Bai 19 Rut gon cau

Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục đích như sau: - Làm cho câu gọn hơn,vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước ; - Ng[r]

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO MỎ CÀY BẮC

TRƯỜNG THCS PHƯỚC MỸ TRUNG

GV THỰC HIỆN:

LÊ THỊ HỒNG THẮM

Tiết 84:

Tiết 84:

Ví dụ 1:

a.Học ăn, học nói, học gói, học mở

(Tục ngữ)

b Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở / /

C

Ví dụ 2:

a)Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người, sáu bảy

người

(Nguyễn Công Hoan)

 Rồi ba bốn người, sáu bảy người đuổi theo nó

- Ngày mai

 Ngày mai, tôi đi Hà Nội

 GHI NHỚ:

phần của câu, tạo thành câu rút gọn Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục

đích như sau:

- Làm cho câu gọn hơn,vừa thông tin được

nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện

trong câu đứng trước ;

- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)

Ví dụ:

_ Mấy giờ rồi ? _ Chín giờ.

Ví dụ1:

Sáng chủ nhật, trường em tổ chức cắm

trại Sân trường thật đông vui Chạy

loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.

Khôi phục lại:

Sáng chủ nhật, trường em tổ chức cắm trại

Sân trường thật đông vui Một số bạn chạy

loăng quăng vòng quanh các gốc cây Các bạn nữ thì chơi nhảy dây Xa xa, ở một

khoảng sân rộng, một nhóm bạn nam chơi kéo co.

Ví dụ 2:

- Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10

- Con ngoan quá !Bài nào được điểm 10 thế?

- Bài kiểm tra toán.

- Lan ơi, hôm nay tớ được một điểm 10.

- Bạn giỏi thế! Bài nào được điểm 10 ?

- Bài kiểm tra toán.

 Ghi nhớ :

Khi rút gọn câu cần lưu ý:

- Không làm cho người nghe,người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói;

- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã

Trong các câu tục ngữ sau,câu nào là câu rút gọn? Những thành phần nào của câu được rút gọn? Rút gọn câu như vậy để làm gì?

a/ Người ta là hoa đất.

b/ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

c/ Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng d/ Tấc đất tấc vàng.

BÀI TẬP 1:

Bài tập 2/sgk: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.Khôi phục những thành phần câu được rút gọn Cho biết vì sao trong thơ, ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy?

a) Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà ,

Cỏ cây chen đá , lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú , Lác đác bên sông, chợ mấy nhà Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia, Dừng chân đứng lại, trời, non, nước, Một mảnh tình riêng, ta với ta.

( Bà Huyện Thanh Quan)

b) Đồn rằng quan tướng có danh

Cưỡi ngựa một mình chẳng phải vịn ai

Ban khen rằng “ Ấy mới tài”,

Ban cho cái áo với hai đồng tiền

Đánh giặc thì chạy trước tiên

Xông vào trận tiền , cởi khố giặc ra

Giặc sợ , giặc chạy về nhà ,

Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân

( Ca dao )

Trong thơ, ca dao thường gặp nhiều câu rút gọn bởi thơ,

ca dao chuộng lối diễn đạt súc tích, vả lại số chữ trong một dòng rất hạn chế, tùy thuộc vào thể thơ.

* Bài tập 3/sgk: Vì sao cậu bé và người khách trong câu chuyện dưới đây hiểu lầm nhau? Qua câu chuyện này, em rút ra được bài học gì về

cách nói năng?

MẤT RỒI

Một người có việc đi xa, dặn con:

-Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố cháu đi vắng nhé!

Sợ con mải chơi quên mất, ông ta viết mấy câu vào giấy, đưa cho con, bảo:

- Có ai hỏi thì cứ đưa cái giấy này.

Đứa con cầm giấy bỏ vào túi áo Cả ngày chẳng thấy ai hỏi.Tối đến,

nó thắp đèn, lấy giấy ra xem, chẳng may để giấy cháy mất

Hôm sau, có người khách lại chơi, hỏi:

- Bố cháu có nhà không ?

Thằng bé ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy, liền nói:

- Mất rồi !

Ông khách sửng sốt:

- Mất bao giờ ?

- Thưa tối hôm qua.

- Sao mà mất nhanh thế ?

- Cháy ạ.

Đáp án:

Cậu bé và người khách trong câu chuyện

“Mất rồi” hiểu lầm nhau vì câu bé đã dùng câu rút gọn làm cho người khách hiểu lầm Qua câu chuyện này,ta rút ra được bài học

về cách nói năng là trong khi nói không phải lúc nào cũng dùng câu rút gọn mà phải

tùy thuộc vào hoàn cảnh nói năng.Vì nếu

dùng câu rút gọn tùy tiện sẽ dễ làm cho

người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu

không đầy đủ nội dung câu nói

Bài tập 4: Cho biết chi tiết nào trong truyện có tác dụng gây cười và phê phán ?

Đáp án:

Chi tiết trong truyện “Tham ăn” có tác dụng gây cười và phê phán là:

_ Đây.

Rồi cắm cúi ăn.

_ Mỗi.

Nói xong lại gắp lia gắp lịa.

_ Tiệt !

-Học thuộc bài, xem lại bài tập.

-Tìm ví dụ về việc sử dụng câu rút gọn thành câu cộc lốc, khiếm nhã.

-Viết một đoạn văn(chủ đề tự chọn) khoảng 4- 5 câu, trong đoạn văn có câu rút gọn.

-Soạn bài: “ Đặc điểm của văn bản nghị luận”( trả lời những câu hỏi ở SGK)

CHÚC QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM SỨC KHỎE