- Gv:Tác giả đã thể hiện sự gắn bó của cây tre với đất nước và con người Việt Nam trong hiện tại và tương lai như thế nào?. Em hãy nêu suy nghĩ của mình về điều đó?[r]
Trang 1Ngày soạn: 7/3/2016
Ngày dạy: 18/3/2016
TIẾT 109 : CÂY TRE VIỆT NAM
(Thép Mới)
A- M ục ti êu .
Giúp hs :
1 Kiến thức:
- Hình ảnh cây tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam
- Học sinh nắm được những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngôn ngữ của bài kí
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuôi giàu chất thơ bằng sự chuyển dịch giọng đọc phù hợp
- Đọc - hiểu văn bản kí hiện đại có yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính: miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bình luận
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của phép so sánh, nhân hóa , ẩn dụ
B- Các KNS cơ b ản được GD trong b ài
- Kỹ năng đạt mục tiêu
- Kỹ năng tự nhận thức
- Kỹ năng tìm hiểu thông tin
C- Phương pháp, phương ti ện, KT dạy học
- Phương pháp : thuyết trình, phát vấn, đàm thoại
- Phương tiện : SGK, SGV, GA, 1 số vật dụng bằng tre
- Kỹ thuật : Động não, đặt câu hỏi, trình bày một phút
D- Tiến trình tổ chức bài học
2.Kiểm tra bài cũ :
- Hãy đọc một câu văn có dùng phép so sánh trong bài Cô Tô Phân tích cái hay của phép so sánh đó?
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Khởi động
Giới thiệu bài: Cây tre là người bạn thân của nhân dân Việt Nam Tre có mặt ở khắp mọi miền đất nước; tre đã gắn bó lâu đời và
giúp ích cho con người trong đời sống hằng ngày, trong lao động sản xuất và cả trong chiến đấu chống giặc, trong quá khứ, trong hiện tại và trong cả tương lai Có một nhà báo viết rất hay về cây tre Đó là Thép Mới Hôm nay chúng ta tìm hiểu vẻ đẹp của cây tre Việt Nam qua văn bản “Cây tre Việt Nam”
Hoạt động 2: Khám phá và kết nối
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung và kiến thức
I.Vài nét về tác giả ,tác phẩm:
Trang 2- Học sinh đọc chú thích dấu sao
trong SGK/98
- Gv:Em có hiểu biết gì về tác giả
Thép Mới và văn bản Cây tre Việt
Nam.
- Sau khi học sinh trả lời, giáo viên
chốt ý và cho học sinh ghi nét chính
về tác giả tác phẩm
- Gv hướng dẫn cho học sinh đọc
chú thích trong Sgk, chú ý (1),(2)(4)
(7)(8)(10)(11)
- Gv hướng dẫn Hs đọc với giọng
nhẹ nhàng, chậm rãi Gv đọc mẫu,
cho học sinh đọc từng đoạn tiếp theo
- Gv: Hãy tìm bố cục văn bản và nêu
ý chính của từng đoạn?
- Học sinh đọc đoạn 1
- Gv: Dựa vào đoạn 1 hãy tìm chi tiết
thể hiện phẩm chất của cây tre?
- Gv: Vì sao cây tre là người bạn
thân thiết của người nông dân?
- Gv: Qua đó tác giả đã phát biểu và
khẳng định những phẩm chất tốt đẹp
1.Tác giả: Thép Mới(1925-1991), tên khai
sinh là Hà Văn Lộc, quê ở Hà Nội Ngoài viết báo, ông còn viết nhiều bút kí, thuyết minh phim
2.Tác phẩm:
- Cây tre Việt Nam là lời bình cho bộ phim cùng tên của nhà điện ảnh Ba Lan ca ngợi cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta
II.Đọc- tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
III Thể lọai và bố cục
1 Thể loại: Thể kí
2 Bố cục
- Hs: Chia bố cục 4 đoạn
-Từ đầu “chí khí như người”: Phẩm chất
đáng quý của cây tre
-Tiếp đến “chung thuỷ”: Cây tre trong đời
sống lao động, sinh hoạt
-Tiếp đến “tre anh hùng trong chiến đấu”:
Cây tre trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương đất nước
- Còn lại: Tre là người bạn đồng hành của dân tộc ta
IV Phân tích 1./Những phẩm chất của cây tre.
- Cây tre là người bạn thân của nông dân
- Tre thân thuộc: đâu đâu cũng có
- Tre, nứa, trúc, mai, vầu …
- Ơ đâu cũng sống, cũng xanh tốt
- Dáng mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí
Trang 3nào ở cây tre?
- Hs: Rút ra tiểu kết
- Gv phân tích chốt ý
Tích hợp: Đọc 1 đoạn trong bài Tre
Việt Nam của Nguyễn Duy ở phần
đọc thêm
như người
Liệt kê, so sánh, nhân hoá:Cây mang những phẩm chất tốt đẹp của con người, tre tượng trưng cho dân tộc Việt Nam.
4 Củng cố: Đọc lại bài
5 Dặn dò:
- Soạn tiếp phần còn lại
- Tìm những bài viết về cây tre
Ngày soạn: 7/3/2016
Ngày dạy: 18/3/2016
TIẾT 110 : CÂY TRE VIỆT NAM
(Thép Mới)
A- M ục ti êu .
Giúp hs :
1 Kiến thức:
- Hình ảnh cây tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam
- Học sinh nắm được những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngôn ngữ của bài kí
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuôi giàu chất thơ bằng sự chuyển dịch giọng đọc phù hợp
- Đọc - hiểu văn bản kí hiện đại có yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính: miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bình luận
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của phép so sánh, nhân hóa , ẩn dụ
B- Các KNS cơ b ản được GD trong b ài
- Kỹ năng đạt mục tiêu
- Kỹ năng tự nhận thức
- Kỹ năng tìm hiểu thông tin
C- Phương pháp, phương ti ện, KT dạy học
- Phương pháp : thuyết trình, phát vấn, đàm thoại
- Phương tiện : SGK, SGV, GA, 1 số vật dụng bằng tre
- Kỹ thuật : Động não, đặt câu hỏi, trình bày một phút
D- Tiến trình tổ chức bài học
Trang 41 Tổ chức : 6B: 6C: 6D:
2.Kiểm tra bài cũ :
- Nêu những phẩm chất của cây tre?
- Trình bày một số vật dụng bằng tre mà em có hoặc em biết?
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Khởi động
Hoạt động 2: Khám phá và kết nối
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung và kiến thức
Ngoài những phẩm chất tốt đẹp, tre còn
có vai trò như thế nào đối với đời sống
con người và dân tộc Việt Nam thì
chúng ta tìm hiểu đoạn 2
- Gv nêu câu hỏi cho HSTLN: Tìm
những chi tiết thể hiện sự gắn bó của tre
với đới sống con người?
Để miêu tả cây tre gắn bó với đời sống
sinh hoạt lao động của nhân dân, tác giả
dùng phép tu từ nào ?
- Hs: Thảo luận, trình bày, bổ sung cho
nhau
- Gv nhận xét, chốt ý cho ghi và phân
tích
- Gv:Tre được giới thiệu trong cuộc
kháng chiến ra sao?
- Hs:Tre cùng người làm nên bao trang
sử vẻ vang, tên sông Bạch Đằng 3 lần
đánh tan quân Nam Hán bằng chông tre
…
- Gv bình: Thép Mới sử dụng nghệ thuật
nhân hóa ca ngợi công lao chiến đấu bảo
vệ dân tộc của cây tre Tre mang những
phẩm chất cao quý của người Việt Nam:
Sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ
2./Cây tre trong đời sống sinh hoạt, lao động
- Dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, tre ăn ở với người đời đời kiếp kiếp
- Giúp người trăm công nghìn việc, là cánh tay của người nông dân
- Tuổi thơ: Đánh chuyền, chắt
- Cụ già: Điếu cày
- Cất tiếng chào đời – nhắm mắt xuôi tay
Liệt kê, nhân hoá, hoán dụ:Tre là người bạn của nhà nông Việt Nam
3/Tre với đời sống chiến đấu :
- Là đồng chí cùng ta đánh giặc
- Là vũ khí chống lại sắt thép quân thù
- Xung phong giữ làng, giữ nước, mái nhà, đồng lúa, hy sinh bảo vệ con người
- Tre anh hùng lao động! Tre anh hùng chiến đấu!
Nhân hoá, điệp ngữ: Tre mang phẩm chất hiền hoà, thẳng thắn, can đảm, thuỷ chung, dũng cảm, anh hùng
Trang 5- Gv:Tiếp đó tác giả giới thịêu vị trí của
cây tre trong tương lai Khẳng định giá
trị muôn đời của cây tre đối với người
Việt Nam Hình ảnh nổi bật gần gũi của
tre đối với đời sống dân quê Việt Nam
là gì?
- Hs: Sáo, diều, điếu cày
- GvNói như thế có ý nghĩa gì?
- Hs: Thể hiện nét đẹp văn hoá độc đáo
của tre – Gv:Hình ảnh măng mọc trên
phù hiệu được tác giả đưa ra có tác dụng
gì?
- Hs:Dẫn tới những suy nghĩ về cây tre
trong tương lai của đất nước khi đi vào
công nghiệp hoá
- Gv:Tác giả đã thể hiện sự gắn bó của
cây tre với đất nước và con người Việt
Nam trong hiện tại và tương lai như thế
nào? Em hãy nêu suy nghĩ của mình về
điều đó?
- Gv: Qua bài văn em cảm nhận được gì
về hình ảnh cây tre?
- Hs: Cây tre biểu tượng cho tâm hồn,
phẩm chất và dũng khí của con người
Việt Nam
Hoạt động 3: Em hãy khái quát nội
dung nghệ thuật của văn bản?
- Hs: Trả lời, đọc ghi nhớ sgk/100
4./Tre là người bạn đồng hành của dân tộc
- Tre làm nên âm thanh tiếng sáo, diều -Tre già, măng mọc… trên phù hiệu -Tre xanh vẫn là bóng mát
-Cây tre Việt Nam
=>Tre là người bạn đồng hành của dân tộc ta trong hiện tại và tương lai.
III.Tổng kết
a, Nghệ thuật
- Kết hợp giữa chính luận và trữ tình
- Xây dựng hình ảnh phong phú, chọn lọc, vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng
- Lựa chọn lời văn giàu nhạc điệu và có tính biểu cảm cao
- Sử dụng thành công phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ
Trang 6b, Ý nghĩa: Văn bản cho thấy vẻ đẹp
và sự gắn bó của cây tre với đời sống dân tộc ta Qua đó cho thấy tác giả là người có hiểu biết về cây tre, có tình cảm sâu nặng, có niềm tin và tự hào chính đáng về cây tre
* Ghi nhớ Sgk/100
4 Củng cố
- Cảm nhận của em về cây tre Việt Nam
- Em thích nhất hình ảnh nào? Đoạn nào trong bài?
5 HDVN
- Chọn học thuộc lòng một đoạn trong bài
- Soạn: Lòng yêu nước
- Chuẩn bị bài: Câu trần thuật đơn