Ebook Một số thảo dược trị bệnh phụ khoa: Phần 2

Tiếp nối phần 1, phần 2 của ebook Một số thảo dược trị bệnh phụ khoa giới thiệu đến bạn đọc một số nội dung về: viêm tuyến tiền đình và ngoại âm, viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, tử cung xuất huyết, kinh nguyệt không đều, viêm tuyến sữa cấp tính, không thụ thai, chứng tăng sinh tuyến sữa... Mời bạn đọc tham khảo nội dung chi tiết tài liệu!

NGỨA Bộ PHẬN SINH DỤC

Có nhiều nguyên nh ân

(1) Do không chú ý vệ sinh hoặc thường dùng châ'tkích th ích hay xà phòng có tín h kiềm cao rửa ngoại âm , âm đạo, hoặc do phụ nữ cao tuổi âm đạo, ngoại âm quá khô

(2) Do kích th ích của các bệnh tiểu đường, hoàngđản, th iếu máu

Biểu h iệ n lâm sàn g là ngứa ngáy ngoại âm , ban đêm càng ngứa dữ, có khi sưng đỏ th ậ m chí bị cào rách, cảm nhiễm N ên đi k hám phụ khoa, nếu có trichom orate p hải điều trị Tây y rồi h ãy dùng thảo dược Có th ể sử dụng các phương thuôc sau;

- Cổ sơn long 60g, sắc nước rửa, ngày 2 lần.

- Cổ sơn long 60g, long đởm th ảo 15g, sắc nước

- H ạ n liên th ảo 120g, sắc uô'ng

- H ạ n liên th ảo 120g, rễ câu đằng 60g, ph èn lOg, sắc nước rửa

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 0 5

VIÊM TUYẾN TIÊN ĐỈNH VÀ

NGOẠI ÂM

C h a t p h â n tiế t ở âm đạo quá nhiều, nước tiểu kích

th ích lâu ngày, hoặc do bệnh tiểu đường làm cho niêm

m ạc da bộ p h ậ n sinh dục không sạch, dễ gây ra chứng viêm tu y ế n tiề n đình và ngoại âm Biểu hiện thường là vùng d a ngoại âm ngứa ngáy, đau đớn, vỡ ra, sưng đỏ

từ ng vùng, c h ấ t p h â n tiế t ra nhiều, có khi làm mủ N ên điều trị da liễu - phụ khoa m ột th ờ i gian rồi h ãy điều trị b ằn g th ả o dược duy trì Có th ể sử dụng các phương thuốc sau:

3 Bại tưđng thảo

- B ại tương th ảo 60g, diếp cá 60g, nấu nước ngâm rửa, ng ày 2 lần

- B ại tương th ảo 60g, n h ấ t chi hoàng hoa 30g, nấu nước n gâm rửa, ngày 2 lần

- Bại tương th ả o 60g, rau sam 30g, long đởm thảo 15g, n ấu nước ngâm rửa, ngày 2 lần

6 Nhất chi hoàng hoa (hình 15)

- N h ấ t chi hoàng hoa 60g, n h ấ t điểm hồng 30g, nâh nước n gâm rửa, ngày 2 lần

Tháo dược trị bệnh phụ khoa — 1 0 7

- N h ấ t chi hoàng hoa 60g, b án chi liên 30g, diếp

cá 30g, nấu nước ngâm rửa, ngày 2 lần

- N h ấ t chi hoàng hoa 60g, đại diệp xà tổ n g quản 30g, sắc nước ngâm rửa, ngày 2 lần

7 Đào diệp (lá đào)

- Lá đào tươi giã n á t, bọc n h é t vào trong, 1 ngày

th a y thuốc 3 lần

8 Thất tinh kiếm

Thâ't tin h kiếm vừa lượng sắc nước ngâm rửa

VIÊM ÂM ĐẠO

Viêm âm đạo thường có biểu h iệ n lâm sàn g là châ't p h â n tiế t tă n g nhiều, ngứa ngáy âm đạo, nóng đau; kiểm tr a th ấ y sung huyết cục bộ, châ't p h â n tiế t có mủ

N ên sử dụng các phương thuốc sau

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 0 9

- Xà s à n g tử 60g, tiê n binh tỳ 15g, sin h cam th ảo 30g, sắc nước ngâm rửa, ngày 2 lần Dùng cho viêm âm đạo do tuổi già hoặc trẻ em nữ

- Xà sàn g tử 60g, rau sam 30g, ngũ bội tử 15g, sắc nước n g âm rửa, ngày 1-2 lần

2 Xú thung (hình 84)

- Xú th u n g 60g, sao vàng n g h iền bột, mỗi lần dùng 6g uô'ng với nước nóng Dùng cho trường hợp viêm

âm đạo do trù n g m àng uô"n roi đuôi gây nên

- Xú th u n g 30g, vỏ th ạ c h lựu 30g, m ã tiê n th ảo 30g, sắc nước ngâm rửa, ngày 2 lần Công dụng như trê n

- Xú th u n g 30g, ngũ bội tử 15g, p h èn 15g, sắc nước n g â m rửa, ngày 2 lần Công dụng như trên

3 Thiên lý quang (hình 83)

- T h iê n lý quang 60g, phụng n h ã n th ảo 30g, xà sàn g tử 30g, sắc nước ngâm rửa, ngày 2 lần D ùng cho trường hợp viêm âm đạo do trù n g m àng uốn roi đuôi gây n ên

4 Cổ sơn long (hình 82)

- Cổ sơn long 60g, lộc h à n th ảo 30g, tiê n linh tỳ 15g sắc nước ngâm rửa, ngày 2 lần Dùng cho trường hợp viêm âm đạo tuổi già

- CỔ sơn long 60g, long đởm th ảo 20g, sắc nước ngâm rử a, ngày 2 lần

5 Đào thụ diệp

- Đào thụ diệp 500g, sắc nước ngâm rửa

- Đào thụ diệp 60g, sâm đắng 20g, khô p h àn lOg, sắc nước ngâm rửa

- Đào thụ diệp 60g, bạch tiê n bì 30g, hoa th â t diệp nhâ't chi 30g, sắc nước ngâm rửa

6 Lá liễu (liễu diệp)

- Lá liễu 250g, sắc nước ngâm rửa Dùng cho trường hợp viêm âm đạo do trù n g m àng uô"n roi đuôi gây nên

- Lá liễu 200g, hoàng bá 30g, dấm 60g, sắc nước ngâm rửa

8 Đại diệp xà tổng quản (hình 65)

- Đ ại diệp xà tổng quản 60g, bằng sa (hàn the) lOg, sắc nước ngâm rửa Dùng cho trường hợp viêm âm đạo do nấm

- Đại diệp xà tống quản 30g, thung bạch bì 15g, hoa mào gà 15g, sắc nước uô'ng

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 1 1

9 Đại diệp án (hình 17)

- Đ ại diệp á n 300g, lá ô cựu 300g, sắc th ậ t đặc, dùng bông th ấ m nước thuốc n h é t vào âm đạo, 24 giờ sau lấy ra, ng ày 1 lần, 7 ngày là 1 liệu trìn h D ùng cho trư ờ ng hợp viêm âm đạo do nấm

VIÊM CỔ TỬ CUNG

V iêm cổ tử cung là chứng thư ờng gặp, p h ầ n lớn là

do lúc sin h đẻ, lưu s ả n hoặc phẫu th u ậ t gây tổ n thương

cổ tử cung, m ầm bện h xâm n h ậ p gây cảm nhiễm Biểu

h iệ n lâm sàn g thường là cổ tử cung th ố i r á t, cổ tử cung

p h ìn h lớn, tuyến th ể nang cổ tử cung sưng, viêm nội

m ạc cổ tử cung Chứng trạ n g chủ yếu là bạch đới tă n g nhiều, s ệ t tr ắ n g hoặc vàn g hoặc có máu, có th ể d ẫn đến không th ụ th ai N ên sử dụng các phưong thuôc sau:

1 Kim ngân hoa

- Kim ng ân hoa 45g, ngũ bội tử 30g, cùng giã n á t cho vào viên bông băn g n h é t vào cổ tử cung, 24 giờ sau lấy ra Mỗi tu ầ n 2 lần, thờ i gian có k in h ngưng dùng

- Kim ng ân hoa chê th à n h dạng kem thoa vào cổ

tử cung, ngày 1 lần, 7 ngày là 1 liệu trìn h

2 Thất diệp nhất chi hoa

- T h ân rễ thâ't diệp n h ấ t chi hoa n ghiền bột, điều với glixêrin th à n h dạng hồ, bôi vào cổ tử cung, ngày 1 lần, 7 ngày là 1 liệu trìn h

- T h ấ t diệp n h â t chi hoa 30g, b án chi liên 30g, mộc cận hoa 30g, sắc uông

- T h ấ t diệp n h â t chi hoa 30g, rau sam 30g, quán chúng 30g, sắc uống

3 Dã cúc hoa

- Dã cúc hoa vừa lượng nghiền bột rắc vào bông

băng n h é t vào cồ tử cung, ngày 1 lần, 5 ngày là 1 liệu

trình

Tháo dược trị bệnh phụ khoa — 1 1 3

- Dã cúc hoa 500g, diếp cá 500g, sắc đặc lại ngâm băn g tiêu độc vào trong, sau khi vệ sin h âm đạo th ì lấy

m ột m iếng băng ngâm thuôc ấy n h é t vào cổ tử cung, 12 giờ sau lây ra N gày 1 lần, 5 ngày là 1 liệu trìn h

- Dã cúc hoa tươi giã n á t v ắ t nước, mỗi lầ n uông lOOml

4 Xú thung (hình 84)

- Xú th u n g 500g, diếp cá 500g, sắc đặc, lây 200ml ngâm b ă n g tiêu độc rồi n h é t băn g vào cổ tử cung, 12 giờ sau lấy ra N gày 1 lần, 5 ngày là 1 liệu trìn h

- Xú th u n g 30g, phụng vĩ th ả o 30g, bạch quả lOg, sắc uông

5 Phụng vĩ thảo (hình 40)

- P h ụ n g vĩ thảo 30g, áp th ạ c h th ả o 30g, bạch quả lOg, sắc uông

- P h ụ n g vĩ thảo 30g, tạc tương th ảo 30g, hoa mào

7 Hãn phong sài

H ãn phong sài 500g, sắc đặc 500ml, ngâm băng tiêu độc n h é t vào cổ tử cung, 12 giờ sau lấy ra N gày 1 lần, 7 ngày là 1 liệu trìn h

Khi k inh nguyệt không bình thường, qua kiểm tr a

th ấ y bộ p h ậ n sin h dục và các cơ quan khác không có

b ện h gì m à là do công n ăn g th ầ n k in h nội p h â n tiế t không diều hòa d ẫn đến tử cung xuất huyết dị thường gọi là chứng tử cung xuâ't huyết do công n ăn g thâ't điều, gọi t ắ t là “công h uyết” N guyên n h â n thường là do ản h hưởng các n h â n tố trong và ngoài như căng th ẳ n g quá mức, thay đổi hoàn cảnh, dinh dưỡng không tô't, rôì loạn trao đổi Biểu h iệ n lâm sàng là tử cung ra máu

n h iều như k in h nguyệt và b ấ t thường, kỳ k in h kéo dài,

kỳ k in h rối loạn, kiểm tr a phụ khoa thường trong

p h ạm vi b ình thường Có th ể p h â n làm 2 loại tử cung

x u ất h uyết do công n ă n g th ấ t điều b ài no ãn và không

b ài noãn N ên sử dụng các phương thuôc sau:

1 Cỏ ích mẫu

- Cỏ ích m ẫu 90g, sắc uống

- Cỏ ích m ẫu 30g, h ạ n liên th ả o 30g, bồ hoàng 15g, sắc uống

- Cỏ ích m ẫu 30g, m ã tiê n th ả o 30g, sắc uô'ng

- Cỏ ích m ẫu 30g, hoàng mao n h ĩ th ả o 30g, sắc nước uô'ng với đường đỏ

- Cỏ ích m ẫu 30g, tiê n lạc th ả o 30g, sắc nước uống với 3g bột ta m th ấ t

2 Mã xỉ hiện (rau sam)

- Rau sam tươi 90g, v ắ t nước uô'ng với nước sôi

- Rau sam tươi 60g, rễ cây gai tươi 30g, sắc uô"ng

- Rau sam tươi 45g, phục th ạ ch quyết tươi 45g, giã

n á t v ắ t nước uô'ng với m ậ t ong

- Rau sam tươi 60g, hoa m ào gà tươi 30g, sắcuống

3 Quyển bá (hình 63)

- T h an quyển bá 6g, th a n trắ c bá 6g, n ghiền n á t uông, dùng cho trường hợp kỳ kinh kéo dài không hết

Tháo dược trị bệnh phụ khoa — 1 1 5

- T han quyển bá 6g, bách th ả o sương 3g, th a n huyết dư 3g, n ghiền bột uống.

- Thự lương 30g, tử châu th ả o 30g, sắc uống

- Thự lương 30g, dương n h ĩ to á n lOg, sắc uông

6 Thưởng nhĩ thảo

- Thương nhĩ th ả o 60g, sắc uống ngày 1 thang, liên tiếp 5-7 ngày

7 Duyễn châu quyển bá (hình 46)

- Duyễn châu quyển bá 30g sắc uông

- Duyễn châu quyển bá 30g, huyết kiến sầu 30g, sắc uống

9 Mộc miên

- Vỏ rễ mộc m iên 60g, sắc uô'ng

- H oa mộc m iên 30g, sắc uô"ng

10 Hoa đỗ quyên

- Hoa đỗ quyên đỏ 30g, mực 1 con, h ầm ăn

- H oa đỗ quyên đỏ 30g, rễ mỹ n h â n tiêu tươi 30g, sắc uô'ng

- Rễ đỗ quyên đỏ 30g, rễ kim a n h 30g, rễ cỏ th iế n 15g, sắc uô'ng

11 Đại kê'

- Đ ại k ế tươi 250g, giã n á t v ắ t nước uống

- Đ ại k ế tươi 60g, h ạ n liên th ả o 30g, sắc uô"ng

12 Âm phong luân

- Ảm phong luân 30g, tiê n hạc th ả o 30g, sắc uống

- Âm phong luân 30g, D uyễn châu quyển bá 30g, sắc uống

13 Trùng lâu

- T rù n g lâu 30g, thổ tam th ấ t 30g sắc uô'ng

- T rù n g lâu 30g, rễ cây hồng khô 30g, sắc uống

- T rù n g lâu 30g, m ã tiê n th ả o 30g, sắc uô'ng

14 Kỷ mộc (hình 3)

- Lá kỷ mộc 30g, hoa mào gà 24g, sắc uô'ng

- Lá kỷ mộc 30g, tiếp cô't tiê n đào 30g, sắc uô'ng

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 1 7

- Hoa kỷ mộc 15g, h ầ m th ịt heo m à ăn.

15 Hạn liên thảo

- H ạn liên th ả o tươi 120g, v ắ t nước, uô'ng với nướcsôi

- H ạn liên th ảo tươi 60g, phô địa cẩm tươi 60g,

v ắ t nước uô'ng với nước sôi

- H ạn liên th ả o 30g, tiê n hạc th ả o 30g, xà môi 30g, sắc uống

21 Nhất điểm huyết (hỉnh 56)

N h ấ t điểm huyết tươi 120g, h ầm gà m à ăn

22 Đào kim nướng (hỉnh 32)

- Rễ đào kim nương 60g, rễ địa n ẫm 60g, lá ngải 30g, sao cháy vàn g rồi cho nước vào sắc uông làm 2 lần

- Quả đào kim nương phơi khô, sao đen n ghiền bột Mỗi lầ n uô'ng 15-30g với nước sôi

23 Mã đăng thảo

- Lá m ã đăng th ả o tươi 7 lá, sắc uô'ng

- Lá m ã đăn g th ảo khô 5 lá, n g h iền n á t uống với nước sôi

27 Quan Âm hiện (hỉnh 69)

Rễ Q uan Âm h iệ n tươi 120g, tông ba nhi 60g, sắcuô'ng

28 Nguyệt quý hoa

- Rễ nguyệt quý hoa 30g, h ầ m th ịt heo m à ăn

- Rễ lệ chi th ả o 30g, cá mực 1 con, h ầ m ăn

32 Thiết hiện thái

- T h iết h iệ n th á i tươi 120g, giã n á t v ắ t nước, uô"ng làm 2 lần

- T h iết h iệ n th á i tươi 60g, sắc uô'ng

33 Lăng tiêu hoa

- Bột lăng tiêu hoa mỗi lần uô'ng 3g, ngày 2 lần, uông với nước ấm

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 2 1

34 Tuyết liên hoa

Tuyết liên hoa, nga sâm , đản g sâm , lượng bằng nhau hầm gà m à ăn

35 Dã nha thung (hỉnh 81)

Rễ dã n h a th u n g 120g, long n h ã n nhục 30g, sắcuống

BẾ KINH

B ế k in h là m ột bện h phụ khoa thường gặp Thiếu

nữ quá 18 tuổi hoặc qua tuổi dậy th ì m à không có k in h nguyệt gọi là bế kinh nguyên phát tính] đã từ ng có k inh nguyệt đều đ ặn nhưng do gặp p h ải m ột sô' bện h lý nào

đó m à k in h n guyệt tự ngưng đến 6 th á n g trở lên gọi là

bế kinh kế phát tính. C ăn cứ nguyên n h â n b ế k inh có

th ê p h â n làm các loại bê k in h do tử cung, bê k in h do buồng trứng, b ế k in h do não th ù y thể Qua kiểm tr a phụ khoa có th ể xác định chính xác N ên sử dụng các phương thuôc sau

1 Cỏ ích mẫu

- Cỏ ích m ẫu 60g, đường đỏ 30g, rượu nước lượng ngang nhau, sắc uống Dùng cho bê k inh do h à n ngưng huyết ứ

- Cỏ ích m ẫu 30g, nguyệt quý hoa 30g, rượu nước lượng bằng nhau, sắc uô'ng

- Cỏ ích m ẫu 30g, rễ cỏ th iế n tươi 30g, rượu nước lượng ngang nhau, sắc uô'ng

- Cỏ ích m ẫu 30g, đậu đen 30g, đường đỏ 30g,

h ầm với nước, rượu, ngày 1 thang, liên tục uô"ng 1 tuần

- Cộ ích m ẫu 30g, diệp h ạ châu 15g, sa th ả o lOg, đường đỏ vừa lượng, rượu nước lượng bằn g nhau, sắc uô"ng

2 Kê huyết đằng

- Kê huyết đằn g 90g, sắc lấy nước đặc, th ê m vào

2 trứ n g gà, đường đỏ vừa lượng, nâu ăn D ùng cho trư ờng hợp b ế k in h do h uyết ứ

- Kê huyết đăng tươi, rễ nguyệt quý tươi 45g, rượu nước lượng ngang nhau sắc lây nước, cho 2 quả trứ n g gà vào n ấu uô"ng Công dụng như trên

- Kê huyết đằn g 30g, cỏ ích m ẫu 30g, rượu nước lượng bằn g nhau, sắc uô'ng

- Lục lăng cúc 30g, lưu ký nô 18g, rượu nước lượng bằn g nhau, sắc uô'ng Công dụng như trê n

- Sa th ả o 30g, lưu ký nô 15g, sắc với rượu, nước

m à uô"ng

- Sa th ả o 30g, ta m diệp mộc th ô n g 30g, sắc với rượu, nước m à uông

- Áp cước ngải 30g, long thuyền hoa 15g, rượu nước ngang lượng, sắc uô'ng.

- Rễ bạch tu y ế t th ả o khô 30g, a lợi dằng khô 30g, đường đỏ m ột ít, rượu nước lượng ngang nhau sắc uô'ng

10 Bài tiền thảo (hình 88)

- Rễ bài tiề n th ảo 60g, m ã tiê n th ả o 30g, sắcuống

- Rễ bài tiề n th ả o 60g, cỏ phụng tiê n tươi 30g, rượu nước ngang lượng, sắc uô'ng

- Rễ bài tiề n th ả o 60g, gà m ái già 1 con, hầm rục với rượu, nước m à ăn

11 Phạn thiên hoa (hình 79)

- Rễ p h ạn th iê n hoa 30g, rễ hố th ích lOg, th iên

th a n h địa bạch 6g, sắc uông

- Rễ p h ạ n th iê n hoa 30g, m ã tiê n th ả o 30g, sắcuông.

- H ạn điền th ả o 30g, cỏ ích m ẫu 30g, sắc uô"ng

14 Lăng tiêu hoa

- L ăng tiêu hoa n g h iền n á t, mỗi lầ n uông 6g với rượu ấm

- L ăng tiêu hoa 60g, hổ trượng 60g, m ột dược 30g, cùng n ghiền bột, m ỗi lầ n uông 3g với rượu ấm

15 Hoàng mao nhĩ thảo (hình 48)

- H oàng mao n h ĩ th ả o 30g, sắc nước, uống với đường đỏ

- H ạ t dã m ẫu đơn 15g, sao đen, sắc uống

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 2 5

- Rễ dã m ẫu đơn khô 30g, sắc uống.

20 Nguyên bảo thảo (hỉnh 90)

- N guyên bảo th ả o 30g, cỏ ích m ẫu 15g, sắc uống

- N guyên bảo th ả o 30g, a lợi đằng 30g, sắc uống

21 Đao đậu xác

Vỏ đao đậu sấy khô, n g h iền bột, mỗi lần uô"ng 3g với hoàng tửu

22 Tuyết liên hoa

Tuyết liên hoa 15g, rượu trắ n g lOOml, ngâm sau 7 ngày là dùng được N gày uô’ng 2 lần, mỗi lầ n lOml

23 Nữ trinh

- Rễ nữ trin h 250g, rễ nữ n h i tr à 120g, hồng đằng 120g, ngâm rượu 10 ngày, sán g tôi uô’ng 1 ly

24 Thiết thụ diệp

- T h iết thụ diệp phơi khô, đốt tồn tín h , nghiền bột, mỗi lần uống 6g với ít rượu, ngày 1 lần

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 2 7

THỐNG KINH

Trước hoặc sau hay trong thời kỳ h à n h kinh m à có triệ u chứng đau bụng hoặc các biểu hiện không tô t khác làm ả n h hưởng đến sin h h o ạt và công việc gọi là thông kinh T hông k in h nếu cơ quan sinh dục rõ ràn g không

có v ấn đề gì gọi là thống kinh nguyên phát tínlv, nếu do

các bện h biến ở cơ quan sinh dục gây ra thố n g k inh gọi

là thống kinh kế phát tính, ơ đây chủ yếu giới th iệu về

th ô n g k inh nguyên p h á t tín h Chứng n ày có liên quan đến các n h â n tô dưới đây:

(1) T inh th ầ n quá căng th ẳn g , lo lắng, sợ hãi.(2) T hể c h ấ t suy nhược

(3) Tử cung co bóp thường co giật

(4) Nội m ạc tử cung hàm lượng PGF tă n g cao.Biểu h iện lâm sàn g là đau th ắ t bụng dưới, có lúc lan đến âm đạo, giang môn, vùng hông; lúc lên cơn đau

m ặ t tá i xanh, chân tay lạn h , ra mồ hôi lạnh, th ậ m chí hôn mê K iểm tr a phụ khoa không có b ện h do khí chất

N ên sử dụng các phương thuôc sau:

- Cỏ ích m ẫu tươi 60g, rễ kim tuyến th ảo 30g, sắc lấy nước uống với hoàng tửu.

- Cỏ ích m ẫu 30g, rễ chu sa 15g, sắc uống với ít đường trắ n g , rượu

- Cỏ ích m ẫu 30g, điều k in h th ảo 30g, sắc với rượu, nước m à uống

2 S a t h ả o (hình 87)

- Sa th ảo 15g (sao), gừng khô 3g, nguyên hồ 15g

n g h iề n bột, mỗi lầ n uô'ng 3g với ít rượu, ngày uô"ng 3 lần

- Sa th ảo 30g, n g h iền bột, mỗi lần dùng l,5 g uống với h o àn g tửu, ngày 2 lần

- Sa th ả o 15g, tiểu hồi hương lOg, gừng sông 3 lá t đường đỏ vừa lượng, rượu nước ngang lượng, sắc uống

3 Ngải

- Lá ngải 15g, đường đỏ m ột ít, rượu nước vừa lượng sắc uống Dùng cho trường hợp thô n g kinh do h à n ứ

- Lá ngải, tiểu hồi hương, ngô thù du lượng bằng

n h au cùng n g h iề n n á t, đem sao nóng với rượu trắ n g rồi

đ ắp lên rốn Công dụng như trên

- Rễ cầm d iệp 'd u n g 30g, nguyệt quý hoa khô 15g, rượu nước ngang lượng, sắc uô'ng.

- Mã tiê n th ảo 30g, rễ ô dước tươi 24g, sắc uống

- Mã tiê n th ả o 30g, hồ lô trà 30g, rượu nước ngang lượng sắc uô'ng

- Mã tiê n th ả o 30g, trạ c h lan 15g, rượu nước ngang lượng, sắc uống

- Mặ tiê n th ảo 30g, rễ đinh hương dại 30g, sắcuô"ng

- Rễ p h ạ n th iê n hoa khô 30g, cỏ th iế n 15g, th iê n

th a n h địa bạch 6g, rượu nước vừa lượng sắc uống

- Rễ p h ạn th iê n hoa khô 30g, rễ hổ thích 15g, sa

th ảo 15g, đường đỏ m ột ít, rượu nước vừa lượng sắc uô'ng

11 Điều kinh thảo (hỉnh 91)

- Điều k in h th ả o 30g, thủy hồ lô 15g, rượu nước vừa lượng, sắc uống

12 Hạt tường vi

- H ạ t tường vi 90g, sắc lấy nước, uô'ng với đường

đỏ, ít rượu

13 Nguyệt quý hoa

- Rễ nguyệt quý hoa 30g, hoa mào gà 30g, cỏ ích

m ẫu 15g, sắc lấy nước, đập 1 quả trứ ng gà vào, sắc uống

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 3 1

- Rễ nguyệt quý hoa khô 30g, rễ đại phong ngải khô 30g, sắc với rượu, nước m à uông.

15 Quan Âm hiện (hình 69)

- Lá Quan Âm h iệ n tươi 60g, sao rượu, sắc uống

16 Lãnh phạn đoàn (hình 70)

- Rễ lã n h p h ạ n đoàn khô 15g, ngũ vị tử 15g, ô dước lOg, sắc uống

- Rễ lã n h p h ạ n đoàn 30g, sơn kê tiêu 15g, sắcuô'ng

- Rễ lã n h p h ạ n đoàn 30g, rễ chu sa 15g, sắc lấy nước uông với ít đường đỏ, rượu

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 3 3

19 Song sâm

Song sâm 30g, h ầm th ịt ăn

20 Dã nam qua (bi ngô dại)

Rễ dã nam qua 30g, rễ vệ mau hoa lớn 15g, ô dước 15g, sắc uô"ng

21 Quỳ hoa bàn

Quỳ hoa b àn 60g, đường đỏ 30g, sắc với rượu, nước

m à uô"ng

KINH NGUYỆT KHÔNG ĐỀU

K inh nguyệt không đều là chỉ m ột lo ạt các chứng

k h ác thư ờng xảy ra như k in h nguyệt không bình thường, th ờ i gian có kinh, lượng k inh nguyệt, m àu sắc

k in h nguyệt, c h ất k inh nguyệt cũng vậy Thường gặp ở

n h ữ n g người bị các chứng tử cung xuất h uyết do công

n ă n g b ài no ãn không đều, cơ tử cung sưng, viêm đường sin h dục hoặc rôi loạn k in h nguyệt sau lưu sản

N ên sử dụng các phương thuốc sau:

1 Cỏ ích mẫu

- Cỏ ích m ẫu 30g, táo đỏ 30g, sắc uô'ng

- Cỏ ích m ẫu 60g, h ạ khô th ảo 30g, giã n á t sao nóng đ ắp lên h uyệt Quan Nguyên

- Cỏ ích m ẫu 30g, nguyệt quý hoa khô 15g, sắc lấy nước, uống với ít rượu

- Cỏ ích m ẫu 30g, cỏ th iế n 15g, thủ đậu 15g, sắcuống

- Cỏ ích m ẫu 30g, rễ hoa đỗ quyên 15g, rễ hương

th á i 15g, sắc uô’ng

- Cỏ ích m ẫu 30g, dã hoàng khương 30g, sắc uô'ng

- Cỏ ích m ẫu tươi 60g, rễ kim tiề n th ả o tươi 30g,

sắc lây nước uông với ít rượu

- Cỏ ích m ẫu 30g, hoa đuôi sói 15g, m ã tiê n th ảo 15g, sắc uống

- Kê huyết đằng khô 30g, ô đậu 30g, th ịt nạc vừa lượng, h ầm với rượu, nước m à ăn

- Kê h uyết đằng tươi 60g, tr â n châu th á i 30g, sắc với rượu nước m à uông

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 3 5

4 Ngải

- N gải tươi 30g, đường đỏ m ột ít, rượu nước vừa lượng sắc uống Trị k in h nguyệt không điều do h à n ngưng h uyết ứ

- Lá ngải, tiểu hồi hương, ngô thù du, lượng ngang

n h a u cùng giã n á t, đem sao rượu cho nóng rồi đắp thuốc

lê n rô"n Công dụng như trê n

5 Thiên tiên quả (hình 76)

- Rễ th iê n tiê n quả khô 60g, th ịt nạc m ột ít, hầm với rượu, nước m à ăn Dùng cho trường hợp k in h nguyệt

7 Quyển bá (hình 63)

- Q uyển bá vừa lượng, sao đen n ghiền bột, mỗi

lầ n uống lOg với rượu Dùng cho trường hợp lượng kinh

n g u y ệt ít

- Quyển bá (toàn th â n ) khô 60g, đường đỏ vừa lượng sắc với rượu nước vừa lượng m à uống Công dụng

n h ư trê n

9 Nguyên bảo thảo (hỉnh 90)

- N guyên bảo th ả o tươi 30g, cỏ ích m ẫu 30g, sắc với rượu, nước m à uô'ng

- N guyên bảo th ảo 30g, đôi nguyệt th ả o 30g, sắc với rượu, nước m à uống

- N guyên bảo th ảo 30g, th ổ ngưu tấ t 30g, sắc với rượu, nước m à uống

10 Điều kinh thảo (hỉnh 91)

- Điều k inh th ảo 30g, h ầm th ịt m à ăn

- Điều k in h th ảo 30g, th ủ y hồ lô 15g, sắc với rượu nước m à uô'ng Dùng cho trường hợp kinh lượng ít

11 Hoạt huyết liên

- H oạt huyết liên 15g, h ã n huyết vương lOg, ngâm rượu uông

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 3 7

14 Bài tiền thảo (hình 88)

- Rễ bài tiề n thảo 60g, gà m ái già 1 con, h ầm với rượu, nước m à ăn

- Rễ bài tiề n th ả o tươi 60g, tr â n châu th á i tươi 30g sắc với rượu, nước m à uông

15 Mã tiên thảo (hình 60)

- M ã tiê n th ả o 30g, h ạ n liên th ả o 30g, sắc uô"ng

D ùng tr ị k in h nguyệt quá nhiều

16 Sung úy tử

- Sung úy tử 15g, rễ đại địa tông 15g, nữ nhi hồng 15g, h ầ m th ịt gà m à ăn

17 Nguyệt quý hoa

- N guyệt quý hoa tươi 18g, ngâm nước sôi uô'ng liên tiế p v ài ngày

- Rễ nguyệt quý hoa 30g, hầm th ịt án Trị kinh

n g uyệt quá nhiều

- N guyệt quý hoa tươi 18g, quả thượng diệp 15g, chiên trứ n g gà m à ăn

18 Bạch sớn đài

- L á bạch sơn đài vừa lượng, sắc lọc lấy nước, cô

lạ i th à n h cao, tùy ý m à uống

19 Qua tử kìm

Qua tử kim tươi 7 gôc, đường trắ n g 60g, giã n á t

v ắ t nước, uông sau khi sạch kinh 3 ngày

20 Huyết kiến sầu

- H uyết kiến sầu 60g, sắc uô'ng

- H uyết k iến sầu vừa lượng, sắc đặc th à n h cao, mỗi lần uô'ng 6g, ngày uô"ng sán g tối 2 lần

21 Đỗ quyên

- Hoa đỗ quyên 60g, sắc uống

- Rễ đỗ quyên 30g, rễ hương trà 15g, nguyệt quý hoa 15g, sắc uô"ng

- Rễ đỗ quyên đỏ 15g, rễ hồng tử châu 15g, thổ phục linh 15g, sắc uô"ng

22 Dã sdn dưdc

- Dã sơn dược vừa lượng, sắc nước bỏ xác, cô đặc

th à n h cao, ngày uô'ng 3 lần, mỗi lần 5g

23 Hoa hồng

- Hoa hồng (mới nở) 300 đóa, bỏ cuông, sắc đặc lọc bỏ xác, th ê m 500g đường đỏ tiếp tục cô th à n h cao, mỗi lầ n uông 1 muỗng canh với nước nóng, ngày 2 lần

24 Tiên đào thảo

- T iên đào th ảo 15g, sắc lây nước, uống kèm rượungọt

B ệnh này còn có th ế dùng các vị thuốc: trạ c h lan, đại kế, tiểu kế, trường sóc mẫu thảo

Thảo dược trị bệnh phụ khoa — 1 3 9

VIÊM TUYẾN SỮA CẤP TÍNH

V iêm tuyến sữa cấp tín h thường p h á t sin h ở giai

đo ạn cho con bú, p h ầ n lớn là 3-4 tu ầ n sau khi sinh

B iểu h iệ n lâm sàn g có 3 th ờ i kỳ:

(1) Sữa tích tụ, lúc đầu sợ lạ n h p h á t n h iệ t, tuyếnsữa căng sưng đau đớn, x uất h iệ n nhữ ng cục sưng không rõ giới h ạn, da b ên ngoài hơi đỏ, đụng vào đau rõ rệt

(2) Chứng viêm tiếp tục p h á t triể n , lạ n h run sôt cao tuyến sữa đau dữ dội, da b ên ngoài sưng

đỏ p h á t n h iệ t, hạch dưới nách k ế t sưng lớn, chạm vào đau

(3) Từ viêm chuyển sang th ờ i kỳ làm mủ

N ên sử dụng các phương thuôc sau:

- Bồ công an h 60g, ng ân hoa 30g, sắc uống

- Bồ công a n h tươi, sữa dê tươi lượng vừa phải, cùng n g h iề n trộ n đắp vào chỗ đau

- Bồ công an h 60g, sa th ảo 30g, th ê m ít rượu sắc lấy nước bỏ xác, nước thuốc pha với rượu, bôi vào chỗ đau lúc còn nóng

- BỒ công an h 30g, th a n h bì 30g, du diệp 7 lá, sắc uống Trị viêm tuyến sữa giai đoạn đầu.

- Bồ công a n h 30g, cỏ ruột gà 30g, sắc uô’ng

- Bồ công a n h tươi, n h ấ t chi tiễ n tươi, lượng vừa phải, giã n á t đắp lên chỗ đau

- Bồ công an h 60g, rễ ngưu n ãi tử 30g, sắc uô'ng

- Bồ công a n h 60g, cỏ p h ậ t giáp tươi 30g, giã n á t đắp lê n chỗ đau

- Bồ công a n h 30g, ngưu cân th ả o 30g, sắc uống, xác thuôc giã đắp lên chỗ đau

- Bồ công a n h 30g, sơn cam th ả o 30g, sắc uô'ng

2 Xà môi (hình 57)

- Xà môi tươi 90g, sắc uô'ng

- Xà môi 30g, đinh quỳ th ảo 30g, sắc uô'ng

- Xà môi tươi vừa lượng, giã n át, trộ n m ật, đắp lên chỗ đau

- Xà môi tươi 30g, bồ công an h tươi 30g, giã n á t

v ắ t nước uô"ng với rượu, xác thuốc đắp lên chỗ đau

3 Đỗ quyên

- Rễ đỗ quyên khô 60g, sắc uông làm 2 lần

- Lá đỗ quyên tươi, giã n á t đắp lên chỗ đau

4 Mã lan (hình 50)

- Rễ mã lan 30g, n h ấ t điểm hồng 30g, tạc tương

th ảo 30g, sắc uông; xác thuốc giã n á t đắp lên chỗ đau

- Rễ m ã lan tươi 120g, th ê m ít đường trắ n g , giã

n á t đắp lê n chỗ đau

- T h â n rễ m ã lan 30g, trứ n g v ịt muôi 1 cái, rượu nước n g an g lượng, sắc uô"ng

5 Tiên nhân chưỏng (xương rồng)

- T iên n h â n chưởng vừa lượng v ắ t nước uô'ng

- T iên n h â n chưởng 2 m iếng, bỏ gai giã n á t, th ê m cồn 95% tr ộ n đều đắp lên chỗ đau, ngày 2 lần

- T iên n h â n chưởng giã n á t v ắ t nước trộ n với ít bột m ì đ ắp lê n chỗ đau

7 Tiêu phạm thiên hoa (hình 54)

- Rễ tiê u phạm th iê n hoa tươi 30g, rễ h à n môi tươi 30g, rượu nước ngang lượng, sắc uống

- L á tiê u p h ạm th iê n hoa tươi th ê m hèm rượu giã

8 Trữ ma (cây gai)

- Lá cây gai tươi, h àn h , rê hẹ lượng vừa đủ, giã

n á t với cơm rượu đắp lên chỗ đau

- Rê cây gai tươi, sa th ả o tươi vừa lượng, giã n á t đắp lê n chỗ đau

- B án chi liên tươi 120g, v ắ t nước uống

- B án chi liên tươi 60g, tiểu k ế tươi 30g, sắc uống.

- B án chi liên tươi, m ậ t ong vừa lượng, giã n á t đắp lên chỗ đau

11 Dã cúc hoa

- Dã cúc hoa tươi 60g, tử hoa địa đinh tươi 60g,

sắc uông

- Dã cúc hoa tươi 60g, cân cốt th ả o tươi 60g, th ê m

1 lá t đậu hũ, sắc nước uô"ng, xác thuôc giã đắp lên chỗ đau

12 Mao diệp tử kim ngưu

- Mao diệp tử kim ngưu tươi 60g, rượu nước lượng ngang nhau sắc uống

1

- Lá mao diệp tử kim ngưu tươi vừa lượng, th ê m ít

m uối, giã đắp lên chỗ đau

- Lá mộc phù dung tươi, hồng mao thảo, thủy h iện

th á i, lượng vừa đủ, giã n á t đắp lên chỗ đau

- Rễ dã m ẫu đơn tươi 60g, h à n h 3 gôc, sắc uống

Thào dược trị bệnh phụ khoa — 1 4 3