Tuy nhiên không phải ai cũng có thể trở thành nhà lãnh đạo giỏi, họphải cần có những phẩm chất cần thiết nào trong quá trình quản trị của mình?. Bảng các phong cách lãnh đạo Chuyên quyền
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
TIỂU LUẬN
KĨ NĂNG LÃNH ĐẠO
Đề tài số 2:
PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
Họ và tên: Hồng Minh Châu
Lớp: Cao học QTKD K6.2
Số báo danh: 07 Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
LỜI MỞ ĐẦU 3
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LÃNH ĐẠO 4
I Những lý luận về lãnh đạo 4
a Khái niệm lãnh đạo 4
b Phong cách lãnh đạo 4
II Các học thuyết về lãnh đạo 6
a Học thuyết về cá tính điển hình 6
b Học thuyết hành vi 6
c Học thuyết lãnh đạo theo tình huống 8
CHƯƠNG II : PHẨM CHẤT TẠO NÊN 12
MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO 12
I Những kĩ năng cần có của một nhà lãnh đạo 12
a Kĩ năng thuyết trình 12
b Kĩ năng quản lý 12
c Kĩ năng giải quyết vấn đề 12
d Kĩ năng lập kế hoạch 13
e Kĩ năng truyền cảm hứng 13
f Kĩ năng giao tiếp tốt 13
II Phẩm chất cần có của nhà lãnh đạo 14
a Tầm nhìn xa 14
b Tính kiên định 14
c Chấp nhận mạo hiểm 14
d Tính sáng tạo 15
e Sẵn sàng hy sinh vì lợi ích các nhân 15
f Thích nghi với hoàn cảnh 15
g Ủng hộ và chỉ dẫn nhân viên 15
Trang 4h Luôn lạc quan trong công việc 15
III Tố chất cần có của nhà lãnh đạo 16
a Óc sáng tạo 16
b Lòng dũng cảm 16
c Tài xoay sở 17
d Sự hiểu biết và ham học hỏi 17
e Niềm say mê 17
KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Trong một nhóm làm việc hay trong một tổ chức, không thể thiếu ngườiđứng đầu và điều khiển công việc Đó chính là vai trò của nhà lãnh đạo Sự lãnhđạo năng động và hiệu quả của người quản lý là một trong yếu tố then chốt để
tổ chức thành công và phát triển bền vững Để trở thành một nhà lãnh đạo xuấtsắc, nhà quản lý phải biết sử dụng một cách hợp lý chiến lược đàm phán,thương lượng, tư duy, quyền lực… để quản lý, phát triển tổ chức
Vậy nên có một nhà lãnh đạo tài giỏi trong tổ chức như có một kho báutiềm tàng Tuy nhiên không phải ai cũng có thể trở thành nhà lãnh đạo giỏi, họphải cần có những phẩm chất cần thiết nào trong quá trình quản trị của mình?
Có rất nhiều ý kiến khác nhau về các phẩm chất của một nhà lãnh đạo tài ba.Chính vì vai trò và trọng trách to lớn của nhà lãnh đạo trong một tổ chức nên tôi
đã tìm hiểu, nghiên cứu và đưa ra một số ý kiến của mình về :
“ Phẩm chất tạo nên một nhà lãnh đạo”.
Tôi hy vọng qua tiểu luận này sẽ giúp các nhà lãnh đạo tương lai có thêmbài học kinh nghiệm cũng như những hạn chế cần được khắc phục, để trở thànhnhững nhà lãnh đạo xuất sắc trong quán trình công tác
Qua đây, tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo TS Lê Thị Thu Thủy đã
cho tôi kiến thức quý báu về môn Kĩ năng lãnh đạo và hướng dẫn tận tình để tôi
có thể hoàn thành tiểu luận này
Trang 6CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LÃNH ĐẠO
I Những lý luận về lãnh đạo.
a Khái niệm lãnh đạo.
Lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đến các hoạt động của một cá nhân hay một nhóm nhằm đạt được mục đích trong tình huống nhất định.
