GA dạy THÊM n văn 8

Muốn lập dàn ý cho đề bài trên ta phải làm như thế nào - Xây dựng những luận điểm - Là 1 văn bản thể hiện hài hoà giữa trữ tinh biểucảm với miêu tả và kể tự sự, thuộc thể loạitruyện ngắn

Hoạt động 1: Ôn tập kiến thức

lí thuyết

? Nêu hiểu biết của em về tác giả

Thanh tịnh và văn bản tôi đi học

? Hãy tóm tắt lại truyện ngắn tôi

đi học?

? Khi tóm tắt truyện cần đảm

bảo những yêu cầu nào?

- Cốt truyện, sự việc chính, nhân

-Thanh Tịnh: 1911-1988 Quê ở Huế

- Sáng tác của Thanh Tịnh đậm chất trữ tình ,toát lên vẻ đẹp đằm thắm nhẹ nhàng mà sâu lắng, êm dịu

- Tâm trạng của nhân vật tôi khi đứng ở sân trường

- Tâm trạng của nhân vật tôi khi ngồi trong lớp học

III Giá trị nghệ thuật, nội dung

1- Nghệ thuật

- Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của

24 /8/2019 Lớp 8B3 /8/2019

thuật đặc sắc của truyện?

? Nội dung của truyện ngắn ấy là

gì?

Hoạt động 2: HDHS luyện tập

Đọc và nêu yêu cầu bài tập1

- Cho HS làm việc cá nhân phần

1,2

- HS nhận xét, sửa chữa

ngày đầu tiên đi học

- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh

và trung học ở Huế Từ 1933 bắt đầu đi làm HDviên du lịch rồi vào nghề dạy học Đây là thời gianông bắt đầu sáng tác văn chương Trong sự nghiệpsáng tác của mình, Thanh Tịnh đã có những đónggóp trong nhiều lĩnh vực: truyện ngắn, truyện dài,thơ, ca dao, bút kí văn học, song có lẽ thành cônghơn cả là

truyện ngắn và thơ

* Giá trị về nội dung & NT:

- “Tôi đi học” thuộc loại truyện ngắn ít nhân vật, ít

sự kiện và xung đột Truyện đợc cấu trúc theo

-HS thảo luận theo nhóm bàn

*Đọc và nêu yêu cầu bài tập 2

Hãy xác định yêu cầu của đề

bài?

?Xác định thể loại và nội dung

yêu cầu của đề

- Thể loại: tự sự

? Muốn lập dàn ý cho đề bài trên

ta phải làm như thế nào

- Xây dựng những luận điểm

- Là 1 văn bản thể hiện hài hoà giữa trữ tinh (biểucảm) với miêu tả và kể (tự sự), thuộc thể loạitruyện ngắn nhưng sức hấp dẫn của nó không phải

là ở sự trình bày các sự kiện hay các xung đột nổibật Tác phẩm đã đem đến cho người đọc sự cảmnhận tinh tế về dư vị ngọt ngào, man mác trongtâm trạng của một cậu bé ngày đầu tiên đến trườngqua ngòi bút trữ tình, giàu chất thơ của nhà vănThanh Tịnh

- Theo dòng hồi tưởng của nhân vật, những cảmxúc, tâm trạng của cậu bé được diễn tả rất sinhđộng: sự hồi hộp, băn khoăn lo lắng, thậm chí có cảtiếng khóc, đôi chút tiếc nuối vẩn vơ, vùa náo nức,vừa bỡ ngỡ… Tác giả đã khơi gợi lại những rungcảm sau xa trong tâm hồn bạn đọc bởi trong cuộcđời, ai cũng từng trải qua những cảm xúc, tâmtrạng tương tự

Bài tập 2 Lập dàn ý cho đề văn sau:Kể lại những

kỉ niệm trong sáng của mình trong ngày đầu tiên đihọc

- Kể theo trình tự thời gian, không gian.:

- Kể theo diễn biến của sự việc

- Kể theo diễn biến tâm trạng

- Hoặc có thể kế hợp các cách kể bằng thủ pháp đồng hiện

-Tâm trạng chuẩn bị cho buổi học đầu tiên( Có thể

có sự chuẩn bị của bố mẹ) hồi hộp, mong đợi

- Cho HS làm việc theo nhóm 2

- Đến cổng truờng: cảm giác ; vào trong trờng: cảnh vật xung quanh, không khí buổi học đầu tiên(khai giảng); thấy thầy cô giáo qua dáng điệu, nụ c-ười, ánh mắt, cử chỉ,thái độ

- Đứng trước lớp học: cảm giác xa lạ mà gần gũi -Vào lớp học: dãy bàn ghế, bảng đen, cảm nhận trường như ngôi nhà thân thương thứ 2 của mình

- Hình ảnh thầy cô giáo chủ nhiệm đầu tiên

- Cảm nhận giờ học đầu tiên: tri thức ấn tượng

c Kết bài:

- Kỉ niệm ngày đầu tiên đi học mãi khắc ghi

- Hứa quyết tâm học tập để thầy cô và cha mẹ vui lòng

*Viết đoạn mở bài

4-Hướng dẫn về nhà:

- Học bài nắm chắc kiến thức về văn bản Tôi đi học

- Viết hoàn chỉnh bài văn cho đề bài trên

Bài tập 1 Một bạn dự địng viết một số ý trong bài văn

chứng minh luận điểm: văn chương làm cho tình yêu quê hương đất nước thêm sâu sắc Em hãy tìm xem ý nào làm cho bài văn lạc đề.

e.Văn chương nung nấu trong ta lòng căm thù bọn giặc cướp nước, bọn bán nước và hu đúc ý chí quyết tâm hi sinh để bảo vệ nền độc lập tự do của tổ quốc

-Ý lạc đề là: ý b và ý d

- Vì yêu cầu cần chứng minh là tác dụng của văn chương trong việc bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước

Bài tập 2 Hãy chỉ ra chủ đề trong đoạn văn sau và phân

tích tính thống nhất về chủ đề trong đoạn văn đó.

Một mùi hương lạ xông lên trong lớp Trông hình gì treo trên tường tôi cũng lạ và hay hay Tôi nhìn bàn ghế chỗ tôi ngồi rất cẩn thận và tự nhiên lạm nhận là vật của riêng mình Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề quên biết nhưng lòng tôi vẫn khôngcảm thấy sự xa lạ chút nào Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá đến nỗi tôi cũng không dám tin là có thật

- Chủ đề: Cảm xúc của nhân vật tôi trong lần đầu tiên đếnlớp học

- Từ ngữ, câu văn thể hiện chủ đề của đoạn văn:

+Trông hình gì treo trên tường tôi cũng lạ và hay hay, +Nhìn bàn ghế rất cẩn thận

+Nhìn người bạn tí hon ngồi bên , chưa hề quen biết nhưng vẫn không cảm thấy sự xa lạ Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ

Bài tập 3: Những câu văn sau đây đã thể hiện được sự

thống nhất của chủ đề chưa? vì sao?

GV đưa ra một đoạn văn

mẫu để HS tham khảo

Sáng nay mẹ đi công tác.Hoa Quỳnh nở đêm qua Lớp tổchức đi thăm quan Con mèo đen lại về nhà sau mấy ngày

bị lạc

- Những câu văn đó chưa có sự thống nhất về chủ đề Vìcác câu có nội dung rời rạc, không hướng đế một nội dungchung

Bài tập 4:Viết một đoạn văn có đọ dài từ 8- 10 câu nói về

sự đổi mới của quê hương em , trong đó các câu văn phải tập trung thể hiện 1 chủ đề đã nêu.

VD: Quê hương em ngày càng đổi mới Cơ sở vật chất

và kết cấu hạ tầng đã khác xưa rất nhiều Những ngôi nhàtranh, vách đất xưa kia được thay thế bằng những ngôinhà mái ngói đỏ tươi, với đầy đủ tiện nghi

Trường học được nâng cấp và xây dựng to, đẹp, đầy đủtrang thiết bị dạy học phù hợp Đường đất được thay thếbằng đường nhựa bóng loáng, các ngõ xóm đổ bê tôngphẳng lì và đẹp Nhiều công trình được xây mới và nângcấp như UBND xã, bưu điện văn hoá xã, trạm y tế Đờisống nhân dân cũng ngày được cải thiện và nâng cao Saunhững giờ lao động căng thẳng, mệt nhọc, người dân đượctham gia văn hoá, văn nghệ ở các thôn , tiếp xúc với nhiềunền văn hoá, văn minh qua các phương tiện thông tin đaichúng Những lối sống, nếp nghĩ lạc hậu mê tín dị đoankhông còn nữa mà thay vào đó là lối sống, nếp nghĩ vănminh hiện đại, lành mạnh Em rất tự hào về quê hươngmình

4-Hướng dẫn về nhà:

- Học bài nắm chắc kiến thức về chủ đề văn bản

- Ôn lại văn bản trong lòng mẹ

Ngày 19 tháng 9 năm 2019

Tổ trưởng kí

Vũ Thu Hiền

TUẦN 4

Tiết 5,6

ÔN TẬP VĂN BẢN: TRONG LÒNG MẸ

Nguyên Hồng

-I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức - Giúp hs ôn tập và nâng cao những kiến thức đã học trong tuần.

2 Kĩ năng - Rèn kĩ năng trình bày miệng, viết những kiến thức trọng tâm.

3 Thái độ - GD ý thức hoc tập bộ môn.

II CHUẨN BỊ

GV: Nội dung ôn tập

HS: làm bài theo sự HD của GV

- Nội dung, nghệ thuật đặc

sắc của đoạn trích “Trong

lòng mẹ”?

*Viết bài

- Học sinh triển khai nội dung

đoạn văn theo mẫu

* Giá trị về nội dung & NT:

- VB được trích từ chương 4 tập hồi kí, kể về tuổithơ cay đắng của chính tác giả Cả 1 quãng đời cơcực (mồ côi cha, không được sống với mẹ mà sốngvới người cô độc ác) được tái hiện lại sinh động.Tình mẫu tử thiêng liêng, t/y tha thiết đối với mẹ đãgiúp chú bé vượt qua giọng lưỡi xúc xiểm, độc áccủa người cô cùng những

dư luận không mấy tốt đẹp về người mẹ tội nghiệp.Đoạn tả cảnh đoàn tụ giữa 2 mẹ con là 1 đoạn vănthấm đẫm tình cảm và thể hiện sâu sắc tinh thần nhânđạo

- VB đem đến cho người đọc 1 hứng thú đặc biệt bởi

sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể và bộc lộ cảm xúc,các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các so sánh ấn

tượng, giàu xúc cảm Mỗi trạng huống, mỗi sắc tháikhổ đau và hp của n/v chính (chú bé Hồng) vừa gây

31 /8/2019 Lớp 8B3 /9/2019

và nh cũng chia sẻ hp bàng hoàng trong tiếng khócnức nở của chú bé Hồng lúc gặp mẹ Giọng văn khithong thả lạnh lùng, khi tha thiết rạo rực, giản dị màlôi cuốn bởi cách kể lớp lang và ngôn ngữ giàu hìnhảnh, tạo nên những chi tiết sống động đặc sắc, thấmđẫm tình người.

II Luyện tập

Bài tập 1 Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của

bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ.

- Tham khảo:

Chỉ “chợt thoáng thấy bóng một người ngồi trên xe kéo giống mẹ”, chú bé Hồng liền đuổi theo, gọi bối rối Đến khi đuổi kịp thì thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe thì ríu cả chân lại Cả

1 loạt những chi tiết tập trung miêu tả trạng thái xúcđộng, mừng rỡ đến cuống cuồng của 1 chú bé khao

khát tình mẹ Xúc động nhất là câu văn “Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rồi cứ thế nức nở.” Không còn là những giọt nước mắt đau

dớn và căm tức ở đoạn trên, bao nhiêu hờn dỗi và tứctưởi chan hoà trong những giọt nước mắt hp, mãnnguyện

Cảm giác sung sướng đến cực điểm của đứa conkhi được ở trong lòng mẹ được Nguyên Hồng diễn tảbằng cảm hứng đặc biệt say mê cùng những rungđộng vô cùng tinh tế Chú bé say sưa ngắm nhìn

gương mặt mẹ “tươi sáng với đôi mắt rtrong và nước

da mịn, làm nổi bật màu hang của hai gò má.” Chú

sung sướng được ở trong lòng mẹ, đùi áp đùi mẹ,đầu ngả vào cánh tay mẹ để thấy những cảm giác ấm

áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt

Và đây là những câu văn đầy cảm xúc: “Hơi quần áo

mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu lúc đó phả ra thơm tho lạ thường, Phải bé lại và lăn vào lòng 1 người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có 1 êm dịu vô cùng” Những câu văn

kết hợp KC với biểu cảm đã diễn tả thật cụ thể vàtinh tế niềm hp của 1 đứa con khao khát tình mẹ đếnđáy lòng Niềm hp vốn vô hình hiện ra bằng những

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu

? Muốn lập dàn ý cho đề bài

trên ta phải làm như thế nào

- Xây dựng những luận điểm

chính trong bài

- Sắp xếp những luận điểm ấy

theo một trình tự hợp lí

? Em hãy lập dàn ý chi tiết

cho đề văn trên

- Cho HS làm việc theo nhóm

và ngào ngạt hương thơm, vừa cay độc của bà côthoáng hiện ra nhưng rồi chìm ngay đi giữa niền hplớn lao Có thể nói, tác giả đã mổ xẻ tách bạch từngcảm giác sung sướng đến mê li, rạo rực cả người khiđược hít thở trong bầu không khí của tình mẹ contuyệt vời Những bình luận về tình mẹ con, về hptrong lòng mẹ là sau này nhớ lại mà viết ra, còn lúc

ấy bé Hồng không còn nhớ gì, nghĩ gì khác Tất cảtâm trí em đều dồn cho sự tận hưởng tình mẹ Đốivới em, niềm sung sướng và hp nhất trên đời là đượcsống trong lòng mẹ

Sự xúc động của bé Hồng khi gặp mẹ càngchứng tỏ tình thương mẹ của Hồng thật là sâu đậm,

nồng thắm.Đoạn trích, đặc biệt phần cuối này là bài

ca chân thành và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt!

Bài tập 2: Vì sao nói Nguyên Hồng là nhà văn của

phụ nữ và nhi đồng, em hiểu như thế nào về nhậnđịnh đó ?

- Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng.Phụ nữ và nhi đồng là những con người xuất hiệntrong tác phẩm của ông

- Nguyên Hồng dành cho học lòng chan chứa yêu ương và thái độ nâng niu trân trọng

th Diễn tả thấm thía nỗi cơ cực tủi nhục mà họ phảigánh chịu

- Thấu hiểu tâm trạng vẻ đẹp tâm hồn, đức cao quýcủa họ

Bài 3.Nhan đề của văn bản gợi cho em hiểu được

Bài tập 4 Lập dàn ý cho đề văn sau:Nhận xét về

những ngày thơ ấu nhà văn Thạch Lam cho rằng:

“Đó là những rung động cực điểm của một tâm hồnthơ dại’’

a Mở bài:

- Giới thiệu đoạn trích trong lòng mẹ là đoạn trích

* Giải thích thế nào là những rung động cực điểm

- Rung động là trạng thái con người nảy sinh nhữngcảm xúc mạnh mẽ do tác động của ngoại cảnh

- Những người có tâm hồn nhạy cảm hay đang tronghoàn cản đặc biệt thường nảy sinh nhiều rung độngmãnh liệt

- Bé Hồng là cậu bé thông minh , nhạy cảm lại ởtrong hoàn cảnh hết sức dặc biệt , bố mất sớm, mẹ đitha hương cầu thực em luôn bị ghẻ lạnh và hắt hủinên cảm xúc đã trào dâng đến cực điểm

*Những rung động cực điểm của bé Hồng:

- Nỗi đau của bé Hồng khi phải sống trong cảnhthiếu thốn tình cảm, em không nhận được sự cảmthông chia sẻ của họ hàng mà còn phải nghe nhữnglời xúc xiểm , cay độc từ chính người cô ruột

- Trái tim non nớt của em chỉ biết đau đớn chịu đựng,cười dài trong tiếng khóc, nước mắt ròng ròng, cổhọng ứ nghẹn

- Hồng đau đớn xót xa,phẫn uất đến cực điểm, vừathương mẹ, vừa căm tức những cổ tục đã đày đoạ

mẹ, momg muốn đáu tranh đến cùng để bảo vệ mẹ:

“Giá những hủ tục ấy là mẫu gỗ…… em phải vồ lấy

mà cắn, mà nhai cho kì nát vụn mới thôi’’

- Khi gặp lại mẹ em sung sướng hạnh phúc đượcsống trong lòng mẹ, cảm nhận được người mẹ cómột sự êm dịu vô cùng

c Kết bài:

- Nêu cảm nhận của mình về nhân vật bé Hồng

*Viết đoạn mở bài

4 Hướng dẫn về nhà

- Học kĩ nội dung ôn tập

- Chuẩn bị bài: cấp độ khái quát về nghĩa từ ngữ, trường từ vựng

-TUẦN 4

Tiết 5,6

ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

- CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ

II CHUẨN BỊ

1.GV: Các dạng bài tập

2 HS: Ôn tập

III TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

Hoạt động 1: Ôn tập kiến

vào sơ đồ sau cho phù hợp

với các cấp độ khái quát

của từ ngữ

I Lý thuyết

1 Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

- Một từ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của

từ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

- Một từ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ đó được bao hàm trong phạm vinghĩa của một từ ngữ khác

2 Trường từ vựng

- TTV là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung vềnghĩa

* Các từ đều nằm trong TTV chỉ hoạt động của conngười Chia ra các TTV nhỏ:

II Luyện tập Bài 1

Hãy tìm từ ngữ để điền vào sơ đồ sau cho phù hợp với các cấp độ khái quát của từ ngữ:

ĐỘNG VẬT

THÚ CHIM CÁ

31 /8/2019 Lớp 8B3 /9/2019

CH: Các từ lúa, hoa, bà có

nghĩa rộng đối với từ nào

và có nghĩa hẹp đối với từ

đạp, đi, chạy, đứng, ngồi,

cúi,suy, phán đoán, phân

tích, ngó, ngửi, xé, chặt,

cắt đội, xéo, giẫm,

HS viết đoạn văn

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :lương thực, thực vật,

* Hoa - Có nghĩa rộng đối với các từ : hoa hồng, hoalan,

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :thực vật, cây cảnh, câycối,

* Bà - Có nghĩa rộng đối với các từ : bà nội, bà ngoại,

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :người già, phụ nữ,người ruột thịt,

- Hoạt động của con người tác động đến đối tượng:

+ Hoạt động của tay: túm, nắm, xé, cắt, chặt,

+Hoạt động của đầu: húc, đội,

+ Hoạt động của chân: đá, đạp, xéo, giẫm,

- Hoạt động dời chỗ: đi, chạy, nhảy, trườn, di chuyển,

- Hoạt động thay đổi tư thế: đứng, ngồi, cúi, lomkhom,

Bài 4:

Viết đoạn văn nêu cảm nhận chung về nhân vật chị Dậu

trong đoạn trích “ Tức nước vơ bờ” NTT Trong dó có sửdụng các từ cùng trường từ vựng, phân tích tác dụng

ÔN TẬP VỀ TÁC PHẨM TỨC NƯỚC VỠ BỜ (Ngô Tất Tố)

GV: Nội dung ôn tập

HS: làm bài theo sự HD của GV

tranh thu nhỏ của nông thôn

Việt Nam trước cách mạng

đồng thời cũng là bản án

đanh thép đối với trật tự xã

hội tàn bạo, ăn thịt người

- Ông nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực

- Được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh

điểm gay gắt nhất : quan sắp

nhưng vẫn không đủ tiền để

nộp cả xuất sưu cho em

? Nhân vật Cai Lệ và người

nhà Lí trưởng được nói đến

trong đoạn trích đại diện

cho tầng lớp nào trong

XHTDPK?

?Nêu bản chất của 2 nhân

vật này

? Đối lập với 2 tên tay sai

mạt hạng đó CDậu đại diện

cho tầng lớp nào?

? Qua đoạn trích em thấy

CDậu hiện lên với những

nét phẩm chất nào đáng quý

-Nêu giá trị nội dung - nghệ

3 Tìm hiểu về 2 nhân vật trong đoạn trích

a Nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng.

Tên tay sai chuyên nghiệp tiêu biểu trọn vẹn nhất chohạng tay sai Hắn là công cụ đắc lực của trật tự xã hộitàn bạo, chỉ huy một tốp lính lệ đại diện cho nhà nước,nhân danh phép nước để hành động

Hắn đi thúc sưu thuế của những nhà thiếu thuế đánhtrói người chưa nộp ra đình.Hắn bắt chị Dậu nộp sưucho cả người em đã mất

=> Kẻ tàn ác, hung bạo táng tận lương tâm, vô nhânđạo, một tên chó săn trung thành …

- Tiêu biểu cho xã hội bất nhân, vì đồng tiền khôngchút tình người

b Nhân vật chị Dậu.

*Đối với chồng:

- Yêu thương chồng, chăm lo sức khoẻ cho chồng

*Đối với bọn cai lệ và người nhà lí trưởng.

- Van xin tha thiết

- Đấu lí: “Chồng tôi … hành hạ” => xưng hô tôi - ông

của kẻ ngang hàng, giọng thách thức

- Đấu lực: Hành động nghiến hai hàm răng “mày … xem” -> cách xưng hô của kẻ trên hàng, đanh thép

=> thể hiện sự căm giận và khinh bỉ cao độ, đè bẹpđối phương Đánh lại bọn tay sai

=> Chị Dậu: hiền dịu, mộc mạc đầy vị tha, sống khiêmnhường biết nhẫn nhục chịu đựng, giàu lòng yêuthương có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

=> Sự phản kháng đơn độc, tự phát chưa có sự lãnhđạo chung

4 Nội dung, nghệ thuật:

thuật của đoạn trích?

trong đoạn văn ấy đều được

lấy nguyên vẹn từ lời ăn

tiếng nói hằng ngày của

a Nghệ thuật

- Khắc họa nhân vật rõ nét nhất là hai nhân vật cai lệ

và chị Dậu + Cai lệ được tác giả tập trung miêu tả nổi bật Giọngnói hống hách, lời nói xỏ xiên đểu cáng, thân hìnhloẻo khoẻo vì nghiện ngập, tư thế '' ngã chỏng quèo ''

mà miệng vẫn còn '' nham nhảm thét trói', tất cả đềulàm nổi bật h/ả đầy ấn tượng về một tên tay sai trắngtrợn, tàn ác, đểu giả đê tiện

+ N/ vật chị Dậu : miêu tả tính cách rất đa dạng vừavan xin thiết tha lễ phép, vừa ngỗ nghịch, ''đanh đá,quyết liệt, vừa chan chứa tình yêu thương vừa ngùnngụt căm thù diễn biến tâm lí của chị Dậu được thểhiện thật tự nhiên , chân thực đúng lôgíc tính cách củachị

- Ngòi bút miêu tả linh hoạt, sống động : đoạn vănmiêu tả cảnh chị Dậu liều mạng cự lại hai tên tay sai,đúng là ''tuyệt khéo ''óc quan sát tinh tường, rất chuđáo

- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả của tác giả và ngônngữ đối thoại của nhân vật rất đặc sắc

Đó là lời ăn tiếng nói bình dị, sinh động trong đờisống hàng ngày Mỗi nhân vật đều có ngôn ngữ riêng Ngôn từ của cai lệ thì thô lỗ, đểu cáng Lời nói của chịDậu thì thiết tha, mềm mỏng khi van xin, đanh thépquyết liệt khi liều mạng cự lại Khẩu ngữ quần chúngnhân dân được nhà văn sử dụng nhuần nhuyễn khiếncho câu văn giản dị, đậm đà

b Nội dung

II Luyện tập Bài 1:

Vũ Ngọc Phan cho rằng “Cái đoạn Chị Dậu đánhnhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”, theo em

“tuyệt khéo” ở chỗ nào?

