Bước đầu khắc họa được tính cách nhân vật,hình dung ra được sự việc con người là do thành công của nt k/c giọng kể gián tiếp, kể bằng đối thoại của các nhân vật truyện có tính khách [r]
Trang 1ĐỌC VĂN
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
(Trích: “ Tam Quốc diễn nghĩa” )
La Quán Trung
A.Mu û c đí ch
1 Kiến thức
Học sinh bước đầu hiểu được tính cách của Trương Phi:
nóng nảy, bộc trực; Quan Công: tín nghĩa, nhã nhặn
Thấy được sự thành công trong nghệ thuật kể chuyện của
La Quán Trung (kể bằng hành động bằng đối thoại )
2 Kĩ năng
Kĩ năng phân tích truyện qua hành động
qua ngôn ngữ đối thoại
thể hiện tính cách nhân vật
3 Tư tưởng tình cảm
Hướng học sinh đến việc hình thành, tạo tính cách ở bản thân
Biết trung nghĩa đồng thời cũng linh hoạt trong xử thế
B.Phương pháp:
Phương pháp phát vấn
Thảo luận (về quan điểm trung nghĩa
+ chọn hướng phù hợp)
Câu hỏi gợi mở + diễn giảng (đi sâu vào tính cách hai nhân vật)
C.Ca ï c b ướ c l ê n l ớ p
Ôøn định lớp
Kiểm tra bài cũ
Giới thiệu bài mới:
Hoạt Động Của Thầy-trò
Hoạt động1:tìm hiểu tâc giả,tâc phẩm
.Tim hiểu về tác giả, tác phẩm, đoạn
trích
.Chọn những nét chính để giớu thiệu
về tác giả?
Những hiểu biết của em về Tam quốc
diễn nghĩa?
Nội dung bài giảng I.T
ì m hi ể u chung:
1.Tác giả;
-Tên: La Bản
-tính tình cô độc, lẻ loi -Thích ngao du đây đó
2.Tác phẩm;
-Ra đời;dầu đời Minh (1368- 1644) -Thể loại: tiẻu thuyết chương hồi (120 hồi) -GV giới thiệu hêm về loai
Trang 2Ra đời, thể loại, nội dung )
.Tìm hiểu về đoạn trích
Đoạn trích trên trích ở hồi mấy
của tác phẩm?
Nội dung phần trước kể về sự
việc gì?
(xem phim)
Em hãy tóm tắt nội dung đoạn
trích? (gợi mở: đoạn trích được xây
dựng trên các tình tiết chính:
Trương Phi nghi ngờ Quan
Công
Quân Tào tới nghi ngờ
càng tăng
Trương Phi yêu cầu Quang
Công chém tướng Tăo qua ba hồi
trống )
”
Theo em đoạn trích có thể chia làm
mầy phần?
tiểu thuyết này -Nội dung;(sgk)
3 Tìm hiểu đoạn trích
a V ị tr í :
Trích hồi 28 của tác phẩm
Nội dung trước đó kể về việc bị Tào Tháo đánh, ba anh em
li tán Đứng trước tình thế đó Quang Công phải ở trong trang trại Tào để bảo vệ hai chị và chờ tin Huyền Đức Khi nghe tin Huyền Đức, Quang Công đã phải vượt qua 05 cửa ải, chém 06 tướng Tào để ra đi Và lần này đến Nhữ Nam sự việc như thế nào xem tiếp sẽ rõ
Đoạn trích kể về cuộc gặp gỡ giữa Quang Công và Trương Phi ở Cổ Thành.Trương Phi nghi ngờ và tức giận Quang Công vì hành động ở trong trại Tào Quang Công thanh minh không được Đứng trước tình thế ấy quân Tào tới Trương Phi yêu cầu Quang Công chứng tỏ lòng trung của mình bằng cách chém đầu tướng giặc trong 3 hồi trống Quang Công đã thực hiện yêu cầu trong chỉ 1 hồi trống anh em hòa giải
b B ố cuc: đoạn trích chia làm 2
phần Đầu quân mã chứ : cuộc gặp gỡ giữa Quang Công và Trương Phi
Trang 3Hoạt động 2:đọc hiểu văn bản
Qua phần tìm hiểu đoạn trích em
hiểu gì về “Hồi trống Cổ Thành”
Gọi học sinh đọc phần đầu
(Nêu yêu cầu và nhận xét:
Giọng đọc: rõ ràng,mạch lạc
thể hiện đúng tinh cách của
nhân vật)
Cuộc gặp gỡ diễn ra trong hoàn
cảnh nào?
Những chi tiết nào miêu tả thái độ,
hành động của Quang Công khi nghe
tin; gặp Trương Phi
Ta thấy Quan Công có tâm trạng như thế
nào ?
Còn lại:Trương Phi thử thách, Quang Công giải oan
II Đ o ü c hi ể u v ă n ba í n
1 Ý nghĩa nhan đề:
Hồi trống Cổ Thành:
hồi trống do Trương Phi đóng ở Cổ Thành
hồi trống của sự thử thách
hồi trống của sự cương trực
hồi trống giải oan
hồi trống đoàn tụ
2 Cuộc gặûp gỡ giữa Quang Công và Trương Phi ( MANG NHIỀU BẤT NGỜ )
a.B ấ t ng ờ th ứ nh ấ t: tình huống
Cuộc gặp gỡ diễn ra khi Quang Công đến Nhữ Nam tìm
Huyền Đức gặp Trương Phi
Đây là sự bất ngờ của Quang Công
b B ấ t ng ờ th ứ hai: hành động,
cử chỉ ,thái độ
Nghe tin: mừng rỡ vô cùng
Gặp Trương Phi: mừng rỡ
vô cùng, giao long đao, tế ngựa lại đón
-Vô cùng sung sướng, mừng rỡ, hồ hởi khi được gặp em
-Vì bất ngờ phân li trong chiến tranh thường đồng nhất với vĩnh biệt
Nghe tin:
+ Chẳng nói năng gì thái độ khác thường, khác hẳn
Trang 4 Khi nghe tin Quan Công đến Trương Phi
như thế nào? ( thái đô,ü cử chỉ, đó
là bình thường hay khác thường,có
gì khác với Quan Công )
(đây có phải hành động người em
nghênh đón anh không?
giống với cảnh Trương Phi đi
đâu?)
Thái độ
Khi gặp Quan Công,Trương Phi như
thế nào? ( cử chỉ, hành động?
Bước đầu ta thấy Trương Phi có
tính cách như thế nào ?
Những biểu hiện bất ngờ, khác
thường của Trương Phi xuất phát từ
nguyên nhưng nào?
(Lưu ý học sinh mối quan hệ:kết
nghĩa vườn đào cuả ba nhân vật)
C ă n c ứ va ì o th ờ i gian có thể gọi học
sinh đọc
với Quan Công, gây tò mò khó hiểu với người đọc
+ mặc áo giáp một loạt + vác mâu hành động + lên ngựa của Trương + dẫn quân Phi nối tiếp được kể Hành động hoàn toàn bất ngờ với người đọc và có lẽ cả với Quan Công (nếu được biết) Khác hẳn với Quan Công
giao vũ khí, hồ hởi đón, còn Trương Phi: trang bị vũ khí và dẫn quân chẳng khác khi ra trận
(Báo hiệu sự khác thường của cuộc gặp gỡ)
-Khi gặp + mắt tròn xoe ngạc nhiên giận dữ
+ râu vểnh ngược,gương mặt dữ , ngang bướng
+ hò hét dữ dội
+đâm Quan Công quyết liệt, không cầìn suy tính
tính cách nóng nảy, cương trực có phần nóng vội
(Các hành động ,cử chỉ nối tiếp xuất hiện góp phần khắc họa được hình ảnh nhân vật, tính cách nhân vật;đồng thời thực sự gây hấp dẫn với người đọc)
-Tất cả xuất phát từ sự hiểu nhầm của Trương Phi với Quan Công
-(Chính từ sự hiểu nhầm này mà ngôn ngữ đối thoại của Trương Phi và Quan Công cũng mang nhiều bất ngờ)
c Bất ngờ thứ ba: ngôn ngữ đối
thoại
Xưng hô:mày,tao
,ta,em
Giữ ngôi thứ,cố giữ îhòa khí anh em.
- Cố gắng để thanh minh
Trang 5 Em có nhận xét gì vềì: cách xưng hô;
nội dung đối thoại của hai nhân vật
Gợi mở
-Trương phi ; Quan Công xưng hô với nhau
như thế nào ?
-Nội dung những lời nói của Trương
Phi: khẳng định những hiểu nhầm ?
Trương Phi hiểu nhầm Quan Công những
gì?)
Các đối thoại xen vào của hai vị
phu nhân, Tôn Càn có ý nghĩa gì?
( Gợi mở: có giải thích cho
Trương Phi hiểu được không?
Tính cách nhân vật bước đầu trong
hình dung của các em
Nhận xét gì về nghệ thuật kể
chuyện của La Quán Trung?
( gợi mở :
cách kể chuyện, giọng kể của ai?
ngôn ngữ kể chuyện như thế nào?
(nhanh?chậm? có giàu hình ảnh
không ?
chuyện kể theo trình tự thời gian?
không gian?
xây dựng nhiều tình huống bất ngờ
rõ ràng do Trương Phi hiểu nhầm
Không thứ bậc, tức giận
N
ộ i dung đố i tho ü ai -Cố khẳng định Quan Công :
Bội nghĩa
Lừa mình
Bất trung
Bắt mình nóng nảy,trung nghĩa, khẳng khái có phần nóng nảy
không giải thích được với Trương Phi
Còn làm cho nghi ngờ ,mâu thuẫn của Trương Phi với Quan Công ngày
càng tăng ( Điều đó góp phần thực hiện tính cách của hai nhân vật)
Bước đầu khắc họa được tính cách nhân vật,hình dung ra được sự việc con người là do thành công của
nt k/c
giọng kể gián tiếp, kể bằng đối thoại của các nhân vật truyện có tính khách quan, hấp dẫn
ngôn ngữ kể nhanh; giàu hình ảnh
người đọc dễ hình dung ra diện mạo,tính cách nhân vật
kể theo trình tự thời gian :dễ đọc ,dễ nhớ
chuyện mang tính kịch (mâu thuẫn của đoạn trích càng ngày càng được đẩy lên đỉnh điểm)
quan điểm giống nhau Đều là những con người trung nghĩa
Khác nhau ở cách xử thế
Sẽ chiến đấu đến chết (tính cách của Trương Phi cho thấy điều đó
Trang 6Quan Công
Hoạt động 3: thảo luận
Thực ra điểm khác nhau giữa Trương
Phi và Quan Công là gì?
( Gợi mở: có phải là quan điểm
không?
Vậy khác nhau ở đâu?
Hãy tưởng tượng trong hoàn cảnh
ấy Trương Phi sẽ làm như thế nào ?
Còn Quan Công có trung nghĩa không
khi vào ở trại của Tào ?
Còn em,em chọn cách giải quyết như
thế nào ? vì sao?
Đó cũng là cách xử thế đáng trọng đáng kính ,đáng yêu )
Quan Công ở trang trại Tào bảo
vệ hai chị hi sinh danh dự vì nghĩa
Chờ tin anh (lời cam
kết cùng Tào Tháo) thể hiện lòng trung
- Cách giải quyết của Trương Phi là con người khẳng khái, nghĩa khí, có phần cứng nhắc
- Cách giải quyết của Quan Công linh hoạt dễ thành công
Đó cũng là nét riêng của hai nhân vật trong đoạn trích mà các em đã nhận ra
Với Trương Phi ì sự khẳng khái, cương trực, trong hoàn cảnh cụ
thể đã làm cho đoạn trích có tính anh hùng
Trương Phi không giận, không hiểu lầm Quan Công , không cư xử mạnh
mẽ , dứt khoát như vậy , đoạn trích sẽ mất đi kịch tính, mất đối
thoại sẽ chỉ còn là những lời thuật việc bình thường
Vậy là chỉ mới một phần của đoạn trích ta đã tìm được
nhiều điểm bất ngờ, thú vị Nếu tìm hiểu tiếp phần sau các em sẽ
còn thấy thú vị hơn )
D.Củng cố, dặn dò:
-Nắm kĩ những đặc điểm của tiểu thuyết chương hồi
-Nghệ thuật, nội dung của Tam quốc diễn nghĩa
-Soạn kĩ phần hai
-Tìm những nhận xĩt, đânh giâ về tâc phẩm, nhđn vật để cùng giới thiệu, trao
đổi với câc bạn