- Tâm hồn giàu cảm xúc trước cảnh đẹp thiên nhiên và phong thái của Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh thử thách.. - Ý nghĩa khái quát mang tính triết lí của hình tượng “con đường” và con người[r]
Trang 1Văn bản Ngày soạn: 20 / 02 / 2015
ĐI ĐƯỜNG
(Tẩu lộ)
-I Chuẩn kiến thức – kĩ năng, thái độ, năng lực:
1 Chuẩn kiến thức – kĩ năng:
- Tâm hồn giàu cảm xúc trước cảnh đẹp thiên nhiên và phong thái của
Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh thử thách
- Ý nghĩa khái quát mang tính triết lí của hình tượng “con đường” và con người vượt qua những chặng đường gian khó
- Vẻ đẹp ung dung, tự tại, chủ động trước mọi hoàn cảnh của Hồ Chí Minh
- Sự khác nhau giữa văn bản chữ Hán và văn bản dịch thơ
- Đọc và phân tích một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
2 Thái độ: HS trau dồi cho bản thân tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và tinh thần vượt khó trong cuộc sống
3 Năng lực:
- Thu thập, xử lí thông tin liên quan đến văn bản
- Cảm nhận tác phẩm thơ qua hình ảnh, giọng điệu
- Cảm nhận về ý nghĩa của văn bản
- Hợp tác, thảo luận nhóm về giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản
II Phương tiện DH:
1 GV: Sgk, giáo án, chuẩn kiến thức và kĩ năng, tài liệu tham khảo
2 HS: Sgk, vở ghi, vở soạn
III Phương pháp DH:
Kết hợp: đọc diễn cảm, phát vấn, thuyết trình, phân tích, bình giảng
IV Tiến trình DH:
1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, kiểm tra tác phong
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của học sinh
3 Nội dung DH:
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Hoạt động 1:
Hướng dẫn tìm hiểu chung về bài thơ:
I Tìm hiểu chung.
1 Hoàn cảnh sáng tác: từ 8 /1942 đến
Trang 2hoàn cảnh sáng tác, vị trí, thể loại.
- GV: Dựa vào phần chú thích, em hãy
trình bày một vài nét về bài thơ: hoàn
cảnh sáng tác, vị trí, thể loại?
- HS trả lời
- GV giảng giải
Hoạt động 2:
Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết bài thơ
- GV tiến hành thảo luận nhóm:
+ Nhóm 1: phát hiện và phân tích giá trị
của các thủ pháp nghệ thuật trong hai
câu thơ đầu ? Từ đó, hãy rút ra ý nghĩa
của hình tượng “con đường” ?
+ Nhóm 2: Nhận xét mối liên hệ giữa
câu 2 và câu 3? Phân tích các yếu tố
nghệ thuật thể hiện tâm trạng của người
đi đường ?
- HS thảo luận nhóm ( 10 phút)
- Nhóm 1 thuyết trình
- GV nhận xét, phân tích, bình giảng
- HS nắm bắt
- Nhóm 2 thuyết trình
- GV nhận xét, bình giảng, liên hệ
những tấm gương vượt khó: thầy
Nguyễn Ngọc Kí, Nick Vujic, Nguyễn
Phương Anh
09 / 1943: Bác bị áp giải qua 30 nhà lao thuộc 13 huyện, tỉnh Quảng Tây – Trung Quốc
2 Ví trí: 30/134 bài thơ thuộc tập Nhật
kí trong tù.
3 Thể loại:
- Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (phiên âm)
- Lục bát (dịch thơ)
II Đọc – hiểu văn bản.
1 Hình tượng “con đường”
- Điệp ngữ “Tẩu lộ” -> câu thơ đan cài hai lớp nghĩa:
+ “Tẩu lộ”: suy ngẫm, thấm thía được Bác rút ra từ bao lần chuyển lao: đi đường khổ ải, vô càng gian lao
+ “Tẩu lộ”: suy ngẫm, thấm thía về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng – cuộc đời luôn có những thăng trầm, vất vả; con đường cách mạng luôn gặp nhiều thử thách, chông gai
- Điệp vòng “Trùng san”:
+ Cảnh đi đường lớp lớp núi cao
+ Những khó khăn chồng chất luôn chờ đón con người
- “Biết” – “đi”: ý nghĩa của triết lí tri – hành, hành – tri
=> Với lời thơ cô đọng, hàm súc, nhà thơ đã gợi ra một triết lí sâu sắc: đường đời luôn chông gai, thử thách đối với con người
2 Tâm trạng của người đi đường
- Điệp ngữ vắt dòng “Trùng san”: + Những khó khăn liên tiếp của chinh nhân
+ Mở ra một thế giới mới, tâm trạng mới của người đi đường
- “cao phong hậu”:
+ Thế đứng của người đi đường => đỉnh cao của sựn chiến thằng, chấm dứt
Trang 3- HS nắm bắt.
Hoạt động 3:
Hướng dẫn tổng kết bài học
- GV: Trình bày những đặc trựng nghệ
thuật của bài thơ ?
- HS liệt kê
- GV: Ý nghĩa rút ra từ bài thơ ?
- HS thuyết trình
những lao khổ
+ Niềm vui phơi phới của người tù cách mạng trước sự hùng vĩ của nước non
- “Vạn lí dư đồ”:
+ Không gian rộng lớn, tự do, đầy hứa hẹn của dân tộc
+ Người tù đã trở thành thi gia với tâm hồn rộng mở
=> Câu thơ ca ngợi ý chí, sự chiến đấu của con người trước thử thách của cuộc sống để đến với ước mơ, hoài bảo
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật:
- Kết cấu chặt chẽ, lời thơ tự nhiên, bình dị, gợi hình ảnh và giàu cảm xúc
- Tứ thơ thiên về suy ngẫm, triết lí
2 Nội dung:
- Nỗi gian khổ của người đi đường
- Triết lý và bài học: vượt qua gian lao
sẽ tới thắng lợi vẻ vang
4 Củng cố - dặn dò:
a Củng cố:
Bài tập nâng cao:
Câu 1 Nêu suy nghĩ của em về nhan đề “Tẩu lộ” ? Câu 2 “Tẩu lộ” có phải là một bài thơ triết lí không ? Vì sao ?
b Dặn dò:
- Học thuộc bài thơ “Tẩu lộ” (Đi đường)
- Chuẩn bị bài “Câu cảm thán” Cụ thể:
+ Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán
+ Nghiên cứu bài tập 1, 2, 3, 4 / Sgk/ Tr 47, 48
5 Rút kinh nghiệm:
………
………
………