CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC:PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG DÀNH CHO HỌC SINH LỨA TUỔI THCS TRÊN ĐỊA BÀN XÃ YÊN KHÁNH I, LÝ DO TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ: Bạo lực học đường hiện nay không còn là một chủ đề
Trang 1CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC:
PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG DÀNH CHO HỌC SINH LỨA
TUỔI THCS TRÊN ĐỊA BÀN XÃ YÊN KHÁNH
I, LÝ DO TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ:
Bạo lực học đường hiện nay không còn là một chủ đề mới đối với các nhà giáo dục và các em học sinh khi bắt đầu bước vào lứa tuổi thanh-thiếu niên hay lứa tuổi trung học cơ sở-trung học phổ thông, nhưng đây cũng không còn là một chủ đề cũ
và cũng chưa bao giờ hết nóng
Các em sử dụng bạo lực học đường như một cách để giải quyết mọi khúc mắc giữa bản thân với bạn bè trong lớp trong trường, bạo lực học đường là cách khẳng định vị trí của bản thân ở trong lớp đối với những bạn học yếu thế hơn, bạo lực học đường trở thành vũ khí để những bạn lớp lớn thị uy và khẳng định sức mạnh của mình với các em lớp dưới
Không chỉ như thế, các em còn lôi kéo bạn bè trở thành một hội, nhóm có người đứng đầu (đa số người đứng đầu là những học sinh yếu kém, học sinh cá biệt của trường) để thị uy sức mạnh của mình với những bạn học sinh trường khác, hay có thể là với các em học sinh cấp dưới
Bạo lực học đường trở thành một chủ đề luôn luôn nhức nhối trong các trường học khi các em sử dụng bạo lực để gây hấn hay giải quyết mọi mâu thuẫn sảy ra trong quá trình học tập giao lưu và chơi cùng nhau, những điều đó làm tổn thương bạn học của mình cả về thể chất lẫn tinh thần Đã có rất nhiều vụ bạo lực học đường đã
để lại những hậu quả vô cùng lớn như: bạn học tự tử, bạn bị bát nạt thuê-nhờ người lớn hơn đến “nói chuyện” vũ lực với người từng làm tổn thương mình Có những
vụ việc đau lòng sảy ra khi đã có bạn học sinh tự tử khi bị bạo lực học đường, có những học sinh đã thiệt mạng trực tiếp dưới những đòn đánh rất vô tình của bạn học, và còn có rất nhiều những bạn học bị làm nhục và tung clip lên các trang mạng xã hội cho mọi người cùng xem…
Chính vì những lý do trên mà tôi muốn xây dựng và thực hiện những chuyên đề giáo dục về phòng chống và giảm thiểu bạo lực học đường đối với lứa tuổi học sinh trung học cơ sở ngay tại địa phương mình
II, CHUẨN BỊ TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ
Trang 2+ Thời gian tổ chức chuyên đề: 3 buổi sinh hoạt ngoại khóa cuối tuần vào thứ 7 của các tuần trong tháng 6, hưởng ứng tháng hành động vì trẻ em, xây dựng một môi trường giáo dục an toàn thân thiện và nói không với bạo lực học đường
+ Địa điểm tổ chức chuyên đề: trường trung học cơ sở Yên Khánh-xã Yên Khánh-Ý Yên-Nam Định
+ Thành phần tham dự:
Toàn bộ học sinh của 4 khối lớp
Tất cả các thầy cô giáo, ban giám hiệu, giáo viên phụ trách đoàn-đội
Bí thư đoàn thanh niên xã
+ Nội dung của từng buổi chuyên đề:
Buổi 1: Chia sẻ, tìm hiểu về thực trạng bạo lực học đường đang diễn ra hiện nay
Tổ chức trò chơi tình bạn để các em học sinh hiểu nhau hơn Giao lưu văn nghệ, kể chuyện về những câu chuyện tình bạn đẹp được mọi người ca ngợi và truyền thông
để các em hiểu hơn về tình bạn đẹp trong xã hội và trong môi trường học đường là
vô cùng cần thiết
Buổi 2: Kịch hóa, sân khấu hóa những suy, nghĩ ý tưởng của các em học sinh về vấn nạn bạo lực học đường hiện nay
Vẽ tranh truyền thông về hậu quả của bạo lực học đường trong nhà trường
Biện pháp ngăn chặn và hỗ trợ giảm thiểu bạo lực học đường trong trường học hiện nay
Tổng kết chuyên đề
+, Kinh phí tổ chức: Kinh phí từ quỹ học sinh
+, Phân công:
III NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
A Tìm hiểu về vấn đề bạo lực học đường:
1. Bạo lực học đường là gì ?
Bạo lực học đường đó là những hành vi xâm phạm có chủ ý, có ý đồ, thường gây hậu quả nghiêm trọng và xảy ra trong phạm vi nhà trường, nếu nhìn từ góc độ lấy học sinh làm trung tâm thì bạo lực học đường là sự xâm hại của học sinh đối
Trang 3với học sinh, sự xâm hại của học sinh đối với người bên ngoài nhà trường và
ngược lại, là sự xâm hại của giáo viên đối với học sinh và ngược lại…Bạo lực ấy xâm phạm đến sức khoẻ hoặc danh dự của người bị hại, hoặc xâm phạm đến tính mạng và nhân phẩm của người bị hại, bạo lực tinh thần, bao gồm cả việc tấn công bằng lời nói; bạo lực tình dục, bao gồm hiếp dâm và quấy rối tình dục; các dạng bắt nạt bạn học; và mang vũ khí đến trường Bạo lực ấy không chỉ xảy ra trong phạm vi nhà trường mà nhiều khi xảy ra bên ngoài nhà trường Hành vi bạo lực ở học sinh thời gian gần đây có hiện tượng gia tăng Những vụ học sinh đánh nhau “ đánh hội đồng” thường xảy ra ở trong va ngoài trường Các em không chỉ đánh nhau, lột đồ, xúc phạm, làm nhục thân thể của bạn học mà còn quay camera, tung lên mạng internet Hành động này đã gây tổn thương về tâm lý, tinh thần cho các bạn cùng trang lứa và gây bức xúc trong xã hội Tính chất và mức độ nghiêm trọng của một số việc xảy ra cho thấy sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử của một bộ phận học sinh hiện nay
2. Nguyên nhân của những hành vi bạo lực học đường
- Nguyên nhân khiến tình trạng tình trạng bạo lực học đường có hiện tượng gia tăng chính là xuất phát từ đặc điểm tâm lý của một số học sinh muốn tự thể hiện mình, thiếu kỹ năng sống Cha mẹ ít quan tâm đến con cái, nhà trường còn chưa sát sao trong việc quản lý, giáo dục lối sống cho học sinh Nhiều em học sinh bị ảnh hưởng do tiếp xúc với các loại hình văn hoá không lành mạnh, bị lôi cuốn bởi những trò chơi bạo lực, games online…
- Nhiều học sinh đánh bạn vì lý do “nhìn mặt thấy ghét”, “ỷ học giỏi mà
chảnh”, có nhóm học sinh bắt nạt, trấn lột học sinh khác buộc em này phải lấy cắp tiền bạc, tài sản của gia đình cống nạp Tất cả những điều ấy cảnh báo không cẩn thận thì tư duy bạo lực đang ngấm dần vào các em và dễ dàng bộc phát bất cứ lúc nào…
- Hay một lý do rất đơn giản là không thích thì đương nhiên sẽ bị ghét, và vì bị ghét nên sẽ bị tẩy chay, bị đánh hội đồng và thậm chí là bị làm nhục…
- Do chọn những hình thức giải trí không lành mạnh như phim ảnh bạo lực game hành động, chơi với nhóm bạn có hành vi côn đồ, mang khuynh hướng bạo lực
- Môi trường xã hội hay môi trường lân cận và cộng đồng khu dân cư nơi gia đình nơi ta sống có nhiều đối tượng nghỉ học sớm lang thang, chơi bời; nơi có
Trang 4nhiều tệ nạn xã hội, tỷ lệ tội phạm cao, có nhiều đối tượng nghiện hút ma tuý, cá
độ bóng đá, cờ bạc, trò chơi bạo lực trên mạng …
- Những trường hợp đánh nhau do ý thức việc đánh bạn là bình thường, xuất phát từ nhận thức kém, thiếu sự quan tâm của gia đình
- Người khác nhờ đánh chiếm (20%) các vụ bạo lực học đường cũng nằm trong nhóm hs thiếu sự kèm cặp, dễ bị xúi dục
- Muốn kiểm soát người khác, tìm kiếm sự ủng hộ và thừa nhận để củng cố cảm
giác mình quan trọng
- Sự bùng nổ cảm xúc tiêu cực như tức giận, căm thù, căng thẳng, sợ hãi, bất an,
trêu chọc quá đáng hay đe dọa Cảm giác bị dồn vào chân tường, tức nước vỡ bờ, khiến người ta tìm tới hành vi tấn công như một cách để giải thoát mình khỏi bị ức chế, tổn thương bị khiêu khích nên đánh chiếm (16%) các vụ bạo lực học đường
- Không ưa nên đánh chiếm (24%); Một số học sinh có thói quen phán xét bạn
bè và tỏ ra khó chịu với những sự khác biệt giữa mình và người khác Đó có thể là cảm giác ganh ghét, đố kị khi bạn bè hơn mình Hoặc sự khác nhau về ý kiến cá nhân gây ra tranh cãi
3. Biện pháp ngăn chặn, giảm thiểu bạo lực học đường
- Chính từ những nguyên nhân trên chúng ta cần có những biện pháp ngăn chặn
và giáo dục nhằm ngăn chặn những vụ việc bạo lực học đường đáng tiếc đang có nguy cơ sảy ra bất cứ lúc nào:
+, Đối với học sinh
- Tích cực rèn luyện kĩ năng sống, ngoan ngoãn lễ phép với ông bà, bố mẹ, với thầy cô giáo
- Chấp hành tốt nội quy trường lớp
- Tránh xa bạo lực Nói không với bạo lực
- Nếu thấy hiện tượng bạo lực bị bắt nạt phải kịp thời báo ngay cho nhà trường, thầy cô giáo hoặc cơ quan có thẩm quyền để kịp thời can thiệp và xử lí Không tự ý
xử lý hay nhờ anh chị, người quen đến giúp đỡ
- Học cách kiềm chế cảm súc
- Tích cự tham gia vào các hoạt động tình nguyện mà nhà trường tổ chức nhằn tăng tính thiện và tính hướng thiện trong con người các em
Trang 5- Cần có những kĩ năng thiết yếu để bảo vệ chính bản thân mình trước những nguy
cơ bị bắt nạt hay bạo lực học đường
+, Đối với nhà trường và các cơ quan quản lý giáo dục
- Tổ chức các hoạt động sân trường, hoàn động tình nguyện mang tính hướng thiện
và định hướng nhân cách cho học sinh, giúp học sinh phát huy những đức tính tốt đẹp trong bản thân
- Có hình phạt và cách giáo dục nghiêm khắc, phù hợp đối với những học sinh gây
ra bạo lực, và có hình thức hỗ trợ kịp thời đối với nạn nhân của các vụ bạo lực
- Tổ chức tuyên truyền tác hại và cách phòng tránh bạo lực học đường đối với giáo viên và học sinh
- Phối hợp với gia đình và cơ quan đoàn thể đóng trên địa bàn xã trong công cuộc phòng tránh bạo lực học đường
+, Đối với giáo viên
- Thường xuyên quan tâm, theo dõi và nắm bắt tình hình của các em học sinh trong lớp mình chủ nhiệm hoặc tham gia giảng dạy đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm và giáo viên tham gia dạy kỹ năng sống
- Có biện pháp can ngăn giáo dục kịp thời đối với hiện tượng có nguy cơ dẫn đến bạo lực và xâm hại đối với học sinh trong lớp chủ nhiệm hoặc tham gia giảng dạy
- Tích cực tổ chức các hoạt động sân trường, hoạt động tập thể trong giờ hoạt động sân trường hoặc trong tiết sinh hoạt, nhăm tăng tình cảm của các em học sinh trong cùng lớp, cùng trường
- Tạo môi trường học tập và giảng dạy trong sáng lành mạnh, trường học thân thiện-học sinh tích cực
