Hoàn thiện phân tích tài chính tại công ty xây dựng 319

Phân tích tài chính doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của một số nguyên nhân khách quan như chính sách hỗ trợ phân tích tài chính trong doanh nghiệp của Nhà nước, sự công bố thô[r]

MỞ ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường và xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp hoạt động trong một môi trường luôn biến động, cơ hội đầu tư kinh doanh nhiều nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với không ít rủi ro, thách thức Muốn tồn tại và phát triển trong điều kiện cạnh tranh hiện nay, doanh nghiệp phải nắm chắc được tình hình hoạt động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Điều

đó buộc các nhà quản lý phải quan tâm đến tình hình hoạt động tài chính của doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm đánh giá hoạt động tài chính, xác định các điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp, cung cấp thông tin tài chính giúp cho nhà quản lý đưa ra quyết định trong hoạt động sản xuất một cách hợp lý nhất, hiệu quả nhất

Nhận thức được vai trò quan trọng của phân tích tài chính với tình hình thực

tế của Công ty và những vấn đề về lý luận trong phân tích tài chính, đề tài “Hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319” đã được lựa chọn làm luận

văn thạc sỹ với hy vọng góp phần đưa phân tích tài chính trở thành công cụ đắc lực của quản lý và là cơ sở cho sự phát triển của Công ty trong tương lai

2 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp

- Đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319 trong thời gian 3 năm gần đây (từ 2004-2006)

- Đề xuất các giải pháp và kiến nghị để hoàn thành phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319 trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Phân tích tài chính doanh nghiệp

- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319 trong thời gian 3 năm (2004-2006)

4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, những phương pháp nghiên cứu sử dụng trong quá trình thực hiện luận văn là:

- Phương pháp thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp

- Phương pháp phỏng vấn, khảo sát thực tế

5 Những đóng góp của luận văn

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp

- Đánh giá phân tích tài chính Công ty xây dựng 319

- Phân tích nguyên nhân, hạn chế phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty trong thời gian tới

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu theo ba chương:

Chương 1: Lý luận cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty xây dựng

319

Chương 1

LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN

TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

1.1 Hoạt động tài chính cơ bản của doanh nghiệp

Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật Mục tiêu của doanh nghiệp chính là tối đa hoá giá trị thị trường của doanh nghiệp hay tối đa hoá giá trị tài sản của chủ sở hữu

Doanh nghiệp hoạt động trao đổi hoặc với thị trường cung cấp hàng hoá dịch

vụ đầu vào hoặc với thị trường phân phối, tiêu thụ hàng hoá dịch vụ đầu ra và tuỳ thuộc vào tính chất hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp Các quan

hệ tài chính của doanh nghiệp được phát sinh từ chính quá trình trao đổi đó

1.2 Phân tích tài chính doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các phương pháp và công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó

1.2.2 Sự cần thiết phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng trong việc cung cấp đầy đủ các thông tin khái quát cũng như chi tiết về tình hình tài chính của doanh nghiệp như: tình hình về vốn và cơ cấu vốn, khả năng thanh toán, hiệu quả sản xuất kinh doanh, tình hình đầu tư, hiệu quả quản lý và sử dụng vốn, tính chắc chắn của đồng tiền vào ra Những thông tin về tình hình tài chính doanh nghiệp là mối quan tâm của chủ doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức tín dụng, nhà đầu

tư, nhà cung cấp, khách hàng, người lao động…

1.2.3 Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp

Trước hết, doanh nghiệp phải xác định rõ mục tiêu phân tích tại từng thời điểm, phân tích tổng quát tình hình tài chính của doanh nghiệp hay phân tích từng nội dung cụ thể để đưa ra những quyết định quản lý kịp thời Sau đó, tiến hành thu thập và xử lý những thông tin cần thiết cho việc phân tích, lựa chọn phương pháp phân tích phù hợp là rất quan trọng, cuối cùng là tiến hành thực hiện phân tích Kết quả phân tích là cơ sở để đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cũng như dự báo về tài chính của doanh nghiệp trong tương lai

1.2.4 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

Có nhiều phương pháp được sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp, trong đó một số phương pháp được sử dụng phổ biến là phương pháp tỷ số, phương pháp so sánh và phương pháp Dupont, phương pháp Zscore; ngoài ra có thể kết hợp thêm các phương pháp như: phương pháp hồi quy tương quan, phương pháp loại trừ, phương pháp đồ thị…

* Phương pháp so sánh

Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân tích tài chính Khi sử dụng phương pháp này cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh được

của các chỉ tiêu tài chính (thống nhất về không gian, nội dung, tính chất và đơn vị tính toán…) và theo mục đích phân tích mà xác định gốc so sánh Gốc so sánh được chọn là gốc về mặt thời gian hoặc không gian, kỳ phân tích được chọn là kỳ báo cáo hoặc kỳ kế hoạch, giá trị so sánh có thể được lựa chọn bằng số tuyệt đối,

số tương đối hoặc số bình quân

* Phương pháp tỷ số

Là phương pháp thiết lập một biểu thức toán học có tử số và mẫu số thể hiện mối quan hệ của một mục này với mục khác trên báo cáo tài chính Phương pháp tỷ

số cho phép chúng ta phân tích đầy đủ khuynh hướng, vì một số dấu hiệu có thể kết luận thông qua quan sát số lớn các hiện tượng đơn lẻ

* Phương pháp Dupont

Các nhà phân tích thường sử dụng phương pháp Dupont nhằm phân tích tác động của chỉ tiêu tổng hợp thành tích số chuỗi các chỉ tiêu riêng lẻ mà có mối liên

hệ nhân quả với nhau

* Phương pháp phân tích xu thế

Việc chỉ so sánh đơn thuần các chỉ tiêu tài chính giữa các năm chỉ cho biết sự thay đổi nhưng không chỉ ra được xu thế biến động tình hình tài chính của doanh nghiệp trong dài hạn

* Phương pháp phân tích Z score

Chỉ số này được phát minh bởi giáo sư Edward I.Altman dựa vào nghiên cứu khá công phu trên số lượng lớn các công ty khác nhau tại Mỹ Mặc dù chỉ số Z này được phát minh tại Mỹ, nhưng đã được sử dụng tại nhiều nước với độ tin cậy khá cao

1.2.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

Sau khi thu thập đầy đủ thông tin và lựa chọn phương pháp phân tích phù hợp, nhà phân tích tiến hành phân tích Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp thường chủ yếu tập trung vào phân tích các báo cáo tài chính của doanh nghiệp

1.2.5.1 Phân tích bảng cân đối kế toán

Để nắm được một cách đầy đủ thực trạng tài chính cũng như tình hình sử dụng tài sản của doanh nghiệp, cần thiết phải đi sâu xem xét các mối quan hệ và tình hình biến động của các khoản mục trong Bảng cân đối kế toán

* Phân tích kết cấu vốn và tài sản

* Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn

* Phân tích vốn lưu động thường xuyên

1.2.5.2 Phân tích báo cáo kết quả kinh doanh

Để kiểm soát các hoạt động và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, cần phân tích sự biến động các khoản mục trong Báo cáo kết quả kinh doanh

1.2.5.3 Phân tích các tỷ số tài chính

Trong phân tích tài chính, các tỷ số tài chính chủ yếu thường được phân thành

4 nhóm chính Tuỳ vào đặc điểm kinh doanh của mỗi doanh nghiệp cụ thể và mục

đích phân tích mà nhà phân tích có thể chú trọng nhiều hơn tới nhóm tỷ số này hay

tỷ số khác

- Các tỷ số về khả năng thanh toán

- Các tỷ số về khả năng cân đối vốn

- Các tỷ số về khả năng hoạt động

- Các tỷ số về khả năng sinh lợi

1.2.5.4 Phân tích đòn bảy của doanh nghiệp

Ngoài phân tích các nhóm chỉ tiêu trên, nhà phân tích còn chú ý đến chỉ tiêu đòn bảy hoạt động và đòn bảy tài chính đây là hai công cụ hữu hiệu để đánh giá và tăng khả năng sinh lợi của doanh nghiệp

1.3 Nhân tố ảnh hưởng tới hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp

Để thực hiện tốt phân tích tài chính doanh nghiệp cần phải có những điều kiện nhất định, nó phụ thuộc vào một số nhân tố ảnh hưởng cả về mặt chủ quan lẫn khách quan

1.3.1 Các nhân tố chủ quan

1.3.1.1 Chất lượng của thông tin phân tích

Thông tin là nhân tố quan trọng trực tiếp ảnh hưởng tới chất lượng phân tích tài chính Thông tin phân tích càng đầy đủ và chính xác chúng ta sẽ có được chất lượng phân tích càng cao Ngược lại, nếu thông tin phân tích không đầy đủ, không chính xác hoặc bị làm sai lệch có thể làm cho việc phân tích bị mất phương hướng, các kết quả phân tích sẽ không chính xác

1.3.1.2 Phương pháp phân tích

Phương pháp phân tích có tác động rất lớn đến chất lượng phân tích Khi đã

có các thông tin tài chính chính xác, đầy đủ thì việc lựa chọn phương pháp phân tích là rất quan trọng

1.3.1.3 Trình độ cán bộ phân tích

Trình độ cán bộ phân tích là một nhân tố quyết định đến chất lượng phân tích tài chính Bên cạnh trình độ chuyên môn, hiểu biết rộng do tính phức tạp và phạm

vi liên quan đến phân tích tài chính, cán bộ phân tích tài chính còn phải có phẩm

chất đạo đức tốt Nếu cán bộ phân tích không có phẩm chất đạo đức rất dễ bị cám

dỗ để làm sai lệch kết quả phân tích nhằm lợi riêng cho mình nhưng sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho doanh nghiệp và những người sử dụng thông tin khác

1.3.1.4 Nhận thức về phân tích tài chính của chủ doanh nghiệp

Khái niệm về phân tích tài chính cũng như việc thực hiện phân tích tài chính ở nước ta chưa thực sự phổ biến, nhiều nhà quản lý do nhiều nguyên nhân khác nhau chưa nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của phân tích tài chính trong quản lý doanh nghiệp Vì thế, chất lượng phân tích tài chính trong các doanh nghiệp thường không cao, việc phân tích nhiều khi mang tính hình thức, không có giá trị thực tiễn trong quản lý tài chính doanh nghiệp

1.3.2 Các nhân tố khách quan

Doanh nghiệp hoạt động trong một thể thống nhất của nền kinh tế, ở đó mọi doanh nghiệp đều phải thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một môi trường pháp lý chung của một quốc gia và các thông lệ quốc tế Các yếu tố chính trị và luật pháp có ảnh hưởng ngày càng lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp, bao gồm hệ thống các quan điểm, đường lối chính sách của Nhà nước, những diễn biến chính trị trong nước, trong khu vực và trên toàn thế giới Thông qua luật pháp

về kinh tế và các chính sách kinh tế, Nhà nước tạo ra môi trường và hành lang cho các doanh nghiệp hoạt động, định hướng cho các doanh nghiệp hoạt động theo các chiến lược kinh tế xã hội ở mỗi thời kỳ

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG

TY XÂY DỰNG 319 2.1 Giới thiệu công ty xây dựng 319

2.1.1 Giới thiệu về công ty

Công ty xây dựng 319 tiền thân là Sư đoàn 319 – Quân khu 3, được thành lập ngày 7/3/1979 theo quyết định 231 QĐ – QP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

Thực hiện phương châm đa dạng hoá kinh doanh, đa dạng hoá sản phẩm Công ty đã tận dụng mọi thế mạnh của mình nhằm phấn đấu xây dựng Công ty thành một trong những công ty xây dựng hàng đầu của Việt Nam

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty

Công ty xây dựng 319 đã trải qua 28 năm xây dựng và trưởng thành có bề dày trong công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý tổ chức thực hiện nhiệm vụ Cán bộ, nhân viên trong đơn vị ngày càng trưởng thành, đúc rút được nhiều kinh nghiệm và trình độ tay nghề được nâng lên, đáp ứng mọi yêu cầu Công ty sở hữu những máy móc, trang thiết bị khá đầy đủ, đồng bộ, hiện đại đáp ứng mọi yêu cầu của các công trình về mọi quy mô, mức độ phức tạp

2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý

Xuất phát từ đặc điểm của một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng, Công ty xây dựng 319 đã xây dựng cho mình một bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến – chức năng: đây là kiểu mô hình kết hợp giữa cơ cấu trực tuyến và

cơ cấu chức năng

2.1.4 Tổ chức bộ máy kế toán của công ty

Hàng quý, năm các Xí nghiệp nộp các Báo cáo tài chính lên trên Công ty, phòng Tài chính – Kế toán có nhiệm vụ tổng hợp lại để lập thành Báo cáo tài chính tổng hợp của Công ty Đồng thời thực hiện các biện pháp bảo đảm cân bằng thu, chi, huy động vốn, ổn định nguồn tài chính cho hoạt động của Công ty

2.2 Thực trạng phân tích tài chính tại công ty xây dựng 319

Các năm đầu, do chưa nhận thức được tầm quan trọng nên phân tích tài chính tại Công ty còn rất đơn giản và chưa được chú ý, nội dung phân tích còn sơ sài Gần đây, lãnh đạo Công ty đã quan tâm nhiều hơn về phân tích tài chính, có sự quan tâm và đầu tư nhiều hơn nên phân tích tài chính cũng thu được nhiều kết quả

2.2.1 Các báo cáo tài chính của Công ty xây dựng 319

Phòng Tài chính – Kế toán của Công ty thực hiện thu thập, xử lý các báo cáo tài chính của các Xí nghiệp gửi lên Cuối kỳ, máy tính sẽ tự tổng hợp và kết chuyển

để đưa ra được các báo cáo tài chính theo biểu mẫu được ban hành theo Quyết định

số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính

- Bảng cân đối kế toán

- Báo cáo kết quả kinh doanh

- Thuyết minh báo cáo tài chính

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Công ty vẫn chưa tổng hợp để lập nên trong quá trình phân tích đã chưa phân tích báo cáo này

2.2.2 Thực trạng phân tích tài chính tại Công ty xây dựng 319

Khi lựa chọn mục tiêu, thu thập đầy đủ các thông tin đã được xử lý và chọn phương pháp phân tích xong, cán bộ phân tích tiến hành thực hiện phân tích

2.2.2.1.Phân tích bảng cân đối kế toán

Trên cơ sở các thông tin trên Bảng cân đối kế toán, Công ty phân tích khái quát tình hình tài chính thông qua các nội dung sau:

- Phân tích kết cấu vốn và tài sản

+ Tình hình biến động tài sản của Công ty qua hai năm 2005 – 2006

+ Tình hình biến động vốn của Công ty qua hai năm 2005 – 2006

- Phân tích vốn lưu động thường xuyên

Bên cạnh việc phân tích kết cấu tài sản và nguồn vốn, Công ty còn phân tích vốn lưu động thường xuyên Với đặc điểm là luôn phải sử dụng vốn lưu động thường xuyên với giá trị lớn nên việc quản lý vốn lưu động thường xuyên được Công ty rất chú trọng

2.2.2.2 Phân tích báo cáo kết quả kinh doanh

Từ các thông tin trong Báo cáo kết quả kinh doanh, Công ty tiến hành so sánh các chỉ tiêu tài chính giữa các năm để thấy được sự biến động cả về lượng và tỷ trọng của chỉ tiêu

2.2.2.3 Phân tích các tỷ số tài chính

Ngoài việc phân tích so sánh các số liệu trên bảng cân đối tài sản và Báo cáo kết quả kinh doanh, nhóm phân tích đã sử dụng các tỷ số tài chính để có được những đánh giá đầy đủ và cụ thể hơn về tình hình tài chính của Công ty Tuy nhiên, Công ty mới chỉ dừng lại để tính toán chỉ tiêu tài chính mà chưa có sự so sánh đánh giá các chỉ tiêu này với các doanh nghiệp trong cùng ngành

- Các tỷ số về khả năng thanh toán

- Các tỷ số về khả năng cân đối vốn

- Các tỷ số về khả năng hoạt động

- Các tỷ số về khả năng sinh lợi

2.3 Đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại công ty xây dựng 319

2.3.1 Kết quả đạt được

Thực trạng phân tích tài chính của Công ty trong ba năm từ năm 2004 đến năm 2006, ta có thể đánh giá kết quả đã đạt được của Công ty như sau:

Trước hết, với độ ngũ cán bộ có trình độ đại học và trên đại học về công tác

kế toán đã thực hiện việc phân tích tài chính mà không cần thuê các chuyên gia, thuê các tổ chức chuyên ngành

Hai là, các Báo cáo tài chính được tổng hợp và thực hiện theo đúng các chuẩn

mực, các quyết định do Bộ Tài chính ban hành với hệ thống số liệu được kiểm tra nên tạo điều kiện dễ dàng hơn cho phân tích tài chính Thời gian cung cấp các Báo cáo tài chính và một số thông tin cần thiết khác đều được nộp theo đúng quy định

mà Công ty đã đề ra

Ba là, do phân tích được thực hiện bởi một bộ máy đơn giản gồm 3 cán bộ

trong phòng Tài chính kế toán, họ đã có thời gian làm công việc phân tích trong nhiều năm qua nên thời gian thực hiện phân tích ngày càng rút ngắn