Kiến thức: - Ôn lại kiến thức đã học, cụ thể: - Nắm chắc các đặc điểm của các thể loại truyện dân gian.. - Kể và hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện dân gian đã học.[r]
Trang 1Ngày soạn : 11/2015
Ngày dạy: 16 -> 21/11/2015
Tiết 54: ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: - Ôn lại kiến thức đã học, cụ thể:
- Nắm chắc các đặc điểm của các thể loại truyện dân gian
- Kể và hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện dân gian đã học
2 Kĩ năng: - Rèn kỹ năng kể chuyện diễn cảm, kỹ năng vận dụng kể chuyện tưởng tượng sáng tạo loại truyện cổ dân gian theo các vai kể khác nhau
3 Thái độ: - Giáo dục lòng yêu thích truyện dân gian
4 Định hướng phát triển năng lực: Tổng hợp KT, nêu vấn đề, năng lực tự học, sáng tạo, phân tích, tổng hợp
II Chuẩn bị
Thầy: Đọc SGK, SGV, Sách tham khảo, soan bài, bảng phụ
Trò: Đọc trước bài
III Phương pháp
- Vấn đáp,
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
? Các em đã được học các thể loại truyện nào?
GV : Để nhớ lại đặc điểm từng thể loại và để so
sánh sự giống và khác nhau của những thể loại này,
chúng ta sẽ làm một số bài tập
Bài tập : Chọn câu trả lời đúng nhất
1 Ý nghĩa chung của truyện ngụ ngôn là gì?
a Cho người ta bài học về cách nhìn thế giới con
người
b Khuyên răn người ta cần biết xem xét sự vật toàn
diện
c Phê phán sự viển vông, nhắc nhở óc thực tế
d Khuyên nhủ, răn dạy người ta một bài học nào đó
trong cuộc sống
2 Truyền thuyết khác với cổ tích chủ yếu ở điểm
nào?
a Truyền thuyết ít yếu tố kì ảo hơn so với cổ tích
I Thể loại
1 Truyền thuyết
2 Cổ tích
3 Ngụ ngôn
4 Truyện cười
Trang 2b Truyện cổ tích ít yếu tố hiện thực hơn so với
truyền thuyết
c Truyền thuyết kể về các nhân vật, sự kiện lịch sử
và thể hiện cách đánh giá của nhân dân đối với các
nhân vật, sự kiện được kể Truyện cổ tích kể về
cuộc đời của một số nhân vật
d Truyền thuyết liên quan lịch sử, truyện cổ tích
gần với đời sống hàng ngày
3 Về đặc điểm nghệ thuật truyện cười giống truyện
ngụ ngôn ở điểm nào?
a Nhân vật chính thường được nhân hoá
b Đều sử dụng tiếng cười
c Cả hai đều ngắn gọn, hàm súc hơn những loại
truyện khác
d Cả hai đều dễ nhớ, dễ thuộc
4 Nhóm truyện nào chưa thuần nhất về thể loại?
a Bánh chưng Bánh giầy, Sự tích Hồ Gươm, Sơn
Tinh Thuỷ Tinh
b Thầy bói… ; Ếch ngồi đáy giếng; Chân, Tay,
……
c Cây bút thần, Sọ Dừa, Thạch Sanh
d Treo biển; Lợn cưới, áo mới; Lục súc tranh công
5 Chỗ giống nhau cơ bản giữa truyền thuyết và cổ
tích:
a Đều có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo
b Đều thể hiện cách đánh giá của nhân dân đối với
nhân vật, sự vật được kể
c Đều được tin là có thật dù có những yếu tố kỳ ảo
d Đều coi là những câu chuyện không có thật dù có
những yếu tố thực tế
GV: Từ bài tập vừa rồi, hãy điền vào bảng nêu
đặc điểm chính của các thể loại truyện dân gian
<HS tự viết, yêu cầu ngắn gọn >
HS: Nhắc tên từng tác phẩm đã học theo thể loại
GV: Đưa bài tập để học sinh ôn lại kiến thức xoay
quanh những tác phẩm đã học
Bài tập 1: Đi tìm ẩn số ( tìm tên truyện)
1 Truyện ca ngợi tính chất nghĩa khí, tính chất nhân
dân và chiến thắng vẻ vang của một cuộc khởi
nghĩa đầu thế kỷ XV
* Những đặc điểm chính của các thể loại truyện dân gian
II Tác phẩm
1 Nêu tên tác phẩm:
-Sự tích Hồ Gươm
- Em bé thông minh
- Sự tích Hồ Gươm và Ông lão đánh cá
Trang 32 Nhân vật trong truyện trở thành Trạng nguyên ở
lứa tuổi nhi đồng
3 Chi tiết ba lần kéo lưới xuất hiện thanh gươm
trong truyện nào?
