- Nêu được những đặc điểm nên ngoài của lá và cách xếp lá trên cây phù hợp với chức năng thu nhận ánh sáng, cần thiết cho việc chế tạo chất hữu cơ.. - Phân biệt được 3 kiểu gân lá, phân [r]
Trang 1Tuần: 10 Ngày soạn: 18/10/2015
ĐẶC ĐIỂM BÊN NGOÀI CỦA LÁ.
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được các đặc điểm bên ngoài của lá: Cuống, bẹ và phiến lá
- Nêu được những đặc điểm nên ngoài của lá và cách xếp lá trên cây phù hợp với chức năng thu nhận ánh sáng, cần thiết cho việc chế tạo chất hữu cơ
- Phân biệt được 3 kiểu gân lá, phân biệt được lá đơn, lá kép
* Kiến thức phân hóa:
- HS khá, giỏi dựa vào thông tin SGK có thể tự nhận biết các bộ phận của lá trên mẫu vật
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, nhận biết
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ :
- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Tranh H19.1 ® H19.5
- Mẫu: + Lá một số loại cây
+ Lá cây gừng, cây bàng, cây địa liền
+ Cành cây hoa hồng, cây dâm bụt, cây dây huỳnh, cây dừa cạn
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Mẫu : + Lá một số loại cây
+ Cành cây dâm bụt
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1.Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ lớp
2.Kiểm tra bài cũ
- Không kiểm tra bài cũ
3.Bài mới :
- Hoàn thành bài tập:
Cơ quan sinh dưỡng của cây là…., ….….,… có chức năng chính là ……
Lá là một cơ quan sinh dưỡng của cây Vây lá có những đặc điểm gì?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Đặc điểm bên ngoài của lá
- GV kiểm tra sự chuẩn bị mẫu
của mỗi nhóm
Kiến thức phân hóa:
- GV yêu cầu HS quan sát hình
SGK tr.61 và căn cứ vào kiến
thức TNXH 3 trả lời câu hỏi:
Lá có những bộ phận nào? Xác
định trên mẫu vật (đối với HS
TB và Yếu – kém có thể xác
- Nhóm HS để mẫu lên bàn cho
GV kiểm tra
- HS trả lời câu hỏi bằng cách chỉ các bộ phận của lá trên mẫu vật
1 Đặc điểm bên ngoài của lá
Lá gồm có cuống lá,
phiến lá, trên phiến lá có nhiều gân
a Phiến lá:
Phiến lá có hình bản dẹt,
là phần rộng nhất, có màu lục hứng được nhiều ánh
Trang 2định được sau khi nghe hướng
dẫn của GV)
- GV nhận xét: Lá có cuống,
phiến và gân Một số lá thì
cuống biến đổi thành bẹ lá?
- GV yêu cầu HS nhắc lại chức
năng của lá
“ Vậy đặc điểm ngoài của lá
có cấu tạo như thế nào để phù
hợp với chức năng”
a) Phiến lá:
- GV cho HS quan sát phiến lá,
thảo luận 3 vấn đề SGK/61
-62:
+ Nhận xét hình dạng, kích
thước, màu sắc của phiến lá,
diện tích bề mặt của phần
phiến so với cuống?
+ Tìm những điểm giống nhau
của phần phiến các loại lá?
+ Những điểm giống nhau đó
có tác dụng gì đối với việc thu
nhận ánh sáng của lá
- GV gọi đại diện nhóm lên trả
lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt lại
b) Gân lá:
- GV yêu cầu HS quan sát lá và
nghiên cứu thông tin □ SGK/62
+ Hãy tìm 3 loại lá có kiểu gân
lá khác nhau?
- GV kiểm tra sự phân chia các
loại gân lá của từng nhóm
- GV gọi đại diện nhóm lên trả
lời
c) Phân biệt lá đơn, lá kép:
- GV yêu cầu HS quan sát mẫu,
nghiên cứu □ SGK/63 ® phân
biệt được lá đơn và lá kép
- GV cho HS thảo luận nhóm
® trả lời câu hỏi: Vì sao lá
- HS lắng nghe
- HS nhắc lại lá có chức năng quang hợp
- HS đặt tất cả các lá lên bàn quan sát thảo luận nhóm ® thống nhất ý kiến
Yêu cầu nêu được: Phiến lá có nhiều hình dạng , bản dẹt … thu nhận ánh sáng
- Đại diện 1 2 nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS lắng nghe
- HS quan sát mặt dưới của lá
và nghiên cứu thông tin □ SGK/62 phân biệt đủ 3 loại gân lá
- Đại diện 2 3 nhóm mang các
lá có đủ 3 loại gân lá lên trình bày trước lớp ® nhóm khác nhận xét
- HS quan sát mẫu và nghiên cứu thông tin □ SGK/63 phân biệt được lá đơn và lá kép
- HS thảo luận nhóm thống nhất ý kiến
sáng
b Gân lá:
Có 3 loại gân lá:
- Gân hình mạng
- Gân song song
- Gân hình cung
c Lá đơn, lá kép
Có 2 loại lá:
- Lá đơn
- Lá kép
Trang 3mồng tơi thuộc loại lá đơn , lá
hoa hồng thuộc loại lá kép?
- GV gọi đại diện nhóm trả lời
câu hỏi
- GV gọi 1 HS lên chọn ra lá
đơn và lá kép trong số những lá
của GV trên bàn ® cho cả lớp
quan sát
- GV nhận xét, yêu cầu HS rút
ra kết luận
- GV nhận xét
- Đại diên 1 2 nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét
- 1 HS lên bảng chọn lá đơn lá kép HS khác nhận xét
- HS lắng nghe và rút ra kết luận
Hoạt động 2: Cách xếp lá trên thân và cành
- GV cho HS quan sát 3 cành
mang đến lớp ® xác định cách
xếp lá trên thân và cành
- GV yêu cầu HS hoàn thành
bảng SGK/63 vào vở bài tập
- GV hướng dẫn HS quan sát
các các mấu thân trên thân và
cành
+ Có nhận xét gì về cách bố trí
của các lá ở mấu thân trên so
với các lá ở mấu thân dưới?
- GV cho HS thảo luận nhóm
® trả lời câu hỏi:
+ Có mấy kiểu xếp lá trên thân,
cành? Là những kiểu nào?
+ Cách bố trí của lá ở các mấu
thân có lợi gì cho việc nhận
ánh sáng của các lá trên cây?
- GV nhận xét và đưa ra đáp án
đúng
- HS quan sát 3 cành của nhóm đối chiếu H19.5 SGK/63 ® xác định 3 cách xếp lá
- HS hoàn thành bảng trong vở bài tập và tự chữa bài cho nhau
- HS quan sát các mấu thân trên thân và cành ® trả lời câu hỏi
- HS thảo luận nhóm ® thống nhất ý kiến
- Đại diên 1 ® 2 nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung
2 Cách xếp lá trên thân
và cành
Có 3 kiểu xếp lá trên cây: mọc cách, mọc đối, mọc vòng giúp lá nhận được nhiều ánh sáng
4 Củng cố :
- Sử dụng câu hỏi 1,2,3 SGK
5 Hướng dẫn:
- Đọc phần Em có biết ?
- Học bài và làm bài tập về nhà
- Hướng dẫn HS làm bài tập ép mẫu
- Xem trước bài 20: Cấu tạo trong của phiến lá
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
Trang 4Tuần: 10 Ngày soạn: 18/10/2015
CẤU TẠO TRONG CỦA PHIẾN LÁ.
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm cấu tạo bên trong phù hợp với chức năng của phiến lá
- Giải thích được đặc điểm màu sác của 2 mặt phiến lá
2 Kỹ năng:
Trang 5- Rèn kỹ năng quan sát và nhận biết.
- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm
3 Thái độ :
- Giáo dục lòng yêu thích say mê môn học
II CHUẨN BỊ :
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Tranh phóng to hình 20.1, 20.4
- Phiếu học tập
- Bảng phụ ghi nội dung phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc bài trước ở nhà
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
1 Lá có những đặc điểm bên ngoài và cách sắp xếp trên cây như thế nào giúp lá nhận được nhiều ánh sáng?
2 Những đặc điểm nào chứng tỏ lá rất đa dạng?
3 Bài mới :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- GV giới thiệu sơ lược PP nghiên
cứu cấu tạo trong của phiến lá để
HS có thể hiểu các hình vẽ trong
SGK
- GV cho HS nghiên cứu thông
tin □ ở mục 1 SGK/65 ® thảo
luận nhóm trả lời câu hỏi của lệnh
SHK/65
1 Những đặc điểm nào của lớp
tế bào biểu bì phù hợp với chức
năng bảo vệ phiến lá và cho ánh
sáng vào những tế bào bên trong?
2 Hoạt động nào của lỗ khí giúp
lá trao đổi khí và thoát hơi nước?
- GV gọi đại diện 1 ® 2 nhóm
trình bày
- GV nhận xét và chốt lại kiến
thức
- GV hỏi thêm tại sao lỗ khí
thường tập trung nhiều ở mặt
dưới của lá? (nếu HS không trả
lời được thì GV giải thích)
- HS lắng nghe
- HS nghiên cứu thông tin □ ở mục 1 SGK/65, quan sát hình H20.2 và H20.3 thảo luận nhóm thống nhất ý kiến
1 Biểu bì bảo vệ: tế bào không màu trong suốt, xếp sát nhau
2 Hoạt động đóng, mở của lỗ khí giúp lá trao đổi khí và thoát hơi nước
- Đại diện 1 ® 2 nhóm trình bày
® nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS trả lời đạt: Vách tế bào biểu bì ở mặt trên dày hơn so với mặt dưới ( hạn chế thoát hơi nước) do đó có ít hoặc không có
lỗ khí
1 Biểu bì
- Biểu bì gồm một lớp tế bào có vách ngoài dày, xếp sát nhau bảo vệ
- Các tế bào biểu bì không màu, trong suốt ánh sáng chiếu qua được
- Có nhiều lỗ khí giúp
lá trao đổi khí và thoát hơi nước
Trang 6Hoạt động 2: Thịt lá
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin □ ở mục 2 SGK/66®
thảo luận nhóm trả lời câu hỏi
theo lệnh SGK/66 và phiếu học
tập
- GV gợi ý khi so sánh chú ý ở
những đặc điểm: hình dạng tế
bào, cách xếp của tế bào, số
lượng lục lạp
- GV gọi đại diện 1 ® 2 nhóm
trình bày
- GV nhận xét và chốt lại
- HS nghiên cứu thông tin □ ở mục 2 và quan sát H20.4 SGK/66 ® trả lời câu hỏi theo lệnh SGK/66
- HS trao đổi nhóm ® thống nhất ý kiến
- Đại diện 1 ® 2 nhóm trình bày
® nhóm khác nhận xét và bổ sung
2 Thịt lá
Tế bào thịt lá chứa nhiều lục lạp giúp phiến
lá thu nhận ánh sáng để chế tạo chất hữu cơ cho cây
Hoạt động 3: Gân lá
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin □ SGK ® trả lời câu hỏi
: Hãy cho biết gân lá có chức
năng gì?
- GV gọi 1 ® 3 HS trình bày
- GV nhận xét và chốt lại
- HS nghiên cứu thông tin □ mục 3 và quan sát H20.4 SGK/66 ® trả lời câu hỏi
- 1 ® 3 HS trình bày ® HS khác nhận xét bổ sung
Phiếu học tập Các đặc điểm so sánh Tế bào thịt lá phía trên Tế bào thịt lá phía dưới
chiều thẳng đứng
Ít lục lạp hơn, xếp lộn xộn trong tế bào
4 Củng cố :
- Cho HS làm bài tập đã photo sẵn ( có thể lấy điểm miệng 5- 10 HS)
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống: lục lạp, vận chuyển, lỗ khí, biểu bì, bảo vệ, đóng mở.
Bao bọc phiến lá là một lớp tế bào ……….trong suốt nên ánh sáng có thể xuyên qua chiếu vào phần thịt lá Lớp tế bào biểu bì có màng ngoài rất dày có chức năng……cho các phần bên trong của phiến lá
Lớp tế bào biểu bì mặt dưới có rất nhiều………… Hoạt động ………… của nó giúp cho
lá trao đổi khí và cho hơi nước thoát ra ngoài
Các tế bào thịt lá chứa rất nhiều………… có chức năng thu nhận ánh sáng cần cho việc chế tạo chất hữu cơ
Gân lá có chức năng……… các chất cho phiến lá
5 Hướng dẫn :
- Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách
- Đọc phần Em có biết ?
- Ôn lại kiến thức: Chức năng của lá Chất khí nào duy trì sự cháy
IV RÚT KINH NGHIỆM :
Trang 7