+ Từ ngữ được NTT dùng trong đoạn văn ấy đều đượclấy nguyên vẹn từ lời ăn tiếng nói hằng ngày củangười dân miền Bắc “Mày trói ngay chồng bà đi, bà

người dân miền Bắc

+ Giọng văn pha chút hài

hước của tác giả đã làm nổi

bật sức mạnh ghê gớm của

chị Dậu và sự thảm bại của

hai tên tay sai

+ Qua đoạn trích, tác giả đã

làm toát lên một cách sinh

động chân lí sống mà từ xưa

người Việt Nam đã đúc kết

lại trong các câu tục ngữ

“đoạn ấy làm cho độc giả hả hê một chút, sau khi đọcnhững trang rất buồn thảm”

( Vũ Ngọc Phan)

- Ý nghĩa

+ Qua đoạn trích, tác giả đã làm toát lên một cách sinhđộng chân lí sống mà từ xưa người Việt Nam đã đúckết lại trong các câu tục ngữ “Tức nước vỡ bờ”, nghĩa

là có áp bức có đấu tranh Nhà văn NTT bằng hìnhtượng chị Dậu đã đồng tình và ca ngợi sự vùng lên đấutranh để tự cứu lấy mình của quần chúng bị áp bức, votình ông đã dự báo cơn bão táp của những người nôngdân nổi dậy sau đó( 1945)

+ Làm nổi bật một hình tượng đẹp đẽ về người phụ nữnông dân Việt Nam Chị Dậu sống triền miên trongbùn lầy tăm tối nhưng tâm hồn chị lại ất cao đẹp, yêuthương chồng con hết mực; đảm đang, tháo vát thôngminh, sắc sảo, tinh tế dịu dàng nhưng cũng rất cứngcỏi và tiềm ẩn một sức sống mãnh liệt

-> Với hình tượng chị Dậu, lần đầu tiên trong văn họcViệt Nam có một điển hình chân thực, toàn vẹn, đẹp

đẽ về người phụ nữ nông dân sau luỹ tre làng việtNam

Bài 2 Cảm nhận của em về nhân vật chị Dâu qua đoạn

trích “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố

- Giới thiệu sơ lược về đoạn trích“Tức nước vỡ bờ”

- Chị Dậu là người nông dân nghèo khổ, mộc mạc,

- HDHS viết đoạn trên cơ sở

hiền dịu đầy lòng vị tha và đức hi sinh cao cả+ Trong lúc nước sôi lửa bỏng một mỡnh chị đôn đáochạy xuôi chạy ngược lo xuất sưu cho chồng, cho chúHợi - em trai chồng mỡnh Chị đó phải đứt ruột bánđứa con nhỏ 7 tuổi bán đàn chó chưa mở mắt cùngmột gánh khoai vẫn chưa đủ tiền nộp sưu Chồng chị

vẫ bị đánh trói

- Chị đó phải vựng lờn đánh nhau với người nhà lí

trưởng và tên cai lệ để bảo vệ chồng của mỡnh

+ Ban đầu chị cố van xin tha thiết nhưng chúng khôngnghe tên cai lệ đã đáp lại chị bằng quả “bịch” vàongực chị mấy bịch rồi sấn sổ tới trói anh Dậu,chỉ đếnkhi đó chị mới liều mạng cự lại

+ Lúc đầu chị cự lại bằng lí “chồng tôi đau ốm ôngkhông được phép hành hạ”

Lúc này chị đã thay đổi cách xưng hô không còn xưngcháu gọi ông nữa mà lúc này là “ ông- tôi” Bằng sựthay đổi đó chị đã đứng thẳng lên vị thế ngang hàngnhìn thẳng vào mặt tên cai lệ

+ Khi tên cai lệ không thèm trả lời mà còn tát vào mặtchị Dậu một cái đánh bốp rồi nhảy vào cạnh anh Dậuthì chị đã vụt đứng dậy với niềm căm giận ngùn ngụt “Chị Dậu nghiến hai hàm răng lại : mày trói ngay chồng

bà đi bà cho mày xem” Lúc này cách xưng hô đã thayđổi đó là cách xưng hô đanh đá của người đàn bà thểhiện sự căm thù ngùn ngụt khinh bỉ cao độ đồng thờithể hiện tư thế của người đứng trên kẻ thù và sẵn sàngchiến đấu

=> Chị Dậu tiềm ẩn một sức mạnh phản kháng bị đẩyđến bước đường cùng chị đã vùng lên chống trả quyếtliệt thể hiện một thái độ bất khuất

* Là người nông dân mộc mạc hiền dịu đầy lòng vị tha

và đức hi sinh cao cả, nhưng không hoàn toàn yếu đuối

mà tiềm ẩn một sức mạnh phản kháng

c Kết bài:

Nêu ấn tượng của bản thân về đoạn trích “Tức nước

vỡ bờ” và cảm nghĩ về nhân vật chị Dậu

+Cách viết câu, diễn đạt

GV đưa ra một đoạn văn

mẫu để HS tham khảo

họ vẫn ánh lên phẩm chất cao đẹp của người nông đânhiền lành lương thiện giàu tình yêu thương và giàulòng tự trọng và luôn tiềm ẩn một sức mạnh phảnkháng

*Viết đoạn: VD đoạn mở bài Nhắc đến Ngô Tất Tố là ta nhớ đến tiểu thuyết

“Tắt đèn” Nói đến Tắt đèn ta nghĩ ngay đến nhân vậtchị Dậu Đó là một phụ nữ nông dân nghèo khổ, cần

cù lao động, giàu tình thương chồng thương con, dũngcảm chống lại bọn cường hào Nhà văn đã xây dựngnhân vật chị Dậu tiêu biểu cho cảnh ngộ khốn khổ vàphẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ nông dân trướcnăm 1945 Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã để lại bao

ấn tượng sâu sắc về nhân vật chị Dậu

4 Hướng dẫn về nhà

- Nắm được nội dung luyện tập

- Hoàn thành bài văn

1 Giáo viên: soạn bài.

2 Học sinh: Bài soạn ở nhà

III TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định

2 Kiểm tra: Trong qúa trình ôn tập

3 Tiến trình ôn tập

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS ôn

?Qua việc tìm hiểu trên em hãy

cho biết có mấy cách bố trí, sắp

xếp bố cục của 1văn bản thông

? Người viết văn bản trên, vì

không chú ý nên đã viết liền mạch

từ đầu đến cuối văn bản Hãy phân

chia các phần của văn bản một

II Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản:

-Trình bày theo thứ tự thời gian, không gian

- Trình bày theo sự phát triển của sự việc

III Luyện tập:

Bài tập 1: Cho văn bản sau:

Mấy năm trước, tự nhiên tôi có cái thú nuôi chim Tôi lọ mọ tìm một của hàng bán chim để mua 2 con chim với hai cái lồng: một con khướu với một con sáo Việc nuôi chim ở thành phố kể cũng dễ, chỉ cần mua ngay ở cửa hàng bán chim một gói bột chim là cho chúng ăn că tháng.Một hôm đến cửa hàng mua bột chim, tôi gặp mấy đứa trẻ mang bán những bao ni lông đựng châu chấu còn sống Chúng gạ tôi mua và bảo cho chim ăn sẽ béo hơn và hót hay hơn Mua xong vềnhà tôi hí hửng bắt một con châu chấu còn sống,

bẻ cánh, bẻ chân đút cho chim ăn Thấy tôi làm

- Hết thời gian gọi đại diện trình

như vậy thằng con nhỏ tôi đứng bên hỏi:

- Sao ba lại bẻ chân, bẻ cánh châu chấu, tội

nghiệp nó quá!

Tôi giải thích:

- Làm như vậy chim mới ăn được Nếu để cả

cánh và chân thì chim sẽ mắc cổ, nó chết mất

- nhưng làm như vậy thì con chấu lại chết Châu

chấu cần chân để đi, cần cánh để bay chứ.Nhìn vào đôi mắt rưng rưng thương cảm của con,không thể giải thích gì cho con được nữa, tôi đành bỏ ni lông thả những con chau chấu còn lại cho chúng tự do bay nhảy… Tôi lại mở lồng thả

2 con chim cho chúng bay luôn.Chim cũng có cánh bay như châu chấu mà!Từ đó tôi lại có cái thú mới:cái thú hay nhìn theo những con vật có cánh bay

Trả lời:

a/ Nhan đề: Con châu chấu

b/Có thể phân chia văn bản làm 3 phần:

- Phần 1:Từ đầu đến cả tháng:Cái thú nuôi chim của tôi

- Phần 2:Tiếp đó đến như châu chấu mà:Việc cho chim ăn châu chấu và niềm cảm thương của con

- Phần 3:còn lại:Cái thú mỡi của tôi

- Căn cứ để phân chia: Trình tự trước sau của sự việc

Bài tập 2: Nếu phải trình bày lòng thương mẹ

của chú bé Hồng em sẽ trình bày những ý gì và sắp xếp ra sao?

Văn bản Trong lòng mẹ thể hiện tình cảm yêu thương của chú bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh, dựa trên chủ đề đó chúng ta có thể sắp xếp các ý trong bài như sau:

- Phản ứng tâm lí của bé Hồng trước những lời xúc phạm của người cô đối với mẹ

- Cảm giác sung sướng hạnh phúc, rạo rực ngây ngất của bé Hồng khi gặp lại mẹ được nằm trong lòng mẹ

Bài tập 3: Để chứng minh tính đúng đắn của câu

tục ngữ: Đi một ngày đàng học mộ sàng khôn, cóbạn dự định sắp xếp phần thân bài theo các ý sau:a/ Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ

- Các vị lãnh tụ bôn ba tìm đường cứu nước

- GV cho h/s trả lời cá nhân.

?Theo em, cách sắp xếp trên đã

hợp lí chưa?Nếu chưa hợp lí em

hãy sửa lại

- HS nhận xét, sửa chữa bài làm

của bạn

- GV chuẩn xác kiến thức

- Những người thường xuyên chịu khó hoà mình vào đời sống sẽ nắm chắc tình hình, học hỏi đượcnhiều bổ ích

b/.Giải thích câu tục ngữ:

- Nghĩa đen và nghĩa bóng vế đi một ngày đàngNghĩa đen và nghĩa bóng vế học một sàng khôn.Trả lời:

*Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn tập

khái quát lại văn bản

- Hs nhắc lại đôi nét về tác giả và

tác phẩm?

- Gv mở rộng : Ông là nhà văn luôn

gắn bó sâu nặng với quê hương và

những người nghèo khổ Mỗi trang

viết của nhà văn là trang viết đầy

cảm động về con người quê hương

=> “Dù ông viết về đề tài nào, thì

vẫn nhằm thể hiện một ý tưởng: nỗi

đau đớn trước tình trạng con người

vì miếng cơm manh áo mà không

sao đứng thẳng lên được, không

sao giữ được nhân tính, nhân cách,

nhân phẩm”

( Nguyễn Đăng Mạnh)

=> Nhận xét chung: Toàn bộ thế

giới truyện của Nam Cao là những

nối đau lớn vì những nỗi khổ hiện

ra trong rất nhiều dạng của con

người, cũng đồng thời là một niềm

khắc khoải lớn, vì nhu cầu phát

triển con người.( Phong Lê)

? Em hãy tóm tắt lại văn bản bằng

lời văn của mình

- Ông sáng tác với hai đề tài chính:

+ Đề tài người nông dân: Chí Phèo, Lão Hạc.+ Đề tài người trí thức nghèo thành thị: Đờithừa,Trăng sáng

b Tác phẩm.:

- Tác phẩm Lão Hạc là truyện ngắn xuất sắcviết về đề tài người nông dân đăng báo lầnđầu năm 1943

2 Tóm tắt

Lão Hạc có một người co trai và một mảnhvườn Con trai lão đi phu đồn điền cao su, đểlại cho lão một con chó vàng.Vì muốn giữ lạimảnh vườn cho con, lão phải bán con chó, mặc

dù rất buồn bã và đau xót Lão mang tất cả tiềndành dụm được gửi ông giáo và nhờ ông trôngcoi mảnh vườn Cuộc sống mỗi ngày một khókhăn, lão kiếm được gì thì ăn nấy và từchối

?Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật

? Phân tích tình cảm của lão Hạc

đối với con chó Thái độ của lão

sau khi bán cậu Vàng nói với ta

điều gì về nhân cách của lão

- Hết thời gian gọi đại diện trình

và ông giáo hiểu

3.Giá trị về nội dung và nghệ thuật

- ND: Tác phẩm đã thể hiện một cách chân

thực số phận khổ đau của người nông dântrong xã hội cũ và phẩm chất cao đẹp của họ

- NT: Phân tích tâm lí bậc thầy, bút pháp linh

hoạt, ngôn ngữ mang tính cá thể hoá cao độ,các chi tiết cấu trúc hết sức chặt chẽ

II Luyện tập Bài tập 1: Phân tích tình cảm của lão Hạc đối

với con chó Thái độ của lão sau khi bán cậuVàng nói với ta điều gì về nhân cách của lão

* Gợi ý:

a, Tình cảm của lão Hạc đối với con chó:

- Vợ chết, con ở xa, lão Hạc dồn tình cảm chocon chó Thái độ yêu mến của lão thể hiện quacác chi tiết:

+ Gọi con chó là “cậu Vàng”, coi cậu Vàngnhư một đứa trẻ

+ Chăm sóc cậu Vàng chu đáo: Cho ăn cơmtrong bát như một nhà giàu

+ Trò chuyện với cậu vàng, mắng yêu cậu…Cậu Vàng làm cho lão bớt cô đơn

- Lão Hạc phải bán cậu Vàng vì lão không còn

sự lựa chọn nào khác Việc bán cậu Vàngnhiều lần đã nói với ông giáo chứng tỏ lươngtâm lão bị dày vò, lão đau đớn xót xa vì phảibán chó

-> Sau khi bán cậu Vàng, lão ân hận day dứt.Lão tự kết tội mình là đánh lừa con chó Trongcuộc đời đen bạc người ta có thể lừa lọc nhau

vì tiền, vì tình, vì các ham muốn khác nhưnglão Hạc lại ăn năn, xót xa, đau đớn vì đã lừamột con chó Điều này cho thấy lão là conngười có tấm lòng nhân hậu luôn sống có tình

có nghĩa

Bài tập 2: Nỗi khốn cùng của lão Hạc được

miêu tả theo trình tự nào? Tại sao lão lại chọn

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài

tập 2

- Cho HS thảo luận nhóm theo bàn

5p

? Nỗi khốn cùng của lão Hạc được

miêu tả theo trình tự nào? Tại sao

lão lại chọn cái chết bi thảm là ăn

- Vắng con, lão có cậu Vàng làm bạn Nhưngcậu Vàng làm lão “tốn kém” quá Không còncách nào khác, lão đành phải bán cậu Vàng đi

- Không làm ra tiền, lão Hạc không dám tiêuvào tiền của con, lão quyết định chỉ ăn khoai,hết khoai ăn củ chuối, rồi ăn sung luộc, rau

Bài tập 3: Trong quá trình xây dựng hình

tượng lão Hạc, tác giả đã để lại cho các nhânvật khác nhìn nhận, đánh giá lão Hạc từ nhiềugóc độ khác nhau Hãy chỉ rõ dụng ý nghệthuật của tác giả qua cách xây dựng nhân vậtnày

* Gợi ý: Thể hiện cách nhìn, cách đánh giá

khách quan, soi xét nhân vật từ nhiều góc độ.Tuy nhiên vẫn còn có điểm tập trung nhất làcách nhìn của ông giáo Qua cách xây dựngnhân vật này, tác giả đã khắc hoạ chân dungnhân vật lão Hạc một cách hoàn thiện, sâu sắchơn

Bài tập 4:

Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao giúp emhiểu gì về tình cảnh của người nông dân trướccách mạng?

Hướng dẫn:

I Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao giúp

ta hiểu về tình cảnh thống khổ của người nông dân trước cách mạng?

1 Lão Hạc

a Nỗi khổ về vật chất

thể hiện ntn qua nhân vật nào trong

? Truyện ngắn Lão Hạc của Nam

Cao giúp em hiểu gì về tình cảnh

của người nông dân trước cách

b Nỗi khổ về tinh thần.

- Đó là nỗi đau cả người chồng mát vợ, ngườicha mất con Những ngày tháng xa con, lãosống trong nỗi lo âu, phiền muộn vì thươngnhớ con, vì chưa làm tròn bổn phận của ngườicha Còn gì xót xa hơn khi tuổi già gần đất xatrời lão phải sống trong cô độc Không ngườithân thích, lão phải kết bạn chia sẻ cùng cậuvàng

- Nỗi đau, niềm ân hận của lão khi bán conchó Đau đớn đến mức miệng lão méo xệch

đi Khổ sở, đau xót buộc lão phải tìm đến cáichết như một sự giải thoát Lão đã chọn cáichết thật dữ dội Lão Hạc sống thì mỏi mòn,cầm chừng qua ngày, chết thì thê thảm Cuộcđời người nông dân như lão Hạc đã không cólối thoát

2 Con trai lão Hạc

Vì nghèo đói, không có được hạnh phúcbình dị như mình mong muốn khiến anh phẫnchí, bỏ làng đi đồn điền cao su với một giấcmộng viển vông có bạc trăm mới về Nghèođói đã đẩy anh vào tấn bi kịch không có lốithoát

*Truyện ngắn Lão Hạc giúp ta hiểu được vẻđẹp tâm hồn cao quý của người nông dân

1 Lòng nhân hậu

2 Tình yêu thương sâu nặng

3 Vẻ đẹp của lòng tự trọng và nhân cách cao cả

.*Truyện giúp ta hiểu sự tha hoá biến chất củamột bộ phận tầng lớp nông dân trong xã hộiđương thời : Binh Tư vì miếng ăn mà sinh ralàm liều bản chất lưu manh đã chiến thắngnhân cách trong sạch của con người Vợ ông

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài

tập 5

- GV cho HS làm việc cá nhân

- Gọi 2 HS lên bảng

- Dưới lớp Kiểm tra HS viết bài

?Gọi HS nhận xét, sửa chữa bài

làm của bạn?

GV chuẩn xác kiến thức

giáo vì nghèo đói cùng quấn mà sinh ra ích kỷnhỏ nhen, tàn nhẫn, vô cảm trước nỗi đau củangười khác

* Bài tập 5: Viết đoạn văn phân tích nghệ

thuật đặc tả chân dung nhân vật của Nam Caoqua đoạn trích sau:

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vếtnhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra.Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệngmóm mém của lão mếu như con nít Lão hu hukhóc…

4 Hướng dẫn về nhà

- Về nhà học bài nắm được giá trị ND, NT của văn bản

- Ôn lại bài viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm

TỪ TƯỢNG HÌNH, TƯỢNG THANH

HĐ CỦA THÀY VÀ TRÒ CHUẨN KT-KN CẦN ĐẠT

*Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn tập

KT lý thuyết

Thế nào là từ tượng hình, từ tượng

thanh? VD?

? Tác dụng

*Hoạt động2: Hướng dẫn luyện tập

Bài tập 1: Tìm từ tượng hình, tượng

- TD: gợi được hình ảnh, âm thanh cụ thể,sinh động, có giá trị biểu cảm cao, thườngđược dùng trong văm miêu tả và tự sự

Mà sao nên lũy nên thành tre ơid) Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

Gợi ý:

+ Từ láy tượng hình: tẻo teo, lạnh

lẽo, lơ phơ, hắt hiu, le te, lập loè…

Gợi ý bài 4:

- Lênh đênh, lềnh bềnh, lều sều:

+ Lênh đênh: Trôi nổi, vô sinh trên

mặt nước rộng, không biết đi tới đâu

+ Lềnh bềnh: Trạng thái nổi hẳn

trên mặt nước và nhẹ nhàng trôi theo

làn nước, làn gió,

+ Lều sều: Trạng thái nổi và trôi

theo làn nước, trông bẩn mắt

- Lênh khênh, lêu đêu, lêu nghêu:

+ Lênh khênh: Cao quá mức, gây

ấn tượng không cân đối, dễ đổ

+ Lêu đêu: Cao quá mức, gây ấn

tượng, bề cao mất cân đối quá nhiều so

với bề ngang

+ Lêu nghêu: Cao hoặc dài quá

cỡ, làm mất hẳn cân đối, gây ấn

tượng chông chênh, không vững

*HS viết bài

- Gọi HS trình bày

- Thảo luận lớp:

+ Ưu điểm

+ Nhược điểm trong bài làm của bạn

=> Rút kinh nghiệm cho bài viết của

(Nguyễn Khuyến)

d Nhà ở làng đồi lưa thưa Những mái nhà lợp gồi, lấp ló sau những vườn cây xanhrầm rạp Con đường đất đỏ khúc khuỷu uốn lượn như kéo dài ra, như đón chào, như vẫy gọi…

(Dẫn theo Tạ Đức Hiền)

Bài tập 4

Phân biệt ý nghĩa của những từ tượng hình sau:

- lênh đênh, lềnh bềnh, lều bều

- lênh khênh, lêu đêu, lêu nghêu

Bài tập 5 Em hãy viết 1 đoạn văn biểu cảm

về mùa thu trong đó có sử dụng từ tượng thanh, tượng hình.

4 Hướng dẫn về nhà:

- Học lí thuyết và làm các bài tập còn lại

- Ôn lại kiến thức về các tác phẩm văn học nước ngoài

- Nhận biết yếu tố miêu tả, biểu cảm trong đoạn văn tự sự

- Viết được đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả trong đoạn văn đó

*Hoạt động 1: HD ôn tập lí thuyết

? Yếu tố miêu tả và biểu cảm có tác

dụng như thế nào trong đoạn văn tự

sự?

- GV nhận xét, KL và ghi bảng

? Các yếu tố miêu tả và biểu cảm

đ-ược sử dụng trong văn bản tự sự như

Gọi 2 HS lên bảng thực hiện

GV kiểm tra HS làm bài dới lớp

Nhận xét bài làm trên bảng, cha trên

2 Trong văn bản tự sự ít khi chỉ đơn thuần

kể người, kể việc mà đan xen các yếu tốmiêu tả và biểu cảm

II Luyện tập Bài tập1 Chỉ ra yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong 2 đoạn văn phần đọc thêm/ SGk

T 84, 85Tác dụng của các yếu tố đó trong đoạn văn.Đoạn 1

- Miêu tả: Hình ảnh Dế Choắt trước khi chết

- Biểu cảm: Sự ân hận vì gây ra cái chếtthảm thương cho Dế Choắt

- Tác dụng: Thấy được hình ảnh đángthương, tội nghiệp của Dế Choắt trớc khichết: thoi thóp, ốm yếu Từ sự ân hận vềviệc mình gây ra Dế Mèn rút ra được bài họcđường đời cho bản thân Lòng vị tha, nhânhậu của Dế Choắt

HS quan sát bài tập, suy nghĩ và thực

hiện yêu cầu của bài tập (2p)

- Gọi HS trình bày kết quả, nhóm

khác bổ sung ý kiến

- Chỉ ra tác dụng của yếu tố miêu tả

và biểu cảm được sử dụng trong đoạn

văn

HS trả lời yêu cầu bài tập 3

- Nếu đúng, giải thích vì sao?

- HS tự nhận xét, bổ sung ý kiến cho

nhau

- GV đánh giá chung và ghi bảng

HS theo dõi bài tập 4 làm cá nhân

HS nhận xét và bổ sung ý kiến

GV KL

Quan sát lại các bài tập trên, em thấy

những yêu cầu cần thiết đối với văn

Đoạn 2

- MT: đặc điểm người anh qua bức tranh

- BC: Tình cảm yêu thương, nhân hậu của người em

- Tác dụng: Hình ảnh người anh đẹp và hoànhảo Tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậucủa người em Sự ân hận, xấu hổ của ngườianh khi thấy hình ảnh mình trong tranh

Bài tập 2.Chỉ ra yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong đoạn văn sau:

Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn vàtrong phố sực nức mùi ngỗng quay Chả làđêm giao thừa mà!Em tưởng nhớ lại nămxưa, khi bà nội hiền hậu của em còn sống,

em cũng được dón giao thừa ỏ nhà Nhưngthần chết đã cướp bà em đi mất, gia sản tiêután, và gia đình em đã phải lìa ngôi nhà xinhxắn có dây thường xuân bao quanh để đếnchui rúc ở một xó tối tăm

- Yếu tố miêu tả: Cửa sổ mọi nhà đều sángrực ánh đèn và trong phố sực nức mùi ngỗngquay

- Biểu cảm: Chả là đêm giao thừa mà!

- Tác dụng: Làm cho đoạn văn thêm sinh

động, sâu sắc, càng làm nổi bật nỗi bất hạnh,đáng thương của em bé

Bài tập 3. “ Khi quẹt diêm, cô bé đượchưởng cái ấm áp của ngọn lửa từ lò sởi toả

ra Còn khi diêm tắt, cô bé không phải chịumột mà hai lần lạnh lẽo, buốt giá” Theo em,lời bình trên có đúng với mộng tưởng lầnthứ nhất của cô bé bán diêm không? Vì sao?

- Lời bình trên đúng với lần mộng tưởng thứnhất của em bé bán diêm Vì khi diêm tắt,

em phải quay về với thực tại là đang co ro,rét buốt ở một xó tường Mặt khác, em đang

cô đơn, một mình giữa không gian đêm tốiđó

- > Lời bình đó hoàn toàn đúng

Bài tập 4 Chi tiết “ Tất cả các ngọn nến bay

lên, bay lên mãi rồi biến thành những ngôisao trên trơì” giữ vai trò gì trong truyện

- Chi tiết này giữ vai trò kết thúc mộngtưởng thứ 3 và tạo điều kiện để cô bé bật

bản tự sự là gì?

+ Có các sự việc

+ Nhân vật và hành động của nv

+ Ngôi kể, thứ tự kể…

? Ngoài ra, để văn bản tự sự thật sự

sinh động, hấp dẫn với người đọc cần

có yếu tố nào?

- Miêu tả và biểu cảm

- Nêu các sự việc trong văn bản ếch

ngồi đáy giếng đã học lớp 6?

+ Nơi ở, thói quen của ếch

+ Hđ bắt nạt của ếch trong giếng

+ Nguyên nhân khiến ếch ra ngoài

+ Bị trâu giẫm chết

? Ngôi kể, trình tự kể?

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm sử dụng

trong đoạn văn của em?

+ Miêu tả, con ếch, hành động

huyênh hoang của ếch…

+ BC: Các con vật trong giếng với

ếch, mọi ngời đối với ếch

- Hình thức đoạn văn: Lùi đầu dòng,

viết hoa chữ cái đầu

- HS lên bảng viết đoạn văn theo yêu

cho điểm khuyến khích

diêm, đến với mộng tưởng thứ 4

Bài tập 5 Hãy kể lại truyện Ếch ngồi đáy

giếng bằng cách thêm những yếu tố miêu tả

và biểu cảm vào để truyện sinh động hơn

* Các sự việc chính:

+ Nơi ở, thói quen của ếch+ Hành động bắt nạt của ếch trong giếng+ Nguyên nhân khiến ếch ra ngoài

+ Bị trâu giẫm chết

Bài tập 6: Viết đoạn văn tự sự theo nội dung

tự chọn, trong đó có sử dụng các yếu tốmiêu tả và biểu cảm Chỉ rõ các yếu tố đó vàtác dụng

4 Hướng dẫn về nhà

- Ôn tập và nắm được vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn tự sự.

- Biết sử dụng các yếu tố MT và BC một cách hiệu quả trong tạo lập đoạn văn

- Tự tìm các đoạn văn tự sự, nhận diện các yếu tố Mt và BC, tác dụng các yếu tố đótrong đoạn văn

1 GV: Nội dung ôn tập

2 HS : Xem lại kiến thức về dàn bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.

- Làm rõ nỗi đau khổ, ân hận của lão

Hạc khi phải bán con chó Vàng và sự

cảm thông của ông giáo đối với lão

? Để kể chuyện cảnh lão Hạc kể

chuyện với ông giáo việc bán chó em

phải làm gì?

- Đọc kĩ đoạn trích có nội dung kể về

việc lão Hạc sang nhà ông giáo kể về

việc bán con chó Vàng, nắm vững chi

tiết thể hiện tâm trạng lão Hạc và ông

giáo

? Bài văn phải đảm bảo những ý nào?

- Nội dung câu chuyện của lão Hạc

Đề bài: Nếu là người được chứng kiến cảnh

lão Hạc kể chuyện bán chó với ông giáo trongtruyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao thì sẽ ghilại câu chuyện đó như thế nào?

I Tìm hiểu đề và tìm ý.

1 Tìm hiểu đề

- Thể loại: Kể chuyện có sẵn theo ngôi kểkhác, bằng cách tưởng tượng thêm nhân vậtchứng kiến

- Nội dung: Cảnh lão Hạc kể chuyện bán chóvới ông giáo

2 Tìm ý

- Lựa chọn ngôi kể

- Nội dung câu chuyện của lão Hạc

- Ngoại hình, tâm trạng của lão Hạc

- Nhân vật ông giáo

- Suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật tôi về lãoHạc, về cuộc sống

- Ngoại hình, tâm trạng lão Hạc

- Nhân vật ông giáo: ngoại hình, tâm

trạng, lời an ủi động viên với lão Hạc

- Suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật tôi

? Từ các gợi ý trên, nêu nhiệm vụ cụ

thể cho từng phần mở, thân, kết bài

cho đề văn trên?

- HS nêu ý kiến cá nhân, nhận xét, bổ

- GV đưa dàn ý tham khảo

Hoạt động 3 Hướng dẫn HS viết

đoạn trên cơ sở đã lập dàn ý

- Gọi 2 HS lên bảng

- Dưới lớp Kiểm tra HS viết bài

?Gọi HS nhận xét, sửa chữa bài làm

2 TB

* Lão Hạc xuất hiện Hình ảnh lão Hạc qua

ấn tượng của tôi: buồn rầu, tội nghiệp…

* Câu chuyện giữa lão Hạc với ông giáo:

- Lão Hạc kể lại chuyện bán chó+ Nội dung lời kể

+ Ngoại hình và tâm trạng lão Hạc( Sử dụng tác phẩm, chỉ thay đổi ngôi kể chophù hợp)

- Ông giáo khi nghe kể chuyện (qua cảm nhậncủa tôi)

+ Tả ngoại hình để thể hiện tâm trạng nhânvật

+ Lời an ủi, cảm thông của ông giáo với lãoHạc

- Suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật tôi: Về lãoHạc, về cuộc sống

3 KB

- Lão Hạc về nhà

- Tâm trạng ông giáo và tôi

III Viết đoạn.

- Viết đoạn mở bài

VD:

Tôi ngồi chơi với ông giáo, đang tròchuyện thì lão Hạc chạy sang với vẻ mặt buồnrầu, vừa đến cửa ông đã lên tiếng khoe ônggiáo về sự việc bán chó

- Viết đoạn thân bài

? Gọi HS nhận xét, sửa chữa bài làm

4 Hướng dẫn về nhà

- Nắm được cách lập dàn bài văn tự sự

- Tự triển hoàn chỉnh thành dàn ý chi tiết

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh

ÔN TẬP VỀ TÁC PHẨM: CÔ BÉ BÁN DIÊM

- Rèn kĩ năng cảm thụ văn chương, nâng cao khả năng phân tích, cảm thụ tác phẩm

- Rèn kĩ năng viết đoạn văn giới thiệu tác giả, tác phẩm

3 Thái độ

- GD ý thức hoc tập bộ môn

II CHUẨN BỊ

GV: Nội dung ôn tập

HS: làm bài theo sự HD của GV

văn An- đec-xen ?

- Giới thiệu về tác giả?

- Vị trí tác phẩm?

I Kiến thức chung:

1 Tác giả: ( GV giới thiệu chi tiết)

- Anđecxen là nhà văn nổi tiếng của Đan Mạch và thế giới Ông có sở trường về những truyện viết cho trẻ em

- Truyện của ông, dù là truyện thần tiên hay truyện đời, đều bắt nguồn từ cuộc sống và đềuchứa đựng một ý nghĩa nhân loại rất sâu sắc Nhân vật của ông, từ thần tiên cho đến người đời, từ muông thú đến những vật tưởng như

vô tri vô giác đều có một sinh mệnh và một linh hồn vô cùng phong phú Cho nên, truyện của ông, dù viết ở những thế kỉ trước mà đến nay người đọc vẫn thấy gần gũi, chân thật Đúng như Pautôpxki - nhà văn Liên Xô nổi

tiếng đã nhận xét: "Trong mỗi truyện cổ tích cho trẻ con của ông còn có một truyện cổ tích khác mà chỉ người lớn mới có thể hiểu hết ý nghĩa Ông là nhà thơ của những người nghèo khổ Ông là một ca sĩ bình dân Cả cuộc đời ông chứng tỏ rằng kho báu của nghệ thuật chân chính chỉ có ở trong tri thức của nhân dân và không ở một nơi nào khác".

- Nội dung, nghệ thuật đặc sắc của

truyện ngắn “Cô bé bán diêm”?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

tập.

GV hướng dẫn học sinh làm BT 1

và 2

+ Bài 1: Học sinh lần lượt nêu các

sự việc tiêu biểu theo trình tự hợp

+ Khát khao được sống trong tình yêu thương

+ Khát khao được thoát khỏi cuộc đời buồn đau, khổ ải

- Cũng qua đó, ta hiểu được tấm lòng trắc ẩn

và niềm cảm thương chân thành của nhà văn đối với những số phận phải chịu nhiều thiệt thòi, bất hạnh

b Nghệ thuật :

- Nghệ thuật đối lập, hình ảnh tương phản

- Hình ảnh ảo - thực đan xen

- Kết hợp hài hoà giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm

II Luyện tập:

Bài 1:

Tóm tắt truyện ngắn “ Cô bé bán diêm”

- Em bé bán diêm nhà ngèo, mồ côi mẹ, bố bắt phải đi bán diêm

Đêm giao thừa, em bé bán diêm đầu trần chân đất, đói rét, dò dẫm bước trên tuyết lạnh Em không dám về nhà vì sợ cha đánh,

em ngồi nép vào góc tường và quẹt những que diêm để sưởi cho ấm.

- Quẹt que diêm lần thứ nhất, em nhìn thấy lò sưởi, nhưng khi diêm tắt thì lò sưởi biến mất.

- Quẹt diêm lần thứ hai, em thấy bàn ăn thịnh soạn, nhưng rồi mộng tưởng cũng biến mất khi que diên tắt.

- Em quẹt que diên thứ 3 thì thấy cây thông

nô en, diêm tắt, cây thông biến mất, em nhớ tới bà.

- Em quẹt que diêm thứ tư, hình ảnh người bà hiện lên Em van xin được đi theo bà.

- Em quẹt tất cả diêm còn lại trong bao, em

+ Bài 2: Học sinh vận dụng hiểu

biết về tác giả, cảm nghĩ về tác

phẩm để viết đoạn văn

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài

tập 3

? Tại sao An-đec-xen lại đặt tình

huống: Cô bé đi bán diêm mà

không phải bán một thứ hàng nào

cùng bà bay lên cao, cao mãi.

- Sáng hôm sau người ta nhìn thấy thi thể em

bé đã chết, nhưng không ai biết được em đã gặp những gì trong đêm giao thừa ấy.

Bài 2:

Viết đoạn văn 10 -> 15 dòng để giới thiệu

về tác giả, tác phẩm.

Bài 3 Tại sao An-đec-xen lại đặt tình

huống: Cô bé đi bán diêm mà không phải bán một thứ hàng nào khác? Ý nghĩa của hình ảnh nghệ thuật này là gì?

Gợi ý: Nhà văn đã để cho cô bé đi bán diêm

mà không phải là một thứ hàng nào khác là một dụng ý Vì diêm là nguồn gốc của ánh sáng, của sự ấm áp, đối lập với bầu trời đêm giao thừa tối tăm, buốt giá, đối lập với cuộc sống đen tối, lạnh lùng của đất nước Đan Mạch thế kỷ XIX, khi chủ nghĩa tư bản còn đang ngự trị Đó cũng là cách tác giả thể hiện thái độ phủ nhận đối với cái xã hội bất công đương thời, đồng thời thể hiện niềm tin và khát vọng sống tốt đẹp cho những con người khốn khổ

Bài 4 Có ý kiến cho rằng: Những que diêm nhỏ bé kia đã trở thành "những que diêm hi vọng" của tâm hồn trẻ thơ Em có đồng ý với ý kiến đó?

Trong tăm tối khổ đau, những que diêm nhỏ

bé thực sự là "những que diêm hi vọng" của tâm hồn trẻ thơ, bởi vì:

- Ánh sáng ấy xua tan cái lạnh lẽo, tăm tối để

em bé có thể quên đi những bất hạnh, cay đắng của kiếp mình, sống trong niềm vui giản

dị với những niềm hi vọng thiêng liêng

- Ánh sáng lửa diêm đã thắp sáng những ước

mơ đẹp đẽ, những khát khao mãnh liệt của tuổi thơ, đem đến thế giới mộng tưởng với những niềm vui, niềm hạnh phúc thực sự, những gì mà em bé không thể có được ở cuộc sống trần gian