Thuật ngữ “ lãnh đạo ” và “ quản lý ” thường được dùng lẫnlộn, nhưng các thuật ngữ này có một số khác biệt nhất định
- Người quản lý nhiệm vụ thực hiện chức năng cơ bản như kế
hoạch hóa, tổ chức, điều phối và kiểm soát hoạt động để đạtđược mục tiêu của tổ chức Do đó nhà quản lý thiết kế cơ cấu tổchức cứng nhắc điều khiển kết quả theo kế hoạch Các mục tiêuthường ngắn hạn
- Người lãnh đạo thường phải thích ứng với sự thay đổi Người
lãnh đạo đề ra, hướng tới tầm nhìn rộng trong tương lai, tổngquát hơn, chú trọng vào các vấn đề trao đổi, giao tiếp, thúc đẩy,tạo động lực và thu hút nguời lao động vào thực hiện mục tiêu.Hơn nữa, nhà lãnh đạo truyền sức mạnh cho mọi người vượtqua khó khăn Ngoài ra, họ không chỉ có trong các nhóm chínhthức, tức là nhóm tuân thủ hệ thống thứ bậc quản lý nhất định,
Trang 7Tannenbaum và Schmidt năm 1973 cho thấy có bốn loại phongcách lãnh đạo điển hình sau đây :
Chuyên quyền (Tells) : Nhà lãnh đạo quyết didnhj mọi vấn
đề và hướng dẫn cho nhân viên thực hiện Nhân viên khôngđược tham gia bất cứ ý kiến gì vào quá trình này
Thuyết phục (Sells) : Người quản lý vẫn quyết định mọi vấn
đề, giải thích cho nhân viên và cố gắng thuyết phục, khuyếnkhích họ thực hiện các quyết định ấy một cách tự nguyện
Dân chủ (Consults) : Người quản lý thảo luận với nhân viên
về vấn đề giải quyết, xem xét và cân nhắc các lời khuyên,các giải pháp do nhân viên đề xuất nhưng sẽ đưa ra quyếtđịnh cuối cùng
Tham gia (joint) : Người quản lý nhận định vấn đề, xem xétcác giới hạn và cùng nhân viên thảo luận về các giải pháp.Quyết định cuối cùng sẽ dựa trên cơ sở nhất trí của cả ngườiquản lý và tất cả mọi thành viên
Bảng các phong cách lãnh đạo
Chuyên quyền Dân chủ
Sự kiểm sóat của người quản lý
Sự tự chủ của nhân viên Nhà lãnh
Nhà lãnh đạo đưa ra
ý tưởng của mình
và đề nghị nhân viên góp ý
Nhà lãnh đạo phác thảo ý tưởng của mình, đề nghị nhân viên góp ý
và sửa đổi
Nhà lãnh đạo đưa ra vấn đề, nhân viên
đề xuất ý tưởng
Quyết định cuối cùng dựa trên các ý tưởng đó
Nhà lãnh đạo đưa ra vấn đề và
đề nghị các nhân viên giải quyết
Nhà lãnh đạo cho phép nhân viên hành động theo
ý muốn của riêng mình trong một giới hạn cụ thể.
(Nguồn : Laurier J.Mullins, Management and Organisational Behavior, Prentice Hall, seventh
edition, trang293)
Trang 8II Các học thuyết về lãnh đạo.
- Mong muốn trở thành người lãnh đạo và có khả năng gây
ảnh hưởng đối với người khác
- Chính trực (trung thực và chân thật trong mối quan hệ với
những người khác)
- Tự tin (quyết đoán, dứt khoát và tin tưởng ở mình).
- Thông minh
- Hiểu biết rộng về chuyên môn.
Không phải tất cả cá nhân đều có phẩm chất đó, chỉ có người có tốchất đó mới được coi là nhà lãnh đạo tiềm năng Học thuyết nàycho rằng, đào tạo lãnh đạo sẽ chỉ hiệu quả đối với những người cónăng lực lãnh đạo bẩm sinh
Học thuyết này chưa thấy yếu tố tác động của ngoại cảnh đến nhàlãnh đạo Một cá nhân có thể trở thành nhà lãnh đạo nếu họ có đầy
đủ những phẩm chất trên Tuy nhiên, họ chỉ có thể lãnh đạo một tổchức thành công nếu họ vận dụng các biện pháp cũng như quyếtđịnh phù hợp trong hòan cảnh nhất định
b Học thuyết hành vi.
