Kiến thức: Giúp HS nắm được : Những đặc điểm của thể loại truyện dân gian đã học, hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện.. ĐỊNH NGHĨA CÁC THỂ LOẠI TRUYỆN DÂN GIAN ĐÃ HỌC... NHỮNG ĐẶC ĐI
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 13 - TIẾT 54: ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
I.Mục tiêu :
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được :
Những đặc điểm của thể loại truyện dân gian đã học, hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Nhận thức được vai trò của truyện dân gian trong kho tàng Văn học Việt Nam
2 Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng kể chuyện, nhận biết nội dung, ý nghĩa của truyện dân gian
3 Thái độ:
GD học sinh say mê hứng thú học bộ môn
II
Chuẩn bị:
1 GV: Bảng phụ ghi đặc điểm tiêu biểu của truyện dân gian.
2 HS: Đọc, chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi sgk
III.
Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ(4'): - Kể lại chuyện cười “Treo biển, Lợn cưới áo mới”
- Em hiểu thế nào là truyện cười? Nêu ý nghĩa hai truyện vừa học
2 Các hoạt động dạy học:
* GV giới thiệu bài (1'):
Hoạt động của thầy- trò Nội dung
HĐ1( 17') : Hướng dẫn HS ôn lại định
nghĩa các loại truyện dân gian
? Em đã được học những thể loại truyện dân
gian nào ?
- HS thảo luận nhóm (Thời gian: 3')
- GV giao nhiệm vụ
+ Nhóm 1: Thế nào là truyền thuyết ? kể tên
các truyền thuyết đã học ?
+ Nhóm 2: Thế nào là truyện cổ tích ? Kể tên
I ĐỊNH NGHĨA CÁC THỂ LOẠI TRUYỆN DÂN GIAN ĐÃ HỌC
- Truyện truyền thuyết:
- Truyện cổ tích
- Truyện ngụ ngôn
- Truyện cười
Trang 2các truyền thuyết em đã học ?
+ Nhóm 3: Thế nào là truyện ngụ ngôn ? em
đã được học những truyện ngụ ngôn nào ?
+ Nhóm 4: Thế nào là truyện cười ?
Kể tên những truyện cười em đã học ?
- HS: Các nhóm thảo luận ->Đại diện nhóm
trình bày->Nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận
HĐ2(18'): Hướng dẫn HS ôn lại đặc điểm
các truyện dân gian đã học:
- HS hoạt động nhóm ( 7’ )
- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1: Hãy nêu đặc điểm tiêu biểu của
truyền thuyết ?
+ Nhóm 2: Nêu đặc điểm tiêu biểu của
truyện cổ tích ?
+ Nhóm 3: Nêu đặc điểm tiêu biểu của
truyện ngụ ngôn ?
+ Nhóm 4: Truyện cười có những đặc điểm
nào tiêu biểu ?
- HS: Đại diện nhóm trình bày->Nhóm khác
nhận xét
- GV nhận xét, kết luận bằng bảng phụ
II NHỮNG ĐẶC ĐIỂM TIÊU BIỂU CỦA THỂ LOẠI TRUYỆN DAN GIAN ĐÃ HỌC:
Trang 3Truyền thuyết Cổ tích Ngụ ngôn Truyện cười
Kể về nhân vật và
sự kiện lịch sử
trong quá khứ ( Lê
Lợi, Đánh giặc
Minh )
Kể về cuộc đời và số phận
1 số kiểu nhận vật quen thuộc( mồ côi, xấu xí…)
Mượn truyện loài vật, đồ vật hoặc con người
để nói bóng gió chuyện con người ( ếch ngồi….)
Kể về những hiện tượng đáng cười trong cuộc sống ( Khoe áo, khoe của…)
Có nhiều chi tiết
tưởng tượng kỳ ảo
Có nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo
Có ý nghĩa ẩn
dụ, ngụ ý
Có yếu tố gây cười
Có cơ sở cốt lõi là
sự thật lịch sử
Nêu bài học để khuyên nhủ, răn dạy người đọc trong cuộc sống
Nhằm gây cười mua vui hoặc phê phán châm biếm những thói hư tật xấu trong xã hội
Người kể, người
nghe tin câu
chuyện như có
thật
Người kể,người nghe không tin là
có thật
Thể hiện cách đánh
giá của nhân dân
đối với các sự kiện,
nhân vật lịch sử
Ước mơ niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác
3 Củng cố (3'):
- GV hệ thông bài: Đặc điểm tiêu biểu từng thể loại truyện dân gian
- Kể lại một truyện cổ tích trong số các truyện em đã học ?
4 Hướng dẫn học ở nhà (2')
Trang 4- Ôn lại toàn bộ truyện dân gian đã học.
- Trả lời các câu hỏi 5,6 SGK-> Giờ sau ôn tập tiếp
Trang 5BÀI 13 - TIẾT 55: ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
( Tiếp)
I.Mục tiêu :
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được :
Những đặc điểm của thể loại truyện dân gian đã học, hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Nhận thức được vai trò của truyện dân gian trong kho tàng Văn học Việt Nam
2 Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng kể chuyện, nhận biết nội dung, ý nghĩa của truyện dân gian
3 Thái độ:
GD học sinh say mê hứng thú học bộ môn
II
Chuẩn bị:
1 GV: Bảng phụ ghi đặc điểm tiêu biểu của truyện dân gian.
2 HS: Đọc, chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi sgk
III.
Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ(4'): - Truyện cổ tích có những đặc điểm gì tiêu biểu ?
2 Các hoạt động dạy học:
* GV giới thiệu bài (1'):
Hoạt động của thầy- trò Nội dung
HĐ1( 15' ) : Hướng dẫn HS so sánh sự
giống nhau và khác nhau giữa truyền
thuyết và cổ tích; ngụ ngôn và truyện cười.
- GV cho hai dãy lớp thảo luận theo nhóm
bàn (Thời gian: 7')
- GV giao nhiệm vụ:
+ Dãy 1: So sánh sự giống và khác nhau giữa
truyền thuyết và cổ tích ?
+ Dãy 2: So sánh sự giống và khác nhau giữa
ngụ ngôn và truyện cười ?
- HS: Các nhóm thảo luận-> Đại diện các
nhóm trình bày-> Nhóm khác nhận xét
III SO SÁNH SỰ GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA TRUYỀN THUYẾT VỚI CỔ TÍCH, NGỤ NGÔN VÀ TRUYỆN CƯỜI
* Truyền thuyết và cổ tích:
a Giống nhau
- Đều có yếu tố tưởng tượng kỳ ảo
- Các chi tiết giống nhau: Sự ra đời thần kỳ, nhân vật chính có những tài năng phi
thường
b Khác nhau :
- Truyền thuyết kể về các nhân vật, sự kiện
Trang 6- GV nhận xét, kết luận bằng bảng phụ.
? Hãy minh họa sự giống và khác nhau đó
bằng các câu chuyện đã học ?
HĐ2(20'): Hướng dẫn học sinh luyện tập
- GV nêu yêu cầu: Kể một số truyện dân gian
đã học Kể giọng to, rõ ràng, có thể kết hợp
với cách kể chuyện đã học để kể hoặc kể
chuyện sáng tạo
- GV cho học sinh kể trước nhóm
- GV gọi một vài em kể trước lớp
- GV cho học sinh sắm vai nhân vật trong hai
truyện cười đã học để trình bày trước tập thể
lớp
- HS: Đại diện mỗi tổ cử một nhóm bạn thể
hiện lớp kịch ngắn ấy
? Hãy vẽ 1 bức tranh minh họa 1 truyện dân
lịch sử Thường được tin là có thực
- Cổ tích: Kể về cuộc đời 1 số kiểu nhân vật nhất định, thể hiện ước mơ của nhân dân về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và các ác Thường được coi là không có thực
* Truyện ngụ ngôn và truyện cười:
a Giống nhau:
- Thường gây cười
b Khác nhau
- Truyện cười: để gây cười, mua vui phê phán châm biếm
- Truyện ngụ ngôn: khuyên nhủ răn dạy con người một bài học nào đó
IV LUYỆN TẬP
1 Kể lại một số truyện dân gian đã học
2 Thể hiện một lớp kịch ngắn:
- Treo biển
- Lợn cưới áo mới
3 Vẽ tranh minh họa truyện dân gian đã học
Trang 7gian đã học ?
3 Củng cố (3'):
- GV hệ thống kiến thức qua 2 giờ ôn tập
- Nắm được đặc điểm tiêu biểu của 4 thể loại truyện đã học
4 Hướng dẫn học ở nhà (2'):
- Ôn lại toàn bộ kiến thức về truyện dân gian đã học
- Đọc lại các truyện dân gian, nhớ nội dung và nghệ thuật của mỗi truyện
- Ôn lại kiến thức Tiếng Việt đã học và đã làm bài kiểm tra giờ sau trả bài