Bai 19 Mot so than mem khac

Tieåu keát: - Nhờ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và các thaân meàm khaùc coù giaùc quan phaùt trieån vaø coù nhieàu tập tính thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài Ví[r]

Tiết 20

Bài 19

Thân mềm ở n ớc ta rất phong phú chúng phân bố cả d ới

n ớc và trên cạn Chúng rất đa dạng về lối sống và tập

tính, bài hôm nay sẽ xét một số đại diện th ờng gặp

I.Một số đại diện.

Hãy quan sát H 19.1,2,3,4,5 SGK, đọc kĩ phần chỉ dẫn, kết hợp nghiên cứu thông tin ở mục I.

Hãy cho biết nơi sống, cấu tạo và tên các

đại diện sau:

- Các em đọc thơng tin và quan sát hình sau đây:

Ốc sên: sống trên cây, ăn lá cây Cơ thể gồm 4

phần: đầu, thân, chân, áo Thở bằng phổi.

Ốc sên: sống trên cây, ăn lá cây Cơ thể gồm 4

phần: đầu, thân, chân, áo Thở bằng phổi.

- Nơi sống và cấu

tạo của ốc sên?

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:.

- Các em đọc thơng tin và quan sát hình sau đây:

- Nơi sống và cấu

tạo của mực?

Mực: sống ở biển, vỏ tiêu giảm (mai mực) Cơ thể

gồm 4 phần: đầu, thân, tua, vây bơi Di chuyển nhanh.

Mực: sống ở biển, vỏ tiêu giảm (mai mực) Cơ thể

gồm 4 phần: đầu, thân, tua, vây bơi Di chuyển nhanh.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:.

- Các em đọc thơng tin và quan sát hình sau đây:

- Nơi sống và cấu tạo của bạch tuột?

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:.

- Các em đọc thơng tin và quan sát hình sau đây:

- Nơi sống và cấu tạo của sị?

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:.

Bạch tuộc Mực

èc sªn

vỏ ốc

Tua miệng tua đầu

chân

2

thân Hình 19.1 Ốc sên sống trên cạn

V©y b¬i

Th©nTua dµi

Gi¸c b¸mTua ng¾n

Hình 19.2 Mùc sèng ë biÓn

6

52

Hình 19.3 Bạch tuộc

Một số đại diện khác của ngành Thân mềm

Quan sát hình 19.2 và H19.3/65, cho biết bạch tuộc cĩ đặc điểm nào khác với mực?

Mực

- Vỏ đá vơi tiêu giảm 

mai mực.

- Cơ quan di chuyển

phân hố gồm: 2 tua dài

và 8 tua ngắn

Bạch tuộc

- Mai lưng tiêu giảm.

- Cơ quan di chuyển cịn 8 tua, săn mồi tích cực

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:.

Đại

Đặc diện điểm

Ốc sên Mực Bạch tuộc Sò Ốc vặn

Môi

trường

sống

Lối sống

Cấu tạo

Hoàn thành bảng về các đặc điểm đặc trưng của mỗi đại

diện thân mềm?

Đại

Đặc diện điểm

Ốc sên Mực Bạch

tuộc

Sò Ốc vặn

Môi trường

sống

Lối sống

Cấu tạo

Trên cạn

Di chuyển chậm chạp trên cạn

Biển

Bơi lội tự do

-8 tua ngắn -2 tua dài -Giác bám -Mắt

-Thân -Vây bơi

Biển

-8 tua ngắn -Mai lưng tiêu giảm

Bơi lội tự do

Ven biển

Vùi mình trong cát

- Cấu tạo giống trai sông

- Có 2 mảnh vỏ

Nước ngọt

Sống ở ao, ruộng

-Có 1 vỏ xoắn ốc -Nắp vỏ

-Vỏ ốc -Đỉnh vỏ -Tua đầu -Tua miệng -Thân -Chân

-OÁc seõn aờn thửùc vaọt vaứ coự haùi cho

caõy troàng.

-Mửùc, baùch tuoọc, soứ, oỏc vaởn coự

giaự trũ thửùc phaồm vaứ moọt soỏ coự

giaự trũ xuaỏt khaồu.

Em hãy cho biết vai trò của các đại diện trên:

BAỉI 19: MOÄT SOÁ THAÂN MEÀM KHAÙC I.Moọt soỏ ủaùi dieọn:.

Tìm các đại diện thân mềm tương tự

mà em gặp ở địa phương.

Con Sên

-T ¬ng tù èc sªn: NhiỊu lo¹i sªn lín, bÐ g©y h¹i c©y trång.

- T ¬ng tù trai: HÕn, hµ

- T ¬ng tù èc vỈn: èc

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC I.Một số đại diện:.

Tieồu keỏt

BAỉI 19: MOÄT SOÁ THAÂN MEÀM KHAÙC.

I.Moọt soỏ ủaùi dieọn:.

-Đại diện: ốc sên, mực, bạch tuộc, sò, ốc vặn … có môi tr ờng sống và lối sống đa dạng và phong phú.

-Mỗi đại diện hình thành những đặc điểm cấu tạo thích

nghi với môi tr ờng sống.

