KIỂM TRA BÀI CŨXác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau: - Lan đã làm bài tập Toán chưa?. - Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện tro
Trang 1BÀI GIẢNG NGỮ VĂN
BÀI 19 RÚT GỌN CÂU
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau:
- Lan đã làm bài tập Toán chưa?
- Làm rồi
- Cậu cho mình mượn vở nhé!
Trang 3-> Lược bỏ chủ ngữ -> Ngụ ý hành động trong câu là lời khuyên chung cho mọi người.
Trang 4TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
I Thế nào là rút gọn câu?
ba bốn người, sáu bảy người
(Nguyễn Công Hoan)
Trang 5-> Ngày mai tôi đi Hà Nội
Trang 6c Hai ba người đuổi theo nó Rồi
ba bốn người, sáu bảy người
(Nguyễn Công Hoan)
-> Câu ngắn gọn hơn, thông tin nhanh hơn, tránh lặp từ.
Trang 7- Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa
tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của
chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ).
Trang 9-> Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn vì dùng câu rút gọn không đúng dễ gây hiểu lầm, hiểu sai thông tin.
Trang 10Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.
-> Rút gọn chủ ngữ
Không nên rút gọn vì sẽ
làm câu khó hiểu.
Trang 11-Bài kiểm tra toán.
Câu rút gọn Câu nói khiếm nhã, thiếu lễ phép với mẹ.
- Lan ơi, hôm nay tớ được một điểm 10.
-Bạn giỏi thế! Bài nào được điểm
10 ?
-Bài kiểm tra toán.
Khi rút gọn, cần chú ý đến tình huống giao tiếp cụ thể (tuổi tác, vị thế xã hội giữa người nói với người nghe, nơi diễn ra giao tiếp ).
Trang 12Cô Tâm ôm chặt lấy em:
- Cô biết chuyện rồi Cô thương
em lắm!
Cô giáo Tâm gỡ tay Thuỷ, đi lại phía bục mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho em tôi và nói:
- Cô tặng em Về trường mới, em
cố gắng học tập nhé!
-> Nếu rút gọn chủ ngữ sẽ làm mất sắc thái tình cảm thương xót của cô giáo đối với
Thuỷ.
Trang 13- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy
đủ nội dung câu nói;
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã.
Trang 151 Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm.
Vừa thương vừa ăn năn tội mình
2 Tiếng hát ngừng Cả tiếng cười Căn phòng bỗng im bặt
TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
Rút gọn VN Rút gọn CN
Trang 16III Luyện tập:
Bài tập 1
b) Khôi phục lại những thành phần câu đã được rút gọn
1 Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm
Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
-> Tôi vừa thương vừa ăn năn tội mình.
2 Tiếng hát ngừng Cả tiếng cười Căn phòng bỗng im bặt -> Cả tiếng cười cũng ngừng.
TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
VN CN
Trang 17III Luyện tập:
Bài tập 2:
Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn? Những
thành phần nào của câu được rút gọn? Rút gọn câu như vậy để làm gì?
TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
a Người ta là hoa đất.
b ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
c Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.
d Tấc đất tấc vàng.
-> Câu b và câu c là những câu tục ngữ nêu quy tắc ứng xử, kinh
nghiệm chung cho mọi người nên có thể rút gọn chủ ngữ làm
cho câu tục ngữ trở nên cô đọng, súc tích, thông tin nhanh hơn -> Rút gọn chủ ngữ
-> Rút gọn chủ ngữ
Trang 18III Luyện tập:
Bài tập 3: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.
Khôi phục những thành phần câu được rút gọn Cho biết vì sao trong thơ,
ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy?
a, Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước, Một mảnh tình riêng, ta với ta
( Bà Huyện Thanh Quan)
TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
Trang 19III Luyện tập:
Bài tập 3: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.
Khôi phục những thành phần câu được rút gọn Cho biết vì sao trong thơ,
ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy?
b Đồn rằng quan tướng có danh,Cưỡi ngựa một mình, chẳng phải vịn ai
Ban khen rằng: “Ấy mới tài”
Ban cho cái áo với hai đồng tiền
Đánh giặc thì chạy trước tiên,Xông vào trận tiền cởi khố giặc ra (!)
Giặc sợ, giặc chạy về nhà,Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân!
(Ca dao)
TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU