Thực trạng thâm hụt ngân sách nhà nước ở Việt Nam hiện nay THỰC TRẠNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH Ở NƯỚC TA TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY Bảng thông kê tình hình thâm hụt ngân sách qua các năm 2000 –
Trang 1II Thực trạng thâm hụt ngân sách nhà nước ở Việt Nam
hiện nay
THỰC TRẠNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH Ở NƯỚC TA TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
Bảng thông kê tình hình thâm hụt ngân sách qua các năm (2000 – 2010)
Đơn vị: Tỷ đồng
Chi tiêu
Năm
Tổng thu cân đối NSNN
Tổng chi cân đối NSNN
Thâm hụt NSNN Tỉ lệ bội chi NSNN
so với GDP
( Nguồn : Tổng hợp từ cổng TTĐT Bộ Tài chính )
Trang 3Sáu tháng đầu năm 2014 CÂN ĐỐI THU - CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
(nguồn http://www.mof.gov.vn Bộ tài chính)
1 Thu từ thuế và phí 395,233
3 Thu viện trợ không hoàn lại 1,510
B Tổng chi ngân sách nhà nước (không bao gồm chi
1 Chi đầu tư phát triển 77,800
E Bội chi ngân sách theo phân loại của Việt Nam -78,810
Bội chi so với GDP (%) 4.7%
Trang 4STT Chỉ tiêu 6 tháng năm 2014
Thu ngân sách nhà nước và viện trợ (I+II+III) 413,560
7 Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng sản xuất trong nước 27,324
10 Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, TTĐB và BVMT hàng NK 44,353
I.2 Thu phí, lệ phí và thu ngoài thuế 31,474
II Thu về vốn (thu bán nhà ở, thu tiền sử dụng đất) 16,817
III Viện trợ không hoàn lại 1,510
THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Đơn vị: Tỷ đồng
Trang 5CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC PHÂN THEO CHỨC NĂNG (Đơn vị: Tỷ đồng)
Tổng chi NSNN 462,915
3.1 Chi giáo dục - đào tạo, dạy nghề 86,227
3.3 Chi dân số và kế hoạch hoá gia đình 269
II Chi đầu tư phát triển 77,800
Trang 6III Tác động & Giải pháp cải thiện tình trạng
thâm hụt ngân sách.
3.1 Tác động của thâm hụt ngân sách ở Việt Nam
Bội chi ngân sách nhà nước (hay còn gọi là thâm hụt ngân sách nhà nước) có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nền kinh tế một nước tùy theo tỉ
lệ thâm hụt và thời gian thâm hụt.
3.1.1 Tích cực
Sự thâm hụt ngân sách trong những năm qua
được sử dụng như là một công cụ của chính sách tài khóa để tăng trưởng kinh tế
Tác động
Trang 73.1.2 Tiêu cực
- Việc gia tăng thâm hụt ngân sách sẽ có thể dẫn đến giảm tiết kiệm nội địa, giảm đầu tư tư nhân, hay gia tăng thâm hụt cán cân tài khoản vãng lai, giảm tăng trưởng
trong dài hạn
- Gây thoái lui đầu tư với quy mô nhỏ nếu trong ngắn hạn và quy mô lớn nếu trong dài hạn. Từ đó làm giảm sự tăng trưởng kinh tế
- Thâm hụt ngân sách cao và kéo dài còn làm xói mòn niềm tin đối với năng lực điều hành vĩ mô của chính phủ.
Nó cũng làm tăng mức lạm phát kỳ vọng của người dân và của các nhà đầu tư vì họ cho rằng chính phủ trước sau gì cũng sẽ phải in thêm tiền để tài trợ thâm hụt
Tác động của thâm hụt ngân sách ở Việt Nam
Trang 8- Thâm hụt ngân sách cao và lâu dài tất yếu dẫn tới việc nhà nước buộc phải phát hành thêm tiền để tài trợ thâm hụt từ đó gây ra lạm phát cho nền kinh tế
- Gia tăng thâm hụt ngân sách sẽ làm tăng nợ quốc gia, khiến sự tăng trưởng của sản lượng tiềm năng chậm lại
- Thâm hụt còn làm cho các nhà hoạt động chính sách không thể hoặc không sẵn sàng sử dụng các gói kích thích tài chính đúng thời điểm.
- Để bù lại các khoản thâm hụt chính phủ buộc phải tăng thuế hoặc vay nợ thông qua phát hành trái phiếu. Thuế làm méo mó nền kinh tế, gây tổn thất vô ích phúc lợi xã hội. Đồng thời làm tăng CPSX của các doanh nghiệp dẫn tới giảm động lực sản xuất & cạnh tranh => Giảm tổng cung, tổng cầu.
Thâm hụt ngân sách cao, kéo dài đe dọa sự ổn định vĩ mô
3.1.2 Tiêu cực
Trang 93.2 Giải pháp cải thiện tình trạng thâm hụt ngân sách
Để khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách, tùy theo bối cảnh, tình hình kinh tế từng nước mà người ta có thể sử
dụng một, hai hay nhiều biện pháp cùng kết hợp với nhau
Dự trữ ngoại tệ
Vay nợ
Tăng thu
h tiền
Giải pháp
Trang 103.2.1 Biện pháp tăng thu giảm chi:
-Giảm chi tiêu công -> đây luôn là giải pháp hiệu quả nhất
dù thâm hụt ngân sách dài hạn hay ngắn hạn
- Xây dựng cơ chế quản lý đầu tư công một cách có hiệu quả
-Tăng thuế và kiện toàn hệ thống thu: điều chỉnh thuế suất, cải cách sắc thuế, mở rộng diện chịu thuế, kiện toàn và nâng cao công tác hành thu nhằm chống thất thu thuế
- Cải cách thuế, đặc biệt là thuế thu nhập cá nhân & thuế bất động sản.
Trang 113.2.2 Vay nợ
Vay nợ là biện pháp chủ yếu để tài trợ thâm hụt ngân sách ở tất cả các quốc gia trên thế giới
Vay nợ nước ngoài Vay nợ trong nước
Trang 12Thông qua việc phát hành: - Tín phiếu
Trang 133.2.3 Sử dụng dự trữ ngoại tệ:
-Ưu điểm: dự trữ hợp lí có thể giúp quốc gia tránh
được khủng hoảng
-Nhược điểm: tiềm ẩn nhiều rủi ro và phải hết sức
hạn chế sử dụng. Nó có thể dẫn đến một dòng vốn ồ ạt chảy ra thế giới bên ngoài, làm cho đồng nội tệ giảm mạnh giá và làm tăng sức ép lạm phát. Kết hợp với việc vay nợ nước ngoài ở trên, việc giảm quỹ dự trữ ngoại tệ cũng sẽ khiến cho tỷ giá hối đoái tăng, làm suy yếu sức cạnh tranh quốc tế của hàng hoá trong nước
Trang 14-Ưu điểm: nhu cầu bù tiền để bù đắp ngân sách nhà
nước được đáp ứng một cách nhanh chóng, kịp thời mà không phải trả lãi, không phải gánh thêm các gánh nặng
nợ nần
-Nhược điểm của biện pháp này lại lớn hơn rất nhiều
lần. Việc in thêm và phát hành thêm tiền sẽ khiến cho
cung tiền vượt cầu tiền. Nó đẩy cho việc lạm phát trở nên không thể kiểm soát nổi. Đồng thời còn làm giảm uy tín
của nhà nước với công chúng
3.2.4 Phát hành tiền:
Đây chỉ là biện pháp ngoại lệ và mang tính tình thế