- Từ “ cô” “ bác” là nghĩa chuyển vì nó không dùng để chỉ người theo độ tuổi, giới tính mà được dùng để nhân hoá các bộ phận trên cơ thể thành nhân vật mang tâm tư, tình cảm của con ngườ[r]
Trang 1Tiết 66 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Thông qua tiết ôn tập, củng cố các kiến thức cơ bản về loại từ, hệ thống các từ loại giúp các em biết cách nhận biết cụm danh từ , cụm tính từ
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích câu, tìm hiểu nghĩa của từ, cụm từ, cách nhận diện và sử dụng chính xác cụm từ
3 Thái độ: HS có ý thức tự ôn lại kiến thức đã học
4 Định hướng phát triển năng lực: - Nhận biêt sử dụng cụm từ, năng lực tự học,
II Chuẩn bị
Thầy: Nghiên cứu soạn giáo án, bảng phụ chép bài tậ cho thêm bài tập ngoài sgk Trò : Ôn tập toàn bộ chương trình tiếng Việt
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học
- vấn đáp, thảo luận nhóm
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra: Xen trong giờ học.
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
Hoạt động I
? Nhắc lại thế nào là từ ?
? Cho ví dụ ?
? Từ có cấu tạo như thế nào ?
? Từ phức chia làm mấy loại ?
? Cho mỗi loại một ví dụ ?
- Từ đơn : Nhà
- Từ ghép : Nhà cửa
- Từ láy : Xanh xao
Hoạt động II
? Từ được giải nghĩa theo mấy cách ? Là những
cách nào ?
- HS
Hoạt động III
? Căn cứ vào nguồn gốc ta có thể chia từ thành
mấy loại ?
- Hai loại : Từ thuần việt ,từ mượn
? Cho ví dụ ?
? Phân theo từ loại có những loại từ nào ?
? Hãy phân biệt cụm danh từ ,cụm động từ ,cụm
I Từ và cấu tạo từ
1 Từ : Là đơn vị ngôn ngữ
nhỏ nhất dùng để đặt câu Vd: Bàn ghế ,sách ,vở
2 Cấu tạo từ
Từ Từ đơn Từ phức Từ ghép Từ láy
II Nghĩa của từ
1 Trình bày khái niệm mà từ biểu thịi
2 Đưa ra từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa với từ cần giải thích
.III Phần loại từ theo nguồn gốc ,
1 Từ thuần việt
Vd: Chạy ,nhảy
2 Từ mượn
Vd: Sính lễ , sứ giả
3 Từ loại và cụm từ
- Danh từ ,động từ ,tính từ ,số
Trang 2tính từ ?
- Giống nhau : Dạng đầy đủ của cụm từ gồm 3
phần
+ Phần phụ trước ,trung tâm ,phần phụ sau
- Khác nhau : Dạng đầy đủ của mỗi cụm
+ Cụm danh từ : Phàn trung tâm là danh từ
+ Cụm động từ : Phần trung tâm là động từ
+ Cụm tính từ : Phần trung tâm là tính từ
Khả năng kết hợp
+ Danh từ kết hợp vưới các số từ ,lượng từ ,chỉ
từ
+ động từ kết hợp với phó từ ( đã, đang ,sẽ )
+ Tính từ kết hợp ( cũng ,còn ,đang )
Gv : gọi học sinh đọc ví dụ sgk ?
? Hãy phân loại các cụm từ cho ở trên theo nhóm
cụm từ ?
+ Cụm danh từ : Những bàn chân đồng không
mông quạnh
Trận mưa rào
+ Cụm động từ : Cười như nắc nẻ
Tay làm hàm nhai
Buồn nẫu ruột
+ Cụm tính từ : Đồng đã xanh biếc
Xanh vỏ đỏ lòng
? Hãy phát triển những cụm từ đã cho trên thành
câu ?
? Viết một đoạn văn ngắn trong đó có sử dụng các
cụm từ đã cho trên ?
- Học sinh viết
- Gọi học sinh đọc đoạn văn
- Gv nhận xét sửa chữa
Hoạt động IV
Bài 1
Cho đoạn văn sau :
“ Từ hôm đó, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu
Tay không làm gì nữa Một ngày, hai ngày, rồi ba
ngày, cả bọn thấy mệt mỏi rã rời Cậu Chân, cậu
Tay không còn muốn cất mình lên để chạy nhảy,
vui đùa như trước nữa; cô Mắt thì ngày cũng như
đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai mắt nặng trĩu như
từ ,lượng từ ,chỉ từ ,
- Cụm danh từ ,cụm động
từ ,cụm tính từ
IV Luyện tập Bài 1
Cho các từ : Thuỷ tinh , nhân dân Phân loại các từ trên theo sơ đồ phân loại 1 , 3 , 5
Từ phức
Thuỷ tinh Từ mượn
(tiếng Hán) DTR
Trang 3buồn ngủ mà không ngủ được Bác Tai trước kia
hay đi nghe hò nghe hát, nghe tiếng gì cũng rõ, nay
bỗng thấy lúc nào cũng ù ù như xay lúa ở trong Cả
bọn lừ đừ, mệt mỏi như thế cho đến ngày thứ bảy
thì không thể chịu được nữa đành họp nhau lại để
bàn”
( Ngữ văn 6 – tập 1 )
? Tìm các từ ghép và từ láy rong đoạn văn trên ?
? Từ “ cô, bác” trong đoạn văn trên là nghĩa gốc
hay nghĩa chuyển, vì sao?
? Tìm DT, ĐT, TT, ST, LT, CT trong đoạn văn
( Kẻ bảng 6 cột)
Bài tập 2 : Từ "xinh xinh " Thuộc loại từ nào ?
A Từ đơn B Từ ghép
C Từ láy D Cụm tính từ
3 Bài tập 3 : Từ "run sợ " thuộc loại từ nào ?
A Từ Hán Việt B Từ thuần Việt
C Từ gốc Hán D Từ mượn tiếng
Anh
4 Bài tập 4: Từ " đôi " thuộc loại từ nào ? Trong(
đôi dũa ,đôi gà )
A Danh từ chỉ đơn vị B Số từ
C Lượng từ D Số từ chỉ lượng ước
phỏng
E Số từ chỉ thứ tự
Bài tập 5: Viết một đoạn văn từ 4-5 câu có sử
dụng cụm từ sau : + Lúa chín vàng xuộm + Mồ
hôi nhễ nhãi Với đề tài : Ngày mùa ở quê em
Gv Ngày mùa quê em thật là rộn ràng Trên cánh
đồng lúa vàng xuộm ,tiếng liềm cắt lúa xoèn xoẹt
Những chú chim cu gáy mải miết theo chân người
nhặt lúa rụng,thóc rơi Các bác nông dân mồ hôi
nhễ nhãi, luôn tay gặt lúa.Tiếng cười nói xôn xao
Nhân dân => Từ phức - DT
- Từ ghép: Chạy nhảy, vui đùa, nặng trĩu, buồn ngủ, trước kia, không thể, mệt mỏ
rã rời, lờ đờ, ù ù, lừ đừ
- Từ “ cô” “ bác” là nghĩa chuyển vì nó không dùng
để chỉ người theo độ tuổi, giới tính mà được dùng để nhân hoá các bộ phận trên
cơ thể thành nhân vật mang tâm tư, tình cảm của con người
- Đáp án C
- Đáp án B
- Đáp án A
V Củng cố, hướng dẫn về nhà:
? Thế nào là dt động từ , tính từ , số từ lượng từ ?
- Làm lại các bài tập - Ôn nắm vững lý thuyết
- Chuẩn bị giờ sau kiểm tra tổng hợp
* Rút kinh nghiệm: