Có một khoản lương tốt, họ sẽ không cần phải làm thêm giờ, hay nhận tiền hối lộ để nâng điểm cho bất kỳ học sinh nào, đầu óc chỉ tập trung vào sự sáng tạo khi giảng dạy tại trường.. Tôi
Trang 1Nghề dạy học
Tôi đã không hình dung được rằng nghề dạy học ở
Việt Nam khó khăn đến vậy
Tôi quen "người mẹ Việt Nam", cô Trinh, hồi mới
đến Việt Nam Cô Trinh mời tôi dạy tiếng Anh ở một
số trường tại TP HCM, năm 2009 Lớp quá nhiều học
sinh, có lớp gần 60 em Không tài liệu giảng dạy,
sách giáo khoa lỗi thời, phòng học thì nóng và học
sinh gặp khó khăn khi trao đổi
Tôi không làm việc ở đó lâu được Tôi nghĩ rằng giáo
viên ở đây thật sự rất bản lĩnh, hy sinh cả cuộc đời
chịu khổ để dạy cho các em từng con chữ, một công
việc cao quý vô cùng Cô Trinh đến giờ vẫn còn gắn
bó với giảng đường của mình, tuy khó nhưng cô
không bỏ cuộc Có lần cô nói với tôi: "Cô không coi
chúng là học sinh, mà là những đứa con của cô" Tôi
ngưỡng mộ sự hy sinh của những người như cô lắm
Với tôi, giáo viên Việt Nam là những anh hùng Rõ
ràng mình nên hậu đãi họ như những người tận tâm
và chuyên nghiệp Đầu tư vào giáo viên cũng chính
là đầu tư vào tương lai của Việt Nam, đem sự thoải
mái để đổi lấy nỗ lực của họ Có một khoản lương
tốt, họ sẽ không cần phải làm thêm giờ, hay nhận tiền
hối lộ để nâng điểm cho bất kỳ học sinh nào, đầu óc
chỉ tập trung vào sự sáng tạo khi giảng dạy tại
trường Trung bình, bộ óc của chúng ta chỉ có được
tối đa ba tiếng sáng tạo mỗi ngày
Sau thời gian dạy cùng cô Trinh, tôi mở một câu lạc
bộ dạy học viên những kỹ năng cần thiết để học tốt,
một thí nghiệm nhỏ của tôi Tôi dạy các bạn trẻ
những kỹ năng liên quan đến thảo luận và tranh luận
trong một nhóm, dựa vào phương pháp "The
Harkness" "The Harkness" là phương pháp giảng
dạy và học tập bằng cách cho học sinh ngồi thành
hình bầu dục lớn, thảo luận các ý tưởng trong không
khí cởi mở nhất Giáo viên chỉ quan sát, thi thoảng
khuyến khích, động viên học sinh đưa ra ý tưởng
riêng của họ, tự thuyết phục và trao đổi với nhau Cả
nhóm sẽ phải đảm bảo rằng tất cả thành viên đều
tham gia vào cuộc trò chuyện như nhau
Đây là cách để mỗi thành viên đều có thể suy nghĩ
cùng nhau, "trôi" với nhau Harkness được sử dụng
nhiều ở trường học tại Mỹ Nhà trường can đảm trao
trách nhiệm cho học sinh, để thế hệ trẻ biết cách tự
Teaching career
I could not imagine that teaching career in Vietnam would be so difficult
When I first came to Vietnam, I knew the
"Vietnamese mother", Ms Trinh Ms Trinh invited
me to teach English at some schools in Ho Chi Minh City, 2009 There are too many students in class, there are nearly 60 students No teaching materials, outdated textbooks, classrooms are hot and students have difficulty communicating
I could not work there for long I think the teachers here are really brave, sacrificing their whole lives to teach them every word, a very noble job Ms Trinh is still attached to her lecture hall, it is difficult but she does not give up She once told me, "I don't see them
as students, but my children." I admire the sacrifice
of people like her
With me, Vietnamese teachers are heroes Obviously
I should treat them as dedicated and professional people Investing in teachers is also investing in the future of Vietnam, bringing comfort in return for their efforts Having a good salary, they will not need
to work overtime, or take bribes to improve grades for any student, the mind is focused on creativity when teaching at school On average, our brains only get a maximum of three hours of creativity a day
After teaching with Trinh, I opened a club to teach students the skills needed to learn well, a small experiment of mine I teach young people skills related to discussion and debate in a group, based on
"The Harkness" "The Harkness" is a method of teaching and learning by having students sit in a large oval, discussing ideas in the most open atmosphere Teachers only observe, sometimes encourage, encourage students to come up with their own ideas, convince and communicate with each other The group will have to make sure that all members are engaged in the same conversation
This is how each member can think together, "drift" together Harkness is used a lot in American schools The school courageously gives responsibility to
Trang 2chịu trách nhiệm về con đường học vấn của chúng.
Nhờ đó các em độc lập hơn, biết nói chuyện một
cách bình đẳng Học sinh có thể tự quản được lớp
học của họ
Trong nhóm học sinh của tôi, có một cậu bé không
thể nói chuyện với bất kỳ ai Thật không may là
những người khác đã không khuyến khích em ấy
thảo luận cùng cả nhóm Tôi có thể tưởng tượng em
sẽ như thế nào trong mô hình lớp học vuông truyền
thống của Việt Nam, ngồi một góc thật sâu cuối lớp,
tránh ánh mắt của các thầy cô, nhiều năm liền Tất
nhiên sau một thời gian dài trốn tránh các bài học,
em không có khả năng tự suy nghĩ hoặc đóng góp ý
kiến cho một cuộc thảo luận nhóm
Ở nhiều lớp học tại Việt Nam, yêu cầu bàn tròn gồm
60 học sinh, sinh viên là phi thực tế Do vậy, việc tập
trung giao trách nhiệm cho chính học sinh, hướng
dẫn họ cách quản lý theo nhóm nhỏ hợp lý hơn Giáo
viên đứng sang một bên tin tưởng và dõi theo sự tiến
bộ của họ Mô hình lớp học vuông ở Việt Nam, với
số lượng học sinh hiện tại, đang đứng trước nguy cơ
trở nên lỗi thời Nó hoàn toàn không hỗ trợ sự đóng
góp bình đẳng các ý tưởng và sự phát triển khả năng
của các cá nhân Những người ngồi phía trước, gần
gũi với giáo viên hơn, sẽ nhận được nhiều thông tin
hơn, còn những người ngồi phía sau tiếp tục trì trệ
Đó là một lý do làm cho xã hội Việt Nam dường như
thiếu mất văn hóa tranh luận và thảo luận hiệu quả,
đúng mực Tôi thấy nhiều người nhanh chóng huỷ
bỏ, chê bai một ý tưởng trước khi kịp suy nghĩ sâu
sắc về nó Họ chưa nghe hết câu đã vội vàng nói:
"Không", thậm chí đưa ra đánh giá vội vàng Những
ý tưởng hay và nghiêm túc như làm sao để tạo ra một
con tàu không gian bay vào vũ trụ, cách kìm chế dịch
bệnh thế kỷ, hay làm thế nào để giải quyết những vấn
đề tồn tại triền miên trong xã hội Câu trả lời chỉ có
được khi chúng ta cùng ‘trôi’ với nhau, cùng trao đổi,
tranh luận bằng thiện chí và tận tình
Rất khó để giáo viên Việt Nam cảm thấy tự do sáng
tạo dạy học trong môi trường học đường hiện nay vì
có quá nhiều quy định từ cấp trên Nhưng nếu không
phải họ thì ai? Chỉ giáo viên là người hiểu rõ học
sinh của mình nhất Và họ nên được là người chủ
động trong việc thiết kế lớp học, cách dạy và học cho
chính những "đứa con" của mình Bởi khi bị kiểm
students, so that the younger generation knows how
to take responsibility for their educational path As a result, they are more independent, can talk equally Students can manage their own class
In my student group, there was a boy who could not talk to anyone Unfortunately, the others did not encourage her to discuss it with the whole group I can imagine what you would look like in a traditional Vietnamese square classroom model, sitting in a deep corner at the end of the class, avoiding the eyes of the teachers, for years Of course, after a long time of avoiding lessons, I am not able to think for myself or contribute ideas to a group discussion
In many classrooms in Vietnam, it is impractical to require a round table of 60 students Therefore, focusing on assigning responsibility to the students themselves, guiding them how to manage in small groups more reasonable Teachers stand aside trusting and watching their progress The square class model
in Vietnam, with the current number of students, is at risk of becoming obsolete It does not at all support the equal contribution of individuals' ideas and capacity development Those who sit in the front, closer to the teacher, will receive more information, while those who sit in the back continue to stagnate That is one reason why Vietnamese society seems to lack the proper and proper culture of debate and discussion I see many people quickly cancel, decry
an idea before they can think deeply about it They have not heard the sentence was rushed to say: "No", even made a hasty assessment Good and serious ideas like how to create a spaceship to space, how to control the epidemic of the century, or how to solve the problems that persist in society The answer is only available when we 'float' together, exchanging and debating with goodwill and wholeheartedness
It is very difficult for Vietnamese teachers to feel free
to teach in the current school environment because there are so many regulations from the higher levels But if not them then who? Only teachers who know their students best And they should be proactive in designing the classroom, teaching and learning for their own "children" Because when it is too closely controlled, especially the teacher evaluation criteria,
Trang 3soát quá sát sao, đặc biệt là các đánh giá tiêu chuẩn
xếp hạng giáo viên, các buổi dự giờ, nó làm các giáo
viên áp lực và chỉ tập trung vào các con số vô vị, cốt
sao đầu tiên là giữ được việc làm
Các trường học có thể phát triển giáo trình của riêng
mình, tập trung vào các kỹ năng giải quyết vấn đề
sáng tạo nhất, cách làm việc nhóm, làm quen với tư
duy phê phán và kỹ năng giao tiếp Hãy cho những
người trẻ một lý do để học tập thay vì đe doạ điểm
kém
Một người bạn năm ngoái bay từ Mỹ về Việt Nam
thăm tôi Ông bảo bây giờ công ty Mỹ đã có robot
bay trên không giao hàng, Google có xe tự động lái
Một tương lai không xa, robot sẽ thay thế hết các
công việc lao động tay chân, con người chỉ còn lại
các công việc sáng tạo Chính vì vậy, sáng tạo ở các
trường học quyết định tương lai của tất cả chúng ta
the attendance sessions, it makes the pressure on the teachers and focuses only on the tasteless numbers, the first core is keep a job
Schools can develop their own curriculum, focusing
on the most innovative problem-solving skills, teamwork, familiarity with critical thinking and communication skills Give young people a reason to study instead of threatening poor grades
Last year, A friend flew from the US to Vietnam to visit me He said that now the US company has robots in the air that deliver goods, Google has autonomous cars In the near future, robots will replace all manual labor, leaving only creative jobs Therefore, creativity in schools determines the future of all of us
Người tốt
Đồng nghiệp tôi bảo, “gần sếp như gần mặt trời, chết
cháy lúc nào không hay”
Hồi mới về làm tại một doanh nghiệp lớn, tôi chứng
kiến hầu hết các cuộc họp đều im phăng phắc, chỉ có
âm thanh của quạt kêu và tiếng vị lãnh đạo vang
vang Vài nhóm nhân viên khom lưng cúi gối tìm góc
nào kín nhất phòng, ngồi nép vào nhau để khuất tầm
mắt của sếp Họ hy vọng không bị sếp "sờ" đến
Có lần tôi lon ton đến ngồi hàng ghế trên Sếp phát
biểu xong, hỏi: "Ý kiến cô thế nào?" Là nhân viên
mới, tôi vô tư nói tuột ra hết suy nghĩ của mình "Cô
nên nói ít đi thì hơn", một bác trưởng phòng nói nhỏ
với tôi lúc ra về Từ đó, tôi cẩn trọng và bớt lời hơn
trong các cuộc họp Đồng nghiệp tôi bảo, "giấu
mình" là để "giữ mình" được yên, tránh điều tiếng,
tránh bị chú ý là tránh được phiền toái Mọi người
nửa đùa nửa thật nhắc nhau phải học thuộc lòng hai
điều Điều 1: sếp luôn đúng; điều 2: khi sếp sai, xem
"Những người đúng không dám bảo vệ, sai không
dám đấu tranh, mũ ni che tai, giữ mình là chính, cứ
bo bo vào, người ấy chưa chắc đã tốt", trong cuộc
họp Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương vừa qua,
My colleague said, "It's nearly like being near the sun near your boss, dying when you're dead."
When I first came back to work in a large enterprise,
I witnessed most of the meetings being silent, only the sound of a fan blowing and the sound of a leader being heard A few groups of staff stooped to find the corner of the room, sitting close to each other to hide the view of the boss They hope not to be "touched"
by the boss
Once I trotted to sit on the front row The boss finished speaking, asking: "What is your opinion?"
As a new employee, I blurted out my thoughts "You should talk less," the manager whispered to me when
I left Since then, I have been more cautious and less vocal in the meetings My colleague said, "hide me"
is to "keep me" quiet, avoid the reputation, avoid being noticed is to avoid nuisance Everyone half jokingly reminded each other to memorize two things Article 1: The boss is always right; Article 2: When the boss is wrong, review article 1
"The right people do not dare to protect, wrong do not dare to fight, hats cover their ears, keep themselves the main ones, keep on boating, they are
Trang 4tôi thấy báo chí tường thuật phát biểu của người
đứng đầu Có lẽ chúng ta đều thấy văn hóa mũ ni che
tai trở nên bình thường ở bất cứ môi trường nào:
trong các cơ quan công sở, trong các lớp học, gia
đình
Là giảng viên, tôi và nhiều đồng nghiệp nhận thấy
dường như càng lớn, người học càng trở nên ngại
phát biểu chứ không "tranh nhau" nói như hồi tiểu
học Khi thầy cô đặt câu hỏi, đa phần sinh viên cúi
đầu, ngoảnh mặt hoặc nhìn nhau thăm dò Khi có
thắc mắc muốn hỏi, nhiều bạn ngần ngại, tặc lưỡi bỏ
qua
Quanh ta, nhiều gia đình vẫn coi trọng việc trẻ con
phải nghe lời người lớn, dù cha mẹ không phải khi
nào cũng đúng "Con cãi cha mẹ trăm đường con
hư", làm con thì phải vâng lời, nói nhiều, hỏi nhiều
chỉ gây mệt mỏi phiền toái, cấm phản đối, "vặc" lại ý
kiến của cha mẹ Hàng xóm nhà tôi có cậu con trai 9
tuổi thường xuyên đặt câu hỏi cho mẹ và đôi khi
dùng lý lẽ bắt bẻ lại người lớn Tôi nghe cô quát:
"Học bài không học toàn đi hỏi những câu linh tinh
vớ vẩn, học đâu cái thói lý sự cãi mẹ Thế là hư"
Cô ấy làm tôi nhớ hồi còn học trung học, tôi thường
xuyên giơ tay phát biểu Khi có điều thắc mắc, kiểu
như: tại sao trong tiếng Anh số nhiều lại thêm "s" chứ
không phải là x, y, z; tại sao tiếng Pháp lại có giống
đực và giống cái, tôi đứng lên hỏi cô Nhưng câu
trả lời tôi nhận được là: "Em sang Anh mà hỏi"; "Cái
này thì có Tây mới biết" Cùng với nụ cười bí hiểm
của cô, tràng cười của cả lớp khiến tôi ngượng ngùng
ngồi xuống Một lần, đứa bạn rỉ tai tôi: "Mọi người
nói mày thích nổi hay sao mà phát biểu và hỏi nhiều
thế?" Lên đại học, tôi ít phát biểu hơn Càng lớn tôi
càng trở nên nhút nhát và e ngại nhiều thứ Tôi thấy
xung quanh mình mọi người đều như vậy Có lẽ
"được" giống cộng đồng, hoà hợp với số đông luôn
Biết bao đứa trẻ như chúng tôi, từ bé đến lớn được
cha mẹ, thầy cô và sếp "dạy" đi dạy lại bài học rằng:
nếu muốn được yêu quý, được khen ngợi thì hãy
vâng lời, chấp nhận và ngoan ngoãn làm theo Rằng
nếu muốn được yên thân, không bị hiềm khích,
không bị ghẻ lạnh thì hãy trật tự, chỉ đâu đánh đấy,
đừng cố cãi, đừng đấu tranh kẻo không có chỗ mà
tránh đâu Đó cũng là cách hành xử của văn hoá
phong kiến còn rơi rớt lại - nơi coi trọng "tôn ti trật
not necessarily good", in the Standing Committee of the Central Steering Committee recently , I saw the press report the speech of the head Perhaps we all see the hat-wearing culture becoming normal in any environment: in offices, classrooms, and families
As a lecturer, I and many colleagues realized that the bigger it seemed, the more learners became reluctant
to speak, not "scramble" to speak like in elementary school When teachers ask questions, most students bow their heads, turn their heads or look at each other surveyed When you have a question, many of you hesitate, click your tongue
Around us, many families still attach importance to children obeying adults, even though parents are not always right "I argue with parents a hundred ways to spoil me", and I have to obey, talk a lot, ask a lot, cause fatigue, annoying, forbid objection,
"humpback" of parents' opinions My neighbor has a 9-year-old son who often raises questions for his mother and sometimes uses bullying arguments against adults I heard her shout: "Studying is not studying all the time, asking nonsense and nonsense questions, learning where to argue about motherhood That's bad."
She reminds me when I was in high school, I frequently raised my hand to speak When there are questions, like: why in English the plural adds "s" rather than x, y, z; Why is French male and female,
I stand up and ask her But the answer I received was:
"I came to England to ask"; "Only Westerners will know this." Together with her mysterious smile, the laughter of the whole class made me sit down awkwardly One time, a friend whispered to me,
"People say you like how you say and ask so many questions?" Going to college, I said less The bigger
I get, the more shy and shy I am I see everyone around me like that Perhaps "be" like the community, in harmony with the crowd is always easier to live, safer
How many children like us, from childhood to adult, are taught by their parents, teachers and bosses over and over again that: if you want to be loved, praised, obey, accept and obediently do according to the That
if you want to be alone, not to be hated, not to be estranged, just be quiet, just fight, don't try to argue, don't struggle so there's no place to avoid That is also the behavior of feudal culture left behind - a place that respects "hierarchical order" and hierarchy
Trang 5tự", thứ bậc Lời của người "bề trên" luôn là khuôn
vàng thước ngọc hay mệnh lệnh bất di bất dịch, nếu
kẻ dưới không tuân theo là bất trung, bất hiếu, bất
nghĩa
Ở một chiều nào đó, hoà hợp với cộng đồng mình
đang sống và làm việc là tốt Nhưng "tốt" tới nỗi
đúng không dám bảo vệ, sai không dám đấu tranh,
mũ ni che tai, giữ mình là chính thì lại thành người
không tốt Chúng ta đều từng chứng kiến những
người thấy điều chướng tai gai mắt mà như không
thấy, việc trái đạo lý mà không phản ứng - mặc nhiên
coi nó như lẽ phải; người học không hiểu bài và hổng
kiến thức nhưng làm thinh không dám hỏi; con cái
bức xúc với cha mẹ nhưng kìm nén không dám nói,
và có đứa trẻ trở thành cô độc ngay trong chính nhà
mình
Một trong những lý do khiến người Do Thái trở
thành dân tộc xuất chúng tôi đọc được là họ khuyến
khích phản biện và không câu nệ cấp bậc trong xã
hội Ông chủ pha cà phê cho nhân viên, cấp dưới đá
mông sếp để trêu đùa Thanh niên 20 tuổi có thể
được ra những quyết định đầy hệ trọng trong tổ chức
Còn với Việt Nam, lối tư duy bề trên kẻ dưới vẫn
bám sâu gốc rễ vào cách sống, làm việc, kéo lùi sự
tiến bộ của mỗi cá nhân và xã hội Cỗ máy nào đã
khuyến khích chúng ta ứng xử như vậy?
Ngay cả ở diễn đàn Quốc hội, nơi bàn bạc và quyết
định nhiều vấn đề quan trọng nhất của đất nước, của
nhân dân, tiếng nói phản biện cũng trở nên quý hiếm
Mỗi khi có đại biểu dám nói thẳng nói thật, các mặt
báo đồng loạt tường trình Tiếc là, sự "bất thường" đó
không diễn ra liên tục trên nghị trường
"Đặc biệt coi trọng chất lượng nhân sự" là điều được
nhấn mạnh trước thềm Đại hội Đảng và bầu cử Quốc
hội khóa mới Phẩm chất quan trọng của những
người có trọng trách tôi cho rằng không gồm văn hóa
"mũ ni che tai" Sự thay đổi tư duy cấp bậc trong
công việc, ngay bây giờ, bắt đầu từ chính những
người "bề trên" chứ không phải kẻ dưới Lãnh đạo,
sếp, cha mẹ, thầy cô, mỗi người lớn nếu khích lệ "bậc
dưới" bày tỏ quan điểm, dùng tri thức để bảo vệ cái
đúng, phản đối cái sai; đồng thời cởi mở đón nhận
những điều không "ngọt tai, ngọt giọng", ấy là bước
Sự tiến bộ của xã hội không chỉ bị cản trở bởi kẻ xấu,
mà còn bởi chính những "người tốt", "người hiền"
-The word of the "superior" is always the golden ruler
or the command of immutability, if the one who does not obey is unfaithful, filial, and meaningless
In a certain way, being in harmony with the community we live and work in is good But "good" that right dare not protect, wrong do not dare to fight, cover your ears, keep yourself as a person, then you are not good We have all seen those who find it objectionable and unrealistic, unethical and unreasonable - taking it for granted; learners do not understand the lesson and gap in knowledge but do not dare to ask questions; children are upset with their parents but refrain from speaking, and a child becomes alone in his own home
One of the reasons why the Jews become an outstanding nation we read is that they encourage criticism and not clinging to rank in society The boss makes coffee for the employees, the subordinates kick the boss to make fun of him Young 20-year-olds can make important decisions within the organization As for Vietnam, the way of thinking on the bottom is still rooted in the way of living, working, pulling back the progress of each individual and society What machine encouraged us to behave like this?
Even in the forum of the National Assembly, where discussions and decisions on many of the most important issues of the country and the people, the voice of criticism has become rare Every time a delegate dared to speak the truth, all the newspaper reports Unfortunately, such "anomalies" do not take place constantly in the parliament
"Particularly attaching great importance to personnel quality" is emphasized before the Party Congress and the new National Assembly election The important quality of the people responsible for me is that it doesn't include the "hat-to-ear" culture The change
in hierarchical thinking at work, right now, starts with the very "superiors" rather than the underlings Leaders, bosses, parents, teachers, each adult if encouraging "subordinates" to express their views, use knowledge to protect right and wrong; At the same time, openly accepting things that are not
"sweet and sweet" is the first step of change
The progress of society is not only hindered by the
Trang 6những người ngại va chạm với cái xấu nên xuề xòa
bỏ qua Không dám vạch trần tiêu cực, cố đóng vai
"dĩ hòa vi quý" ở vị trí có trách nhiệm là dung túng
cho cái xấu lộng hành
bad guys, but also by the "good people", "the gentle"
- those who are afraid of colliding with the bad should be ignored Dare not to expose negativity, trying to play the part "of peace because you have the responsibility to tolerate evil."
Khôn sống mống chết
Sau gần mười lăm năm làm báo, tôi đôi lúc vẫn mang
cảm giác ngỡ ngàng khi đọc bình luận của nhiều độc
giả
Đó là khi mà trước nhiều vấn đề xã hội, đặc biệt là
đói nghèo hay bất bình đẳng cơ hội, nhiều người vẫn
một mực tin rằng đó hoàn toàn là lỗi của cá nhân
Nghèo nhiều khả năng là lười Nếu không lười mà
vẫn nghèo thì chắc chắn là do thiếu linh hoạt, không
biết đường làm ăn Làm chõ xôi mặn mà đem ra đầu
ngõ ấy, ai đó nói, bao nhiêu người họ sống được kia
kìa Mà đã cố xoay sở rồi vẫn không ra đường làm ăn
thì hẳn nhiên là do không biết tự giáo dục, trên mạng
hay ngoài phố có rất nhiều kiến thức sao không chịu
học
"Ngỡ ngàng" không phải là từ đúng Thực tế là nhiều
lúc tôi kinh sợ đến mức đặt bút viết về hoàn cảnh của
ai đó, phải nghĩ việc o bế hết các khả năng xem dư
luận có thể chửi người này kiểu gì?
Tôi cũng không dám oán thán độc giả Tôi buồn,
nhưng thường xuyên phải tự trách thân mình, hoặc
giới truyền thông nói chung Phải chăng là chúng tôi
tuyên truyền chủ nghĩa cá nhân nhiều quá, lải nhải
những luận điệu kiểu Jack Ma - "nếu 35 tuổi vẫn còn
nghèo là lỗi do bạn" - nhiều quá, diễn ngôn các tấm
gương làm giàu như một nỗ lực nội tại (mà quên
good is alive, foolish is dead After nearly fifteen years as a journalist, I sometimes feel surprised when reading the comments of many readers
That is when many social issues, especially poverty
or opportunity inequality, still strongly believe that it
is entirely personal fault Poverty is more likely to be lazy If not lazy but still poor, it is certainly due to lack of flexibility, do not know the way to do business Make salty sticky rice and bring it to that end, someone said, how many people can live there But after trying to manage and still not going out to
do business, it was certainly because I did not know how to educate myself, online or in the street with a lot of knowledge
"Surprised" is not the right word In fact, sometimes I was so frightened that I wrote a pen about someone else's situation, thinking about what kind of ability to view the public opinion could curse this person?
I also do not dare to resent readers I am sad, but often have to blame myself, or the media in general
Is it because we propagandize individualism too much, ranting about Jack Ma-style allegations - "if 35
is still poor it is your fault" - too much, discourse of examples of getting rich as an effort intrinsic (but forgot to analyze the exterior) so much? Or have we analyzed the policy and macro issues so little, so many people forget that the opportunity inequality
Trang 7không phân tích ngoại cảnh) nhiều quá? Hay là
chúng tôi đã phân tích chính sách và vấn đề vĩ mô ít
quá, để nhiều người quên rằng bất bình đẳng cơ hội
thực sự vẫn là một con quái vật đang đào bới khắp
các làng quê, vùng núi, xóm ngụ cư, để lại những hố
ngăn không thể lấp đầy?
Cơ bản thì tôi không thể trách ai, vì quan niệm san
đều cơ hội và hướng tới bình đẳng cũng là của cá
nhân tôi, một người thiên tả Nếu ai đó tin vào chủ
thuyết "khôn sống mống chết" thì cần tôn trọng họ
Nhưng hôm nay có thể là cơ hội để nhiều người trong
chúng ta xét lại cách đánh giá xã hội của mình Đại
dịch cho chúng ta một khoảng lặng để suy nghĩ Qua
đó, trả lời câu hỏi tập thể, rằng xã hội Việt Nam thực
sự đang hướng tới điều gì
Niềm tin rằng ai cũng có thể vươn lên nếu họ cố
gắng, dựa trên một số điều khoản của khế ước xã hội,
hay tạm gọi là "lời hứa" Đầu tiên là chế độ trọng
dụng nhân tài (meritocracy), trong đó tuyên bố rằng
nếu anh đủ nỗ lực để vượt qua một số bài kiểm tra, ở
nhà trường hay trong công sở, anh sẽ được ban
thưởng Thứ hai, là lời hứa của thị trường tự do,
trong đó tuyên bố rằng kinh tế sẽ tăng trưởng, dù ít
hay nhiều, và phần bánh mới này sẽ được chia cho
bất kỳ ai có sức giành lấy nó
Nhưng đại dịch bỗng nhiên bộc lộ điểm yếu của
những khế ước này Meritocracy hóa ra phụ thuộc
vào cơ hội giáo dục; và khi hạ tầng giáo dục phổ
thông tạm đóng cửa, miếng gạch bông lát nền biến
mất, phía dưới lộ ra những mảng xi măng không đều
Thằng cu nhà tôi vẫn đang học online, và khi việc
really is still a monster digging through villages, mountains, and neighborhoods, leaving holes that can't be filled?
Basically, I cannot blame anyone, because the notion
of equal opportunity and towards equality is also mine, a left-leaning person If someone believes in the doctrine of "the wise to live without death" then one should respect them
But today may be an opportunity for many of us to revise our social judgment The pandemic gives us a pause to think Thereby, answering the collective question, what is Vietnamese society really aiming for
The belief that everyone can rise if they try, based on some terms of a social contract, or so-called
"promise" The first is meritocracy, which states that
if you make every effort to pass a number of tests, at school or at work, you will be rewarded The second
is the promise of the free market, which states that the economy will grow, more or less, and this new piece of bread will be shared with anyone who has the power to win it
But the pandemic suddenly revealed the weakness of these contracts Meritocracy turned out to depend on educational opportunities; and when the general education infrastructure is temporarily closed, the floor tile disappears, the bottom shows irregular cement patches My older brother was still learning online, and when social distance was not stressful, he was also tutoring While many of its peers
Trang 8giãn cách xã hội còn chưa căng thẳng, nó còn học cả
gia sư Trong khi đó rất nhiều bạn cùng lứa của nó ở
đâu đó trên đất nước này chỉ tiếp cận giáo dục thông
qua nhà trường, không biết Internet là gì Việc này
không phải bây giờ mới xuất hiện: ông con giời đã
luôn học đủ thứ theo giờ, từ tiếng Anh đến piano, và
bất chấp thái độ dặt dẹo chống đối của nó, tôi biết
rằng nó sẽ có nhiều cơ hội hơn các bạn nhỏ nông
thôn trong tương lai Tôi biết, vì tôi đã trả tiền cho
chính việc này
Tất nhiên có cơ hội và tận dụng được cơ hội là khác
nhau Nhưng nếu như cơ hội cũng có thể được mua
hay tăng cường bằng tiền của bố mẹ, khác nhau
theo hạ tầng Internet ở Hà Nội, Sài Gòn so với Lào
Cai, An Giang, thì xuất phát điểm của con người ta
đâu có bằng nhau?
Hãy nghĩ về kỳ thi tốt nghiệp phổ thông Đó là một
lời hứa chắc nịch của chế độ trọng dụng nhân tài, về
việc chúng ta sẽ xuất phát bằng nhau Nhưng giờ này,
sẽ có nhiều bạn thiếu niên phải tự loay hoay dưới căn
nhà mái cọ, còn nhiều bạn thiếu niên có thể tiếp tục
nhận trợ giúp qua MacBook dù nhà trường đóng cửa
Họ có bước vào những kỳ thi sắp tới một cách cân
bằng không? Thật ra cơ hội đã luôn không đều rồi,
việc trường học tạm nghỉ, một bối cảnh cực đoan, chỉ
giúp ta dễ đặt câu hỏi hơn thôi
Ảo ảnh về sự bình đẳng của nền kinh tế thị trường,
cũng hóa ra dựa quá nhiều vào giả thiết tăng trưởng
Lời hứa thật ra thế này: Vì chiếc bánh chắc chắn sẽ to
lên, nên nếu hôm nay anh chưa có bánh thì ngày mai
anh sẽ có, ngày mai anh chưa có thì cơ hội sẽ đến
somewhere in this country have access to education only through schools, not knowing what the Internet
is This is not something new now: the son has always learned everything by the hour, from English
to piano, and despite his wobbly opposition, I know
he will have more opportunities than others Rural small friends in the future I know because I paid for this
Of course having the opportunity and taking advantage of the opportunity is different But if opportunities can also be bought or strengthened with parents' money, different according to the Internet infrastructure in Hanoi and Saigon compared to Lao Cai and An Giang, the starting point for people is not equal together?
Think of the high school graduation exam It is a strong promise of meritocracy, that we will all start from equal footing But for now, many teenagers will have to fend for themselves under the palm-roofed houses, while many teenagers will be able to continue to receive support through the MacBook despite the school closing Do they enter the upcoming exams in a balanced manner? In fact, the opportunities have always been uneven, the suspension of school, an extreme context, only makes
it easier for us to ask questions
The illusion of market economy equality, too, turns out to rely too much on the growth hypothesis The promise is actually this: Because the cake is sure to get bigger, if you don't have the cake today, you will have it tomorrow, you won't have it tomorrow and the opportunity will come the day after tomorrow
Trang 9vào ngày kia Vì chiếc bánh chắc chắn sẽ to lên, luật
của game "giật bánh" là cố định với bất kỳ ai, nên
nếu anh mãi vẫn không thể có bánh thì đấy là lỗi của
anh
Nhưng khi bánh không nở ra nữa, ta nhận ra rằng lời
hứa này có vấn đề Những miếng bánh sẽ luôn được
chia không đều vì nhiều lý do Hóa ra là có những
người lao động ngoài kia, họ và bố mẹ họ ít vốn đến
mức không đầu tư bền vững được cả vào miếng ăn
hàng ngày Hai giờ sáng, tôi vẫn đi luộc spaghetti ăn
rồi ngồi vào máy tính Hai giờ sáng, ai đó có thể
đang không biết ngày mai sẽ trả tiền nhà trọ kiểu gì
Dinh dưỡng đã là một vấn đề lớn, đừng nói tới những
thứ như "tái đầu tư cho bản thân" Nếu ngày mai nền
kinh tế tăng trưởng dù chỉ là chút ít, loại người như
tôi sẽ lao đến giật bánh đầu tiên
Khi tất cả cùng lao về phía trước, chúng ta tưởng
rằng mình đang trong một cuộc đua bình đẳng Khi
một số người đi chậm lại và một số phải dừng hẳn, ta
nhận ra rằng hóa ra tốc độ luôn khác nhau
Và ta còn nhận ra rằng các cuộc đời liên quan chặt
chẽ đến nhau Chủ nghĩa cá nhân, dù là phê phán
người nghèo hay tuyệt đối hóa thành tích của người
giàu, sai chính ở chỗ này Đại dịch khiến cho chúng
ta bất thần phải nhìn kinh tế ở góc độ vĩ mô, nhìn kỹ
vào cái thực tế rằng nền kinh tế, nếu không tính dầu
mỏ, thì phụ thuộc lớn những nông dân hoặc công
nhân gia công Công ty dịch vụ ăn uống vốn hóa mấy
chục triệu USD có bị đóng cửa cũng không đáng sợ
bằng một nghìn công nhân nhà máy không còn việc
làm Ngày mai chỉ cần hệ thống lao động phổ thông
Because the cake will certainly grow, the rules of the game "pulling the cake" is fixed to anyone, so if he still can not have the cake, it is his fault
But when the bread did not expand, we realized that this promise had a problem Pieces will always be divided unevenly for many reasons It turned out that there were workers out there, they and their parents were so low in capital that they could not sustainably invest in their daily meals At two in the morning, I still boiled the spaghetti and sat at the computer At two in the morning, someone might not be sure what kind of accommodation will pay tomorrow Nutrition has been a big problem, let alone things like
"reinvesting yourself" If the economy grows even a little tomorrow, the kind of person like me will rush
to get the cake first
As we all rush forward, we think we are in an equal race When some people slow down and some have
to stop, we realize that the speed is always different
And we also realize that lives are closely related Individualism, whether it is to criticize the poor or to absolve the performance of the rich, is wrong here The pandemic makes us suddenly look at the economy from a macro perspective, looking closely
at the fact that the economy, if not counting oil, is highly dependent on farmers or outsourced workers The tens of millions of US dollar food service companies that were closed down aren't as scary as a thousand factory workers are out of work Tomorrow, only the unskilled labor system in the city to rest home, the people in the city will be terrified Economic sectors are interdependent and inseparable Their life is my life We fly far by the speed of the birds at the last flock and vice versa, if there is
Trang 10trong thành phố nghỉ về quê hết là dân nội thành sợ
chết khiếp Các thành phần kinh tế phụ thuộc lẫn
nhau và không thể tách rời Đời họ là đời ta Chúng
ta bay xa nhờ tốc độ những cánh chim cuối đàn và
ngược lại, nếu có mất an ninh (lương thực, kinh tế
hay kể cả an ninh trật tự), thì cũng là vì chính những
người này không được bảo vệ và chăm sóc
Đại dịch, khi xã hội chậm lại, kể cho chúng ta rất
nhiều điều Đó cũng có thể là cơ hội để chúng ta lựa
chọn hệ thống hành động của mình, hay nói như
kênh Vox trong một phóng sự mới đây về con người
trong đại dịch: "Trở thành phiên bản tốt hơn của
chính mình"
Tôi gọi điện hỏi thăm một vòng bạn bè của mình,
những lao động di cư ở Hà Nội, dưới bãi sông Hồng
hay trong xóm chạy thận Lê Thanh Nghị Họ vẫn lạc
quan: có lẽ họ quen với sự bấp bênh trong cuộc đời
hơn tôi, một thị dân điển hình Tôi chia sẻ sự lạc
quan của họ với bạn bè trên facebook Một vài người
gửi năm trăm, một triệu, nhờ tôi chuyển cho "anh chị
em của Hoàng" Tôi rất vui Có tiền cho mấy gia đình
rau dưa qua đẫn này là một chuyện; nhìn thấy thái độ
sống của nhiều người quanh mình mới là điều quan
trọng Nó nhắc tôi rằng mình vẫn đang sống trong
một nền văn hóa nơi người yêu thương người Ai
cũng muốn được sống trong một xã hội như thế, nơi
các cư dân đùm bọc nhau vô điều kiện
Nhưng từ thiện chỉ là một phiên bản tối giản của lòng
tốt Bây giờ là lúc ta nhìn thấy rõ hơn những hố ngăn
trong xã hội, rằng có những người ít cơ hội thay đổi
và làm chủ cuộc sống tới mức nào Bây giờ, không
chỉ là thời gian cho yêu thương và đùm bọc Bây giờ
insecurity (food, economy or even security and order), it is also because these people are not protected and cared for squirrel
Pandemics, when society slows down, tell us a lot of things It may also be an opportunity for us to choose our system of action, or say as Vox channel in a recent report about people in the pandemic: "Become
a better version of yourself."
I called and asked one of my friends, migrant workers in Hanoi, on the Red River bank or in Le Thanh Nghi dialysis village They are still optimistic: perhaps they are more familiar with life's uncertainties than me, a typical town I share their optimism with friends on facebook Some people sent five hundred and one million, asking me to transfer them to "Huang's brothers and sisters" I'm very happy Having money for this family of melons
is one thing; It is important to see the attitude of many people around us It reminds me that I am still living in a culture where people love people Everyone wants to live in a society like that, where the residents unconditionally embrace each other
But charity is just a minimalist version of kindness Now is the time to see more clearly the gaps in society, that there are few people who have little chance to change and control life Now, it's not just time for love and affection Now may be the time to clear the mind: when the pandemic is over, the