Học thuyết này nghiên cứu và chỉ ra hành vi tiêu biểu của nhà lãnhđạo Như cách cư xử của những người lãnh đạo và đặc trưng cơbản trong phong cách lãnh đạo của họ
Trang 9Hai trường Đại học ở Mỹ là trường đại học Tổng hợp bang Ohio
và trường đại học Michigan đã có hai công trình nghiên cứu nổitiểng nhất quan tâm đến phong cách ứng xử của người lãnh đạo
Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định những đặc điểm cơ bảntrong hành vi ứng xử của nhà lãnh đạo Hai khía cạnh chủ yếu làkhả năng tổ chức và sự quan tâm
- Khả năng tổ chức : mức độ nhà lãnh đạo xác định vai trò của
mình và cùng cấp dưới phối hợp hoạt động nhằm đạt đượcmục tiêu Bao gồm : hoạt động nhằm tổ chức công việc,quan hệ trong công việc và đề ra các mục tiêu
- Sự quan tâm : là mức độ nguời lãnh đạo có thể có các mối
quan hệ nghề nghiệp trên cơ sở tin tưởng, tôn trong ý kiếncủa cấp dưới và quan tâm nguyện vọng của cấp dưới
Ngoài câu hỏi dành cho nhân viên, nhóm nhiên cứu còn xây dựngcho các nhà lãnh đạo nhằm mục đich thu thập ý kiến của họ vềphong cách lãnh đạo của chính mình
Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhà lãnh đạo có khả năng tổchứuc và sự quan tâm cao sẽ làm việc hiệu quả hơn, làm cho nhânviên thỏa mãn hơn so với những người lãnh đạo có đầu óc tổ chứchoặc chỉ có sự quan tâm hay những người không có đầu óc tổ chứclẫn sự quan tâm Tuy nhiên, hiệu quả lãnh đạo còn chịu sự ảnhhưởng yếu tố bên ngoài
Trường Đại học Michigan đã nghiên cứu phong cách ứng xửcủa nhà lãnh đạo Có 2 loại lãnh đạo : Lãnh đạo lấy con người làm trọng tâm và lãnh đạo lấy công việc làm trọng tâm
Trang 10Lãnh đạo lấy con người làm trọng tâm : Là người nhấn
mạnh đến mối quan hệ cá nhân Họ gắn lợi ích cá nhân với nhu cầucủa cấp dưới và chấp nhận sự khác biệt cá nhân giữa các thànhviên
Lãnh đạo lấy công việc làm trọng tâm : nhấn mạnh tới các
nhiệm vụ phải thực hiện cũng như khía cạnh kĩ thuật công việc.Mối quan tâm của họ là làm thế nào hòan thành công việc trongnhóm và phương tiện để đạt được mục tiêu này
Quan nghiên cứu, các nhà khoa học đánh giá cao lãnh đạolấy con người làm trọng tâm Vì với phong cách lãnh đạo này nhânviên cảm thấy thỏai mái hơn, năng suất làm việc cao hơn
c Học thuyết lãnh đạo theo tình huống.
Thành công hay thất bại của nhà lãnh đạo không chỉ đơn thuần phụthuộc vào đặc điểm của người lãnh đạo không thuần phụ thuộc vàođặc điểm cá nhân hay hành vi ứng xử của họ Mà hoàn cảnh bênngòai là một trong những nhân tố ảnh hưởng quan trọng Phongcách lãnh đạo phù hợp tình huống cụ thể
Có 2 nghiên cứu về lãnh đạo theo tình huống là học thuyết Fiedler
và học thuyết đường dẫn tới đích
Theo ông, để lãnh đạo có hiệu quả, phải xác định phong cách lãnhđạo của mỗi người và đặt họ vào hoàn cảnh phù hợp với phongcách đó Gồm 4 giai đoạn
- Giai đoạn 1 : Xác định phong cách của nhà lãnh đạo : để
nhà lãnh đạo điều chỉnh phong cách lãnh đạo của mình chophù hợp với từng hòan cảnh
- Giai đoạn 2 : Fiedler xác định có 3 nhân tố hòa cảnh ảnh
hưởng nhà lãnh đạo
Trang 11o Mối quan hệ lãnh đạo – nhân viên.
o Cấu trúc nhiệm vụ
o Thẩm quyền của người lãnh đạo
- Giai đoạn 3 : Đánh giá đúng tình huống theo ba biến số
ngẫu nhiên
- Giai đoạn 4 : Lựa chọn tình huống (hoàn cảnh) phù hợp với
mỗi phong cách lãnh đạo
Vậy để lãnh đạo hiệu quả, nhà lãnh đạo có thể có 2 phong cách
- Cách thứ nhất : là lựa chọn nhà lãnh đạo phù hợp nhất với
tình huống
- Cách thứ hai : là thay đổi tình huống cho phù hợp với nhà
lãnh đạo Điều này thực hiện được bằng cách thay đổi cấutrúc nhiệm vụ hoặc tăng/giảm quyền của người lãnh đạo
Ưu điểm của mô hình này là đã coi tính hiệu quả của lãnh đạonhư hàm số của phong cách lãnh đạo và các yếu tố môi trường
Học thuyết này do Robert House phát triển Nội dung của họcthuyết này là : Công việc của nhà lãnh đạo chính là giúp cấp dướiđạt được mục tiêu của mình Nhà lãnh đạo là người đưa ra phươnghướng hành động hoặc hỗ trợ hoặc cả hai để đảm bảo rằng mụctiêu cá nhân phù hợp với mục tiêu của tập thể
Ông chia hành vi của người lãnh đạo ra 4 loại :
1- Lãnh đạo kiểu hướng dẫn.
Nhà lãnh đạo sẽ hướng dẫn nhân viên làm thế nào để hoànthành công việc, kiểm tra chặt chẽ hoạt động của nhân viên và tựmình đưa ra hầu hết quyết định
Trang 12Đây là phong cách thích hợp nhất để quản lý nhân viên mới vàonghề hoặc đối với những người thực hiện công việc không tốt Tuy nhiên, nếu nhà lãnh đạo chỉ sử dụng một phong cách nàythì sẽ trở thành tiểu tiết, độc đoán
2- Lãnh đạo kiểu tư vấn hay kiểu “ ông bầu”
Nhà Lãnh đạo liên tục đưa ra các định hướng và buộc nhân viêncùng tham gia giải quyết vấn đề và tham gia vào quá trình ra quyếtđịnh
Để thực hiện được điều này, cần lôi kéo ý kiến của nhân viên,trả lời các câu hỏi được nêu ra và thể hiện sự hứng thú bàn bạccông việc với từng cá nhân
Phong cách này thích hợp khi nhân viên không còn là ngườimới đối với công việc nhưng cũng chưa đủ khả năng hoặc sự tự tin
về khả năng thực hiện công việc của mình
3- Lãnh đạo kiểu hỗ trợ
Nhà lãnh đạo sử dụng phong cách này khi nhân viên của mình
đã có khả năng thực hiện một công việc được giao nhưng còn thiếu
4- Lãnh đạo theo phong cách phân cấp hay ủy quyền.
Sử dụng đối với nhân viên có cả kỹ năng và sự tự tin trong việc
xử lý công việc
Trang 13Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng phong cách này trước khi nhânviên của bạn sẵn sàng cho công việc thì họ có thể sẽ cảm thấyrằng, bạn đã bỏ rơi họ
Hoạt động và sự thỏa mãn của các nhân viên có thể cao hơn khingười lãnh đạo bù đắp những gì còn thiếu ở nhân viên cũng như côngviệc Tuy nhiên sẽ thừa nếu người lãnh đạo dành thời gian giải thíchnhững nhiệm vụ mà quá rõ ràng hoặc khi nhân viên có khả năng thựchiện công việc và nhiệm vụ này một cách dễ dàng Học thuyết này đãđược kiểm nghiệm và đánh giá cao
Trang 14CHƯƠNG II : PHẨM CHẤT TẠO NÊN
MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
I Những kĩ năng cần có của một nhà lãnh đạo.
Nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn xa và phải có khả năng kết nối tầmnhìn đó với những ý tưởng Họ phải là nhà cải cách và không chốnglại sự thay đổi Họ là người dám mơ ước và dám trở nên khác biệt Họphải là chuyên gia trong chuyên môn của mình Ngoài ra, nhà lãnhđạo phải có một vốn kiến thức nhất định về hệ thống luật và thuếtrong kinh doanh, về marketing, tài chính doanh nghiệp, dây chuyềnsản xuất, công nghệ …Đây là yêu cầu kiên quyết vì nó gắn liền vớihiệu quả của quá trình ra quyết định Và để trở thành một nhà lãnhđạo tài năng thì cần phải có những kỹ năng cần thiết Sau đây là một
số kỹ năng quan trọng mà một nhà lãnh đạo tương cần phải có:
a Kĩ năng thuyết trình.
Là một nhà lãnh đạo phải đứng trước toàn bộ nhân viên của mình,phải nói, giải thích ý tưởng của mình cho nhân viên hiểu Điều nàyđòi hỏi, nhà lãnh đạo phải có kĩ năng thuyết trình tốt, mạch lạc, biếtdẫn dẵt người nghe theo ý tưởng của mình phải cụ thể, rõ ràng
b Kĩ năng quản lý.
Đây là một kĩ năng không thể thiếu của nhà lãnh đạo Người lãnhđạo giỏi cần phải quản lý giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và conngười một cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩyquá trình quyết định một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyếtđịnh vấn đề đó
c Kĩ năng giải quyết vấn đề.
Trang 15Trong họat động của tổ chức, vấn đề luôn nảy sinh, đòi hỏi người lãnhđạo cần phải nhận diện được vấn đề, tìm giải pháp cho vấn đề và lựachọn giải pháp tối ưu.
d Kĩ năng lập kế hoạch.
Một kế hoạch sai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khólường Vì vậy kỹ năng lập kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo chonhà lãnh đạo có thể đưa ra những kế hoạch hợp lý và hướng toàn bộnhân viên làm việc theo mục tiêu của kế hoạch đã định Khi kế hoạchđược hoàn thành, nhà lãnh đạo phải chuyển tải thông tin kế hoạch chocấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Sau đó nhà lãnh đạo mới raquyết định cuối cùng
e Kĩ năng truyền cảm hứng.
Muốn trở thành nhà lãnh đạo giỏi, nhà lãnh đạo cần phải hiểu nhânviên của mình, biết lắng nghe và chia sẻ với cấp dưới chứ không phảichỉ biết ra lệnh và quát tháo Khi có vấn đề rắc rối, phải đặt mình vàohoàn cảnh cụ thể để từ đó có hướng giải quyết hợp tình hợp lý Nhàlãnh đạo biết đưa nhân viên của mình lòng tin, cảm giác tin tưởng vàonhiệm vụ, sứ mệnh mình đang thực hiện
f Kĩ năng giao tiếp tốt.
Nhà lãnh đạo muốn hoàn thành công việc phải thông qua nguờikhác Chính vì thế, kĩ năng ứng phó, xử lý tình huống của nhà lãnhđạo với các cá nhân khác có ý nghĩa rất quan trọng Bên cạnh kĩ năng
cá nhân với cá nhân là kĩ năng hành vi như phong cách, tiếp cận, cư
xử trong công việc cũng như hoạt động hàng ngày ảnh hưởng khôngnhỏ đến hiệu quả lãnh đạo
Trang 16II Phẩm chất cần có của nhà lãnh đạo.
Không ai sinh ra đã trở thành một nhà lãnh đạo, để trở thành một nhàlãnh đạo giỏi cần phải học và rèn luyện cho mình những phẩm chấtcần có Vậy phẩm chất của nhà lãnh đạo là gì ?
a Tầm nhìn xa.
Tầm nhìn của nhà lãnh đạo được thể hiện ở khả năng dự đoántrước những nhu cầu sẽ nổi lên trong tương lai, từ đó tạo ra những sảnphẩm, dịch vụ và công nghệ mới để đáp ứng những nhu cầu đó Họ cókhả năng dự đoán trước tương lai ngay cả khi bạn mới bắt đầu
Họ luôn suy nghĩ thấu đáo mọi vấn đề, biết rõ đâu là nơi họ muốnđến cũng như bằng cách nào sẽ đến được đó Nhưng trước hết, nhàlãnh đạo phải tính đến sẽ đạt đến đích ấy bằng cách làm việc sáng tạo
và dẫn dắt những cá nhân khác có thể góp sức cùng tạo nên conđường đến đích như thế nào ?
b Tính kiên định
Một người lãnh đạo phải có lập trường vững vàng Vì trong hoạtđộng của tổ chức có rất nhiều ý kiến của nhân viên Một người kiênđịnh sẽ đưa ra quyết định sáng suốt Nhưng không có nghĩa là ngườibảo thủ, khăng khăng theo ý mình Họ phải luôn đứng về lẽ phải,đứng vững quan điểm của mình, không giao động, công bằng trongmọi trường hợp
c Chấp nhận mạo hiểm
Đây chính là đặc điểm nổi bật của những nhà lãnh đạo kiệt xuất,
họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro, mạo hiểm không đi theo lối mòn cótrước Nếu là kế hoạch mạo hiểm quá, nhà lãnh đạo nên thực hiệntừng bước, lập kế hoạch thực hiện từng mục tiêu để đưa đến thànhcông Biết tính độ rủi ro, độ mạo hiểm đến đâu, để có công tác ứngphó, giải quyết những khó khăn khi phát sinh