Giới thiệu về truyện ngắn Chiếc lược ngà của nhà văn Nguyễn Quang Sáng : tác phẩm viết về tình cha con của người cán bộ kháng chiến đã hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân tộ[r]
Trang 1Tiết 76:
Ngày soạn: 10 /12/2014
KIỂM TRA VĂN
Thời gian: 45 phút
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
Chủ đề I: Thơ và truyện hiện đại
+ I.1 Chép lại một đoạn thơ (Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Đoàn
thuyền đánh cá)
+ I.2 Tóm tắt tác phẩm (Làng, Chiếc lược ngà)
+ I.3 Phân tích hình tượng nhân vật (Ông Hai, Ông Sáu)
2.Kỹ năng:
2.1 Rèn kĩ năng học thuộc lòng, tóm tắt tác phẩm
2.2 Cảm nhận, phân tích được vẻ đẹp cuả hình tượng nhân vật
3 Thái độ:
Nghiêm túc, tự giác trong kiểm tra để đánh giá khả năng thực sự của mình
II HÌNH THỨC KIỂM TRA: Tự luận.
III KHUNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:
Tên Chủ đề
(nội dung,
chương)
Nhận biết (cấp độ 1)
Thông hiểu (cấp độ 2)
Vận dụng Cấp độ thấp
(cấp độ 3)
Cấp độ cao (cấp độ 4) Chủ đề I Truyện
thơ hiện đại
Số tiết (Lý
thuyết /TS tiết):
Chuẩn KT,
KN kiểm tra:
I.1
Chuẩn KT,
KN kiểm tra:
I.2
Chuẩn KT,
KN kiểm tra:
Chuẩn KT,
KN kiểm tra
I.3
Số câu: 3
Số điểm:10
Tỉ lệ: 100%
Số câu:1
Số điểm:1
Tỷ lệ: 10%
Số câu:1
Số điểm:3
Tỷ lệ: 30%
Số câu:0
Số điểm:0
Tỷ lệ: 0
Số câu:1
Số điểm: 6
Tỷ lệ: 60%
IV.ĐỀ KIỂM TRA VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM:
1.Đề kiểm tra.
ĐỀ CHẴN:
Câu 1 (1 điểm) Chép 2 khổ thơ đầu của "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của
Phạm Tiến Duật?
Câu 2 (3 điểm) Tóm tắt nội dung truyện ngắn Làng của Kim Lân trong khoảng 10
đến 12 dòng
Câu 3 (6 điểm)Phân tích nhân vật ông Sáu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của
Nguyễn Quang Sáng để thấy tình cha con thật sâu nặng và cảm động
ĐỀ LẺ:
Câu 1 (1 điểm) Chép 2 khổ thơ đầu của bài thơ " Đoàn thuyền đánh cá" của Huy
Cận?
Câu 2 (3 điểm) Tóm tắt nội dung truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn
Quang Sáng trong khoảng 10 đến 12 dòng
Trang 2Câu 3 (6 điểm) Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân
để thấy người nông dân trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp rất yêu làng, yêu nước
2 Đáp án và hướng dẫn chấm.
ĐỀ CHẴN:
Câu 1 (1 điểm) Học sinh chép chính xác 2 khổ thơ đầu trong bài "Bài thơ về tiểu
đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật Sai từ 3 lỗi về chính tả hoặc từ ngữ trừ 0,25 điểm
Câu 2 (3 điểm) HS tóm tắt được các sự việc sau:
Truyện ngắn Làng của Kim Lân kể về ông Hai, người làng Chợ Dầu Khi cuộc
kháng chiến chống Pháp bùng nổ, ông cùng vợ con lên tản cư ở Bắc Ninh dù rất muốn ở lại làng chiến đấu ở nơi tản cư ông rất hay khoe về làng mình với vẻ say
mê háo hức lạ thường Nhưng một hôm ông nghe được tin ở hành nước rằng làng Chợ Dầu của ông theo giặc Ông vô cùng đau khổ, xấu hổ, cúi gằm mặt đi thẳng về nhà, suốt ngày chẳng dám đi đâu, chẳng dám nói chuyện với ai, chỉ nơm nớp lo sợ
bà chủ nhà đuổi đi Buồn khổ quá ông tâm sự với đứa con út cho khuây khoả Nhưng rồi cái tin làng Chợ Dầu của ông theo giặc đã được cải chính Ông sung sướng khua chân múa tay đi khoe khắp làng rằng làng ông đã bị đốt nhẵn Tối hôm
ấy, ông lại sang nhà bác Thứ kể về làng mình hôm Tây vào khủng bố cứ như ông được dự trận đánh ấy
Câu 3 (6 điểm)
Yêu cầu học sinh cảm nhận được tình cha con ông Sáu thật sâu nặng và cảm động trên những ý cơ bản :
a Giới thiệu về truyện ngắn Chiếc lược ngà của nhà văn Nguyễn Quang Sáng : tác
phẩm viết về tình cha con của người cán bộ kháng chiến đã hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân tộc
b Phân tích được luận điểm sau :
* Tình cảm của người lính dành cho con sâu sắc :
- Ông Sáu yêu con, ở chiến trường nỗi nhớ con luôn giày vò ông Chính vì vậy về tới quê, nhìn thấy Thu, ông đã nhảy vội lên bờ khi xuồng chưa kịp cặp bến và định
ôm hôn con cho thoả nỗi nhớ mong Sự phản ứng của Thu khiến ông khựng lại, đau tê tái
- Mấy ngày về phép, ông luôn tìm cách gần gũi con mong bù lại cho con những tháng ngày xa cách nhưng con bé bướng bỉnh khiến ông chạnh lòng Bực phải đánh con song vẫn kiên trì thuyết phục nó Sự hụt hẫng của người cha khiến ta càng cảm
Trang 3thông và chia sẻ những thiệt thòi mà người lính phải chịu đựng, nhận thấy sự hi sinh của các anh thật lớn lao
- Phút giây ông được hưởng hạnh phúc thật ngắn ngủi và trong cảnh éo le : lúc ông
ra đi bé Thu mới nhận ra ba và để ba ôm, trao cho nó tình thương ông hằng ấp ủ trong lòng mấy năm trời
- Khi anh Sáu ở trong rừng tại khu căn cứ (ý này là trọng tâm):
+ Sau khi chia tay với gia đình, anh Sáu luôn day dứt, ân hận về việc anh đã đánh con khi nóng giận Nhớ lời dặn của con: “ Ba về! ba mua cho con môt cây lược nghe ba!” đã thúc đẩy anh nghĩ tới việc làm một chiếc lược ngà cho con
+ Anh đã vô cùng vui mừng, sung sướng, hớn hở như một đứa trẻ được quà khi kiếm được một chiếc ngà voi Rồi anh dành hết tâm trí, công sức vào làm cây lược
“ anh cưa từng chiếc răng lược, thận trọng, tỉ mỉ và cố công như người thợ bạc”.“ trên sống lưng lược có khắc một hàng chữ nhỏ mà anh đã gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét: “Yêu nhớ tặng Thu con của ba”
+ khi bị viên đạn của máy bay Mỹ bắn vào ngực, lúc không còn đủ sức trăn trối điều gì, anh đã “đưa tay vào túi, móc cây lược” đưa cho bác Ba, nhìn bác Ba hồi lâu
=> Cây lược ngà trở thành kỷ vật minh chứng cho tình yêu con thắm thiết, sâu nặng của anh Sáu, của người chiến sỹ Cách mạng với đứa con gái bé nhỏ trong hoàn cảnh chiến tranh đầy éo le, đau thương, mất mát Anh Sáu bị hy sinh, nhưng tình cha con trong anh không bao giờ mất
ĐỀ LẺ:
Câu 1 (1 điểm)Học sinh chép chính xác khổ thơ đầu trong bài Đoàn thuyền đánh
cá Sai từ 3, lỗi về chính tả hoặc từ ngữ trừ 0,25 điểm.
Câu 2 (3 điểm) HS tóm tắt được các sự việc sau:
Trước khi chuẩn bị đi tập kết, anh Ba cùng anh Sáu về thăm gia đình Nhưng suốt gần ba ngày đêm ở nhà, bé Thu 8 tuổi, con gái anh Sáu nhất định không chịu nhận anh là ba, mặc dù anh đã tìm hết cách để chứng minh anh là ba của nó Khi nhận ra
sự thật thì đã tới lúc chia tay Ở khu căn cứ, anh Sáu dồn hết tình cảm và tâm sức
để làm chiếc lược bằng ngà voi dành tặng con gái yêu nhớ Nhưng trong một trận càn, anh đã hi sinh Trước lúc nhắm mắt, anh còn kịp traocây lược ngà cho anh Ba-người bạn - với lời hứa sẽ đưa tận tay cho cháu
Câu 3 (6 điểm) a Giới thiệu về truyện ngắn Làng, tác phẩm viết về người nông
dân trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, giai đoạn đất nước đang
ở thế cầm cự, nhân dân làng Chợ Dầu theo lệnh kháng chiến đi tản cư ở vùng Yên Thế (Bắc Giang) Và chính trong hoàn cảnh đó, nhân vật ông Hai, người nông dân thật thà chất phác đã thể hiện những trưởng thành trong nhận thức và suy nghĩ của mình về tình cảm yêu làng, yêu nước
b Phân tích các phẩm chất về tình yêu làng của ông Hai :
- Nỗi nhớ làng da diết trong những ngày đi tản cư : buồn bực trong lòng, nghe ngóng tin tức về làng, hay khoe về cái làng Chợ Dầu với nỗi nhớ và niềm tự hào mãnh liệt
- Đau khổ, dằn vặt khi nghe tin làng mình làm Việt gian : tủi nhục đau đớn, xấu hổ
Trang 4không dám nhìn ai, lo sợ bị người ta bài trừ, không chứa ; ruột gan cứ rối bời, không khí gia đình nặng nề, u ám
- Niềm sung sướng cảm động đến trào nước mắt khi tin xấu về làng ông được cải chính : ông đi khoe khắp nơi, đến từng nhà với dáng vẻ lật đật và lại tự hào ngẩng cao đầu kể về làng Chợ Dầu quê hương ông một cách say sưa và náo nức lạ
thường
c Đánh giá và khẳng định tình yêu làng của ông Hai gắn với tình yêu đất nước,
yêu kháng chiến: trong thâm tâm ông luôn tự hào về ngôi làng giàu truyền thống văn hoá, trù phú và tự hào về sự thuỷ chung với cách mạng, với Bác Hồ của quê hương mình Sự thay đổi nhận thức để nhận ra kẻ thù là bọn đế quốc phong kiến theo một quá trình tâm lí hết sức tự nhiên khiến ta thêm trân trọng yêu mến người nông dân này vì tình cảm gắn bó với quê hương, xóm làng và cách mạng
d Khẳng định tình yêu quê, hương đất nước là một vẻ đẹp của con người Việt
Nam, đặc biệt trong những ngày đất nước gian nguy tình cảm ấy được thử thách càng tô đẹp thêm phẩm chất của con người Việt Nam
* Điểm 6: Hình thức trình bày sạch sẽ, chữ viết đẹp, văn viết đúng chủ đề, vận
dụng đúng các hình thức nghệ thuật đã học Có thể mắc lỗi chính tả từ 3-5 lỗi
* Điểm 4 - 5: Hình thức trình bày sạch sẽ, chữ viết chưa đẹp, văn viết đúng chủ đề,
vận dụng đúng các hình thức nghệ thuật đã học Có thể mắc lỗi chính tả từ 5-7 lỗi
* Điểm 2 - 3: Hình thức chưa được sạch sẽ, văn viết có ý, có sử dụng lời đối thoại,
độc thoại, mắc lỗi chính tả từ 7 lỗi trở lên
* Điểm 1: Chữ viết câu thả, văn viết chưa đúng chủ đề và có sử dụng lời đối thoại,
mắc nhiều lỗi chính tả
3 Củng cố phần KT - KN:
- GV thu bài, nhận xét thái độ làm bài của HS
4 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài mới:
- Xem lại bài làm của mình
- Chuẩn bị bài: Hoạt động ngữ văn (Tập làm thơ tám chữ - tiếp theo)
+ Nhắc lại khái niệm, lấy ví dụ, tập làm thơ tám chữ theo chủ đề tự chọn hoặc theo chủ đề đã chọn: trường lớp, bạn bè, thầy cô…
V TỔNG KẾT - RÚT KINH NGHIỆM :
………
………
………