Người lãnh đạo theo dạng hành vi này sẽ phân công nhiệm vụ cho cấp dưới một cách cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ và quy trình thự c hiện, tuân thủ luật lệ, quy định của công ty.. Trong m ô
Trang 1TRƯỜ NG ĐẠI HỌC N GO ẠI THƯƠN G
KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
Họ tên : Đỗ Đức Toàn
Số thứ tự : 96 Giảng viên : TS Lê Thị Thu Thủy
Hà Nội, thán g 7/2010
Trang 2BỘ GIÁ O DỤ C VÀ ĐÀ O TẠO
TRƯỜN G ĐẠI HỌ C NGOẠI THƯ ƠN G
KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
Họ tên : Đ ỗ Đức Toàn
Số thứ tự : 96 Giảng viên : TS Lê Thị Thu Thủy
Trang 3MỤC LỤC
NỘI DUNG 3
1 CƠ Sở L Ý L UậN 3
1.1 Khái niệm 3
1.2 Các học t huyết về lãnh đạo 3
1.2.1 Lý thuyết hành vi 3
1.2.2 Lý thuyết lãnh đạo theo tình huống 4
2 CÁC PHẩM CHấT TạO NÊN MộT NHÀ L ÃNH ĐạO 5
KẾT LUẬN .13
Trang 4NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
1.1 Khái ni ệm
Lãnh đạo là khả n ăng ảnh hư ởng, động viên các nhóm hay cá nhân đóng góp vào thành công và hiệu quả hoạt động của tổ chức mà họ là thành viên K hả năng ảnh hư ởng của người lãnh đạo có thể xuất phát từ vị trí của họ trong tổ chức, nhưng cũng có thể từ chính họ
Lãnh đạo và quản lý là hai phạm trù hoàn t oàn khác biệt:
- N gư ời quản lý thích hợp với tính phứ c tạp trong tổ chức Một n gười quản lý giỏi là ngư ời biết đưa ra mệnh lệnh và kiên định để hoàn thành kế hoạch chính thứ c được đề r a, biết thiết kế cơ cấu tổ chức cứ ng nhắc và điều khiển kết quả theo kế hoạch
- N gư ời lãnh đạo phải biết thích ứng với thay đổi, ngư ời lãnh đạo đề ra đường hướng với tầm nhìn rộng trong tư ơng lai N gười lãnh đạo biết liên kết m ọi ngư ời lại và truyền sứ c mạnh để họ vượt qua những khó khăn
1.2 Các học thuyết về lãnh đạo
1.2.1 Lý thuyết hành vi
Những nghiên cứ u của Đại học Ohio, đại học Michigan cho th ấy ngư ời lãnh đạo có hai dạng hành vi chính
Thứ nhất là hành vi quan tâm đến con ngư ời, thể hiện qua việc tôn trọng cấp dưới, quan tâm đến nhu cầu của họ, lắng nghe những đề nghị của họ, bảo vệ lợi ích cho họ và đối xử công bằng
Thứ hai là q uan tâm đến công việc Người lãnh đạo theo dạng hành vi này sẽ phân công nhiệm vụ cho cấp dưới một cách cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ và quy trình thự c hiện, tuân thủ luật lệ, quy định của công ty
Lý thuyết hành vi cho ta thấy: N gười lãnh đạo có cả hai hành vi cùng lúc và đều ở mức cao sẽ thành công trong mọi trường hợp Tuy nhiên, trên thực
tế, phong cách lãnh đạo tốt nhất còn phụ thuộc vào tình huống Điều này có
Trang 5nghĩa khi tình huống thay đổi thì phong cách lãnh đạo cũng cần thay đổi cho phù hợp
1.2.2 Lý thuyết lãnh đạo theo tình huống
Các thuy ết lãnh đạo theo tình huống giả định rằng ngư ời lãnh đạo hiệu quả phải vừa sáng suốt và vừa linh động Q uan điểm này dự a trên ý kiến phong cách lãnh đạo phù hợp nhất s ẽ phụ thuộc vào tình huống Các mô hình lãnh đạo theo tình huống được đưa ra rất nhiều trong đó nổi bật nên các mô hình của Fiedler, Hersey và Blanchard, và lý thuyết lãnh đạo đường dẫn-mục t iêu
- Mô hình của Fiedler:
Mô hình lãnh đạo này cho rằng kết quả làm việc của nhóm có hiệu quả hay không là phụ thuộc vào phong cách lãnh đạo Trong m ô hình này, Fiedler giả định rằng phong cách của người lãnh đạo là không thay đổi và ông đưa ra nhữn g cách lãnh đạo cũng như các dạng tình huống khác nhau
- Học thuyết tình huống của Hersey và Blanchard:
Trong học thuyết này, tình huống liên quan đến mức độ ‘s ẵn sàng’ của cấp dư ới Tính sẵn sàng ở đây đư ợc định nghĩa là mứ c độ mà cấp dư ới có khả năng hoàn thành nhiệm vụ và s ẵn lòng hoàn thành nhiệm vụ
Cũng giống mô hình của F iedler s ẽ có 2 dạng phong cách lãnh đạo chính là chú trọng nhiệm vụ và chú trọng quan hệ Tuy nhiên, H ersey và Blanchard lại tiếp t ục chia 2 dạng lãnh đạo này thành 4 hình thức lãnh đạo cụ thể tuỳ theo tính s ẵn sàng của nhân viên: chỉ đạo, hướng dẫn, tham gia và ủy quyền Tùy theo mức độ sẵn sàng của cấp dưới m à ngư ời lãnh đạo có thể áp dụng hình thức chỉ đạo, hướng dẫn, tham gia hay ủy quyền
- Lý thuy ết đường dẫn-mục tiêu:
Trong nhiều nhiều học thuy ết lãnh đạo tình huống được đề xuất, lý thuyết đường dẫn-m ục tiêu do Robert H ous e khởi xư ớng đư ợc coi là phù hợp nhất Lý thuyết này dựa trên lý thuyết kỳ vọng trong động viên vì nó liên quan nhiều phong cách lãnh đạo đối với từng nhân viên và từng tình huống cụ thể
Trang 6Theo lý thuyết này, phong cách lãnh đạo đư ợc chia thành các dạng: chỉ huy, hỗ trợ, tham gia, định hướng thành tựu
2 Các ph ẩm chất tạo nên một nhà lãnh đạo
Lãnh đạo doanh nghiệp là một trong những vị trí quan trọng bậc nhất trong m ột công ty Để đ ạt đư ợc vị trí này rất khó và dường như việc duy trì nó càng ngày càng trở nên khó hơn trong bối cảnh hội nhập toàn cầu Cuộc cạnh tranh đối với các tài năng lãnh đạo càng ngày càng khốc liệt hơn Có thể nối tất cả những vấn
đề của nền kinh tế đ ều xuất phát từ vấn đề của các nhà lãnh đạo Điều đó là m ột hiện thực cơ bản trong môi trư ờng kinh doanh từ xư a cho tới nay
Các doanh nghiệp có thể cạnh tranh m ột cách tốt nhất trong mô i trường kinh doanh toàn cầu nếu họ có ngoài m ột đội ngũ nhân viên nǎng động là một đội ngũ lãnh đạo giàu kinh nghiệm làm việc
Để có thể trở thành một nhà lãnh đạo nói chung và một nhà lãnh đạo t ài ba thì ngoài nhữ ng phẩm chất của một nhà quản lý giỏi các nhà lãnh đạo cần có các phẩm chất như: có tầm nhìn xa, luôn luôn lắng nghe, chấp nhận khó khăn và thách t hức Đ ây có thể coi là chìa khoá để vư ơn tới thành công của nhà lãnh đạo Nhìn chung, có thể chia các kỹ năng và phẩm chất của một ngư ời lãnh đạo giỏi thành bốn nhóm như s ơ đồ sau:
K ỹ năng quản lý
Phẩm chất cá nhân tốt
Bề dày thành tích
K ỹ năng làm việc lãnh đạo Ngư ời
Trang 7Các phẩm chất cần có để tạo nên một nhà lãnh đạo:
o Tự tin
o Quyết đoán
o Có t ầm nhìn xa
o Biết lắng nghe và khiêm tốn
o Cam kết giữ lời hứa
o Chấp nhận thách thứ c
o Thừa nhận sai lầm
o Dám chịu trách nhiệm
o Quan t âm đến cấp dư ới
o Có t ính tuân thủ triệt để
a Tự tin
Một điều hết sức đơn giản nhưng lại hiển nhiên đúng đó là: Nếu ngay cả bạn
cũng k hông tin vào chính mình thì làm sao ngư ời khác có thể tin được bạn Tự
tin là hoàn toàn tin tưởng vào b ản thân, là nhận thức và nắm rõ đư ợc bản thân mình, tuy nhiên không có nghĩa là tin tư ởng bản thân m ột cách m ù quán g
Và điều quan trọng là bạn phải rèn cho mình có được thói quen luôn khẳng định bản thân mình trước người khác Bất kể khi làm một công việc nào đó, hoặc nói một câu gì đó, bạn nên tạo cho người khác có ấn tượng là “Công việc này tôi sẽ làm t hật tốt” hoặc “Tôi sẽ trình bày vấn đề một cách vừa vặn” Cứ duy trì thói quen này đến m ột ngày n ào đó bạn s ẽ phát hiện ra mình đã có đủ tự tin đối m ặt với cuộc s ống
Bạn có thể luyện tập để tăng sự tự tin, điều này là cần thiết, mỗ i cá nhân có phương pháp khác nhau để luyện tập trong đó một s ố biện pháp phổ biến như:
- Tìm hiểu, phát hiện ra những ư u điểm của bản thân như : Sở trường của bạn là gì? Bạn đã làm nhữn g việc gì có ích cho xã hội? Trư ớc đây mọi ngư ời đã từ ng biểu dư ơng, ca n gợi bạn về điều gì? Bạn đã đư ợc giáo dục như thế nào có
Trang 8- Khẳng định năng lự c của bản thân: Biết mình sẽ làm việc đó thật tốt đồng nghĩa với việc bạn đã tự khẳng định năng lực của bản thân và khi đó bạn sẽ cảm thấy tinh thần phấn chấn Mỗi m ột ngày tìm ra 3 việc m à b ạn cảm thấy thành công Không nên coi thành công là phải làm một việc gì đó thật trọng đại, nó có thể là những việc hết sức đời thường
- Tính xem mình đã làm được nhữ ng việc gì: liệt kê nhữ ng việc bạn đã làm được, bạn s ẽ thấy hài lòng về bản t hân và thấy tự tin hơn
- Rèn luyện một vài sở thích: Tìm xem trong nhữn g ưu điểm, s ở thích của mình một lĩnh vực nào đó để r èn luyện phát triển và biến đ iều đó thành s ở trường riêng của mình Ví dụ: đánh đàn ghita, chơi p iano, làm bánh gato, cắt tóc, bơi lội, hay đơn giản chỉ là nhớ tên một bộ phim nào đó…
- Làm đẹp cho bản thân: Hãy tạo ấn tượng cho ngư ời khác bằng cách ăn mặc sạch sẽ, sáng sủa, vừ a mắt, tự nhiên, t hoải mái, m ang tính quần chúng…
- Tìm một thần tượng hoặc xây dựng một hình tượng m ẫu cho mình: bạn hãy coi đó là hình mẫu để học tập những cái hay, cái phù hợp
b Quyết đoán
Bạn có gặp khó khăn khi nói "không" lúc bạn thật sự muố n? Bạn có khuynh hướng chiều theo ý người khác vì bạn ngại không thể nói điều bạn m uốn nói? Nếu điều này xảy ra ở bạn thì bạn cần t ìm cách làm mình thêm quyết đoán hơn Quyết đoán không phải là độc đoán Quyết đoán là luôn bảo vệ cho những điều bạn m uốn nhưng không bỏ mặc quyền lợi của ngư ời khác
Bạn có thể tập tính quyết đoán bằng cách dành thời gian để phân tích thật ra bạn cảm thấy như thế nào Hãy thành thật với chính mình N ếu một nhóm bạn cùng
đi ăn trưa và mọi người đều gọi món m ì, b ạn không phải máy móc gọi theo họ món đó Nếu bạn m uốn gọi món phở chẳng hạn, bạn cứ cảm thấy thoải m ái mà làm thế Thay vì có nguy cơ bị trêu chọc vì bỗng dư ng trở thành "người chơi nổi", bạn sẽ ngạc nhiên trước việc có nhiều người đổi món cho bữa trưa giống như bạn cho mà xem Đừng s ợ bị ngư ời khác trêu chọc, bạn chỉ đơn giản thể
Trang 9hiện điều mình muốn và ao ư ớc, trong trư ờng hợp này là bạn muốn món phở chứ k hông phải mì
Một cách khác giúp bạn thêm q uyết đoán trong cuộc sống là luôn tự chủ Điều này có n ghĩa là bạn hãy giữ bình tĩnh tối đa kh i đối mặt với những t ình huống kịch tính Bạn càng tự chủ bao nhiêu thì bạn càng quyết đoán bấy nhiêu Và chỉ khi tự chủ, bạn mới có thể quyết đoán được H ãy giữ sự sáng suốt và đừn g để người khác chọc giận mình Bạn có thể kiểm soát mình - và h ãy luôn như thế Khi có những xung đột trong cuộc sống, như nó vốn thế, sự thoả hiệp có thể là một giải pháp hiệu qủa để giải quyết vấn đề giữa hai hay nhiều người
Những người quyết đoán thư ờng là nhữ ng người thành công trên hầu hết mọi phương diện của cuộc sống, đặc biệt khi có cạnh tranh bạn có thể đứng trên quan điểm của mình và kh ông để bị chi phối bởi những người có thể lợi dụng bạn Đồng t hời quy ết đoán là tôn trọng cảm xúc và ý kiến ngư ời khác
c Có tầm nhìn xa
Sự thành bại của doanh nghiệp phụ thuộc tài năng của nhà lãnh đạo bởi sự quyết đoán và tầm nhìn xa trông rộng của ngư ời lãnh đạo Bởi xã hội có nhiều biến chuyển, xu thế phát triển có nhiều thay đổi đòi hòi nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lư ợc thực tế, vạch địch rõ ràng m ục tiêu và nhữ ng khó khăn, thu ận lợi trước mắt để đưa ra kế hoạch tiến triển công việc
Bạn s ẽ thấy mọi vấn đề trở lên đơn giản hơn khi bạn đã biết nó sẽ d iễn ra như thế nào do đó tiên liệu đư ợc những vấn đề có tính đón đầu trước khi những vấn
đề này trở thành phổ biến trên thương trư ờng Các nhà lãnh đạo phải học hỏi không ngừng nghỉ việc cập n hật kịp thời những kiến thứ c hiện đại và thông tin
xã hội, thông tin thư ơng trường liên quan là m ột đòi hỏi bắt buộc trong thế giới phẳng, nếu họ không m uốn bị rớt khỏi cuộc chơi
Nếu không có khả năng phán đoán tương lai t hì s ẽ rất khó để đưa ra t ầm nhìn, chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp Bên cạnh đó, tính quyết đoán trong mọi công việc sẽ giúp cho họ có những quyết định kịp thời và sáng suốt
Trang 10d Biết lắng nghe và khiêm tốn
Trên thự c tế, lắng nghe là một trong những điều quan tr ọng nhất mà tất cả các nhà lãnh đạo cần có K hả năng này còn quan trọng hơn các kỹ năng khác mà song hành với diễn thuyết, phát biểu
Biết cách lắng nghe thì bạn s ẽ nhận được ý kiến phản hồi từ rất nhiều ngư ời mà bạn có thể quan tâm đến trong công việc hay chính cương vị lãnh đạo m à b ạn đang gánh vác Do đó lắng nghe chứ ng tỏ một hình t hức tổ chứ c khá thuận lợi cho việc phát biểu trước quần chúng
Dành thời gian lắng nghe ý kiến của các nhân viên là cách dễ dàng nhất giúp lãnh đạo thể hiện đư ợc sự q uan tâm và quan hệ thân thiện giữa sếp và nhân viên
Đó cũng là cách tốt nhất để phá bỏ rào cản giữa quan hệ cấp trên và cấp dư ới Trước hết, bạn phải hiểu rằng mọi người đều có nhu cầu được lắng nghe, và bạn
là lãnh đạo bạn càng cần phải lắng nghe Khi bạn lắng nghe tích cự c và tham gia vào câu chuyện thì bạn sẽ biết chuyện gì đang xảy ra, hơn nữ a nhân viên của bạn
sẽ không có cảm giác rằng bạn là người cái gì cũng biết và không chịu nghe ai
cả
Kỹ năng lắng nghe có thể học hỏi dần dần Trư ớc hết bạn hãy khuyến khích nhân viên của bạn nói, khi họ kết thúc câu chuyện bạn đừng vội quay câu chuyện về p hía mình, mà t iếp tục câu chuyện của nhân viên bằng ánh m ắt, nụ
cư ời, thái độ, nét m ặt của bạn, hỏi những câu hỏi xung quanh câu chuyện m à hai người đang trao đổi
Ai cũng t hích n ói chuyện với ngư ời biết lắng nghe Là lãnh đạo, điều này càng đúng!
e Cam kết giữ lời hứa
Người đáng t in cậy là ngư ời mà n gười khác có thể tin tư ởng đư ợc Họ là n gư ời
mà lời nói và v iệc làm lúc nào cũng đi đôi với nhau Một người lãnh đạo đáng tin cậy s ẽ giữ đúng lời khi hứ a khen thư ởng cho t ập thể, luôn ở cạnh nhân viên khi nhân viên cần Một người trở n ên đáng t in cậy khi họ biết người khác kỳ vọng điều đó ở họ
Trang 11Phần lớn nhữ ng nhà lãnh đạo đều muốn đư ợc nhìn nhận như một n gười đáng tin cậy, điều này tốn không ít thời gian và công sức của họ trong quá trình làm việc
Họ phải làm điều đó ngay cả trong nhữ ng tình huống không cần thiết hoặc đôi khi không đư ợc ghi n hận vì họ hiểu rằng, chỉ một lần m ất đi sự tin tưởng của nhân viên, họ sẽ không bao giờ có thể gây dựng lại
f Chấp nhận thách thức
Người lãnh đạo luôn chấp nhận thách thứ c, thử thách với hiện thực Họ tìm kiếm nhữn g hư ớng đi mới, ngày càng nâng cao quy trình hoạt động của mình, chấp nhận rủi ro và chấp nhận cả những thất bại
Nhiều người không dám mạo hiểm bởi vì họ s ợ phải nhận lấy thất bại T uy nhiên, nếu bạn là m ột ngư ời lãnh đạo có tham vọng, bạn cần phải tự hỏi chính mình rằng liệu sự mạo hiểm đó có đáng giá hay không?
Nếu cảm thấy sự liều lĩnh của mình là đáng bõ công, bạn cần biết vượt qua rào cản tâm lý lo sợ, e ngại và dũng cảm đư ơng đầu với thử thách Nếu thử thách là quá khó, hãy dành thời gian cho việc lên kế ho ạch “tác chiến”, càng có nhiều sự chuẩn bị, mứ c độ m ạo hiểm trong tình huống của bạn càng được giảm bớt
g Thừa nhận sai lầm của mình
Dù là ngư ời lãnh đạo tài giỏi đi nữa thì đôi khi s ai lầm vẫn xảy ra Nhữ ng lúc như vậy ngư ời lãnh đạo cần thừ a nh ận sai lầm của m ình một cách khéo léo để không mất đi cái uy nhưn g vẫn giữ đư ợc sự chân thành K hi đó nhân viên sẽ cảm thấy thông cảm với sếp và nhanh chóng cùng s ếp giải quyết khó khăn Người lãnh đạo không nên quá phụ thuộc vào nhận xét hay đánh giá của nhân viên để điều chỉnh mình Cần phải thể hiện rõ vai trò của m ình khi đối mặt với các vấn đề quan trọng sống còn Điều cốt yếu là tin tưởng vào nhữn g điều đúng đắn rồi nhân viên s ẽ tự thấy họ đã không chọn lầm ngư ời lãnh đạo
h Dám chịu trách nhiệm
Dám đối diện với sai phạm đã gây ra, dám chịu trách nhiệm và đứn g ra giải quyết vấn đề, không đùn đẩy hết trách nhiệm sang ngư ời khác