thì U1 <U2 , ta có máy gì?
+ Khi n1 <n2 thì U1 <U2 , ta có máy gì?
Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi
cuộn dây của máy biến thế tỉ
lệ với số vòng dây của mỗi
cuộn :
1- Quan sát
II Tác dụng làm thay đổi
hiệu điện thế của máy biến
1 n
n U
Máy hạ thế
Máy tăng thế
Trang 38Ví dụ : một máy biến áp có U 1 =220V, U 2 = 110V, số vòng dây N 1 = 460 vòng, N 2 = 230 vòng Khi điện áp sơ cấp giảm, U 1 = 160 V, để giữ U 2 = 110V không đổi thì phải điều chỉnh cho N 1 bằng bao nhiêu ?
Tiết 43:MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
1 U UN
N
Để giữ U 2 không đổi khi U 1 giảm, ta phải giảm
vòng dây N 1 , ngược lại khi U 1 tăng ta phải tăng
Số vòng dây N 1
Trang 39MÁY BIẾN ÁP
1 Cấu tạo:
I- Cấu tạo và hoạt động của máy biến áp
Nếu đặt vào hai đầu cuộn thứ cấp một hiệu điện thế một chiều thì đèn có sáng không? Giải thích tại sao?
trường không đổi Do đó số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn thứ cấp không đổi Kết quả là trong cuộn thứ cấp không có dòng điện cảm ứng
3 Kết luận:
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều.
2 Nguyên tắc hoạt động
Trang 40Cấu tạo máy biến áp gồm: lõi thép làm bằng lá thép
kỹ thuật điện ghép lại và dây quấn làm bằng dây điện từ
Tỉ số giữa điện áp sơ cấp bằng tỉ số giữa số vòng dây của chúng