Bai 22 Chieu doi do Thien do chieu

•Nội dung: Bằng những luận cứ cụ thể vua Lí Công Uẩn đã khẳng định thành Đại La có đủ mọi điều kiện để trở thành kinh đô của đất nước.. •Nghệ thuật: Câu văn viết theo lối biền ngẫu, các [r]

Tiết 90

Chiếu dời đô

(Thiên đô chiếu)

Lý Công Uẩn

I TÌM HIỂU CHUNG

LÝ C«ng UÈn (974 - 1028)

Khi mới 20 tuổi, Lý Công Uẩn được đưa vào triều làm một chức quan võ Vốn là người thông minh,

có sức khoẻ và chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày càng được tin cậy trong triều, về sau làm tới Tả thân vệ Điện tiền chỉ huy

sứ và trở thành trụ cột của nhà tiền Lê.

Vì vậy ngay sau khi Lê

Long Đĩnh mất, mọi

triều thần mà người chủ

xướng là quan Chi Hậu

Đào Cam Mộc nhận thấy

Lý Công Uẩn là người

khoan hòa, nhân thứ và

được lòng muôn dân

nên đã tôn ông lên làm

vua Lý Công Uẩn lên

ngôi vua, lấy niên hiệu

là Thuận Thiên, triều Lý

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả, tác phẩm.

a, Tác giả

Ra đời năm 1010 khi vua Lí Thái Tổ có ý định rời

đô từ Hoa Lư - Ninh Bình ra Thành Đại La (Hà Nội ngày nay)

b, Tác phẩm

Cố đô Hoa Lư – Ninh Bình

HỒ GƯƠM,THÁP RÙA

+ Nội dung: Thường thể hiện một tư tưởng lớn lao, có ảnh hưởng đến triều đại, vận mệnh đất nước.

2 Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục

a, Đọc

b, Tìm hiểu chú thích

9

Nhà vua ban chiếu

X a nhà Th ơng đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành V ơng cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà

tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, m u toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, d ới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận n ớc lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh th ờng mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Th ơng, Chu, cứ đóng yên đô thành

ở nơi đây, khiến cho triều đại không đ ợc lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không đ ợc thích nghi Trẫm thấy đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.

1: Lí do dời đô

Mở đầu tác giả đã viện dẫn điều gì ? Sự viện dẫn đó mang lại

tác dụng gì ?

II Phân tích:

1 Lí do dời đô?

- Trong lich sử Trung Quốc

+ Nhà Thương năm lần dời đô + Nhà Chu ba lần dời đô

+ Muốn định đô ở nơi trung tâm

+ Mưu toan nghiệp lớn,tính kế muôn đời cho con cháu+ Trên vâng mệnh trời,dưới theo ý dân.

- Mục đích :

- Kết quả:

=>Việc dời đô làm cho đất nước phát triển thịnh vượng.

+ Vận nước lâu bền + Phong tục phồn thịnh

Từ chuyện xưa, liên hệ vào tình hình thực tế để

làm gì ?

- Thực tế lịch sử nước ta:

+ Nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình

+ Khinh thường mệnh trời

+ Không noi theo dấu cũ Thương ,Chu

+ Triều đại không lâu bền,số vận ngắn ngủi

+ Trăm họ phải hao tổn

+ Muôn vật không được thích nghi

- Hậu quả:

12

* Nghệ thuật so sánh đối chiếu, tương phản, dẫn chứng

toàn diện, tiêu biểu ,lập luận thấu tình đạt lý.

Thực tế lịch sử nước ta Trong lịch sử Trung Quốc:

Lí do của việc dời đô:

* Khẳng định việc dời đô là cần thiết , làm cho đất nước vững bền, phát triển thịnh vượng Bộc lộ tình cảm yêu nước, thương

dân chân thành sâu sắc.

• Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao V ơng: ở vào nơi trung tâm trời đất; đ ợc cái thế rồng cuộn hổ ngồi;

đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện h ớng nhìn sông dựa núi; địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân c khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt t ơi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn

ph ơng đất n ớc; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế v ơng muôn đời.

• Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định

chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

2/ Nguyờn nhõn chọn Đại La

Theo tác giả địa thế thành Đại La có những thuận lợi gì để có thể chọn làm nơi đóng đô?

2 Lí do chọn thành Đại La.

-Về vị thế địa lí:

+ Ở vào nơi trung tâm đất trời, mở ra bốn hướng nam bắc, đông tây

+ Được cái thế rồng cuộn hổ ngồi

+ Có núi lại có sông

+ Đất rộng mà bằng phẳng, cao mà thoáng, tránh được nạn lụt lội, chật chội

2/ Nguyên nhân chọn Đại La

Về văn hoá

Mảnh đất thịnh vượng

Hội đủ điều kiện Kinh đô

Dời đô là điều đ từng xảy ra ã

trong lịch sử

Hạn chế của việc đóng đô ở Hoa L

Đại La có nhiều lợi thế

đô

Đại La là nơi tốt nhất để

định đô

Bố cục và lập luận của bài

Cõu hỏi cuối bài mang tinh đối thoại thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa vua và thần dân

+ Tin t ởng ý nguyện dời đô của mỡnh hợp ý nguyện

nhân dân

Tại sao khi kết thỳc bài chiếu, nhà vua khụng ra lệnh mà lại hỏi ý kiến của

quần thần?

Cỏch kết thỳc ấy cú tỏc

dụng gỡ?

•Nội dung: Bằng những luận cứ cụ thể vua Lí Công Uẩn

đã khẳng định thành Đại La có đủ mọi điều kiện để trở thành kinh đô của đất nước

•Nghệ thuật: Câu văn viết theo lối biền ngẫu, các vế đối nhau cân xứng nhịp nhàng

Cố đô Hoa Lư

Chùa Một Cột Một số công trình tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội

Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh

Văn miếu Quốc Tử Giám

Nhà hát lớn Hà Nội

Đại học Y Hà Nội

Chợ Đồng Xuân

Sân vận động quốc gia Mỹ Đình

III.Tổng kết

1 Nghệ thuật

Thể hiện khát vọng của nhân dân về một đất n ớc

độc lập thống nhất đồng thời phản ánh ý chí tự c ờng của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh.

“ Chiếu dời đô ” có sức thuyết phục mạnh mẽ bởi lập luận chặt chẽ, sắc bén, sử dụng cõu văn biền ngẫu

giầu hỡnh ảnh và sự kết hợp hài hoà giữa lí và tỡnh.

* Ghi nhớ Sgk/51

THẢO LUẬN NHÓM

Thủ đô Hà Nội luôn là trái tim của tổ quốc.

Thăng Long – Hà Nội luôn vững vàng trong mọi thử thách (trải qua các cuộc chiến tranh từ xưa đến nay).

-Về nhà học nội dung vở ghi,

ghi nhớ SGK

- Soan bài “ Câu trần thuật”