-Nhiều đại diện có giá trị thực phẩm, có giá trị xuất khẩu

- Một số đại diện có hại: ốc sên gây hại cho cây trồng, con

hà đục thủng tàu thuyền…



Câu hỏi:

-Câu hỏi 1:Hệ thần kinh của giun đốt có d ng ki u gì? ạ ể

Trả lời:Hệ thần kinh kiểu chuỗi hạch.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

-Câu hỏi 2: Hệ thần kinh của thân mềm có đặc điểm gì

khác so với giun đốt?

Trả lời:

-Hệ thần kinh thân mềm phát triển và tập trung hơn Giun đốt ,hạch não phát triển.

-Mực có “hộp sọ”.

-Thần kinh phát triển là cơ sở cho các giác quan và tập tính phát triển.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

1.Tập tính đẻ trứng ở ốc sên:

Tập tính đẻ trứng ở ốc sên: Ốc sên đào hốc sâu rồi chui xuống đẻ trứng vào đó, ốc sên con

ra đời sau vài tuần.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

1 Ốc sên tự vệ bằng cách nào?

Trả lời : Ốc sên bò chậm chạp, không trốn chạy được trước sự

tÊn công của kẻ thù nên ốc sên tự vệ bằng cách co rụt cơ thể vào trong vỏ ốc Nhờ lớp vỏ cứng rắn, kẻ thù không có cách nào ăn được phần mềm của cơ thể chúng.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

2 Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ trứng của ốc sên.

2 Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ trứng của ốc sên.

Trả lời: Ốc sên đào lỗ đẻ trứng có ý nghĩa sinh học

là bảo vệ trứng khỏi kẻ thù.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

1.Tập tính đẻ trứng ở ốc sên:

2.Tập tính ở mực:

Mực dấu mình trong rong rêu,

bắt mồi bằng tua dài, tua ngắn

dùng để đưa mồi vào miệng

Bị tấn công, mực phun hoả mù để trốn từ túi mực

1 Mực săn mồi như thế nào? trong hai cách: Đuổi bắt mồi và rình mồi một chỗ(đợi mồi đến để bắt).

Trả lời các câu hỏi thảo luận :

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

2 Mực phun chất lỏng màu đen để săn mồi hay tự vệ? Hỏa mù mực che mắt động vật khác nhưng bản thân mực có thể nhìn rõ để chạy trốn không?

1 Mực săn mồi như thế nào? trong hai cách: Đuổi bắt mồi và rình mồi một chỗ(đợi mồi đến để bắt).

Trả lời: Mực thường săn mồi theo cách rình mồi một chỗ , thường ẩn náu ở nơi có nhiều rong rêu Sắc tố trên cơ thể của mực làm cho chúng có màu giống

màu môi trường Khi mồi vô tình đến gần, mực vươn hai tua dài ra bắt mồi rồi co về dùng 8 tua ngắn đưa vào miệng.

Trả lời các câu hỏi thảo luận :

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

2 Mực phun chất lỏng màu đen để săn mồi hay tự vệ? Hỏa mù mực che mắt động vật khác nhưng bản thân mực có thể nhìn rõ để chạy trốn không?

Trả lời: +Tuyến mực phun ra mực dùng để tự

vệ là chính, hỏa mù của mực phun ra làm tối

đen cả một vùng nước, tạm thời che mắt kẻ thù, giúp mực đủ thời gian chạy trốn.

+ Mắt mực có số lượng tế bào thị giác rất lớn

có thể nhìn rõ phương hướng để chạy trốn kẻ

thù

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

Câu hỏi : Nhờ đâu các giác quan và tập

tính của các thân mềm thích nghi với lối

sống đảm bảo sự tồn tại của loài?

Trả lời: Nhờ hệ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và các thân mềm khác có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC.

I.Một số đại diện:

II.Một số tập tính ở thân mềm.

Tiểu kết:

- Nhờ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và các

thân mềm khác có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống đảm bảo sự tồn tại của loài

Ví dụ :

- Tập tính đẻ trứng ở ốc sên

- Tập tính săn mồi và tự vệ của mực.



1 Đại diện của Ngành Thân Mềm, vỏ có hai mảnh (4 chữ cái)

2 Cơ quan hô hấp của Ốc Sên thích nghi với đời sống ở cạn?

(4 chữ cái) 3.Lối sống của Sò, Hến? (6 chữ cái)

4 Môi trường sống của Sò, mực, bạch tuộc, hến, trai?

(4 chữ cái)

5 Cơ quan nâng đỡ cơ thể của mực? (3 chữ cái)

6 Tác dụng của vỏ đá vôi ở các đại diện Thân mềm?

CÊu t¹o

§Æc ®iÓm cña mùc kh¸c víi b¹ch tuéc lµ:

a.Cã mai cøng ë phÝa l ng

Em có biết?

Ốc anh vũ họ hàng với mực nhưng vẫn còn vỏ

phủ ngoài cơ thể như vỏ ốc Số tua miệng của

chúng nhiều (khoảng 94 cái), không có giác bám Ốc anh vũ xuất hiện sớm trên hành tinh nên

được coi là “hóa thạch sống”.

Ốc anh vũ

Em có biết?

Biển nước ta có loài trai tượng họ hàng với trai sông nhưng vỏ dài trên dưới 1m, nặng 1tạ Con trai tượng lớn nhất, vỏ dài 1,4m nặng tới 250kg (riêng phần thịt đã nặng tới 30kg).