- Phối hợp với gia đình và nhà trường để quan tâm và hỗ trợ kịp thời những khó khăn vướng mắc của học sinh
+, Đối với gia đình
- Bố mẹ cần tạo ra một môi trường sống lành mạnh, yêu thương cho con cái
Trang 6- Quan tâm lắng nghe những chia sẻ, những tâm tư nguyện vọng và cả những suy nghĩ khúc mắc của con trong vấn đề học tập, quan hệ bạn bè, thầy cô trong môi trường học tập
- Đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm để kịp thời nắm bắt tình hình học tập của con em mình tại trường học
Trước tình trạng bạo lực học đường diễn biến phức tạp vì thế nên nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa để đảm bảo
an ninh trật tự môi trường học đường cũng như quản lý học sinh và sinh viên khi các em rời khỏi cổng trường học Trong đó, người lớn phải kịp thời phát hiện để giải tỏa các học sinh có biểu hiện mâu thuẫn, vi phạm pháp luật, xu hướng bạo lực
và ngăn ngừa tình trạng mang hung khí, chất nổ, vật nguy hiểm vào trường học Công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ngoài tập trung thực hiện phong trào thi đua "Trường lớp thân thiện, học sinh tích cực", các trường học phải cụ thể hóa bằng nhiều hình thức, phong trào rèn luyện chân - thiện - mỹ, xây dựng sự yêu thương, gắn kết giữa thầy và trò, học đường với xã hội và phụ huynh học sinh Ông Chương cho rằng, tuổi học trò rất hồn nhiên, trong sáng nên công tác giáo dục phải đầy ắp tình thương, sự bao dung, hướng thiện và liên tục hình thành nhân cách sống tích cực cho các em Vì vậy"Trước tiên, nhà trường phải xây dựng hình ảnh người thầy chuẩn mực, môi trường giáo dục tiến bộ và lên án lối giáo dục bạo lực của người thầy"
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một hành động thiết thực Môi trường lành mạnh, trong sáng, thân thiện, hòa đồng, cùng giúp đỡ lẫn nhau Tạo không khí vui chơi mà học, học mà chơi
Toàn xã hội cần phải củng cố, nâng cao chất lượng môi trường xã hội, văn minh tiến bộ Cần có biện pháp quản lý, ngăn chặn và chế tài hiệu quả những hoạt động
có tác hại đến môi trường văn hóa xã hội Nghiêm cấm các game bạo lực
Quan tâm nâng cao văn hóa gia đình Trong từng gia đình, người lớn phải làm gương, giao tiếp ứng xử đúng mực, mạnh dạn lên án và loại bỏ bạo lực ra khỏi đời sống gia đình
Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ ba môi trường giáo dục: gia đình nhà trường
-xã hội
Trang 7Xã hội và ngành giáo dục cần xác định rõ lại vai trò, vị trí của người thầy, quyền hạn và trách nhiệm trong nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh Người thầy và nhà trường phải được bảo vệ danh dự và có đủ cơ chế để răn đe học sinh
Nhà trường cần phát huy trách nhiệm đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong việc kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của từng cá nhân học sinh
Tình thương, trách nhiệm là phương thuốc hiệu nghiệm nhất ngăn chặn bạo lực học đường
Trang 8B Tổ chức trò chơi, các hoạt động văn nghệ, kịch hóa, sân khấu hóa cho chuyên đề phòng chống bạo lực học đườn: