Mo ta chu de tham khao

Phần B: Tự luận: Câu 1 : Hs cần nêu được các ý sau: - Nhân vật Sơn Tinh: + Biểu tượng cho cộng đồng cư dân Việt cổ trong công cuộc đắp đê chống lut, là biểu tượng sinh động cho chiến côn[r]

Trang 1

KẾ HOẠCH CHI TIẾT CHỦ ĐỀ NGỮ VĂN 6

( Thực hiện từ năm 2014-2015)

HỌC KÌ I : CHỦ ĐỀ: TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT

I Xác định mạch kiến thức của chủ đề ( 6 tiết)

Các bài liên quan của chủ đề:

Văn bản: Con Rồng cháu Tiên;

Văn bản: Bánh chưng bánh giầy;

Văn bản: Thành Gióng;

Văn bản: Sơn Tinh, Thủy Tinh;

Văn bản: Sự tích Hồ Gươm

II Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Sơ giản về truyền thuyết

- Nhận biết một số đặc điểm của truyền thuyết

- Hiểu, cảm nhận một số đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của các truyền thuyết trong chương trình Ngữ Văn 6

- Phân biệt truyền thuyết với thần thoại, truyền thuyết với truyện cổ tích

2 Kĩ năng:

- Biết cách đọc – hiểu từng truyền thuyết theo đặc trưng thể loại

- Biết cách so sánh các thể loại để tìm ra đặc trưng của truyền thuyết

- Vận dụng kiến thức để viết bài văn giới thiệu về một truyền thuyết hoặc kể lại nội dung truyền thuyết bằng lời văn của mình

- Kết hợp chương trình địa phương: sưu tầm, tìm hiểu một số truyền thuyết tồn tại ở địa phương

3 Thái độ:

- Thái độ tôn trọng lịch sử nhân loại, lịch sử dân tộc

- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc

- Bồi dưỡng tình yêu thương con người, bồi dưỡng lí tưởng sống cho thanh thiếu niên

III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC

NỘI DUNG NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU VẬN DỤNG THẤP VẬN DỤNG CAO.

Khái niệm

thể loại

truyền

thuyết

- Nhận biết được khái niệm và đặc điểm của thể loại truyền

- Chỉ ra được đặc điểm của thể loại trong

truyền thuyết

- Phân biệt sự khác nhau về đặc điểm của các truyện truyền thuyết

So sánh giữa truyền thuyết và thần thoại

Trang 2

thuyết được học và

đọc thêm trong chương trình

Nhân vật, sự

việc

-Xác định được nhân vật, sự việc

- Xác định được

sự việc chính và nhân vật chính của truyện

- Tóm tắt được truyện

- Kể lại được truyện

có sự sáng tạo về ngôi kể hoặc lời kể

Giá trị nghệ

thuật và giá

trị nội dung

các văn bản

truyền

thuyết

-Tìm được yếu tố của truyện chứa đựng cốt lõi, bóng dáng lịch sử

Hiểu và phân tích được những nét chính về nội dung ( sự việc tiêu biểu) và nghệ thuật ( các chi tiết tưởng tượng kì ảo) của truyện

-Khái quát được ý nghĩa của mỗi truyện

- Tìm được một

số câu chuyện

có nét tương đồng về nội dung và ý nghĩa

- Tìm một số truyện truyền thuyết ở địa phương

- Viết được đoạn văn, bài văn cảm nhận được giá trị nội dung, nghệ thuật của truyện

- Biết tự đọc và khám phá các giá trị của một truyện truyền mới không có trong chương trình

- Từ ý nghĩa của các truyện truyền thuyết rút ra bài học để vận dụng vào thực tế cuộc sống

- Chuyển thể văn bản (vẽ tranh)

- Nghiên cứu khoa học

IV KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỤ THỂ: GIÁO VIÊN TIẾN HÀNH THEO TRÌNH

TỰ SAU:

TIẾT 1: I/ ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG VỀ TRUYỀN THUYẾT

1 KHÁI NIỆM

Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về những nhân vật và sự kiện liên quan tới lịch

sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể

- Truyền thuyết và thần thoại :

Trang 3

Tiêu chí nhân vật chính:

Nhân vật chính trong thần thoại là thần hoặc bán thần Nhân vật chính trong truyền

thuyết giàu nhân tính hơn

Tiêu chí nội dung:

Thần thoại nêu lên khát vọng hiểu biết, khám phá những hiện tượng của vũ trụ, loài

người… Truyền thuyết thuyết tập trung vào những vấn đề xã hội

Thời kỳ ra đời:

Thần thoại ra đời từ thời nguyên thủy Truyền thuyết ra đời ở xã hội giai đoạn sau

2 ĐẶC ĐIỂM

- Chức năng: Thể hiện nhận thức, đánh giá, phản ánh và lý giải lịch sử của nhân dân

- Nhân vật: Thường là anh hùng lịch sử, có khi có thật và mang vẻ đẹp khác thường

Đây là kiểu nhân vật chức năng

- Yếu tố hoang đường: Thể hiện thái độ tôn kính, niềm tự hào

- Thời gian và địa điểm: Có thật Tác giả dân gian muốn tạo niềm tin đó là câu chuyện

có thật, câu chuyện lịch sử

3 CÁC LOẠI TRUYỀN THUYẾT TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 6

- Truyền thuyết về thời đại Vua Hùng – Thời đại mở đầu lịch sử Việt Nam

+ Con Rồng cháu Tiên;

+ Bánh chưng bánh giầy;

+ Thành Gióng;

+ Sơn Tinh, Thủy Tinh

Những truyền thuyết này gắn với nguồn gốc dân tộc và công cuộc dựng nước, giữ

nước thời các vua Hùng Ngoài cốt lõi lịch sử, nó mang đậm chất thần thoại

- Truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm là truyền thuyết thời hậu Lê So với truyền thuyết về

thời đầu dựng nước, những truyền thuyết về sau ít yếu tố hoang đưoừng hơn và theo sát

lích sử hơn

4 ĐỌC - TÓM TẮT VĂN BẢN

Yêu cầu học sinh đọc, tóm tắt văn bản theo hướng ngắn gọn nhưng vẫn phải đủ

những chi tiết chính

Tiết 2,3,4,5: II.TÌM HIỂU NỘI DUNG VĂN BẢN.

Văn Những yếu Những yếu tố Nhân Ý nghĩa Liên hệ thực Phát triển

Trang 4

bản tố gắn với

hiện thực

lịch sủ

tưởng tượng,

kì ảo

vật và sự việc

Con

Rồng

cháu

Tiên

?: Trong

truyện, có

những yếu

tố nào gắn

với hiện

thực lịch

sử?

?: Dựa trên những yếu tố hiện thực lịch

sử đó, nhân dân ta đã tưởng tượng, sáng tạo ra những yếu tố nào?

Truyện gồm những

sự việc xoay quanh nhân vật nào?

?: Từ đó, em hãy nêu ý nghĩa của truyện?

?: Từ truyền thuyết đó, hãy liên hệ với thực tiễn hiện nay để rút ra trách nhiệm của bản thân đối với việc xây dựng, bảo vệ đất nước Bánh

chưng,

bánh

giầy

- Thời đại

vua Hùng

- Tục làm

bánh

chưng,

bánh giầy

ngày tết và

thờ cúng tổ

tiên của

người Việt

- Thần báo mộng cho Lang Liêu

- Vua Hùng chọn người nối ngôi

- Lang Liêu và các ông Lang thi tài

- Kết quả Lang Liêu chiến thắng và lên ngôi

- Giải thích nguồn gốc hai loai bánh

cổ truyền , phong tục làm bánh chưng, bánh giầy và tục thờ cúng tổ

người Việt

- Đề cao nghề nông trồng lúa nước

- Quan niệm duy vật thô

sơ về trời đất

- Ước mơ vua sáng tôi hiền, đất

- Kế tục và phát huy truyền thống làm bánh chưng bánh giầy trong ngày tết và truyền thống thờ cúng tổ tiên

- Năng lực Hợp tác

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực giao tiếp Tiếng Việt

- Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, thảo luận

Trang 5

nước thái bình, giang sơn no ấm

Thánh

Gióng

- Thời

Hùng

Vương thứ

6, đền thờ

Phù Đổng

Thiên

Vương

- Giặc Ân

sang xâm

lược

- Các địa

danh: Làng

Gióng,

làng Cháy,

chân núi

Trâu, chân

núi Sóc

Sơn

- Có nhiều

ao hồ sông

ngòi liên

tiếp, tre

đằng ngà

- Công cụ:

sắt, tre

- Sự ra đời của Gióng:

Ướm vào vết chân to về nhà thụ thai, sau 12 tháng mới sinh, rất khôi ngô nhưng lên 3 vẫn chưa biết nói biết cười, cũng chẳng biết đi, cứ đặt đâu thì nằm đấy

- Sự lớn lên

kì lạ: Tiếng nói đầu tiên

là tiếng nói đòi đi đánh giặc, cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã sứt chỉ, vươn vai một cái bỗng biến thành tráng sĩ

- Ra đi kì lạ: cả người lẫn ngựa từ

từ bay lên trời

- Sự ra đời kì lạ của Thánh Gióng

- Thánh Gióng lớn lên

và ra trận đánh giặc

- Thánh Gióng bay về trời

Gióng là hình tượng tiêu biểu, rực rỡ của người anh hùng diệt giặc cứu nước

- Là người anh hùng mang trong mình sức mạnh cộng đồng buổi đầu dựng nước

- Quan niệm

và ước mơ của nhân dân

ta từ buổi đầu lịch sử về người anh hùng cứu nước chống giặc ngoại xâm

- Phát huy truyền thống đoàn kết của dân tộc ta

- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc

- Học tập, lao động tốt để góp phần xây dựng và bảo

vệ đất nước

Trang 6

Tinh,

Thủy

Tinh

- Thời

Hùng

Vương thứ

18

- Hiện

tượng

thiên

nhiên:

thiên tai lũ

lụt

mạnh, sự

đoàn kết

của nhân

dân để

chống lại

thiên tai, lũ

lụt

- Thành

Phong

Châu

- Nhân vật:

Sơn Tinh, Thủy Tinh:

+ xuất thân: 1 người ở dưới

người ở trên cạn

+ tài năng:

Sơn Tinh:vẫy tay về phía Tây…nổi cồn

tay…mọc núi đồi

Thủy Tinh:

gọi gió, hô mưa…

+ Hành động:

Sơn Tinh:

bôc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng lũy ngăn chặn nước lũ…

Thủy Tinh:

hô mưa gọi gió làm thành dông bão, dâng nước ngập nhà cửa, ruộng vườn…

- lễ vật lì lạ:

voi chín ngà,

gà chín cựa,

- Vua Hùng kén rể

- Sơn Tinh, Thủy Tinh cầu hôn, điều kiện kén

rể của nhà vua

- Sơn Tinh đến trước lấy được Mị Nương

Thủy Tinh đến sau không lấy được

vợ, tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh

- Sơn Tinh, Thủy Tinh giao chiến

- Thủy Tinh thua và

- Giải thích hiện tượng mưa gió, bão lũ

- Phản ánh ước mơ của nhân dân ta muốn chiến thắng thiên tai, bão lũ

- Ca ngợi công lao trị thủy, dựng nước của cha ông ta

- Con người cần sống hòa hợp với thiên nhiên

- Cần có những biện pháp kịp thời, thích hợp để phòng

và chống lại

sự giận dữ của thiên nhiên với cuộc sống

người

- Con người cần đoàn kết trong quá trình chinh phục thiên nhiên

Trang 7

… thường

xuyên trả thù Sơn Tinh

Sự tích

Hồ

Gươm

người thật:

Lê Lợi, Lê

Thận

- Tên địa

danh thật:

Lam Sơn,

Vọng, hồ

Gươm

- Thời kì

lịch sử có

thật: khởi

nghĩa

chống

quân Minh

đầu thế kỉ

XV

- Nhân vật:

Long Quân, Rùa vàng

gươm thần:

+ sự xuất hiện: lưỡi gươm: 3 lần kéo lưới ở 3 chỗ khác nhau đều được thanh sắt Khi Lê Lợi xuất hiện, thanh gươm mới sáng rực

Chuôi gươm:

trên ngọn cây

+ Có khắc chữ Thuận Thiên

+Chuôi gươm và lưỡi gươm tra vào vừa như in

- Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần: Lê Lợi, Lê Thận nhận lưỡi gươm, chuôi gươm

- Sự thay đổi của nghĩa quân Lam Sơn trươc và sau khi

có gươm thần

- Long Quân đòi gươm thần

- Giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm

Gươm

- Thể hiện khát vọng hòa bình của nhân dân ta

- Đề cao tính chất toàn dân, tính chất chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Học tập, rèn luyện để xây dựng và giữu gìn đất nước, xây dựng xã hội hòa bình

- Sống chân thực, trọng chính nghĩa

- Tự hào về những vẻ đẹp của dân tộc

Trang 8

BÀI TẬP VẬN DỤNG ( Sử dụng trong quá trình tìm hiểu các văn bản hoặc khi tổng kết)

1 Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Ý nghĩa của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh là gì?

A Hiện thực đấu tranh chinh phục thiên nhiên của tổ tiên

B Các cuộc chiến tranh chấp nguồn nước, đất đai giữa các bộ tộc

C Sự tranh chấp quyền lực giữa các thủ lĩnh

D Giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở vùng đồng bằng Bắc Bộ

Câu 2: Theo em, những nhân vật nào trong các nhân vật sau nằm trong nhóm các nhân

vật “tứ bất tử”?

A Thánh Gióng

B Lê Lợi

C Lạc Long Quân

D Sơn Tinh

Câu 3: Sắp xếp lại các sự việc trong truyện Thánh Gióng sao cho hợp lý?

A Bà mẹ ướm thử vết chân lạ mang thai sinh ra Thánh Gióng

B Sứ giải mang ngựa sắt, rôi sắt, Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ ra trận

C Gióng lớn nhanh như thổi

D Tiếng nói đầu tiên của Gióng là tiếng nói đòi dánh giặc

E Gậy sắt gãy, Gióng nhổ tre đánh giặc

G Gióng được phong là Phù Đổng Thiên Vương

H.Đánh giặc xong, Gióng cưỡi ngựa sắt bay về trời

Trình tự đúng: A-C-D-B-E-H-G

2 Tự luận

Bài 1: Viết đoạn văn từ 6 đến 7 câu kể lại việc làm bánh chưng, bánh giầy ngày tết mà

em từng chứng kiến

Học sinh cần vận dụng kiến thức văn học, tập làm văn và liên hệ thực tế để giải quyết bài tập này

Bài 2: Tại sao hội thi thể thao trong nhà trường lại mang tên “Hội khỏe Phù Đổng”?

Học sinh vận dụng kiến thức đã học và liên hệ với thực tế để trả lời câu hỏi

Trang 9

Cần có các ý sau: Vì đây là hội thi dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên, mục đích là để động viên, khuyến khích các em học sinh học tập tốt, lao động tốt góp phần xây dựng đất nước

Bài 3: Từ truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh, em suy nghĩ gì về chủ trương xây dựng, củng cố

đê điều, nghiêm cấm nạn phá rừng, trồng thêm rừng ở nước ta?

Học sinh cần liên hệ kiến thức đã học với thực tế để trả lời câu hỏi

Học sinh cần nêu được: Đảng và Nhà nước ta đã ý thức được tác hại to lớn do thiên tai gây ra nên đã chỉ đạo nhân dân có những biện pháp phòng chống hữu hiệu như củng cố

đê điều, trồng rừng, động viên và có những giải pháp nhằm khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra cho đồng bào, biến ước mơ chế ngự thiên tai của nhân dân thời xưa thành hiện thực

 Đây là những chủ trương, chính sách tiến bộ nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân

Bài 4: Trong kho tàng truyện dân gian Việt Nam, ngoài truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm

còn có truyện nào cũng có hình ảnh Rùa vàng? Nêu ý nghĩa của hình ảnh đó?

Ngoài Sự tích Hồ Gươm còn có văn bản An Dương Vương xây loa thành có xuất hiện hình ảnh Rùa vàng

Ý nghĩa: Rùa vàng biểu tượng cho sức mạnh lớn lao, cho tính chất chính nghĩa, cho lẽ phải, lẽ công bằng và ý chí quyết thắng xâm lược của nhân dân ta

Bài 5: Em có suy nghĩ gì về tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên Em phải làm gì để tỏ lòng biết

ơn tổ tiên?

Học sinh phải vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề này Học sinh cần nêu

ra được trách nhiệm của bản thân trong việc thể hiện lòng biết ơn tổ tiên

Bài 6: Tìm hiểu ở địa phương huyện Đan Phượng tồn tại những truyền thuyết nào? Nêu

nội dung của những truyền thuyết ấy?

Học sinh cần liên hệ và tìm hiểu thực tế để giải quyết vấn đề Như vậy đã phát triển năng lực tự quản và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh

Tiết 6: III KIỂM TRA CHỦ ĐỂ

Ma trận đề:

Mức

độ

Nội dung

Nhận biết Thông hiểu

Vận dụng TL

Cộng

Trang 10

Khái niệm

thể loại

1 câu (0,5đ)

Thánh

Gióng

1 câu (0,5đ)

1 câu (6đ)

Sơn Tinh

Thủy Tinh

1 câu (2đ)

Tổng hợp

5 văn bản

truyền

thuyết đã

học

1 câu ( 1điểm)

Tổng cộng

Số câu: 1

Số điểm: 0,5

Tỉ lệ: 0,5 %

Số câu: 3

Số điểm: 3,5

Tỉ lệ: 35%

Số câu: 1

Số điểm: 6

Tỉ lệ: 60%

Số câu: 5

Số điểm:10

Tỉ lệ: 100%

Đề bài:

Phần A: Trắc nghiệm:

Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án trả lời đúng:

Câu 1: Nhận định nào sau đây đúng với thể loại truyền thuyết (0,5đ)

A Câu chuyện với những yếu tố hoang đường nhưng có liên quan đến các sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử của dân tộc

B Những câu chuyện hoang đường

C Cuộc sống hiện thực được tác giả tái hiện lại bằng tưởng tượng

D Lịch sử dân tộc được phản ánh chân thật qua các câu chuyện về một hay nhiều nhân vật lịch sử

Câu 2: Hình tượng Thánh Gióng được coi là biểu tượng gì của tinh thần dân tộc? (0,5đ)

A Sức mạnh thần kì của tinh thần yêu nước

B Sức mạnh đoàn kết của dân tộc khi Tổ quốc bị lâm nguy

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	32,26 KB