4 Những câu thơ sau gợi nhớ đến tác phẩm nào?
- Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà
đánh giặc
- Đẽo cày theo ý người ta
- Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì
- Dân dâng một quả xôi đầy
- Bánh chưng mấy cặp, bánh giầy mấy đôi
- Đất là nơi chim về
- Nước là nơi rồng ở
- Một thần phi bạch hổ trên cạn
- Một thần cưỡi lưng rồng uy nghi
Bài tập 2
Chọn câu đúng nhất
1 Chi tiết không phải là chi tiết kỳ ảo, tưởng tượng:
a Lạc Long Quân là vị thần thuộc nòi rồng
b Âu Cơ và LLQuân gặp nhau, yêu nhau rồi trở
thành vợ chồng
c Âu Cơ sinh bọc trăm trứng nở trăm con
d Người Việt Nam khi nhắc đến nguồn gốc thường
xưng là con Rồng cháu Tiên
2 Truyền thuyết Thánh Gióng nói lên quan niệm và
ước mơ của nhân dân ta về:
a Vũ khí hiện đại để đánh giặc
b Người anh hùng đánh giặc cứu nước
c Tinh thần đoàn kết chống xâm lăng
d Tình làng nghĩa xóm
3 Tên gọi hồ Hoàn Kiếm có ý nghĩa gì?
a Khẳng định chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn
b Phản ánh tư tưởng yêu hoà bình của dân tộc ta
c Thể hiện tinh thần cảnh giác răn đe với kẻ thù
d Cả 3 ý trên.
4 Nét nghệ thuật nổi bật trong : “ Ông lão đánh
cá”
a Sự đối lập giữa các nhân vật
b Sự lặp lại có tính tăng tiến của cốt truyện
c Kết thúc có hậu
- Thánh Gióng
- Đẽo cày giữa đường
- Bánh chưng, bánh giầy
- Con Rồng, cháu Tiên
- Sơn Tinh Thuỷ Tinh
2 Nội dung - nghệ thuật:
(Cơ bản của một số truyện tiêu biểu )
Trang 4d Cả 3 nhận định trên
5 Truyện có ý nghĩa phê phán ý tưởng viển vông,
nhắc nhở đầu óc thực tiễn.
a Thầy bói xem voi
b ếch ngồi đáy giếng
c Cả hai truyện
d Không truyện nào
Bài tập 3
GV : Yêu cầu mỗi dãy viết một đề tài
Dãy 1 : Viết đoạn văn về một nhân vật mình có ấn
tượng sâu sắc
Dãy 2 : Viết đoạn văn về một hình ảnh, chi tiết đặc
sắc trong truyện nào đó
Mười điều kỳ diệu
1 Loại bánh nào giàu ý nghĩa nhất? < bánh chưng
bánh giầy >
2 Ai là Trạng Nguyên nhỏ tuổi nhất? < Em bé >
3 Loại vũ khí nào ra đời sớm nhất? < Roi sắt >
4 Anh hùng nhỏ tuổi nhất ? < Thánh Gióng>
5 Nhân vật nào thấp nhất? Cao nhất? < Sọ Dừa,
Thánh Gióng >
6 Trận chiến nào dài nhất ? < Sơn Tinh- Thuỷ
Tinh>
7 Lễ cưới nào tưng bừng nhất? < Thạch Sanh>
8 Nhân vật nào có mặt nhiều nhất trong các truyện?
< Hùng Vương>
9 Ai mang thai lâu nhất ? - Mẹ
GV: Gọi một vài học sinh đọc diễn cảm một số
đoạn hoặc cả truyện
Đọc: Ông lão đánh cá và con cá vàng
Thầy bói xem voi
Kể : Sọ Dừa, Treo biển
? Em hãy nghĩ ra cách kết thúc truyện mới hai
truyện “Cây bút thần” “Ông lão đánh cá và con cá
vàng”
? Muốn là được bài tập này em đữa vào đâu?
Gv gợi ý để hs làm
? Dựa vào nội dung truyện “Treo biển” tập viết theo
hướng ngược lại truyện ngụ ngôn “Lại treo biển”
Gv gợi ý để hs làm bài
3 Nhân vật - hình ảnh:
III Đọc - kể diễn cảm
IV Ngoại khoá
- Diễn kịch
- Vẽ tranh < thi vẽ trên bảng
> +thuyết minh ý tưởng bức vẽ
V Luỵện tập
1 Bài tập 1:
2 Bài tập 2
Trang 5V Củng cố, hướng dẫn về nhà:
? Nhắc lại khái niệm truyền thuyết, cổ tích?
? Nêu ý nghĩa cơ bản của hai lại truyện?
? Viết một câu chuyện kể về cuộc gặp gỡ tưởng tượng giữa em và một nhân vật
trong truyện dân gian ,mà em thích?
- Ôn tập truỵên ngụ ngôn, truyện cười
* Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 12/11/2015
Ngày dạy: 16 -> 21/11/2015
Tiết 55: ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: - Ôn lại kiến thức đã học, cụ thể:
- Nắm chắc các đặc điểm của các thể loại truyện dân gian
- Kể và hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện dân gian đã học
2 Kĩ năng: - Rèn kỹ năng kể chuyện diễn cảm, kỹ năng vận dụng kể chuyện tưởng
tượng sáng tạo loại truyện cổ dân gian theo các vai kể khác nhau
3 Thái độ: - Giáo dục lòng yêu thích truyện dân gian
4 Định hướng phát triển năng lực: Tổng hợp KT, nêu vấn đề, năng lực tự học,
sáng tạo, phân tích, tổng hợp,
II Chuẩn bị
Thầy: Đọc SGK, SGV, Sách tham khảo, soan bài, bảng phụ
Trò: Đọc trước bài
III Phương pháp
- Vấn đáp, tổng hợp KT, nêu vấn đề, thảo luận
IV.Tiến trình lên lớp
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra: Xen trong giờ
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Thế nào là truyện ngụ ngôn?
- HS
I Truyện ngụ ngôn
1 Khái niệm
- Là truyện mượn chuyện loài vật, đò vật, con vật hay chính chuyện con người
để bóng gió kín đáo nói chuyện con người nhằm khuyên nhủ chúng ta một bài học nào đấy
Trang 6? Kể tên các truyện? Nêu bài học
- thảo luận
Nêu vấn đề tương tự HS tự rút ra kiến
thức
? Thế nào là truyện cười?
- Là truyện kể về những hiện tưọng
đáng cười trong cuộc sống nhằm tạo ra
tiếng cười vui vẻ hoặc phê phán những
thói hư tật xấu trong xã hội
ý nghĩa của các truyện:
- Treo biển: Phê phán những kẻ người
thiếu chủ kiến khi làm việc, không suy
xét kĩ khi nghe ý kiến của người khác
- Lợn cưói, áo mới: Phê phán những
người có tính hay khoe của, một tĩnh
xấu phổ biến trong xã hội
2 Nội dung ý nghĩa Bài học các truyện:
- ếch ngồi đáy giếng: Khuyên nhủ chúng
ta phỉa cố gắng mở rộng hiểu biết của mình, không nên chủ quan, kiêu ngạo
- thày bói xem voi: Khi xem xét đánh giá sự vật, sự việc, con người phỉa xem xét đánh giá một cách toàn diện, phỉa tôn trọng ý kiến của người khác
- đeo nhạc cho mèo: Khuyên nhủ con người phỉa luôn cân nhắc đến điều kiện
và khả năng thực hiện dự định làm một công việc nào đó Phê phán những kẻ có
ý định viển vông, kẻ tham sống sợ chết, chỉ bàn mà không dám hành động, trút công việc khó khăn cho những kẻ dưới quyền
II Truyện cười
V Củng cố, hướng dẫn về nhà:
- Khái quát kiến thức
- Ôn tập kiến thức đã học
* Rút kinh nghiệm: